Πάνω από 2 εκατομμύρια συνταξιούχοι, τρίτεκνοι-πολύτεκνοι, ενοικιαστές, νέοι γονείς αλλά και ελεύθεροι επαγγελματίες, θα δουν από φέτος ήδη, τα οφέλη από πλειάδα μόνιμων μέτρων στήριξης ύψους 2,2 δισ. ευρώ, τα οποία εξαγγέλθηκαν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) τον Σεπτέμβριο και θεσπίστηκαν με το νομοσχέδιο για την «ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος» που ψηφίστηκε την Παρασκευή στη Βουλή.

Οι νέες διατάξεις αυξάνουν άμεσα την ετήσια ενίσχυση συνταξιούχων και άλλων δικαιούχων. Παράλληλα προβλέπουν επίδομα γέννησης και αναδρομικά σε νέους γονείς, ενώ μειώνουν φόρους για αγρότες, τρίτεκνους, επαγγελματίες, ιδιοκτήτες ακινήτων και αργαζόμενους που εισπράττουν φιλοδωρήματα.

Ποια μέτρα έρχονται

Οι πρώτες πληρωμές θα γίνουν στο τέλος Νοεμβρίου, ενώ από τώρα μέχρι τέλος Μαρτίου θα έχουν αποδοθεί στους ωφελούμενους και οι περισσότερες από τις φοροελαφρύνσεις που περιλαμβάνονται στις διατάξεις.

Μεταξύ άλλων, περίπου 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχοι και ευπαθείς ομάδες θα λάβουν έως 30 Νοεμβρίου την ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ καθαρά, αυξημένη κατά 60% σε σχέση με τα 250 ευρώ που δόθηκαν τον Νοέμβριο πέρυσι.

Ακολουθούν, έως 31 Δεκεμβρίου, οι αναδρομικές διαφορές του αυξημένου επιδόματος γέννησης για τέταρτο και κάθε επόμενο εξαρτώμενο παιδί, χωρίς νέα αίτηση για όσους έχουν ήδη πληρωθεί.

Παράλληλα, πριν αλλάξει η χρονιά, από τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων και τις συντάξεις Ιανουαρίου που προπληρώνονται τον Δεκέμβριο, θα φανούν στους τρίτεκνους και πολύτεκνους οι πρώτες φορολογικές ελαφρύνσεις, όπως αυτές θα αποτυπωθούν στη μηνιαία παρακράτηση που τους γίνεται.

 Τα αφορολόγητα 20.000 ευρώ για τους αγρότες, οι φοροελαφρύνσεις αλλά και οι μειώσεις στα τεκμήρια των επαγγελματιών, αφορούν ήδη στα εισοδήματα του 2026. Η μείωση της εισφοράς ανεργίας των εργαζομένων ξεκινά την 1η Απριλίου 2027, ενώ το επίδομα Χριστουγέννων στο Δημόσιο καταβάλλεται -πρώτη φορά μετά 15 χρόνια- από τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.

Ενίσχυση του εισοδήματος με τρεις τρόπους

Οι νέες παρεμβάσεις προβλέπουν στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών με τρεις τρόπους: μειώσεις άμεσων ή έμμεσων φόρων, άμεσες παροχές και οικονομικές ενισχύσεις «στην τσέπη», αλλά και επιβράβευση μέσω του ειδικού αποταμιευτικού και επενδυτικού προγράμματος για τη νέα γενιά.

Σε αρκετές περιπτώσεις δύο ή περισσότερα μέτρα λειτουργούν συμπληρωματικά, προσφέροντας πρόσθετο όφελος στους δικαιούχους.

Συγκεκριμένα τα μέτρα προβλέπουν:

Α. Φοροελαφρύνσεις και μικρότερες κρατήσεις

1. Τρίτεκνοι: έως 1.800 ευρώ όφελος με αφορολόγητο 20.000 ευρώ το 2027

Με τις νέες διατάξεις επεκτείνεται στους φορολογουμένους με τρία εξαρτώμενα παιδιά ο μηδενικός συντελεστής στα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος, από το φορολογικό έτος 2027.

Το όφελος δεν περιορίζεται σε όσους δηλώνουν έως 20.000 ευρώ. Όφελος θα έχουν και τα υψηλότερα εισοδήματα καθώς μηδενίζεται η φορολόγηση των δύο πρώτων κλιμακίων, ενώ το τμήμα από 20.000,01 έως 30.000 ευρώ θα φορολογείται με 20% για τους τρίτεκνους.

Οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα δουν την ελάφρυνση να εφαρμόζεται κάθε μήνα, με την παρακράτηση μικρότερου φόρου στους μισθούς τους, από τη μισθοδοσία Ιανουαρίου.

Για τους αυτοαπασχολουμένους, η αλλαγή θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις του 2028 για τα εισοδήματα του 2027.

Για παράδειγμα, τρίτεκνος μισθωτός με ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ εμφανίζει μείωση φόρου από 2.820 σε 1.020 ευρώ, δηλαδή θα έχει ετήσιο όφελος 1.800 ευρώ.

