Πώς αισθάνεται κανείς, όταν χάνει ένα φίλο, που τον γνωρίζει σχεδόν πενήντα χρόνια; Πώς αισθάνεται, όταν ο φίλος αυτός ήταν μια προσωπικότητα που θα τον γράψει η ιστορία; Αισθάνεται ότι έχει υποχρέωση να αναφερθεί στα πολλά και σημαντικά που αυτός έκανε, αλλά και ότι, ταυτόχρονα, είναι εξαιρετικά δύσκολο να διατυπώσει αυτό που είναι διάχυτο μέσα του.

Ο Κωνσταντίνος Σημίτης ήταν μια σπάνια προσωπικότητα που τον διάπλασαν οι πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, η πολιτική δράση των γονέων του, η οικογένεια του, τα ταραχώδη χρόνια της δεκαετίας του 1960, η δικτατορία, οι εμπειρίες του από το πώς προχωρούσαν οι κοινωνίες στην Ευρώπη, όταν εμείς ήμασταν στο γύψο, και μετά η σταθερή προσήλωσή του στο ΠΑΣΟΚ. Αφιέρωσε τη ζωή του στο να συμβάλλει ώστε η Ελλάδα ν’ ανέβει ψηλότερα -πολύ ψηλότερα. Πολιτικά, δεν λοξοδρόμησε ούτε εκατοστό από το χώρο που είχε συνιδρύσει και τον οδήγησε σε δύο εκλογικές νίκες. Το κυριότερο: δεν έκανε τίποτα που να φέρει την Ελλάδα προς τα πίσω.

Αναστοχαζόμενοι τις εξελίξεις στη μεταπολίτευση διαπιστώνουμε, τρία βασικά σχήματα: ο Κωνσταντίνος Καραμανλής κλήθηκε να εμπεδώσει τη δημοκρατία, να ελέγξει τα κατάλοιπα της δικτατορίας, να αντιμετωπίσει την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο και μια πρωτόγνωρη οικονομική κρίση. Ο Ανδρέας Παπανδρέου κλήθηκε να γεφυρώσει κοινωνικούς και πολιτικούς διχασμούς, κοινωνικές ανισότητες και αντιθέσεις, να εκσυγχρονίσει θεσμούς και σχέσεις σε μια εξαιρετικά δύσκολη φάση διεθνών ανακατατάξεων . Ο Κωνσταντίνος Σημίτης κλήθηκε να παραλάβει μια Ελλάδα «μαύρο πρόβατο» στο ευρωπαϊκό σκηνικό και να την κάνει ευρωπαϊκή χώρα. Μια Ελλάδα για την οποία ο Ανδρέας Παπανδρέου δύο χρόνια πριν είχε διατυπώσει τη γνωστή φράση «είτε το έθνος θα εξαφανίσει το χρέος, είτε το χρέος θα αφανίσει το έθνος». Ο Σημίτης πέτυχε. Και πέτυχε δυνατά. Η πραγματική ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ε. στην ουσία συντελέστηκε μεταξύ 1996 και 2000.

Η μεγάλη ανατροπή πραγματοποιήθηκε με την επικράτηση του Κωνσταντίνου Σημίτη ως πρωθυπουργού από τον Ιανουάριο 1996 και ως Προέδρου του ΠΑΣΟΚ στις εσωκομματικές εκλογές το 1996. Η νέα αυτή φάση συνοδεύεται από μια συνολικότερη αύρα εκσυγχρονισμού και στροφή πορείας. Ο «εκσυγχρονισμός» της περιόδου αυτής -και οποιασδήποτε- δεν καθορίζεται με αποσπασματικές αναφορές στη μία ή την άλλη πολιτική ή σε ειδικά μέτρα. Αφορούσε μια συνολική αντίληψη, που διαχεόταν σε περισσότερα πεδία, στο κυβερνών κόμμα, σε πρόσωπα, αξίες, αντιλήψεις και συμπεριφορές. Πέρα από τη σημασία που είχε για την απεμπλοκή της χώρας από διαδοχικές αδιέξοδες καταστάσεις στην οικονομία και σε άλλα θέματα, είχε σημασία και για την αξιοπιστία και το βάρος της χώρας σε θέματα εξωτερικών σχέσεων, όπως τη θέση της στο ευρωπαϊκό σύστημα, την ένταξη της Κύπρου, τη διασφάλιση κοινοτικών πόρων, το ρόλο στα Βαλκάνια, τις σχέσεις με την Τουρκία κ.α. Απαξιωτική εικόνα της χώρας και της πολιτικής ηγεσίας της θα ήταν αδύνατο να λειτουργήσουν υποστηρικτικά στις προσπάθειές της στο οικονομικό, διεθνοπολιτικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως εξελίχθηκαν.

