Αρχική Blog Σελίδα 3

Θεσσαλονίκη: Υπόθεση φοροδιαφυγής με εταιρείες «βιτρίνες» και «αχυρανθρώπους»- Ολοκληρώνονται σήμερα οι απολογίες

Ολοκληρώνεται σήμερα, ενώπιον της 3ης ειδικής ανακρίτριας Θεσσαλονίκης, ο κύκλος των απολογιών στην υπόθεση μεγάλης κλίμακας φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής, μέσω πολυσύνθετων δικτύων εταιρειών-«βιτρινών» και «αχυρανθρώπων», με επίκεντρο τους κλάδους της νυχτερινής διασκέδασης και της εστίασης. Η συνολική ζημία σε βάρος του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων φέρεται να ξεπερνά τα 206 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ.

Σήμερα αναμένεται να απολογηθούν οι έξι τελευταίοι από τους συνολικά 16 συλληφθέντες, μεταξύ των οποίων ένας δικηγόρος και λογιστές, στους οποίους η δικογραφία αποδίδει κομβικό ρόλο στη νομική και λογιστική υποστήριξη, καθώς και στη λειτουργία των εταιρικών σχημάτων που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν στους μηχανισμούς φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής.

Κατά τις δύο προηγούμενες ημέρες απολογήθηκαν δέκα κατηγορούμενοι. Δύο εξ αυτών, ένας 34χρονος, φερόμενος ως ιδιοκτήτης λογιστικού γραφείου, κι ένας 33χρονος επιχειρηματίας, κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι.

Οι υπόλοιποι οκτώ κατηγορούμενοι, επιχειρηματίες και πρόσωπα που φέρονται να είχαν στρατολογηθεί ως «αχυράνθρωποι», αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους, ενώ σε ορισμένους επιβλήθηκαν και χρηματικές εγγυήσεις, που κυμαίνονται από 5.000 έως 20.000 ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ογκώδης δικογραφία περιλαμβάνει περισσότερα από 1.200 πρόσωπα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΗΠΑ: Οι δημοκρατικοί αποσπούν από τους ρεπουμπλικάνους άλλη μια έδρα στη Γερουσία στην πολιτεία του Μισισιπή

Ο δημοκρατικός Σκοτ Κολόμ κατάφερε να αποσπάσει από τους ρεπουμπλικάνους έδρα στην ομοσπονδιακή Γερουσία στην πολιτεία του Μισισιπή, μετέδωσαν αμερικανικά ΜΜΕ χθες Τετάρτη· θα γίνει έτσι ο πρώτος μαύρος γερουσιαστής που αναδεικνύει τα τελευταία σχεδόν 150 χρόνια η πολιτεία αυτή του αμερικανικού Νότου.

Πρόκειται για εντυπωσιακή νίκη της αντιπολίτευσης στην ιστορικά συντηρητική πολιτεία. Ο Σκοτ Κολόμ θα είναι εξάλλου ο πρώτος γερουσιαστής των δημοκρατικών που εκλέγεται σε αυτήν από το 1989.

Ο περιφερειακός εισαγγελέας, 43 ετών, κέρδισε την απερχόμενη ρεπουμπλικανή γερουσιάστρια Σίντι Κλάιντ-Σμιθ στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, στις οποίες οι δημοκρατικοί ανέκτησαν την πλειοψηφία των εδρών και στα δυο σώματα του Κογκρέσου.

Η επικράτησή του, στην οποία αναφέρθηκαν μεγάλα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα, ανάμεσά τους το CNN, το NBC News και το CBS News, σημαίνει πως οι δημοκρατικοί θα καταλάβουν τουλάχιστον 55 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Οι ρεπουμπλικάνοι περιορίζονται στις 44. Στην Αλάσκα, η καταμέτρηση των ψήφων παραμένει σε εξέλιξη, μια εβδομάδα και πλέον μετά την ψηφοφορία.

Η κ. Χάιντ-Σμιθ, στη Γερουσία από το 2018, αναγνώρισε την ήττα της σε βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω X.

«Αν και δεν είναι αυτό το αποτέλεσμα για το οποίο εργαστήκαμε και ελπίζαμε, σέβομαι την απόφαση των ψηφοφόρων του Μισισιπή», ανέφερε η 67χρονη πολιτικός, συγχαίροντας τον νικητή.

Αρκετοί παρατηρητές εξέφρασαν έκπληξη για το εύρος του λεγόμενου «μπλε κύματος» —τη σαρωτική επικράτηση των δημοκρατικών— την περασμένη εβδομάδα, ως ακόμη και σε παραδοσιακά οχυρά των ρεπουμπλικάνων, με φόντο την οργή πολλών Αμερικανών για τα πεπραγμένα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και ιδίως για την αύξηση του κόστους ζωής.

Το CNN αναφέρθηκε στην επικράτηση του κ. Κολόμ χθες, οκτώ ημέρες μετά την ψηφοφορία, βασιζόμενο στο 99% των ψηφοδελτίων που έχουν καταμετρηθεί. Ο δημοκρατικός υποψήφιος εξασφάλισε το 49,2% των ψήφων, έναντι 48,7% της ρεπουμπλικανής αντιπάλου του· η διαφορά ήταν μόλις 4.585 ψήφοι.

«Ο Σκοτ Κολόμ είναι ο μοναδικός που θα μπορούσε να το καταφέρει αυτό. Το ήξερα από τη στιγμή που τον συνάντησα», σχολίασε ο επικεφαλής των δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ μέσω X.

Ο κ. Κολόμ είναι ο πρώτος μαύρος γερουσιαστής σε αυτή την πολιτεία, που ανήκε άλλοτε στην Συνομοσπονδία του αμερικανικού Νότου, μετά τον Μπλαντς Μπρους (1875-1881).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επίδομα θέρμανσης 2026-2027: Οδηγός της ΑΑΔΕ για την αίτηση και τις πληρωμές

Ξεπέρασαν πλέον ήδη τις 350.000 οι δικαιούχοι επιδόματος θέρμανσης οι οποίοι υπέβαλαν αίτηση από τις πρώτες ώρες που άνοιξε η εφαρμογή myΘέρμανση στην πλατφόρμα myAADE. Το επίδομα αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία και κάθε δικαιούχος μπορεί να επιλέξει ένα μόνο επιδοτούμενο είδος θέρμανσης.

Για όσους αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαδικασία η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων δημοσίευσε αναλυτικό οδηγό με απαντήσεις στις συνήθεις απορίες των δικαιούχων. Πέραν από τα γενικά κριτήρια και όρους, διευκρινίζονται κρίσιμες λεπτομέρειες όπως, για παράδειγμα, ότι τι ισχύει για όσους ζητούν επιδότηση ρεύματος αν δεν υπάρχει ενεργός σύνδεση ή αν γίνεται χρήση κοινού μετρητή, πώς ενεργοποιείται η αίτηση για ενοίκους πολυκατοικιών, τι ισχύει για αγορές πετρελαίου από πρατήρια ή άλλους προμηθευτές κλπ.

Ειδικότερα, ο οδηγός της ΑΑΔΕ διευκρινίζει μετά άλλων τα εξής:

1. Με ποιους κωδικούς εισερχόμαστε στην εφαρμογή ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΗΣ για το επίδομα θέρμανσης;

Η αίτηση υποβάλλεται μέσω της εφαρμογής «myΘέρμανση» στην ψηφιακή πύλη myAADE χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet.

2. Με ποιους κωδικούς εισερχόμαστε στην εφαρμογή ΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΜΟΥ για καταχώριση αποδείξεων αγοράς ειδών καυσίμων;

Αποκλειστικά και μόνο χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet.

3. Μέχρι πότε έχω προθεσμία υποβολής αίτησης για το επίδομα θέρμανσης;

Μέχρι και την 4η Δεκεμβρίου 2026.

4. Μπορώ να υποβάλλω αίτηση χωρίς να έχω δηλώσει αριθμό λογαριασμού IBAN;

Όχι. Πριν από την οριστικοποίηση της αίτησης, θα πρέπει ο δικαιούχος να έχει δηλώσει στην πλατφόρμα «Δήλωση Λογαριασμού IBAN» της ψηφιακής πύλης myAADE της Α.Α.Δ.Ε. έναν αριθμό λογαριασμού ΙΒΑΝ, στον οποίο είναι κύριος δικαιούχος ή συνδικαιούχος και στον οποίο επιθυμεί να πιστωθεί το ποσό του επιδόματος θέρμανσης.

5. Το ΙΒΑΝ του λογαριασμού μου είναι ανενεργό. Πώς μπορώ να τον διορθώσω;

Ο αριθμός λογαριασμού IBAN πρέπει να είναι ενεργός και να δηλωθεί μέσω της πλατφόρμας myAADE. Αν πρέπει να διορθωθεί, στο myAADE επιλέγετε «ΜΗΤΡΩΟ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ» και συνδέεστε με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet. Αφού συνδεθείτε, συμπληρώνετε στο πεδίο «Δήλωση Λογαριασμού IBAN» τον νέο αριθμό λογαριασμού.