2. Αγρότες: κέρδος 1.500 – 2.900 ευρώ στα εισοδήματα του 2026

Το νομοσχέδιο θεσπίζει μηδενικό συντελεστή στα πρώτα 20.000 ευρώ κερδών από ατομική αγροτική επιχείρηση και για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες, με εφαρμογή όμως από το φορολογικό έτος 2026. Αυτό σημαίνει ότι το όφελος θα φανεί στις δηλώσεις που θα υποβάλουν τον Μάρτιο του 2027. Προϋπόθεση είναι τουλάχιστον το 50% του εισοδήματός τους να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα.

Η απαλλαγή καλύπτει το πρώτο τμήμα των κερδών και συνεπώς ωφελεί και παραγωγούς με μεγαλύτερα εισοδήματα.

Για παράδειγμα, αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 30.000 ευρώ θα πληρώνει 2.183 ευρώ αντί 5.083 ευρώ. Κερδίζει έτσι 2.900 ευρώ τον χρόνο. Για αγρότη με δύο παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ, ο φόρος των 1.540 ευρώ μηδενίζεται.

3. Ελεύθεροι επαγγελματίες: κατάργηση προσαυξήσεων με όφελος 2.534 ευρώ

Οι νέες διατάξεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπουν απαλλαγή από τις προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος λόγω τζίρου και μισθοδοσίας, καθώς και από το κριτήριο του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου, από τα εισοδήματα του 2026. Η ελάφρυνση θα εμφανιστεί στις δηλώσεις του 2027 και προϋποθέτει ότι ο επαγγελματίας πληροί τα βασικά κριτήρια φορολογικής και εργασιακής συμμόρφωσης.

Στην πράξη, επαγγελματίες που έχουν ενταχθεί στο myDATA (σχεδόν οι 9 στους 10 δηλαδή) θεωρείται ότι πληρούν τις προϋποθέσεις.

Για την απαλλαγή απαιτούνται:

 Διαβίβαση των προβλεπόμενων λογιστικών δεδομένων στη φορολογική αρχή. Τήρηση των υποχρεώσεων χρήσης POS, διασύνδεσης (όπου προβλέπεται υποχρέωση) και παροχής στοιχείων για τις συναλλαγές στα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA.

 Απουσία των κυρώσεων για φορολογικές και εργατικές παραβάσεις και παραβάσεις αποδοχής πληρωμών με κάρτα, που αφορούν τα πέντε προηγούμενα φορολογικά έτη.

 Υποβολή των δηλώσεων εισοδήματος και ΦΠΑ της προηγούμενης πενταετίας έως 31 Δεκεμβρίου κάθε έτους πριν από την υποβολή της δήλωσης στην οποία υπολογίζεται το τεκμαρτό.

Για την εκκαθάριση των εισοδημάτων του 2026, επομένως, κρίσιμο χρονικό όριο για την υποβολή των απαιτούμενων παλαιότερων δηλώσεων είναι η 31η Δεκεμβρίου 2026. Οι προϋποθέσεις, οι παραβάσεις και ο τρόπος ελέγχου τους θα εξειδικεύονται με κοινή υπουργική απόφαση.

Με το νέο καθεστώς, ενδεικτικά, για μία επιχείρηση καφέ που έχει 15 χρόνια λειτουργίας, απασχολεί πέντε εργαζομένους και έχει ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ, το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα περιορίζεται από 27.244 σε 16.744 ευρώ. Ο αναλογών φόρος μειώνεται έτσι από 4.783 σε 2.249 ευρώ, με όφελος 2.534 ευρώ.

Επιπλέον:

 με τη νέα ρύθμιση για τους εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται στο ποσό που αντιστοιχεί στο ποσοστό ιδιοκτησίας τους επί του οχήματος, από το φορολογικό έτος 2026. Η αλλαγή θα φανεί στις δηλώσεις του 2027. Αν υπάρχουν μερίδια σε περισσότερα οχήματα, τα ποσοστά αθροίζονται έως το 100%. Από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα εξαιρούνται και οι ανήλικοι κάτοχοι άδειας εκμετάλλευσης ΤΑΞΙ. Η διάταξη δεν θέτει ως προϋπόθεση η άδεια να έχει αποκτηθεί με κληρονομιά.

 για επαγγελματίες σε μικρούς οικισμούς, οι νέες διατάξεις διευρύνουν τη μείωση κατά 50% του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Η μείωση ισχύει για τα τρέχοντα εισοδήματα του 2026 (τα οποία θα δηλωθούν τον Μάρτιο του 2027) εφόσον ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρές δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς. Το βασικό πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από 1.500 σε 2.000 κατοίκους. Η μείωση δεν θα ισχύσει -προς το παρόν τουλάχιστον- για επαγγελματίες με έδρα στην Αττική, με εξαίρεση όμως την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων όπου οι επαγγελματίες θα ωφεληθούν τη μείωση. Ενώ, ειδικά στη Δυτική Μακεδονία και στις Περιφερειακές Ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, η μείωση θα εφαρμοστεί και σε οικισμούς με 2.200 κατοίκους, αντί 1.700 που ίσχυε ως τώρα.