Μπορεί να διακρίνει κανείς εκσυγχρονιστικές παρεμβάσεις ή μεταρρυθμίσεις σε πεδία, όπως η οικονομία, θεσμικά ζητήματα, στην κοινωνική πολιτική, στην ευρωπαϊκή και εξωτερική πολιτική κ.α.  εκσυγχρονισμός στην οικονομική πολιτική πήρε τη μορφή μιας μεγάλης στροφής αφ’ ενός προς την κατεύθυνση ενός σταθερού και διατηρήσιμου μακροοικονομικού πλαισίου και, αφ’ ετέρου, προς την επίτευξη, έπειτα από πολλά χρόνια, υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης, ο συνδυασμός των οποίων θα οδηγούσε στην αποδοχή της Ελλάδας στην ΟΝΕ και, στη συνέχεια, σε μια πορεία αναπτυξιακής σύγκλισης προς τις άλλες χώρες της Ε.Ε. Στο θεσμικό πεδίο προωθήθηκαν μεταρρυθμίσεις στην αυτοδιοίκηση, σε θέματα λειτουργίας του κράτους, και της κοινωνικής πολιτικής. Σημαντικές αλλαγές -και επιτυχίες- σημειώθηκαν επίσης στην εξωτερική πολιτική, όπως στις σχέσεις με τις χώρες των Βαλκανίων.

Οι σημαντικότερες επικρίσεις για τον Σημίτη δεν έρχονταν από την αντιπολίτευση, αλλά από το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Οι συγκρούσεις αυτές έπαιρναν ιδεολογικό μανδύα, αλλά στην ουσία, αποτελούσαν ισχυρές προσωπικές συγκρούσεις, συγκρούσεις φιλοδοξιών και ετερόκλητων συμφερόντων, στοιχεία άλλωστε, που διατρέχουν οριζόντια όλες σχεδόν τις φάσεις της πολιτικής ζωής του τόπου -κάθε τόπου- και όλων των κομμάτων. Ο ίδιος δέχθηκε τη διαγραφή του από το κόμμα, σαν να ήταν νέος βουλευτάκος Άνω Ποταμιάς. Εκτεταμένες αναλύσεις για τη Μεταπολίτευση συχνά δεν αναφέρονται καν στη συμβολή του.

Με τρία λόγια: ο Σημίτης «μας έκανε υπερήφανους», «μας έδωσε υπόσταση». Έχοντας απόλυτη αίσθηση του εθνικού-συλλογικού συμφέροντος προχώρησε, συχνά με ισχυρό προσωπικό πολιτικό κόστος, γνωρίζοντας τι πρέπει να κάνει για τη χώρα.

Θυμάμαι την αείμνηστη Μαλβίνα Κάραλη πόσα του έσουρνε κάθε μέρα από την τηλεοπτική της εκπομπή. Την είχα ρωτήσει κάποια στιγμή τι «κόλλημα είχε φάει με τον Σημίτη» κι η απάντησή της ήταν αποστομωτική, με το χαρακτηριστικό της ύφος: «Δεν θέλω να με κυβερνάνε τα ρομπότ, αγάπη μου»! Συνέχισε μάλιστα: «Δεν τον βλέπεις πώς χαιρετάει τον κόσμο, σαν να καθαρίζει τα τζάμια»!!!

Ναι, ο Σημίτης δεν ήταν το πρότυπο του ηγέτη που ήξεραν οι Έλληνες μέχρι να γίνει πρόεδρος του ΠαΣοΚ και πρωθυπουργός. Ναι, δεν ήταν μπαλκονάτος, δεν ήξερε και δεν μπορούσε να κάνει τα πλήθη να παραληρούν. Ναι, δεν μπορούσε να αναμασήσει τις κοτρόνες του παλαιοκομματισμού, δεν μπορούσε να συμφιλιωθεί με τον λαϊκισμό.