6. Ποιες αγορές καυσίμων θέρμανσης θα συμμετέχουν στο επίδομα θέρμανσης της χειμερινής περιόδου 2026-2027;

Οι αγορές που αφορούν σε πετρέλαιο εσωτερικής καύσης θέρμανσης, φωτιστικό πετρέλαιο (μπλε κηροζίνη), φυσικό αέριο, υγραέριο, καυσόξυλα, βιομάζα (πέλετ), θερμική ενέργεια μέσω τηλεθέρμανσης και ηλεκτρική ενέργεια, υπό τον όρο ο δικαιούχος να πραγματοποιήσει αγορές των επιδοτούμενων ειδών καυσίμων από την 1η Οκτωβρίου 2026 έως και την 31η Μαρτίου 2027 και, ειδικά για το πετρέλαιο θέρμανσης, οι αγορές που πραγματοποιούνται από την 15η Οκτωβρίου 2026, ημερομηνία από την οποία αρχίζει η διάθεσή του.

Κατ’ εξαίρεση, για τα καυσόξυλα και τη βιομάζα (πέλετ), οι αγορές πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί από την 1η Ιουνίου 2026 έως και την 31η Μαρτίου 2027.

Προσοχή: κάθε δικαιούχος δικαιούται επιδότησης ενός μόνο είδους καυσίμου θέρμανσης.

7. Για ποια είδη καυσίμων θέρμανσης πρέπει να καταχωρίσω αποδείξεις, μέσω της εφαρμογής ΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΜΟΥ;

Για όλα τα είδη καυσίμων θέρμανσης, εκτός του πετρελαίου θέρμανσης και της ηλεκτρικής ενέργειας.

8. Μέχρι πότε έχω προθεσμία καταχώρισης αποδείξεων αγοράς λοιπών καυσίμων (εκτός του πετρελαίου θέρμανσης και της ηλεκτρικής ενέργειας);

Για αγορές που αφορούν καταναλώσεις από την 1η Οκτωβρίου 2026 (ή, ειδικά για τα καυσόξυλα και βιομάζα – πέλετ  από την 1η Ιουνίου 2026) έως και την 31η Μαρτίου 2027, των οποίων τα παραστατικά έχουν εκδοθεί μέχρι την 15η Απριλίου 2027, η προθεσμία καταχώρισης είναι έως και την 29η Απριλίου 2027.

Για το φυσικό αέριο και την κατανάλωση θερμικής ενέργειας μέσω τηλεθέρμανσης, η προθεσμία καταχώρισης είναι έως την 15η Ιουλίου 2027 για παραστατικά με ημερομηνία έκδοσης έως την 30ή Ιουνίου 2027.

9. Πότε θα καταβληθεί το ποσό του επιδόματος θέρμανσης στον τραπεζικό λογαριασμό μου;

Το ποσό του επιδόματος θέρμανσης καταβάλλεται ως προκαταβολή και σε επόμενες δόσεις.

Όσοι τους είχε καταβληθεί το επίδομα κατά τη χειμερινή περίοδο 2025-2026, λαμβάνουν μέχρι την 23η Δεκεμβρίου 2026, ως προκαταβολή, το 60% του συνολικού ποσού του επιδόματος που τους είχε καταβληθεί κατά τη χειμερινή περίοδο 2025-2026. Για αιτούντα που δεν ήταν δικαιούχος πέρυσι, η προκαταβολή ορίζεται στο 50% του αντίστοιχου ποσού που καθορίζεται διοικητικά στην απόφαση Α. 1230/2026 (Β’ 6569/30.10.2026).

Σε κάθε περίπτωση, το ποσό της προκαταβολής δεν δύναται να υπολείπεται των 80 ευρώ.

Το ποσό των υπόλοιπων δόσεων καταβάλλεται έως και την 28η Μαΐου 2027 , για καταναλώσεις που θα γίνουν από την 1η Οκτωβρίου 2026 μέχρι και 31η Μαρτίου 2027. Υπολογίζεται, αφαιρούμενης της προκαταβολής, λαμβάνοντας υπόψη ότι το συνολικό επίδομα δεν δύναται να υπερβαίνει το 1/2 των τιμολογηθέντων αγορών της αντίστοιχης περιόδου, ούτε να υπολείπεται των 100 ευρώ.

Σε περίπτωση που το ποσό των υπόλοιπων δόσεων μετά την αφαίρεση της προκαταβολής είναι αρνητικό, τότε αυτό θεωρείται μηδενικό και δεν καταβάλλεται επιπλέον ποσό πέραν της προκαταβολής. Ειδικά για το φυσικό αέριο, για την κατανάλωση θερμικής ενέργειας μέσω τηλεθέρμανσης καθώς και ηλεκτρικής ενέργειας, πραγματοποιείται επιπλέον πληρωμή έως την 30ή Ιουλίου 2027.

10. Τι θα πρέπει να κάνω ώστε να διασταυρωθεί η απόδειξη αγοράς πετρελαίου θέρμανσης;

Θα πρέπει να δώσετε στον προμηθευτή πετρελαίου θέρμανσης τα σωστά στοιχεία, ΑΦΜ και αριθμό παροχής ρεύματος, για να εκδώσει το παραστατικό αγοράς.

Τα σωστά στοιχεία, είναι εκείνα με τα οποία υποβάλατε ή θα υποβάλετε αίτηση και αναγράφονται στο αποδεικτικό υποβολής, το οποίο εμφανίζεται στη λίστα με τις αιτήσεις σας όταν πατήσετε το μπλε εικονίδιο με την ένδειξη PDF.

Το παραστατικό αγοράς πετρελαίου θέρμανσης θα πρέπει να εκδοθεί στον ΑΦΜ του αιτούντος, δηλαδή στον ΑΦΜ που αντιστοιχεί σε εκείνον με του οποίου τους κωδικούς TAXISnet υποβλήθηκε ή θα υποβληθεί η ηλεκτρονική αίτηση.

Στην περίπτωση πολυκατοικίας, το παραστατικό αγοράς πετρελαίου θέρμανσης θα πρέπει να εκδοθεί:

α)  είτε στον ΑΦΜ της πολυκατοικίας εφόσον διαθέτει,

β) είτε στον ΑΦΜ του προσώπου με του οποίου τους κωδικούς TAXISnet δημιουργήθηκε και ενεργοποιήθηκε το προφίλ της πολυκατοικίας, και στον οποίο αντιστοιχεί η αίτηση.

Επιπλέον, το παραστατικό αγοράς πετρελαίου θέρμανσης θα πρέπει να αναγράφει τον σωστό αριθμό παροχής ρεύματος της μονοκατοικίας και, στην περίπτωση πολυκατοικίας, τον σωστό αριθμό παροχής ρεύματος που δηλώθηκε ως κοινόχρηστος στο προφίλ.

11. Τι θα πρέπει να κάνω ώστε να διασταυρωθεί η απόδειξη αγοράς όταν το είδος του καυσίμου θέρμανσης είναι κάποιο από τα λοιπά καύσιμα, εκτός πετρελαίου θέρμανσης ή ηλεκτρικής ενέργειας;

Θα πρέπει απλώς να καταχωρίσετε στην εφαρμογή ΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΜΟΥ τις αγορές σας.

Τα στοιχεία που απαιτούνται είναι:

  • ο αριθμός της απόδειξης αγοράς ειδών καυσίμων ή κατανάλωσης θερμικής ενέργειας μέσω τηλεθέρμανσης,
  • το ποσό/αξία της συναλλαγής, ο ΑΦΜ της επιχείρησης-πωλήτριας των ειδών καυσίμων θέρμανσης και
  • η επωνυμία της επιχείρησης-πωλήτριας των ειδών καυσίμων θέρμανσης.

Σε περίπτωση που οι δικαιούχοι καταβάλλουν τη δαπάνη θέρμανσης μέσω κοινοχρήστων, τότε καταχωρούνται, επιπλέον των ανωτέρω:

  • ο αριθμός της απόδειξης εξόφλησης κοινοχρήστων ή, εναλλακτικά, ο αριθμός που φέρει το ειδοποιητήριο πληρωμής αυτών (αν δεν έχει ήδη εκδοθεί κατά την υποβολή της αίτησης απόδειξη εξόφλησης),
  • ο ΑΦΜ του διαχειριστή ή του προσώπου που εκπροσωπεί την πολυκατοικία ή της εταιρείας διαχείρισης της πολυκατοικίας και
  • το ποσό που αναλογεί στον δικαιούχο.

12. Υπέβαλα αίτηση για το επίδομα θέρμανσης με τους προσωπικούς TAXISnet κωδικούς μου, αλλά τα παραστατικά αγοράς καυσίμων θέρμανσης αναγράφουν τον ΑΦΜ της συζύγου μου (ή το αντίστροφο). Θα υπάρξει πρόβλημα στη διασταύρωση των στοιχείων;

Θα υπάρξει πρόβλημα και δεν θα ολοκληρωθεί η διασταύρωση των στοιχείων μόνο αν πρόκειται για παραστατικά που αφορούν αγορά πετρελαίου θέρμανσης.

Για τα λοιπά είδη καυσίμων θέρμανσης η διασταύρωση θα ολοκληρωθεί χωρίς πρόβλημα.