 για Εταιρείες, από εφέτος καταργείται το τέλος επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες με έδρα και υποκαταστήματα εκτός Αττικής, καθώς και στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής. Η απαλλαγή ισχύει για το φορολογικό έτος 2026, συνεπώς το όφελος θα εμφανιστεί μόλις ξεκινήσουν οι φορολογικές δηλώσεις, άνοιξη του 2027. Στην υπόλοιπη Αττική, οι νέες διατάξεις μειώνουν το τέλος κατά 50% για το φορολογικό έτος 2027, ενώ η πλήρης κατάργηση για όλα τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες θα επέλθει, βάσει του νόμου, το φορολογικό έτος 2028 και θα φανεί στις αντίστοιχες δηλώσεις του 2029. Η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν αφορά ατομικές επιχειρήσεις, για τις οποίες έχει καταργηθεί το τέλος επιτηδεύματος ήδη από το 2024.

 με άλλες διατάξεις μειώνεται από 55% σε 50% η προκαταβολή φόρου για όλα τα φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα. Η μείωση εφαρμόζεται στην προκαταβολή που βεβαιώνεται με την εκκαθάριση του φορολογικού έτους 2027 και επόμενων, συνεπώς θα εμφανιστεί στις δηλώσεις του 2028. Επιπλέον, επιταχύνονται οι φορολογικές αποσβέσεις για μηχανήματα και εξοπλισμό (εκτός ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισμικού) που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2027. Αντί του σταθερού συντελεστή απόσβεσης 10%, προβλέπεται 10% για το πρώτο και δεύτερο έτος, 15% για το τρίτο και τέταρτο και 25% για το πέμπτο και έκτο. Έτσι, η προβλεπόμενη απόσβεση ολοκληρώνεται σε έξι αντί δέκα έτη, χωρίς μεγαλύτερο συντελεστή στα δύο πρώτα χρόνια.

4. Ιδιοκτήτες: διορθώσεις Ε9 χωρίς πρόστιμα και φόρους, κατάργηση ΕΝΦΙΑ στην περιφέρεια

Με τις νέες διατάξεις επεκτείνεται από το 2027 η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία φυσικών προσώπων που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους. Το όριο διευρύνεται στους 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία και στις οριζόμενες συνοριακές Περιφερειακές Ενότητες. Εξαιρείται η Αττική, αλλά ισχύει στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.

Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας και όχι όλα τα ακίνητα του δικαιούχου. Η κύρια κατοικία προκύπτει από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων και η φορολογητέα αξία του 100% της πλήρους κυριότητάς της δεν πρέπει να ξεπερνά τις 400.000 ευρώ.

Με άλλη διάταξη, θα δοθεί η δυνατότητα διόρθωσης των δηλώσεων στοιχείων ακινήτων Ε9 για τα έτη 2014 έως και 2026, ώστε να αποτυπωθούν τα πραγματικά τετραγωνικά (κατόπιν τακτοποιήσεων κλπ) χωρίς να απαιτείται να καταβάλει ο ιδιοκτήτης αναδρομικά φόρους ΕΝΦΙΑ μιας δεκαετίας και προσαυξήσεις, όταν προκύπτουν επιπλέον τετραγωνικά από τις συγκεκριμένες διορθώσεις. Η δυνατότητα θα ισχύσει για 4 μήνες από την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ, χωρίς προοπτική περαιτέρω παράτασης, όμως, όπως ξεκαθάρισε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Η απαλλαγή από τον φόρο δεν καλύπτει περιπτώσεις πάντως ιδιοκτησίες στις οποίες δεν είχε δηλωθεί καθόλου δικαίωμα επί του ακινήτου μέχρι την έναρξη ισχύος της διάταξης. Ωστόσο θα έχουν και αυτοί απαλλαγή από τόκους και πρόστιμα, που θα λήξει όμως όταν κλείσει η διαδικασία.

Με άλλες διατάξεις, παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η προθεσμία σύναψης επιλέξιμων μισθώσεων για την απαλλαγή από τον φόρο ενοικίων επί 36 μήνες. Καλύπτονται κατοικίες που πληρούν τις προϋποθέσεις προηγούμενης αχρησίας ή αποκλειστικής βραχυχρόνιας μίσθωσης και μεταφέρονται σε μακροχρόνια μίσθωση. Παρατείνεται επίσης έως το τέλος του 2027 η αναστολή φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις, η αναστολή ΦΠΑ στα ακίνητα που υπάγονται στο σχετικό καθεστώς και η εφαρμογή του φορολογικού κινήτρου για επιλέξιμες δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.

5. Μισθωτοί: μικρότερη ασφαλιστική κράτηση, μεγαλύτερες αυξήσεις από Απρίλιο

Για εργαζόμενους μισθωτούς στον ιδιωτικό τομέα, οι νέες διατάξεις μειώνουν από την 1η Απριλίου 2027 την εισφορά ανεργίας που καταβάλλουν, από 1,20% σε 0,70% των αποδοχών. Η εργοδοτική εισφορά παραμένει στο 1,20%. Η αλλαγή αυξάνει το ποσό που απομένει μετά την ασφαλιστική κράτηση, ακόμα και μετά τις αυξήσεις που θα ισχύσουν στους βασικούς μισθούς από 1ης Απριλίου.

Για παράδειγμα, η κράτηση περιορίζεται κατά 5 ευρώ ανά μισθοδοσία για μικτές αποδοχές 1.000 ευρώ, κατά 7,50 ευρώ για αποδοχές 1.500 ευρώ και κατά 10 ευρώ για αποδοχές 2.000 ευρώ, πριν υπολογιστεί η επίδραση στον φόρο.

6. Εργαζόμενοι με φιλοδωρήματα: ετήσιο αφορολόγητο 6.000 ευρώ

Το νομοσχέδιο διευρύνει, από τα τρέχοντα εισοδήματα του 2026, το μηνιαίο αφορολόγητο όριο φιλοδωρημάτων των 300 ευρώ, με ένα ετήσιο όριο 6.000 ευρώ. Η νέα απαλλαγή αφορά προαιρετικά φιλοδωρήματα πελατών προς μισθωτούς, είτε δίνονται μέσω της επιχείρησης είτε απευθείας. Αντίστοιχη ρύθμιση προβλέπεται για τους καλυπτόμενους συνεργάτες ψηφιακών πλατφορμών διανομής ή μεταφοράς.

Δεν απαλλάσσονται ποσά που καταβάλλονται τακτικά ως συμφωνημένο ποσοστό του μισθού ή ως σταθερή συμβατική αμοιβή.

7. Ηλεκτρονικές πληρωμές και είδη υγιεινής: τι αλλάζει το 2027

Το νομοσχέδιο παρατείνει και για το 2027 την αφαίρεση από το φορολογητέο εισόδημα ποσού ίσου με το 30% συγκεκριμένων δαπανών υπηρεσιών που πληρώνονται ηλεκτρονικά, έως 5.000 ευρώ ετησίως. Παρατείνει επίσης τον διπλό υπολογισμό συγκεκριμένων ηλεκτρονικών δαπανών υγείας για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου δαπανών. Τα 5.000 ευρώ αποτελούν ανώτατη αφαίρεση εισοδήματος, όχι ισόποση μείωση φόρου.

Με ξεχωριστή νέα διάταξη, από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωση ΦΠΑ στα προβλεπόμενα προϊόντα γυναικείας υγιεινής και στις πάνες ακράτειας ενηλίκων.

8. Οικογένειες με ορφανά: τι δεν μετρά στο εισοδηματικό όριο

Με τη νέα διάταξη διορθώνεται μια αδικία δεκαετιών καθώς εξαιρούνται, από το φορολογικό έτος 2026, τα ποσά που καταβάλλονται σε ορφανά ως συντάξεις λόγω θανάτου, από το εισοδηματικό όριο για τον χαρακτηρισμό τους ως εξαρτώμενων μελών.

Β. Άμεσες ενισχύσεις και παροχές

9. Τετρακόσια ευρώ σε συνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες έως τις 30 Νοεμβρίου

Με τις νέες διατάξεις αυξάνεται η ετήσια οικονομική ενίσχυση από 300 ευρώ για το 2025 σε 400 ευρώ από το 2026 και διευρύνονται οι κατηγορίες δικαιούχων. Η καταβολή γίνεται έως τις 30 Νοεμβρίου κάθε έτους. Το ποσό είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο, χωρίς κρατήσεις και δεν συμψηφίζεται με τις οφειλές που απαριθμεί η διάταξη. Ως καθαρό ποσόν δηλαδή, θα υπερβαίνει τη μία πλήρη εθνική σύνταξη κάθε χρόνο επιπλέον.

Το επίδομα θα λάβουν τον Νοέμβριο οι συνταξιούχοι, εφόσον τους καταβλήθηκε κύρια σύνταξη γήρατος ή θανάτου για τον μήνα Σεπτέμβριο και έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους έως 31 Δεκεμβρίου του 2025. Για όσους λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου χωρίς κύρια σύνταξη γήρατος, το ηλικιακό όριο είναι τα 60 έτη, συμπληρωμένα έως το τέλος του προηγούμενου έτους. Δεν προβλέπονται εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια για αυτές τις κατηγορίες, ούτε απαιτείται αίτηση. Η ενίσχυση θα καταβληθεί αυτομάτως στους λογαριασμούς τους, όπως καταβάλλεται η σύνταξη κάθε μήνα.

Η ενίσχυση καλύπτει επίσης δικαιούχους αναπηρικών συντάξεων και παροχών, ανασφάλιστων υπερηλίκων και λοιπών δικαιούχων. Όποιος εμπίπτει σε περισσότερες κατηγορίες λαμβάνει το ποσό μία φορά.

10. Νέοι γονείς: αυξημένο επίδομα γέννησης και αναδρομικά έως τον Δεκέμβριο

Το νομοσχέδιο αυξάνει το επίδομα γέννησης για το τέταρτο εξαρτώμενο παιδί από 3.500 σε 4.500 ευρώ, με αναδρομική εφαρμογή για γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026. Για κάθε επόμενο εξαρτώμενο παιδί προστίθενται 1.000 ευρώ, διαμορφώνοντας το ποσό σε 5.500 ευρώ για το πέμπτο και 6.500 ευρώ για το έκτο.

Για το ύψος της παροχής μετρά ο αριθμός των εξαρτώμενων παιδιών της οικογένειας μετά τη γέννηση. Όσοι έχουν ήδη εισπράξει ήδη ολόκληρο το επίδομα, θα λάβουν τη διαφορά εφάπαξ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς νέα αίτηση. Όσοι έχουν πληρωθεί μόνο την πρώτη δόση θα λάβουν και την αναλογούσα διαφορά.

11. Δικαιούχοι αναπηρικών παροχών: ετήσια αύξηση κάθε χρόνο

Οι νέες διατάξεις θεσμοθετούν από την 1η Ιανουαρίου 2027 ετήσια αναπροσαρμογή συγκεκριμένων αναπηρικών παροχών με συντελεστή ίσο με την ετήσια αύξηση των συντάξεων (2,5% ή και υψηλότερο ενδεχομένως). Συνεπώς οι δικαιούχοι αυτοί θα δουν την αύξηση πριν την Πρωτοχρονιά, καθώς προπληρώνονται την παροχή Ιανουαρίου από τον Δεκέμβριο. Καλύπτονται οι προνοιακές παροχές αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ, το εξωιδρυματικό επίδομα, το επίδομα απολύτου αναπηρίας της προβλεπόμενης κατηγορίας συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ και η ενίσχυση ανάδοχων γονέων ατόμων σε αναπηρικά προνοιακά προγράμματα.

12. Δημόσιο: νέο επίδομα Χριστουγέννων από τον Δεκέμβριο 2027

Με την ψήφιση του νομοσχεδίου «κλείδωσε» και το νέο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά που θα δοθεί σε δικαιούχους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα (πολιτικό προσωπικό, ένστολοι, εκπαιδευτικοί, ιατροί, νοσηλευτές κλπ), με πρώτη καταβολή στις 16 Δεκεμβρίου 2027. Το επίδομα αποτελεί συντάξιμη αποδοχή και υπόκειται στις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές.

Ολόκληρο το ποσό καταβάλλεται εφόσον ο δικαιούχος έχει μισθοδοτηθεί για όλο το διάστημα από την 1η Δεκεμβρίου 2026 έως τις 30 Νοεμβρίου 2027. Για μικρότερο διάστημα, μερική απασχόληση ή ωρομίσθια εργασία, χορηγείται αναλογία ποσού. Ακόμη και αν υπάρχει όμως παράλληλη απασχόληση σε δύο ή περισσότερες θέσεις δημοσίου, το συνολικό ποσό δεν μπορεί να ξεπερνά τα 500 ευρώ ανά δικαιούχο.

13. Καστελόριζο: 5.000 ευρώ ετησίως για νοικοκυριά

Με τις νέες διατάξεις θεσπίζεται ετήσιο κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής στον Δήμο Μεγίστης, ύψους 5.000 ευρώ ανά επιλέξιμο νοικοκυριό και επιπλέον 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος. Η καταβολή προβλέπεται από το 2027 για μόνιμους κατοίκους και από το 2028 για τις επιλέξιμες μονάδες που μετέφεραν την κύρια κατοικία τους.

Γ. «Κουμπαράς» νέας γενιάς: 24.652 ευρώ από το κράτος για αποταμίευση αντί «επίδομα»

Το νομοσχέδιο θεσμοθετεί τον νέο αποταμιευτικό και επενδυτικό λογαριασμό για παιδιά, στον οποίο το Δημόσιο προσθέτει ένα ευρώ για κάθε ευρώ που δίνει ιδιώτης για λογαριασμό ανηλίκου, μέχρι τα 1.200 ευρώ τον χρόνο. Το ανώτατο ποσό αυτό αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Για να εξασφαλίζεται ολόκληρη η προβλεπόμενη κρατική συμμετοχή, πρέπει να καταβάλλεται και το αντίστοιχο ποσό επιλέξιμων ιδιωτικών εισφορών.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε βάθος 18ετίας και με τις μέγιστες καταβολές, συγκεντρώνονται συνολικά 49.304 ευρώ εισφορών: 24.652 ευρώ από την οικογένεια ή καταθέτες και 24.652 από το κράτος. Αυτό αποτελεί το άθροισμα των καταβολών, πριν συνυπολογιστούν οι επενδυτικές αποδόσεις. Δεν αποτελεί όμως την εγγυημένη τελική αξία του λογαριασμού, καθώς κάθε ιδιώτης επιλέγει διαφορετικό προφίλ επένδυσης, απόδοσης και ρίσκου.

Με υποθετική απόδοση 3%, πάντως, το ποσό θα μπορούσε να φτάσει περίπου τις 64.000 ευρώ. Το τελικό διαθέσιμο ποσό εξαρτάται από τη διάρκεια συμμετοχής, τις πραγματικές καταβολές, τις επενδυτικές επιδόσεις και τις χρεώσεις του λογαριασμού.

Τα χρήματα παραμένουν δεσμευμένα έως την ενηλικίωση, με ειδικές εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος (λόγοι υγείας, θανάτου κ.λπ.). Η κεφαλαιακή προστασία της προεπιλεγμένης επενδυτικής επιλογής αφορά τις προστατευόμενες εισφορές και την αντίστοιχη κρατική συμμετοχή κατά τη συμπλήρωση των 18 ετών, αλλά δεν αποτελεί εγγύηση συγκεκριμένης απόδοσης.

Πότε ξεκινά και ποια παιδιά καλύπτονται

Η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας θα καθοριστεί με υπουργική απόφαση και αναμένεται αρχές του 2027. Η αίτηση ανοίγματος υποβάλλεται πριν το παιδί συμπληρώσει τα δύο έτη. Ειδικά για αιτήσεις μέσα στο 2027, δικαιούχοι είναι παιδιά γεννημένα από την 1η Ιανουαρίου 2025. Ο λογαριασμός αφορά ανηλίκους με ελληνική ιθαγένεια ή ιθαγένεια άλλου κράτους μέλους της ΕΕ. Στη δεύτερη περίπτωση απαιτείται και φορολογική κατοικία στην Ελλάδα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διευκολύνσεις στις γονικές άδειες, διεύρυνση παροχών μητρότητας.

Τρεις σημαντικές παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα νέους, εργαζόμενους γονείς και μητέρες περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τη θέσπιση κανόνων στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας.

Οι ρυθμίσεις προβλέπουν ασφαλιστικές δικλείδες για τη διατήρηση της ασφαλιστικής κάλυψης των νέων μετά την ενηλικίωσή τους, διευκολύνουν την πρόσβαση σε γονικές άδειες και άδειες φροντιστή, ενώ διευρύνουν τον κύκλο των δικαιούχων της συμπληρωματικής παροχής κυοφορίας και λοχείας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Οι παρεμβάσεις αγγίζουν τρεις βασικές ανάγκες της σύγχρονης οικογένειας: τη συνέχιση της ασφαλιστικής προστασίας των παιδιών κατά τη μετάβασή τους στην ενήλικη ζωή και την επαγγελματική δραστηριότητα, την καλύτερη εναρμόνιση της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή και την οικονομική στήριξη των εργαζόμενων μητέρων κατά την περίοδο της κυοφορίας και της λοχείας.

Μία από τις βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου αφορά τη διατήρηση της ασφαλιστικής κάλυψης των παιδιών μέσω των γονέων τους και μετά την ενηλικίωσή τους, σε περιπτώσεις που σήμερα ενδέχεται να την χάσουν. Στόχος είναι να αποφεύγονται τα κενά στην ασφαλιστική τους προστασία, όταν συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, ξεκινούν να εργάζονται ή διακόπτουν την απασχόλησή τους, εφόσον οι γονείς τους εξακολουθούν να διαθέτουν ασφαλιστική ικανότητα.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ασφαλιστική ικανότητα παρέχει ευρύτερα δικαιώματα πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας μέσω του ΕΟΠΥΥ σε σχέση με τη γενική υγειονομική κάλυψη των ανασφάλιστων. Περιλαμβάνει, υπό τις ισχύουσες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα εξυπηρέτησης από συμβεβλημένους ιδιώτες γιατρούς, την ηλεκτρονική συνταγογράφηση φαρμάκων και διαγνωστικών εξετάσεων, καθώς και την πρόσβαση στο συμβεβλημένο δίκτυο παρόχων υγείας.

Επομένως, με τη ρύθμιση αποτρέπεται το ενδεχόμενο νέοι, των οποίων οι γονείς διαθέτουν ασφαλιστική ικανότητα και εξακολουθούν να τους καλύπτουν ως προστατευόμενα μέλη, να στερούνται, λόγω ηλικιακών ή διοικητικών κενών, την ευρύτερη ασφαλιστική τους προστασία και να περιορίζονται στις δυνατότητες περίθαλψης που προβλέπονται για τους ανασφάλιστους.

Παράλληλα, διευκολύνεται η πρόσβαση των εργαζομένων σε γονικές άδειες και άδειες φροντιστή, ενώ, για πρώτη φορά, επεκτείνεται η δυνατότητα λήψης της συμπληρωματικής παροχής κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ και στις εργαζόμενες που ασφαλίζονται στον ΕΔΟΕΑΠ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δηλώνει:

«Η στήριξη των εργαζόμενων γονέων και η συμφιλίωση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή αποτελούν σταθερές προτεραιότητές μας. Με το νέο νομοσχέδιο αίρουμε περιορισμούς που δυσκολεύουν την καθημερινότητα των εργαζόμενων γονέων και τους παρέχουμε μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη των αδειών τους. Συγκεκριμένα, καταργούμε την υποχρεωτική μεσολάβηση ενός έτους μεταξύ δύο γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά, αίρουμε την υποχρέωση των γονέων που εργάζονται στον ίδιο εργοδότη να δηλώνουν τη σειρά με την οποία θα λάβουν τη γονική άδεια και δίνουμε τη δυνατότητα λήψης άδειας φροντιστή χωρίς την προϋπόθεση συμπλήρωσης εξαμήνου εργασίας. Οι νέες αυτές ρυθμίσεις έρχονται σε συνέχεια σημαντικών πρωτοβουλιών, όπως η επέκταση της άδειας μητρότητας από τους 6 στους 9 μήνες και η θέσπιση της άδειας πατρότητας. Στόχος μας είναι να διαμορφώνουμε ένα εργασιακό περιβάλλον που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων, στηρίζοντας έμπρακτα την οικογένεια και διευκολύνοντας την ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής».

Ασφαλιστική κάλυψη των παιδιών χωρίς κενά – Τι αλλάζει μετά τα 18 και σε ποιες περιπτώσεις συνεχίζεται η ασφάλιση μέσω των γονέων

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του νομοσχεδίου αφορά τη διατήρηση της ασφαλιστικής ικανότητας των νέων μετά την ενηλικίωσή τους, ώστε οι μεταβατικές περίοδοι από την ενηλικίωση στην εκπαίδευση και στην εργασία, αλλά και η διακοπή της απασχόλησης, να μην οδηγούν αυτομάτως σε απώλεια της ασφαλιστικής προστασίας.

Σήμερα, ένα παιδί μπορεί να καλύπτεται ασφαλιστικά μέσω των γονέων του μέχρι τη συμπλήρωση των 18 ετών.

Μετά την ενηλικίωση, η δυνατότητα συνέχισης της κάλυψης φτάνει μέχρι τα 24 έτη, εφόσον είναι άγαμο και πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ανεργίας ή σπουδών.

Επιπλέον, προβλέπεται ειδική δυνατότητα παράτασης της κάλυψης για έως δύο χρόνια μετά την ολοκλήρωση των σπουδών, υπό προϋποθέσεις ανεργίας και όχι πέραν της συμπλήρωσης των 26 ετών.

Με τη νέα διάταξη εισάγονται τρεις πρόσθετες προβλέψεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν διαφορετικές περιπτώσεις και διασφαλίζουν τη συνέχεια της ασφαλιστικής προστασίας.

1. Παράταση της κάλυψης μετά τη συμπλήρωση των 18 ετών

Η πρώτη αλλαγή αφορά τους νέους που ενηλικιώνονται, αλλά δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει σπουδές ή δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνέχισης της ασφαλιστικής κάλυψης ως άνεργοι ή φοιτητές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κάλυψη μέσω των γονέων τους θα διατηρείται μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου του επόμενου ημερολογιακού έτους.

Για παράδειγμα, ένα παιδί που συμπληρώνει τα 18 έτη τον Σεπτέμβριο του 2026 θα εξακολουθήσει να είναι ασφαλισμένο μέσω των γονέων του μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2027, χωρίς να δημιουργείται κενό στην ασφαλιστική του προστασία κατά τη μεταβατική αυτή περίοδο.

2. Επανένταξη στην ασφάλιση των γονέων μετά τη λήξη της δικής τους ασφαλιστικής κάλυψης

Η δεύτερη πρόβλεψη αφορά νέους που έχουν εργαστεί, απέκτησαν δική τους ασφαλιστική κάλυψη, αλλά στη συνέχεια την χάνουν.

Με τη νέα ρύθμιση θα μπορούν να επιστρέψουν στην ασφάλιση των γονέων τους, ανεξάρτητα από το αν είναι άνεργοι ή φοιτητές, εφόσον είναι άγαμοι, δεν διαθέτουν ενεργό δικό τους δικαίωμα παροχών ασθένειας και πληρούν τις λοιπές εφαρμοστέες προϋποθέσεις.

Έτσι, ένας νέος 22 ετών που εργάστηκε για έναν χρόνο και, στη συνέχεια, έληξε η ασφαλιστική του κάλυψη θα μπορεί να επανενταχθεί στην οικογενειακή ασφάλιση, εφόσον πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

3. Διατήρηση της ασφαλιστικής κάλυψης ως προστατευόμενων μελών για νέους που ξεκινούν να εργάζονται

Η τρίτη παρέμβαση αφορά όσους ξεκινούν την επαγγελματική τους δραστηριότητα μετά την ενηλικίωση, χωρίς να έχουν συγκεντρώσει ακόμη τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης, για να αποκτήσουν δική τους ασφαλιστική ικανότητα.

Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούν να διατηρούν την ασφαλιστική τους κάλυψη μέσω των γονέων τους μέχρι να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες ημέρες εργασίας, για να αποκτήσουν δική τους ασφαλιστική ικανότητα.

Για παράδειγμα, ένας νέος 23 ετών που ξεκινά να εργάζεται για πρώτη φορά, ενδεχομένως σε εποχική απασχόληση για έναν μήνα, δεν θα χάνει την ασφαλιστική κάλυψη μέσω των γονέων του, εφόσον δεν έχει ακόμη συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης.

Τι εξακολουθεί να ισχύει

Τα γενικά ηλικιακά όρια παραμένουν, δηλαδή κάλυψη μέχρι τα 24 έτη για άγαμα παιδιά που είναι άνεργα ή σπουδάζουν, καθώς και ειδική δυνατότητα κάλυψης μέχρι τα 26 έτη, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Με τις νέες παρεμβάσεις επιδιώκεται η συνεχής ασφαλιστική προστασία των παιδιών κατά την ενηλικίωση, χωρίς περιττά κενά, κατά την έναρξη της επαγγελματικής τους δραστηριότητας και μετά τη λήξη της ασφαλιστικής κάλυψης από εργασία.

Νέες διευκολύνσεις για εργαζόμενους γονείς

Επιπρόσθετα, εισάγονται ρυθμίσεις που κάνουν πιο εύκολη την πρόσβαση των εργαζόμενων γονέων στη γονική άδεια, ενώ διευκολύνονται και όσοι χρειάζεται να απουσιάσουν από την εργασία τους, για να φροντίσουν έναν δικό τους άνθρωπο με σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Το νομοσχέδιο για τη θέσπιση κανόνων στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας προβλέπει αλλαγές στις προϋποθέσεις χορήγησης των συγκεκριμένων αδειών, καταργώντας χρονικούς περιορισμούς και γραφειοκρατικές διαδικασίες που λειτουργούσαν ως πρόσθετα εμπόδια για τους εργαζόμενους.

Ειδικότερα, καταργείται η υποχρέωση συμπλήρωσης ενός έτους εργασίας στον ίδιο εργοδότη, προκειμένου οι γονείς να μπορούν να λάβουν γονική άδεια και το αντίστοιχο επίδομα για το άλλο παιδί τους.

Επίσης, για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα σε δύο γονείς που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση να κάνουν ταυτόχρονα χρήση της γονικής άδειας, κάτι που μέχρι πρότινος ήταν ανέφικτο, ενώ δεν θα απαιτείται πλέον και η υποβολή κοινής δήλωσης για το ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση της γονικής άδειας. Οι γονείς απαλλάσσονται έτσι από μία πρόσθετη υποχρέωση, αποκτώντας μεγαλύτερη ευελιξία στην οργάνωση του χρόνου τους και των οικογενειακών τους υποχρεώσεων.

Αλλαγή επέρχεται και στην άδεια φροντιστή, καθώς παύει να ισχύει η προϋπόθεση της προηγούμενης εξάμηνης απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη. Επομένως, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να αξιοποιούν το συγκεκριμένο δικαίωμα χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν τη συμπλήρωση έξι μηνών εργασίας, όταν προκύπτει ανάγκη φροντίδας συγγενικού τους προσώπου ή άλλου προσώπου που ανήκει στο ίδιο νοικοκυριό και αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ και για τις ασφαλισμένες του ΕΔΟΕΑΠ

Ταυτόχρονα, διευρύνεται η προστασία των εργαζόμενων μητέρων, καθώς δικαίωμα στη συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ αποκτούν πλέον και οι γυναίκες που ασφαλίζονται στον ΕΔΟΕΑΠ και απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου.

Η παροχή θα χορηγείται με τους ίδιους όρους και τις ίδιες προϋποθέσεις που ισχύουν για τις υπόλοιπες δικαιούχους του ΙΚΑ, σύμφωνα με το π.δ. 776/1977, όπως ισχύει, υπό την προϋπόθεση ότι οι εργαζόμενες δικαιούνται τις αντίστοιχες παροχές μητρότητας από τον ΕΔΟΕΑΠ.

Η παροχή αφορά συνολικά την περίοδο των 119 ημερών κυοφορίας και λοχείας, δηλαδή 56 ημέρες πριν από τον τοκετό και 63 ημέρες μετά, που αντιστοιχούν σε περίπου τέσσερις μήνες (συνολικά 17 εβδομάδες).

Η καταβολή της γίνεται εφάπαξ, μετά την ολοκλήρωση της καταβολής των αντίστοιχων επιδομάτων από τον ασφαλιστικό φορέα.

Στην πράξη, η παροχή καλύπτει τη διαφορά μεταξύ των τακτικών αποδοχών της εργαζόμενης και των επιδομάτων κυοφορίας και λοχείας που λαμβάνει από τον ασφαλιστικό της φορέα, με εξαίρεση το χρονικό διάστημα για το οποίο υπάρχει υποχρέωση καταβολής αποδοχών από τον εργοδότη.

Ειδικότερα, κατά την περίοδο των 119 ημερών, οι πρώτες τέσσερις εβδομάδες καλύπτονται από τον εργοδότη. Για τις υπόλοιπες 13 εβδομάδες, η εργαζόμενη λαμβάνει το επίδομα κυοφορίας και λοχείας που δικαιούται από τον ΕΔΟΕΑΠ και, κατόπιν αυτού, συμπληρωματικά μέχρι το ύψος των τακτικών αποδοχών της, πλέον λαμβάνει και την παροχή της ΔΥΠΑ.

Το ποσό της παροχής δεν είναι ίδιο για όλες τις δικαιούχους, καθώς εξαρτάται από τις τακτικές αποδοχές κάθε εργαζόμενης.

Τέλος, διευκρινίζεται ότι η συμπληρωματική παροχή της ΔΥΠΑ είναι διαφορετική από την εννεάμηνη ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας. Αφορά την περίοδο κυοφορίας και λοχείας, δηλαδή το τετράμηνο που προηγείται και έπεται του τοκετού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