Κι όμως, αυτός που τον αποκαλούσαν «λογιστή με το μπλοκάκι», ήταν  εκ του αποτελέσματος, ο πιο αποτελεσματικός πρωθυπουργός που γνώρισε ο τόπος. Έβαλε κι ολοκλήρωσε όλους τους εθνικούς στόχους.

Προσέξτε: Είσοδος της Ελλάδας στην ΟΝΕ, είσοδος της Κύπρου στην ΕΕ την ώρα που ήταν υπό κατοχή ο μισός της κορμός. Προετοιμασία Ολυμπιακών αγώνων, Μετρό Αθήνας, αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», Αττική οδός, γέφυρά Ρίου -Αντιρίου, Εγνατία οδός. Και τόσα άλλα.

Κι αυτά με ένα κόμμα που στη μεγάλη του πλειοψηφία δεν τον ήθελε και τον έλεγε «Δεξιό», ενώ προτιμούσε τον Άκη Τσοχατζόπουλο. Κι όλα αυτά με ένα Καραμανλή (τον μικρό) που ενώ θεωρούσε ότι φέρνει το νέο, ήταν πιο παλιός κι απ’ τους παλιούς και έτρεχε πίσω από τους παπάδες για να μη καταργηθεί η… μεσαιωνική αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες. Που τον κατηγορούσε ότι τα έργα του ήταν μακέτες και τον ανάγκασε θυμωμένος να κάνει ένα από το πιο γνωστά του σαρδάμ: «Είναι μακέτο τούτο το έργο»;

Η αλήθεια είναι ότι για τον Σημίτη θα γραφούν πολλά και τα περισσότερα θα είναι αντιφατικά. Άλλωστε αντιφατική σε πολλά και σημαντικά ήταν η ίδια η μεταπολίτευση. Κάποιοι του χρεώνουν ότι επί των ημερών του μεγάλωσε κι έσκασε η φούσκα του χρηματιστηρίου. Ότι τις ημέρες που έγινε πρωθυπουργός, «έσκασαν» τα Ίμια. Ότι, επί ημερών του αλώνιζαν οι πράκτορες κι είχαμε την ιστορία του Οτσαλάν. Ότι έγιναν φαραωνικά έργα για τους Ολυμπιακούς αγώνες, ίσως κι υπερτιμημένα. Ότι η διαφθορά βασίλευε ακόμη και πέριξ του, με χαρακτηριστική απόδειξη τον υπουργό του Τσοχατζόπουλο. Ότι δεν αντιμετώπισε τον ασφαλιστικό, που τελικά μας χρεοκόπησε (μαζί με άλλα φυσικά), λησμονώντας ότι τον περίφημο νόμο Γιαννίτση τον τορπίλησε το κόμμα του, μαζί με τη ΝΔ, το ΚΚΕ και τις λοιπές… δημοκρατικές δυνάμεις…

Κι από την άλλη, τα έργα και τα επιτεύγματα. Κι η σύγκριση αναφορικά με το πώς ήταν η Ελλάδα πριν και μετά την οκταετία Σημίτη. Πώς ήταν ή χώρα στο «παπανδρεϊκό» ΠαΣοΚ των…ωραίων χρόνων , της Μιμής και των λεφτόδεντρων και πώς ήταν όταν την παρέδωσε στο δίδυμο Καραμανλή -Παυλόπουλου…

Πρέπει να πούμε κι αυτό: Ο Σημίτης ήταν συνειδητά οπαδός της Ευρώπης και της ΕΕ και μάλιστα σε εποχές που αυτό ήταν σχεδόν «κακούργημα» ακόμη και μέσα στο κόμμα του. Ήθελε ψυχή και μυαλό αυτό…

Είτε αρέσει λοιπόν σε κάποιους είτε όχι, η αλήθεια είναι ότι η σημερινή Ελλάδα είναι χώρα Σημίτη. Η εκσυγχρονισμένη χώρα στις υποδομές αλλά και στον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας. Κι ας επιχείρησαν οι διάδοχοί του να αλλάξουν τα πράγματα και τελικά μας χρεοκοπήσαν.