Στην περίπτωση προβλήματος, για να λυθεί και να ολοκληρωθεί η διασταύρωση των αγορών πετρελαίου θέρμανσης, θα πρέπει εγκαίρως να προβείτε σε μία μόνο από τις δύο παρακάτω ενέργειες:

α) πριν τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων (4 Δεκεμβρίου 2026), να κάνετε ανάκληση της αίτησής σας και να υποβάλει εκ νέου αίτηση ο/η σύζυγός σας, με τους δικούς του/της TAXISnet κωδικούς, ή

β) αν δεν έχουν περάσει 14 ημέρες από την ημερομηνία αγοράς του πετρελαίου θέρμανσης, μπορείτε να ζητήσετε από τον προμηθευτή σας (πρατηριούχο) να αλλάξει τον ΑΦΜ αγοραστή και να δηλώσει τον/της συζύγου σας.

13. Πόσες αιτήσεις μπορώ να υποβάλω έως και την 4η Δεκεμβρίου 2026 για το επίδομα θέρμανσης της χειμερινής περιόδου 2026-2027;

Η εφαρμογή δεν έχει κάποιο όριο στο πλήθος των αιτήσεων που θα υποβάλετε. Ωστόσο για να υποβληθεί νέα αίτηση πρέπει πρώτα να έχει ανακληθεί η προηγούμενη ενεργή αίτηση.

Οι αιτήσεις πρέπει να αφορούν μόνο την κύρια κατοικία σας.

14. Κατά τη χειμερινή περίοδο 2025-2026 έχω προμηθευτεί περισσότερα του ενός είδη καυσίμων. Μπορώ να υποβάλλω πολλαπλές αιτήσεις, μία για κάθε είδος καυσίμου;

Όχι. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, κάθε δικαιούχος δικαιούται επιδότησης ενός μόνο είδους καυσίμου θέρμανσης.

15. Ως διαχειριστής πολυκατοικίας, απαιτείται να δημιουργήσω προφίλ πολυκατοικίας όταν η θέρμανση στην πολυκατοικία γίνεται με κάποιο από τα λοιπά είδη καυσίμων, εκτός πετρελαίου θέρμανσης ή ηλεκτρικής ενέργειας;

Όχι. Στην περίπτωση αυτή, οι αιτήσεις όλων των δικαιούχων αρκεί να γίνουν ως σε μονοκατοικίες.

Η εφαρμογή δεν σας εμποδίζει να δημιουργήσετε προφίλ πολυκατοικίας, αλλά δεν απαιτείται, καθώς τα χιλιοστά θέρμανσης εμπεριέχονται στο ποσό που αναλογεί στον δικαιούχο και θα καταχωριστεί από τον ίδιο τον δικαιούχο (όχι από τον διαχειριστή) μέσω της εφαρμογής ΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΜΟΥ.

16. Ως διαχειριστής πολυκατοικίας στην οποία υπάρχει κοινός καυστήρας πετρελαίου θέρμανσης, τι πρέπει να κάνω όσον αφορά τα χιλιοστά θέρμανσης και τον ΑΦΜ πολυκατοικίας;

Σε περίπτωση κοινού καυστήρα πετρελαίου, ο διαχειριστής/εκπρόσωπος εισάγει:

α) τα στοιχεία των διαμερισμάτων της πολυκατοικίας/ολιγοκατοικίας, καθώς και

β) τα χιλιοστά συμμετοχής κάθε ενός από αυτά στις δαπάνες θέρμανσης (χιλιοστά θέρμανσης).

Είναι υποχρεωτικό να δηλωθούν για όλα τα διαμερίσματα μιας πολυκατοικίας τα χιλιοστά συμμετοχής σε δαπάνες θέρμανσης, ώστε να δημιουργηθεί η συνολική εικόνα της. Θα πρέπει να συμφωνήσετε σε μία κατανομή που θα ισχύει για όλο το χρόνο. Το σύνολο των χιλιοστών των διαμερισμάτων πρέπει να είναι 1.000 και να γίνει οριστική αποθήκευση του προφίλ της πολυκατοικίας, ώστε να είναι δυνατή η χρήση της πολυκατοικίας για την υποβολή αιτήσεων. Σε περίπτωση αλλαγής διαχειριστή ενδιάμεσα της περιόδου του επιδόματος θέρμανσης, δείτε τη ερώτηση 17.

Στα παραστατικά αγοράς πετρελαίου θέρμανσης, τα στοιχεία ΑΦΜ και αριθμός κοινόχρηστης παροχής ρεύματος θα πρέπει να ταυτίζονται με αυτά που έχετε εισάγει στη Διαχείριση Χιλιοστών Θέρμανσης.

Σε περίπτωση που έχει εκδοθεί ΑΦΜ για την πολυκατοικία και θέλετε τα παραστατικά αγοράς πετρελαίου θέρμανσης να εκδίδονται σε αυτόν, θα πρέπει να ορίσετε τον ΑΦΜ πολυκατοικίας στο προφίλ, επιλέγοντας τον σχετικό σύνδεσμο «Ορισμός ΑΦΜ».

Προσοχή όμως: ακόμη και στην περίπτωση που έχει οριστεί ΑΦΜ πολυκατοικίας, στις αιτήσεις που θα υποβάλουν οι ένοικοι θα αναγράφεται ο ΑΦΜ του διαχειριστή/εκπροσώπου.

17. Τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση αλλαγής διαχειριστή;

Αν αλλάξει ο διαχειριστής πριν το πέρας της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων και δεν έχουν εκδοθεί παραστατικά στον ΑΦΜ του προηγούμενου διαχειριστή, θα πρέπει να δημιουργηθεί νέο προφίλ πολυκατοικίας από τον νέο διαχειριστή.

Οι ένοικοι/ιδιοκτήτες θα υποβάλλουν τις αιτήσεις τους στο νέο προφίλ που δημιουργήθηκε με τον ΑΦΜ του νέου διαχειριστή. Ο νέος διαχειριστής θα πρέπει να προχωρήσει σε οριστική αποθήκευση του προφίλ της πολυκατοικίας, ώστε να είναι δυνατή η χρήση του για τις αιτήσεις των ενοίκων.

Προσοχή: αν αλλάξει ο διαχειριστής μετά την 4η Δεκεμβρίου 2026 οπότε λήγει η προθεσμία υποβολής αιτήσεων, ή αν έχουν εκδοθεί παραστατικά την τρέχουσα περίοδο στον ΑΦΜ του προηγούμενου διαχειριστή, τότε θα πρέπει να δηλωθεί ο ΑΦΜ του νέου διαχειριστή στο προφίλ της πολυκατοικίας. Η δήλωση αυτή αφορά αποκλειστικά τη διασταύρωση των παραστατικών που θα εκδοθούν με τον ΑΦΜ του νέου διαχειριστή για την τρέχουσα περίοδο (2026-2027). Για την επόμενη χρονιά θα πρέπει να δημιουργηθεί νέο προφίλ πολυκατοικίας από τον νέο διαχειριστή.

18. Είμαι διαχειριστής πολυκατοικίας, πώς μπορώ να αλλάξω τα στοιχεία που εμφανίζονται στην κατανομή ενοίκων και συγκεκριμένα τα πεδία Επώνυμο και Όνομα ενοίκου;

Υπάρχει η δυνατότητα αλλαγής των στοιχείων της πολυκατοικίας, εφόσον δεν έχουν υποβληθεί αιτήσεις για την πολυκατοικία κατά την τρέχουσα περίοδο.

Αν έχει γίνει όμως έστω και μία αίτηση την τρέχουσα περίοδο, αλλαγές είναι δυνατές μόνο για τα διαμερίσματα για τα οποία δεν έχει υποβληθεί αίτηση για επίδομα θέρμανσης.

Τα ονόματα είναι ενδεικτικά και δεν επηρεάζουν την αίτηση. Σε περίπτωση που στο προφίλ πολυκατοικίας εμφανίζονται τα ονόματα προηγούμενων ενοίκων, τότε ο διαχειριστής θα πρέπει να ενημερώσει τον νέο ένοικο (αν αυτός επιθυμεί να υποβάλει αίτηση) σχετικά με τον αριθμό του διαμερίσματος που θα πρέπει να επιλέξει στο προφίλ της πολυκατοικίας, ακόμη αν εκεί αναγράφεται το ονοματεπώνυμο του προηγούμενου ενοίκου.

19. Με ποιους κωδικούς εισερχόμαστε στην εφαρμογή «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΙΛΙΟΣΤΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ» για τους διαχειριστές πολυκατοικιών;

Η είσοδος στην εφαρμογή γίνεται χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς τους TAXISnet.

Για νομικά πρόσωπα/εταιρείες διαχείρισης χρησιμοποιούνται οι προσωπικοί κωδικοί TAXISnet εξουσιοδοτημένου νόμιμου εκπροσώπου και στη συνέχεια επιλέγεται το Νομικό Πρόσωπο από την επιλογή «Επιλογή Δηλούντα».

20. Δεν υπάρχει διαχειριστής στην πολυκατοικία ή δεν υπάρχει αριθμός κοινόχρηστης παροχής ρεύματος (μετρητής) στην πολυκατοικία. Τι πρέπει να δηλωθεί;

Στην περίπτωση που δεν υπάρχει διαχειριστής, θα πρέπει να συμφωνηθεί με όλους τους ενοίκους/ιδιοκτήτες ποιος θα «αναλάβει» τον ρόλο του διαχειριστή, ώστε να δημιουργήσει μέσω της πλατφόρμας myΘέρμανση το προφίλ της πολυκατοικίας με τα διαμερίσματα, τα χιλιοστά θέρμανσης κ.λπ.

Στην περίπτωση που δεν υπάρχει κοινόχρηστη παροχή ρεύματος, θα πρέπει να συμφωνηθεί με όλους τους ενοίκους/ιδιοκτήτες ποιου αριθμού παροχής ρεύματος (συνήθως του διαχειριστή/εκπροσώπου) θα «παίξει» τον ρόλο της κοινόχρηστης παροχής, ώστε να δηλωθεί στο προφίλ της πολυκατοικίας.

21. Στην πολυκατοικία μας το κάθε διαμέρισμα έχει δικό του καυστήρα. Πρέπει να τη δηλώσουμε ως πολυκατοικία ή ο κάθε ένοικος/ιδιοκτήτης να κάνει αίτηση ως κάτοικος μονοκατοικίας;

Θα κάνετε χωριστές αιτήσεις ο καθένας, σαν να ήταν κάτοικοι μονοκατοικίας, ενώ θα πρέπει να προμηθευτείτε το είδος καυσίμου θέρμανσης με διαφορετικά παραστατικά αγοράς.

22. Είμαστε διπλοκατοικία και διαθέτουμε μία παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. Μπορούμε να αιτηθούμε και οι δύο το επίδομα θέρμανσης για τον ηλεκτρισμό;

Δεν είναι αποδεκτή η χρήση του ίδιου αριθμού παροχής ηλεκτρικού ρεύματος από περισσότερους από έναν δικαιούχους για το ίδιο χρονικό διάστημα.

23. Η εταιρεία φυσικού αερίου χρειάζεται να προβεί σε κάποια ενέργεια προκειμένου να λάβω το επίδομα θέρμανσης;

Όχι.

24. Είμαι δικαιούχος Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ). Δικαιούμαι και επίδομα θέρμανσης στον ηλεκτρισμό;

Όχι, οι δικαιούχοι του ΚΟΤ κατά την ημερομηνία λήξης υποβολής των αιτήσεων των δικαιούχων εξαιρούνται. Ο ΔΕΔΔΗΕ ελέγχει τα στοιχεία των δικαιούχων και εξαιρεί τους δικαιούχους του ΚΟΤ.

Για περισσότερες πληροφορίες ή διευκρινίσεις, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ my1521:

  • τηλεφωνικά στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 07:00 έως 20:00, ή
  • ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας my1521, 24 ώρες το 24ωρο και επτά ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας: «Επιδόματα και Ενισχύσεις Νοικοκυριών, Επιχειρήσεων και Αγροτών → Ενισχύσεις Νοικοκυριών → Επίδομα θέρμανσης – myΘέρμανση → Αίτημα καταβολής επιδόματος θέρμανσης».
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έγινε δεκτή η παραίτηση του υφυπουργού Ανάπτυξης

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε δεκτή την παραίτηση που υπέβαλε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Λάζαρος Τσαβδαρίδης.

Σύμφωνα με πληροφορίες οι εξηγήσεις που έδωσε σχετικά με την υπόθεση που αφορά στην κόρη του δεν κρίθηκαν επαρκείς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΚΕΦΙΜ: Στην προτελευταία θέση της ΕΕ η Ελλάδα ως προς την απόδοση του δικαστικού της συστήματος

Η Ελλάδα κατατάσσεται 26η μεταξύ των 27 κρατών μελών της ΕΕ, με τις μεγάλες καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων να αποτελούν τη σημαντικότερη αδυναμία της ελληνικής δικαιοσύνης.

Στην προτελευταία θέση μεταξύ των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατατάσσεται η Ελλάδα στον Δείκτη Απόδοσης των Δικαστικών Συστημάτων (Justice Systems Performance Index – JUSPER) που δημοσιεύει σήμερα το ΚΕΦΙΜ. Με βάση τα στοιχεία του 2024, η Ελλάδα συγκεντρώνει μόλις 34,8 μονάδες με άριστα το 100, έναντι 52,5 μονάδων του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ξεπερνώντας μόνο την Κύπρο (24,2). Στις πρώτες θέσεις της κατάταξης βρίσκονται η Λετονία (74,0), η Βουλγαρία (68,3) και η Εσθονία (66,3).

Η μελέτη, που βασίζεται σε αντικειμενικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αξιολογεί τα δικαστικά συστήματα βάσει 31 επιμέρους δεικτών που οργανώνονται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την αποδοτικότητα των δικαστηρίων, την οικονομική τους ενίσχυση, και την πρόσβαση πολιτών και επιχειρήσεων στη δικαιοσύνη.

Με λίγα λόγια – Γιατί η αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος μάς αφορά όλους:

-Η καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης επηρεάζει πέρα από όσους ήδη βρίσκονται στα δικαστήρια και την καθημερινότητα, την οικονομία και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.

-Για έναν πολίτη, μια δικαστική εκκρεμότητα μπορεί να σημαίνει χρόνια αναμονής για την επίλυση μιας οικογενειακής, περιουσιακής ή εργασιακής διαφοράς. Για μια επιχείρηση, μπορεί να σημαίνει πρόσθετο κόστος, αβεβαιότητα και αναβολή επενδύσεων. Για την κοινωνία συνολικά, σημαίνει ότι η προστασία των δικαιωμάτων συχνά έρχεται με μεγάλη καθυστέρηση.

-Μια δικαιοσύνη που λειτουργεί ταχύτερα, είναι προσιτή σε όλους και αξιοποιεί αποτελεσματικά τους διαθέσιμους πόρους ωφελεί κάθε πολίτη, κάθε επιχείρηση και την οικονομία συνολικά.

-Όπως καταδεικνύουν σχετικές μελέτες, η επιτάχυνση της δικαιοσύνης είναι σημαντικότερη για την μείωση της εγκληματικότητας και την αντιμετώπιση της αίσθησης της ανομίας από οποιαδήποτε αυστηροποίηση ποινών.

Τα σημαντικότερα ευρήματα για την Ελλάδα

  • Η μεγαλύτερη αδυναμία της ελληνικής δικαιοσύνης είναι οι καθυστερήσεις. Στον πυλώνα της αποδοτικότητας, η Ελλάδα συγκεντρώνει μόλις 26,1 μονάδες, έναντι 56,4 του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2024 που αξιοποιεί η μελέτη, ο χρόνος διεκπεραίωσης αστικών υποθέσεων σε πρώτο βαθμό φτάνει τις 737 ημέρες, περίπου τριπλάσιος της ευρωπαϊκής διαμέσου. Παράλληλα, για κάθε 100 νέες υποθέσεις επιλύονται περίπου 81, γεγονός που οδηγεί σε περαιτέρω συσσώρευση εκκρεμοτήτων.
  • Το βασικό πρόβλημα δεν φαίνεται να είναι η έλλειψη δικαστών, αλλά η οργάνωση και η υποστήριξη του έργου τους. Η Ελλάδα διαθέτει 37,3 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, περίπου διπλάσιους από την ευρωπαϊκή διάμεσο. Ωστόσο, σε κάθε δικαστή αντιστοιχεί μόλις ένας εργαζόμενος υποστήριξης, έναντι περίπου τριών στην Ευρώπη.
  • Σημαντικές αδυναμίες καταγράφονται επίσης στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη και στην ψηφιοποίηση. Η Ελλάδα συγκεντρώνει 39 μονάδες στον σχετικό πυλώνα, έναντι 50 του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για αποτελεσματικότερες ψηφιακές υπηρεσίες, καλύτερη ενημέρωση των πολιτών και ενίσχυση της νομικής αρωγής για όσους δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος μιας δικαστικής διαδικασίας.
  • Αντίστοιχα, στον πυλώνα της οικονομικής ενίσχυσης η Ελλάδα συγκεντρώνει 41,7 μονάδες, έναντι 50,5 στην ΕΕ. Η μικρότερη υστέρηση σε αυτόν τον πυλώνα δείχνει ότι η αύξηση των διαθέσιμων πόρων δεν αρκεί από μόνη της για τη βελτίωση της λειτουργίας των δικαστηρίων.

Η συγκριτική μελέτη για την περίοδο 2021–2024 δείχνει ότι η χαμηλή σχετική επίδοση της Ελλάδας έχει διαχρονικό χαρακτήρα, χωρίς να καταγράφεται ουσιαστική σύγκλιση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Οι πρώτες ενδείξεις βελτίωσης και οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις

Η μελέτη επισημαίνει ότι οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών κινούνται εν μέρει προς τη σωστή κατεύθυνση. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Υπουργείο Δικαιοσύνης, κατά τους πρώτους 18 μήνες εφαρμογής του νέου δικαστικού χάρτη, από τον Σεπτέμβριο του 2024 έως τον Μάρτιο του 2026, ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης στα Πρωτοδικεία μειώθηκε από 774 σε 357 ημέρες, ενώ ο ρυθμός εκκαθάρισης των υποθέσεων αυξήθηκε από 86,2% σε 105,1%.

Πρόκειται για ενθαρρυντικές ενδείξεις, η επίδραση των οποίων στη συνολική ευρωπαϊκή κατάταξη θα μπορεί να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη ασφάλεια όταν ενσωματωθούν σε συγκρίσιμα ευρωπαϊκά δεδομένα. Η μελέτη αναδεικνύει ως βασικές προτεραιότητες τη μείωση των εκκρεμών υποθέσεων, την απλούστευση των διαδικασιών, την καλύτερη κατανομή του φόρτου εργασίας, την ενίσχυση του προσωπικού υποστήριξης, τη συνεχή κατάρτιση των δικαστών και την ουσιαστική αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων.

Η αποτελεσματική δικαιοσύνη συνδέεται και με την οικονομική ανάπτυξη

Τα ευρήματα του JUSPER καταδεικνύουν ότι η λειτουργία των δικαστηρίων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα θεσμικής αποτελεσματικότητας, αλλά έχει και σημαντική οικονομική διάσταση.

Η μελέτη διαπιστώνει θετική συσχέτιση ανάμεσα στη συνολική απόδοση των δικαστικών συστημάτων και τις άμεσες ξένες επενδύσεις, καθώς και τη φορολογική ανταγωνιστικότητα. Η ταχύτερη επίλυση των διαφορών και η αποτελεσματικότερη εφαρμογή των συμβάσεων μπορούν να περιορίσουν την αβεβαιότητα και το κόστος των συναλλαγών, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις.

Η βελτίωση της δικαιοσύνης αποτελεί, συνεπώς, τόσο θεσμική προτεραιότητα όσο και σημαντική προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε:

«Η προτελευταία θέση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την απόδοση του δικαστικού της συστήματος αναδεικνύει ένα σοβαρό και διαχρονικό πρόβλημα, με άμεσες συνέπειες για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και την οικονομία.

Οι πρόσφατες ενδείξεις βελτίωσης είναι ενθαρρυντικές, αλλά η απόσταση που μας χωρίζει από την υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει μεγάλη.

Δεν αρκεί να διαθέτουμε περισσότερους δικαστές από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όταν η επίλυση μιας υπόθεσης εξακολουθεί να απαιτεί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Χρειαζόμαστε καλύτερη οργάνωση, επαρκή υποστήριξη των δικαστών, ουσιαστική αξιοποίηση της τεχνολογίας και συστηματική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων».

Σχετικά με τη μελέτη

Ο Δείκτης Απόδοσης των Δικαστικών Συστημάτων (JUSPER) αναπτύχθηκε στο πλαίσιο ερευνητικής συνεργασίας του ΚΕΦΙΜ με το European Liberal Forum. Η μελέτη βασίζεται σε 31 αντικειμενικούς δείκτες από τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αξιολογεί την αποδοτικότητα, τη χρηματοδότηση και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Δεν αξιολογεί τη δικαστική ανεξαρτησία ή την ποιότητα του κράτους δικαίου.

Τη μελέτη υπογράφουν οι Κωνσταντίνος Σαραβάκος, Χρήστος Λούκας, Ιωάννης Ναβροζίδης και Γιάννης Φίλιος.

Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ.

***

Το ΚΕΦΙΜ είναι ένας ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός και το έργο του περιλαμβάνει ερευνητικά προγράμματα, εκδόσεις και εκδηλώσεις που έχουν ως επίκεντρο την αύξηση της ατομικής ελευθερίας για κάθε πολίτη. Μάθετε περισσότερα στο www.kefim.org

Υγεία: Η συχνή επίσκεψη των παιδιών σε πάρκα συνδέεται με καλύτερη ψυχική υγεία

Τα παιδιά που επισκέπτονται πάρκα και παιδικές χαρές τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα ενδέχεται να έχουν καλύτερη ψυχική υγεία και κοινωνική ανάπτυξη καθώς μεγαλώνουν, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Έξετερ. Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Epidemiology and Community Health», εξέτασε παιδιά ηλικίας τεσσάρων έως έντεκα ετών.

Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από τη μακροχρόνια μελέτη «Children of the 90s», η οποία παρακολουθεί τα ίδια παιδιά επί σειρά ετών, επιτρέποντας τη διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στις αλλαγές στη ζωή τους και στην υγεία τους αργότερα. Στη μελέτη συμμετείχαν 4.219 παιδιά και το ενδιαφέρον των ερευνητών επικεντρώθηκε στην κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξή τους, δηλαδή στις δεξιότητες που χρειάζονται τα παιδιά για να κατανοούν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, να συμβιώνουν αρμονικά με τους άλλους, να δημιουργούν σχέσεις, να συμπεριφέρονται κατάλληλα σε διαφορετικές περιστάσεις και να αντιμετωπίζουν τις καθημερινές προκλήσεις. Η ομαλή ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων αποτελεί σημαντική βάση για την καλή ψυχική υγεία τόσο στην παιδική ηλικία όσο και αργότερα στη ζωή.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα παιδιά που επισκέπτονταν πάρκα τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, από τη γέννησή τους έως την ηλικία των έντεκα ετών, συγκέντρωναν κατά μέσο όρο 16,5% υψηλότερη βαθμολογία στις αξιολογήσεις της ψυχικής τους υγείας, σε σύγκριση με εκείνα που πήγαιναν σε πάρκα λιγότερο από μία φορά την εβδομάδα κατά το ίδιο χρονικό διάστημα. Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν και παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και οι δυσκολίες στο οικογενειακό περιβάλλον.

Επιπλέον, τα παιδιά που πήγαιναν συνολικά πιο συχνά σε πάρκα εμφάνιζαν καλύτερη κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη σε σύγκριση με εκείνα που τα επισκέπτονταν σπανιότερα. Η μελέτη εξέτασε επίσης κατά πόσο η συχνότητα των επισκέψεων σε πάρκα και η κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη διαφοροποιούνταν ανάλογα με το οικογενειακό περιβάλλον. Τα παιδιά από πιο ευνοημένες κοινωνικοοικονομικά οικογένειες φαίνεται ότι επισκέπτονταν συχνότερα τα πάρκα σε μικρότερη ηλικία. Ωστόσο, όσο μεγάλωναν, η τάση αυτή μεταβαλλόταν, με ορισμένα παιδιά από λιγότερο ευνοημένα περιβάλλοντα να επισκέπτονται τα πάρκα συχνότερα. Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα πάρκα αποτελούν συχνά δωρεάν ή χαμηλού κόστους χώρους αναψυχής.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι παιδικές χαρές και τα πάρκα θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων στην ανάπτυξη των παιδιών, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν διαθέσιμοι χώροι καλής ποιότητας, ασφαλείς, φιλόξενοι και εύκολα προσβάσιμοι για όλες τις οικογένειες. Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι τα δεδομένα προέρχονται από μία συγκεκριμένη, μακροχρόνια βρετανική μελέτη και ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί κατά πόσο τα ευρήματα ισχύουν και για παιδιά σε άλλες περιοχές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ. Κουζινοπούλου

Διάστημα: Voyager-Το πρώτο ανθρώπινο δημιούργημα σε απόσταση μιας ημέρας φωτός από τη Γη

«Είναι το μήνυμά μας προς τον Γαλαξία», λέει ο καθηγητής Στ. Κριμιζής!

Στις 18 Νοεμβρίου 2026, στις 05:16:07 το πρωί (ώρα EST), το διαστημικό σκάφος «Voyager 1» της NASA θα βρεθεί σε απόσταση περίπου 26 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη και ένα σήμα του θα χρειάζεται ακριβώς 24 ώρες ή μία ημέρα φωτός για να φτάσει στον πλανήτη μας. Θα είναι το πρώτο ανθρώπινο κατασκεύασμα, το οποίο θα φτάσει τόσο μακριά από τη Γη, προσθέτοντας ένα ακόμα ιστορικό επίτευγμα στη μακρά λίστα με τις πρωτιές της αποστολής, λίγο πριν συμπληρωθούν 50 χρόνια από την εκτόξευσή της.

Οι δύο αποστολές «Voyager» («Voyager 1» και «Voyager 2»), με επικεφαλής την NASA εκτοξεύθηκαν το 1977, με διαφορά λίγων εβδομάδων μεταξύ τους, και βρίσκονται πλέον στο Διάστημα 49 χρόνια. Αφού εξερεύνησαν τους γιγάντιους πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και κατά τη δεκαετία του 1980, συνέχισαν το ταξίδι τους στον διαπλανητικό χώρο. Το «Voyager 1» πέρασε στον διαστρικό χώρο το 2012 και το «Voyager 2» το 2018 και έκτοτε εξερευνούν περιοχές του Διαστήματος, στις οποίες δεν έχει φτάσει μέχρι σήμερα καμία άλλη αποστολή και δεν αναμένεται να βρεθεί καμία άλλη για τις επόμενες δεκαετίες.

«To “Voyager” είναι το πιο μακρινό αντικείμενο της ανθρωπότητας και το μήνυμά μας προς τον Γαλαξία. Μεταφέρει και τον χρυσό δίσκο, με πληροφορίες για το τι είναι η ανθρωπότητα και από πού προήλθε», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο σπουδαίος Έλληνας επιστήμονας και πρωτεργάτης της αποστολής «Voyager», Σταμάτης Κριμιζής.

«Για μένα, η σημαντικότερη κατάκτηση των αποστολών “Voyager” είναι ότι περάσαμε από το Ηλιακό μας σύστημα στον Γαλαξία για πρώτη φορά και αυτό δεν πρόκειται να ξαναγίνει για πολλά χρόνια», υπογραμμίζει.

Ο κ. Κριμιζής ήταν ο νεότερος σε ηλικία επιστήμονας που στελέχωσε το 1971 την επιστημονική ομάδα του «Voyager». Τότε, το πρόγραμμα ήταν γνωστό ως «Mariner Jupiter Saturn 1977» και λίγο πριν από την εκτόξευση των δύο διαστημικών σκαφών μετονομάστηκε σε «Voyager». «Το να είσαι μέλος εκείνης της ομάδας είναι συγκινητικό», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Κριμιζής, ο οποίος σήμερα είναι ο μοναδικός εν ζωή από την αρχική ομάδα.

Ο ίδιος θυμάται ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε διάρκεια αποστολής μόλις τεσσάρων ετών. «Δεν φανταζόμασταν ότι θα διαρκέσει τόσο πολύ», λέει και συμπληρώνει ότι «δώσαμε φοβερές μάχες» αναφέροντας μεταξύ άλλων την εξασφάλιση χρηματοδότησης του προγράμματος, για να ταξιδέψει στους εξωτερικούς πλανήτες του Ηλιακού συστήματος και στη συνέχεια για να περάσει στον διαστρικό χώρο.

Γεγονότα και ανακαλύψεις που άλλαξαν την ιστορία της αποστολής

Το Κέντρο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών (ΚΕΔΕΤ), μέσω του οποίου η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην αποστολή «Voyager», και ο Σταμάτης Κριμιζής, πρώην πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, διοργάνωσαν χθες ημερίδα στο κτίριο της Ακαδημίας για να τιμήσουν τη «Μια ημέρα φωτός των αποστολών Voyager», με τη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων από τη NASA, που έχουν συνδέσει την πορεία τους με τη συγκεκριμένη αποστολή.

Ο Λέναρντ Φισκ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και πρώην αναπληρωτής διοικητής για την Επιστήμη και τις Εφαρμογές του Διαστήματος στη NASA, αναφέρθηκε σε «ορισμένα τυχαία, μη προγραμματισμένα γεγονότα που αποδείχθηκαν ευεργετικά» για τη συνέχιση της αποστολής «Voyager». Μεταξύ άλλων περιέγραψε ότι το 1989, όταν το «Voyager 2» ολοκλήρωσε την περιήγησή του στους τέσσερις γιγάντιους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος με την άφιξή του στον Ποσειδώνα, «το πρόγραμμα Voyager δεν είχε πλέον λόγο ύπαρξης στο πλαίσιο του Τμήματος Πλανητικής Επιστήμης και για να συνεχιστεί έπρεπε να μεταφερθεί σε ένα άλλο καταλληλότερο τμήμα». Καθώς ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για τον σχεδιασμό όλων των προγραμμάτων της NASA που αφορούσαν στην επιστήμη του Διαστήματος, μετέφερε τη διοικητική ευθύνη και τη χρηματοδότηση του προγράμματος στο Τμήμα Ηλιακής και Διαστημικής Φυσικής, το οποίο επανασύστησε.

Συνοψίζοντας τα επιτεύγματα των διαστημοπλοίων «Voyager», ο Ραλφ ΜακΝατ, επικεφαλής των Επιστημών του Διαστήματος στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins και για πολλά χρόνια μέλος της επιστημονικής ομάδας της συγκεκριμένης αποστολής, τόνισε ότι μεταξύ άλλων πραγματοποίησαν τη μοναδική κοντινή εξερεύνηση των συστημάτων του Ουρανού και του Ποσειδώνα, εντόπισαν δακτυλίους γύρω από τον Δία, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα, ακτίνες στους δακτυλίους του Κρόνου, θείο και ηφαίστεια στον δορυφόρο του Δία, Ιώ, θερμοπίδακες πάγου και ηφαιστειακή δραστηριότητα στον δορυφόρο του Ποσειδώνα, Τρίτωνα, μαγνητικό πεδίο, μαγνητόσφαιρα, ζώνες ακτινοβολίας στον Ουρανό και τον Ποσειδώνα. «Και τέλος, είδαμε τα όρια της ηλιόσφαιρας», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Το ότι τα διαστημικά σκάφη «Voyager» διέσχισαν την ηλιόπαυση, το εξωτερικό όριο της ηλιόσφαιρας, και βρέθηκαν στον διαστρικό χώρο είναι για τον Κωνσταντίνο Διαλυνά, διευθυντή του Κέντρου Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, ένα από τα μεγάλα επιτεύγματα της αποστολής. Το συγκεκριμένο ζήτημα για το πού βρίσκεται το όριο της ηλιόπαυσης αποτελεί ακόμα αντικείμενο συζήτησης και διαφωνίας μεταξύ των επιστημόνων, με ορισμένους, μεταξύ των οποίων ο Λέναρντ Φισκ, να πιστεύουν ότι τα δύο διαστημικά σκάφη δεν έχουν περάσει το συγκεκριμένο όριο. «Ακόμα δεν έχουμε επιλύσει αυτή τη διαφωνία και υπάρχουν θέματα για να συζητήσουμε. Αυτό είναι επιστήμη, θέτουμε ερωτήματα, τα συζητάμε και διαφωνούμε», πρόσθεσε ο κ. Διαλυνάς.

Συνοψίζοντας με παραστατικό τρόπο τις ανακαλύψεις των «Voyager», ο κ. Διαλυνάς παρουσίασε μια θολή, σκοτεινή εικόνα της ηλιόσφαιρας για την οποία θέτουμε ερωτήσεις αλλά δεν γνωρίζουμε τις απαντήσεις. Αυτό που έκαναν οι αποστολές «Voyager» ήταν να καθαρίσουν αυτή την εικόνα.

Η ενέργεια των «Voyager» εξαντλείται

Σε διαδικτυακή σύνδεση, η Νίκι Φοξ, αναπληρώτρια διοικήτρια στη Διεύθυνση Επιστημονικών Αποστολών της NASA, χαρακτήρισε «θαύμα» το ότι μια τεχνολογία  παλαιότερης γενιάς αντέχει σε τέτοια περιβάλλοντα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. «Η αποστολή σχεδιάστηκε πριν από περίπου 60 χρόνια και του χρόνου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τότε που τα διαστημικά σκάφη βρέθηκαν στο Διάστημα. Κι όμως και τα δύο αυτά διαστημικά σκάφη εξακολουθούν να λειτουργούν στον διαστρικό χώρο. Είναι παλιά τεχνολογία αλλά σκεφτείτε την ποιότητά της, αφού λειτουργεί ακόμα και σήμερα», περιέγραψε.

Η ίδια εξήρε και τη δημιουργικότητα της ομάδας του «Voyager». «Θυμάστε εκείνο που αποκαλούσαν Big Bang, τη στιγμή που έκαναν μια επανεκκίνηση στα συστήματα βρίσκοντας τρόπο να παρατείνουν τη λειτουργία τους για ακόμα περισσότερο καιρό; Είναι πραγματικά εκπληκτικό, εμπνέει θαυμασμό» ανέφερε.

Ωστόσο, πλέον τα ενεργειακά αποθέματα των δύο διαστημοπλοίων εξαντλούνται και η λειτουργία τους δεν αναμένεται να συνεχιστεί για πολύ καιρό. Η κ. Φοξ τόνισε ότι η αποστολή «Voyager» «ουσιαστικά προετοιμάζει το έδαφος για τα ερωτήματα και τον σχεδιασμό του “Interstellar Probe”, της επόμενης αποστολής που θέλουμε να στείλουμε στον διαστρικό χώρο».

Για το πόσο γρήγορα μπορεί η επόμενη αποστολή να σταλεί στον διαστρικό χώρο η ίδια ανέφερε ότι «νομίζω πως το πιο γρήγορο σενάριο αφορά ένα ταξίδι περίπου 30-35 ετών μέχρι να φτάσει εκεί. Το “Voyager 1” πέρασε στον διαστρικό χώρο το 2012, το “Voyager 2” το 2018, οπότε χρειάστηκαν πάνω από 30 χρόνια για να βρεθούν εκεί. Διαθέτουμε νέα τεχνολογία και σίγουρα μπορούμε να επιταχύνουμε, αλλά η απόσταση μέχρι να βγούμε στον διαστρικό χώρο είναι τεράστια».

Ο καθηγητής στο ETH της Ζυρίχης, Τόμας Ζουρμπούχεν, ο οποίος ήταν ο προκάτοχος της Νίκι Φοξ και μακροβιότερος στη θέση και επέβλεψε σημαντικές αποστολές, μεταξύ των οποίων και το διαστημικό τηλεσκόπιο «James Webb», σχολίασε χαρακτηριστικά ότι «η  συντριπτική πλειονότητα των αποστολών δεν αποτελεί πρωτοποριακό εγχείρημα επιπέδου του “Voyager”. Σχεδόν τα πάντα στο “Voyager” ήταν καινούρια, η διάρκειά του, το είδος των τεχνολογιών που αξιοποιήθηκαν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Ήταν κάτι νέο, πραγματικά πρωτοποριακό. Σε όλα όσα εστιάζουμε αυτή τη στιγμή ξεκινούν από το “Voyager”».

* Επισυνάπτεται καλλιτεχνική απεικόνιση των διαστημικών σκαφών «Voyager» της NASA. Credit: NASA/JPL-Caltech

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαρία Κουζινοπούλου

Υγεία: Το ποιοτικό αδυνάτισμα δεν αφορά μόνο την απώλεια κιλών, αλλά και τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της λειτουργικότητας

Η απώλεια βάρους αποτελεί βασικό θεραπευτικό στόχο για πολλούς ανθρώπους με παχυσαρκία και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καθώς η ουσιαστική και διατηρήσιμη μείωση του περιττού λίπους βελτιώνει τη γλυκαιμική ρύθμιση και άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου. Οι νεότερες φαρμακευτικές θεραπείες έχουν διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες αντιμετώπισης.

Ωστόσο, η αξιολόγηση της επιτυχίας της απώλειας βάρους χρειάζεται να περιλαμβάνει τη σύσταση του σώματος και την ικανότητα του ανθρώπου να κινείται και να αυτοεξυπηρετείται. Η απώλεια βάρους πρέπει να έχει κυρίως ποιοτικά και λιγότερο ποσοτικά χαρακτηριστικά και να είναι βιώσιμη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Αυτό σημαίνει μείωση του περιττού λίπους, με παράλληλη προσπάθεια προστασίας της μυϊκής μάζας και της αυτονομίας.

Τα παραπάνω επισημαίνει ο ενδοκρινολόγος και ακαδημαϊκός συνεργάτης του Εργαστηρίου Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, Σπύρος Καρράς, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ με αφορμή την ανακοίνωσή του με θέμα «Στοχεύοντας στην ποιοτική απώλεια βάρους, περιορίζοντας την απώλεια της μυϊκής μάζας και λειτουργικότητας», στο 39ο Ετήσιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας και Μελέτης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη.

«Οι σκελετικοί μύες συμμετέχουν στην κίνηση και στη ρύθμιση του μεταβολισμού, αποτελώντας σημαντικό ιστό για την αξιοποίηση της γλυκόζης. Η διατήρηση της μυϊκής δύναμης συνδέεται με την καθημερινή αυτονομία: να σηκωνόμαστε από μια καρέκλα, να ανεβαίνουμε σκάλες, να μεταφέρουμε ψώνια και να περπατάμε με ασφάλεια. Επομένως, η προστασία των μυών πρέπει να αποτελεί μέρος κάθε οργανωμένου προγράμματος απώλειας βάρους», σημειώνει ο κ. Καρράς.

Όταν η παχυσαρκία συνυπάρχει με σαρκοπενία

Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με τον κ. Καρρά, έχει η σαρκοπενία, μια διαταραχή του σκελετικού μυός που χαρακτηρίζεται από χαμηλή μυϊκή δύναμη και επιβεβαιώνεται όταν συνυπάρχει μειωμένη μυϊκή μάζα. Όταν επηρεάζεται και η σωματική απόδοση, η κατάσταση θεωρείται σοβαρή. Η σαρκοπενία μπορεί να συνυπάρχει με την παχυσαρκία, καθώς το αυξημένο λίπος ενδέχεται να καλύπτει τη μυϊκή ανεπάρκεια, με αποτέλεσμα ένας άνθρωπος να έχει αυξημένο βάρος αλλά ταυτόχρονα μειωμένη μυϊκή  αστάθεια.

Κατά την απώλεια βάρους, όπως εξηγεί, συνήθως μειώνεται μαζί με το λίπος και ένα μέρος της άλιπης μάζας, κάτι που παρατηρείται με διαφορετικές μεθόδους αδυνατίσματος και χρειάζεται σωστή ερμηνεία. Σε υπομελέτες σύστασης σώματος μετά από ενέσιμες θεραπείες σε άτομα με παχυσαρκία, περίπου τα τρία τέταρτα της απώλειας βάρους προέρχονταν από λίπος και το ένα τέταρτο από άλιπη μάζα. Η άλιπη μάζα περιλαμβάνει, εκτός από τους μυς, νερό και άλλους ιστούς, ενώ απεικονιστικές μελέτες έχουν δείξει μείωση της λιπώδους διήθησης των μυών. «Συνεπώς, η μείωσή της σε μια μέτρηση σύστασης σώματος δεν αρκεί για να διαγνωστεί σαρκοπενία», αναφέρει.

Σε ποιους χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή και πώς γίνεται ο έλεγχος;

Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, όσοι έχουν χρόνια νοσήματα, περιορισμένη κινητικότητα ή χαμηλή πρόσληψη τροφής, καθώς η σημαντική καταστολή της όρεξης μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και ενέργειας. «Εάν ένας άνθρωπος χάνει κιλά αλλά αρχίζει να δυσκολεύεται στη σκάλα ή αισθάνεται αδυναμία στα χέρια, απαιτείται επανεκτίμηση», επισημαίνει ο κ. Καρράς, προσθέτοντας ότι η αλλαγή αυτή χρειάζεται διερεύνηση και προσαρμογή του θεραπευτικού σχεδίου.

Όπως τονίζει, απαραίτητη είναι η κλινική εξέταση για ενδεχόμενη μείωση της μυϊκής δύναμης, καθώς και η λήψη λεπτομερούς ιστορικού για την ανίχνευση τυχόν δυσκολιών στις καθημερινές δραστηριότητες. Η καταγραφή της μυϊκής δύναμης και των διατροφικών συνηθειών επιτρέπει να αναγνωριστούν όσοι χρειάζονται ενισχυμένη υποστήριξη. Παράλληλα, συνεκτιμώνται η γενική κατάσταση, οι στόχοι του ασθενούς και η δυνατότητα ασφαλούς συμμετοχής σε πρόγραμμα άσκησης, ώστε η παρέμβαση να σχεδιάζεται έγκαιρα, με σαφείς θεραπευτικούς στόχους και μετρήσιμα κριτήρια.

Ο έλεγχος μπορεί να ξεκινήσει με απλές δοκιμασίες στο ιατρείο, όπως η μέτρηση της δύναμης λαβής με δυναμόμετρο και οι επαναλαμβανόμενες εγέρσεις από καρέκλα, ενώ η ταχύτητα βάδισης προσφέρει επιπλέον πληροφορίες για τη σωματική απόδοση. Όταν υπάρχουν ενδείξεις, η αξιολόγηση συμπληρώνεται με μέτρηση της μυϊκής μάζας με κατάλληλες μεθόδους, όπως η απορροφησιομετρία διπλής ενέργειας ή η βιοηλεκτρική εμπέδηση, ενώ τα αποτελέσματα ερμηνεύονται σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα.

Διατροφή και άσκηση

Η διατροφική παρέμβαση, εξηγεί ο κ. Καρράς, χρειάζεται να εξασφαλίζει επαρκή θρέψη μέσα στο απαραίτητο ενεργειακό έλλειμμα. Πρακτικά, βοηθά η παρουσία πηγής πρωτεΐνης στα κύρια γεύματα, με επιλογές όπως ψάρι, αυγά, γιαούρτι, όσπρια και άπαχο κρέας. Η ποσότητα καθορίζεται εξατομικευμένα, ανάλογα με την ηλικία, τη σύσταση σώματος, τη δραστηριότητα και τα συνοδά νοσήματα. Στη χρόνια νεφρική νόσο, ειδικά, οι γενικές συμβουλές για αυξημένη πρωτεΐνη χρειάζονται προσαρμογή από την ομάδα που παρακολουθεί τον ασθενή. Όταν η όρεξη είναι περιορισμένη, μικρότερα και θρεπτικά γεύματα μπορούν να διευκολύνουν την επαρκή πρόσληψη, ενώ τα συμπληρώματα εξετάζονται όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη και εντάσσονται στο διατροφικό σχέδιο με καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.

Εξίσου ουσιαστική χαρακτηρίζει την άσκηση με αντιστάσεις, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες κάθε ανθρώπου, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει βάρη, ελαστικούς ιμάντες ή ασκήσεις με το βάρος του σώματος, αρχικά με κατάλληλη καθοδήγηση. Δύο έως τρεις συνεδρίες την εβδομάδα αποτελούν συχνά μια πρακτική βάση. Το περπάτημα και η αερόβια δραστηριότητα προσφέρουν συμπληρωματικά οφέλη, ενώ στους μεγαλύτερους ανθρώπους χρειάζονται και ασκήσεις ισορροπίας. «Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης και η ενδυνάμωση υποστηρίζουν τη διατήρηση των μυών», σημειώνει.

Συνεχής παρακολούθηση

Η παρακολούθηση , σύμφωνα με τον κ. Καρρά, πρέπει να συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της θεραπείας και στη φάση διατήρησης του βάρους. Μαζί με το βάρος και την περίμετρο μέσης, αξιολογούνται η πρόσληψη τροφής, η μυϊκή δύναμη και η λειτουργικότητα, ενώ η έντονη κόπωση, οι πτώσεις ή η δυσκολία στην κίνηση αποτελούν λόγους επανεκτίμησης. Η συνεργασία του θεράποντος ιατρού με διαιτολόγο και επαγγελματία άσκησης βοηθά να μετατραπούν οι γενικές οδηγίες σε εφαρμόσιμο πρόγραμμα.

«Η φαρμακευτική πρόοδος προσφέρει σημαντικές δυνατότητες στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, οι οποίες αξιοποιούνται πληρέστερα με σωστή διατροφή, κατάλληλη άσκηση και συστηματική παρακολούθηση. Το ουσιαστικό όφελος αποτυπώνεται τελικά στην υγεία και στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου», υπογραμμίζει ο κ. Καρράς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αγγέλα Φωτοπούλου

ΕΚΤ: Η κρίση χρέους διεύρυνε τις κοινωνικές ανισότητες στην Ελλάδα

Η κρίση χρέους έκανε ακόμη πιο άνιση την κατανομή πλούτου τόσο στην Ελλάδα όσο και στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε που βίωσαν την κρίση του Δημοσίου Χρέους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

Η κρίση δημόσιου χρέους άφησε βαθύ αποτύπωμα στην κατανομή του πλούτου στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της ευρωζώνης που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης. Στην ομάδα αυτή, σύμφωνα με ανάλυση της ΕΚΤ, το μερίδιο του πλουσιότερου 10% στον συνολικό καθαρό πλούτο αυξήθηκε από 46% το 2010 σε 51,8% το 2023.

Τα στοιχεία της μελέτης αφορούν την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία και την Πορτογαλία. Καταδεικνύουν ότι στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση η ανισότητα αυξήθηκε πιο έντονα και παρέμεινε υψηλή για μεγαλύτερο διάστημα. Το 2023, ο συντελεστής Gini (ο οποίος αποτυπώνει την ανισότητα) για την ομάδα των έξι χωρών βρισκόταν στις 65,9 μονάδες, έναντι 61,5 το 2010. Αντιθέτως, στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης ο Gini υποχώρησε από 71,8 το 2010 σε 69,7 το 2023.

Το χάσμα διευρύνθηκε κυρίως στα χρόνια της κρίσης. Καθώς οι τιμές των κατοικιών κατέρρεαν, τα νοικοκυριά που είχαν δανειστεί για να αγοράσουν σπίτι είδαν την αξία της περιουσίας τους να μειώνεται, ενώ το χρέος τους παρέμενε. Τα χαμηλότερα στρώματα εξάντλησαν αποταμιεύσεις, ενώ οι μετοχές, που βρίσκονται κυρίως στα χέρια των εύπορων, ανέκαμψαν γρηγορότερα. Αργότερα, η υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων, περιόρισε για πολλά νοικοκυριά τη δυνατότητα να ωφεληθούν από την ανάκαμψη των τιμών των ακινήτων. Έτσι, η ύφεση και η υποχώρηση των εισοδημάτων επιβάρυναν περισσότερο όσους είχαν λιγότερα περιουσιακά μέσα για να απορροφήσουν τις απώλειες.

Η ανάκαμψη των τιμών των ακινήτων δεν επαρκεί για να αντιστρέψει αυτή την εξέλιξη. Στις έξι χώρες, η ιδιοκατοίκηση μειώθηκε, κυρίως μεταξύ των νεότερων νοικοκυριών. Λιγότεροι άνθρωποι μπορούσαν, επομένως, να ωφεληθούν από την άνοδο των τιμών μετά την κρίση. Τα φτωχότερα νοικοκυριά χρειάστηκαν επίσης περισσότερο χρόνο για να ανασυστήσουν τις αποταμιεύσεις τους.

Η ανισότητα στην ομάδα συνέχισε να αυξάνεται έως το 2021 και παρέμεινε στα ίδια επίπεδα το 2023. Στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, αντίθετα, ο Gini είχε υποχωρήσει το 2023 κατά 2,1 μονάδες κάτω από το επίπεδο του 2010. Η σύγκριση δείχνει πόσο επίμονες υπήρξαν οι συνέπειες της κρίσης στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο.

Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι η εικόνα αφορά τον καθαρό πλούτο, δηλαδή την αξία των περιουσιακών στοιχείων αφού αφαιρεθούν τα χρέη. Δεν αποδεικνύει ότι τα πλουσιότερα νοικοκυριά έγιναν πλουσιότερα σε απόλυτους όρους ή ότι τα φτωχότερα έχασαν απόλυτο πλούτο. Δείχνει, όμως, ότι το μερίδιο του συνολικού πλούτου που κατέχουν τα εύπορα νοικοκυριά αυξήθηκε, ενώ το μερίδιο του φτωχότερου μισού μειώθηκε.

Οι συντάκτες της ανάλυσης, Danilo Bianco, Jiri Slacalek και Oreste Tristani, χρησιμοποίησαν στοιχεία της έρευνας Household Finance and Consumption Survey του Ευρωσυστήματος. Η έρευνα καλύπτει περίπου 90.000 νοικοκυριά σε 22 χώρες και καταγράφει, μεταξύ άλλων, την περιουσία, το εισόδημα και το χρέος τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε περίπου 200 δισεκατ. δολάρια εκτιμώνται οι ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις χώρες του Κόλπου, σύμφωνα με έκθεση

Ο πόλεμος ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ προκάλεσε ζημίες περίπου 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 180 δισεκατομμύρια ευρώ) στις χώρες του Κόλπου, όπου οι οικονομικές απώλειες μπορεί να φτάσουν σε τετραπλάσιο ύψος ως το 2030, σύμφωνα με έκθεση της AllianzTrade που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Στα τέλη Φεβρουαρίου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πλήγματα κατά του Ιράν, το οποίο απάντησε κλείνοντας το Στενό του Ορμούζ και στοχοθετώντας τις συμμαχικές της Ουάσινγκτον γειτονικές του χώρες, ιδίως στον Κόλπο. Αμερικανικές βάσεις στην περιοχή και μη στρατιωτικές υποδομές υπέστησαν ζημιές, ιδίως από τον Ιούλιο που μπήκαν στον πόλεμο οι προσκείμενοι στο Ιράν αντάρτες Χούθι της Υεμένης.

Αυτοί ανταλλάσσουν σχεδόν καθημερινά πλήγματα με τη γειτονική τους Σαουδική Αραβία, η οποία ηγείται στρατιωτικού συνασπισμού που στηρίζει την κυβέρνηση της Υεμένης. Οι αντάρτες Χούθι αναλαμβάνουν τακτικά την ευθύνη για πλήγματα κατά του αεροδρομίου του Ριάντ και πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.

«Οι υλικές ζημιές σε όλη την περιοχή εκτιμώνται σε λίγο πάνω από 200 δισεκατομμύρια δολάρια, εστιαζόμενες κυρίως στις οικονομίες που εξαρτώνται από το Στενό του Ορμούζ, ιδιαίτερα στο επίπεδο των ενεργειακών υποδομών», επισημαίνεται στην έκθεση. Πάνω από 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις επλήγησαν από τον πόλεμο, κυρίως στο Κουβέιτ, στο Κατάρ και στο Μπαχρέιν, και ένα τρίτο από αυτές υπέστησαν «σοβαρές ζημιές».

Η έκθεση αφορά τις έξι χώρες μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου: Σαουδική Αραβία, Ομάν, Κατάρ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κουβέιτ. Ο πόλεμος είχε επίσης επιπτώσεις στον τουρισμό και τον τομέα των ακινήτων, οι οποίοι θα γνωρίσουν μια πιο αργή ανάπτυξη στη διάρκεια των προσεχών ετών.

«Το συνολικό κόστος του πολέμου για τις χώρες του Κόλπου αναμένεται να φτάσει τα 790 δισεκατομμύρια δολάρια, ήτοι σωρευτικό έλλειμμα 5,9% του ΑΕΠ σε σύγκριση με την τάση προ του πολέμου, ως το 2030», προστίθεται στην έκθεση. Ο αριθμός αυτός «αντανακλά τις σωρευτικές ζημίες της οικονομικής παραγωγής την περίοδο 2026-2030, δηλαδή τη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που θα παρήγαγε η περιοχή βάσει της τάσης της ανάπτυξης προ του πολέμου και σε αυτό που αναμένεται πλέον να παραγάγει».

Για να αντισταθμίσουν τις ζημίες αυτές, τα κράτη του Κόλπου θα πρέπει «να αυξήσουν τις εθνικές δαπάνες, με τις κυβερνητικές προτεραιότητες να απομακρύνονται από τα μεγάλα έργα για να επικεντρωθούν στην ανθεκτικότητα και τα ζητήματα που συνδέονται με την ασφάλεια», υπογραμμίζεται στην έκθεση, η οποία προειδοποιεί επίσης για έκρηξη του χρέους των χωρών αυτών.

Οι εθνικές δαπάνες όσον αφορά τις υποδομές και την άμυνα αναμένεται να φτάσουν μεταξύ των 380 και των 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων ως το 2030, σύμφωνα με την έκθεση. Το ΑΕΠ της Σαουδικής Αραβίας, μιας από τις μεγαλύτερες παραγωγούς πετρελαίου στον κόσμο, αναμένεται να συρρικνωθεί 3,3%, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Παρά τον πόλεμο και μια περιορισμένη πρόσβαση στο στενό του Μπαμπ ελ Μάντεμπ λόγω των επιθέσεων των ανταρτών Χούθι, ο σαουδαραβικός πετρελαϊκός κολοσσός Aramco ανακοίνωσε στις αρχές Νοεμβρίου άνοδο 34,6% των καθαρών κερδών του στο τρίτο τρίμηνο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