Ο Σημίτης ήταν και κάτι ακόμη:  Ο πολιτικός της αποκλιμάκωσης των εντάσεων που προσπάθησε να επιβάλλει -εν μέρει το κατάφερε- τη μετριοπάθεια και την πολιτική σοβαρότητα, ανεξαρτήτως αν οι δικοί του αλλά κι οι αντίπαλοί του δεν ακολουθούσαν. Χώρια που κατάφερε να  διευρύνει τα εκλογικά ποσοστά του κόμματός του ενώ κυβερνούσε, κάτι που ΜΟΝΟ ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατάφερε να επαναλάβει.

Στις ημέρες του η Ελλάδα κι εν συνόλω ο ελληνισμός προχώρησαν. Μόνος του, στάθηκε όρθιος απέναντι στην τοξικότητα (εντός κι εκτός του κόμματός του) έστω κι αν είχε τη γκρίζα σελίδα με την ασυδοσία των τσοχανταραίων δίπλα του. Μα αυτή θα είναι απλή σκόνη μπροστά στα άλλα, όταν η ιστορία θα γράφεται.

Ναι, το πιθανότερο είναι ότι  η ιστορία θα του συμπεριφερθεί με γενναιότητα και  με μεγάλη ευγένεια.

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 7/1/2025

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: «Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ του Σημίτη»

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: «3.177 προσλήψεις στον Ιανουάριο»

ΕΣΤΙΑ: «Το πένθος ταιριάζει στην ΝΔ»

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ: «ΑΤΟΛΜΟΣ, ΧΑΟΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΠΗΣ Ο ΝΕΟΣ ΚΟΚ ΚΩΔΙΚΑΣ ΟΔΙΚΟΥ ΚΟΜΦΟΥΖΙΟΥ»

ΜΑΚΕΛΕΙΟ: «ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΟΙ ΠΡΟΔΟΤΕΣ ΚΗΔΕΥΟΝΤΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΑΠΑΝΗ;»

ΤΑ ΝΕΑ: «ΚΩΣΤΑΣ ΣΗΜΙΤΗΣ 1036-2025 Η ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΤΟΥ Να θυμόμαστε ότι…«Οι ευκαιρίες δεν είναι άπειρες»»

KONTRA NEWS: «Τα πρώτα κρούσματα έχουν καταγραφεί στην Ουκρανία Ο ΝΕΟΣ ΚΙΝΕΖΙΚΟΣ ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΕΦΤΑΣΕ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ»

ESPRESSO: «ΑΓΩΝΙΑ στο ΚΟΚΚΙΝΟ για την εισαγγελέα των Τεμπών»

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: «Αναδρομικά έως 18.000 € σε 240.000 συνταξιούχους»

STAR: «Θλίψη σκόρπισε στον πολιτικό κόσμο η είδηση του θανάτου του Κώστα Σημίτη ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΠΟΥ ΠΗΡΕ ΜΑΖΙ ΤΟΥ»

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ:  «Διπλή απειλή για την ευρωπαϊκή οικονομία»

Πλήθος πιστών τίμησαν και φέτος την μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης τα Θεοφάνεια, στον Ιερό Ναό Γεννήσεως της Θεοτόκου στο Πλατύ Ημαθίας.

Ρεπορτάζ: Γιώργος Γκιώνης

Ο εορτασμός ξεκίνησε από νωρίς το πρωί στο ναό όπου τελέστηκε με την πρέπουσα εκκλησιαστική λαμπρότητα η Θεία Λειτουργία και η Ακολουθία των Θεοφανίων χοροστατούντος του εφημέριου πατέρα Χρήστου Μιχαηλίδη.

Εορτασμός σύμβολο και ανάμνηση συγχρόνως της βάπτισης του Ιησού Χριστού στον ποταμό Ιορδάνη, από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Αλλά και μία καθολική γιορτή για όλο τον σημερινό κόσμο, με το ευρύτερο νόημα της Ιερής Φώτισης πνεύματος και ψυχής των ανθρώπων. Από πλευράς δημοτικής αρχής το παρών έδωσαν ο δημοτικός σύμβουλος Ιερεμίας Κιοσέογλου, η πρόεδρος της τοπικής κοινότητας Μάρθα Παντοπούλου και ο κοινοτικός σύμβουλος Γιώργος Φωτάκης.

Δείτε το βίντεο:

Φωτογραφίες: