Πιο κοντά από ποτέ στα μεσάνυχτα μετακινήθηκαν οι δείκτες του Ρολογιού της Αποκάλυψης, με τους πυρηνικούς επιστήμονες που το ελέγχουν να επικαλούνται τις πυρηνικές απειλές της Ρωσίας, εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία, τις εντάσεις σε άλλες εμπόλεμες ζώνες, τις στρατιωτικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης και την κλιματική αλλαγή ως παράγοντες που επηρεάζουν τον κίνδυνο μιας παγκόσμιας καταστροφής.

Οι επιστήμονες του Bulletin of the Atomic Scientists έθεσαν το ρολόι 89 δευτερόλεπτα πριν από τα μεσάνυχτα – την ώρα που, θεωρητικά, θα συμβεί ο αφανισμός. Αυτή η μη κερδοσκοπική οργάνωση που εδρεύει στο Σικάγο δημιούργησε το «ρολόι» το 1947, την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, με σκοπό να προειδοποιήσει το κοινό για το πόσο κοντά βρίσκεται η ανθρωπότητα στην καταστροφή του κόσμου.

«Οι παράγοντες που επηρέασαν τη φετινή απόφαση –ο πυρηνικός κίνδυνος, η κλιματική αλλαγή, η πιθανή κατάχρηση της προόδου που έχει επιτευχθεί στις επιστήμες της βιολογίας και ποικίλλων άλλων αναδυόμενων τεχνολογιών, όπως στην τεχνητή νοημοσύνη – δεν ήταν κάτι το καινοφανές το 2024. Αλλά δεν είδαμε επαρκή πρόοδο στην αντιμετώπιση των βασικών προκλήσεων και, σε πολλές περιπτώσεις, αυτό οδηγεί σε ολοένα και περισσότερες αρνητικές και ανησυχητικές συνέπειες», ανέφερε ο Ντάνιελ Χολτς, ο πρόεδρος της Επιτροπής Επιστήμης και Ασφάλειας του Bulletin.

«Το να θέσουμε το Ρολόι της Αποκάλυψης στα 89 δευτερόλεπτα πριν από τα μεσάνυχτα, είναι μια προειδοποίηση προς όλους τους παγκόσμιους ηγέτες», πρόσθεσε.

«Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να εμφανίζεται ως μεγάλη πηγή πυρηνικού κινδύνου. Ο πόλεμος αυτός θα μπορούσε να κλιμακωθεί με τη χρήση πυρηνικών όπλων ανά πάσα στιγμή, λόγω κάποιας απερίσκεπτης απόφασης ή λόγω κάποιου λάθους και κακών υπολογισμών», συνέχισε ο Χολτς.

«Η ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων και των επαναλαμβανόμενων πυρηνικών απειλών αφού ξεκίνησε ο πόλεμος, είναι ανησυχητική. Επιπροσθέτως, η πρόσφατη υπαναχώρηση της Ρωσίας από σημαντικές συμφωνίες για τον έλεγχο των εξοπλισμών είναι μια ανησυχητική ένδειξη αυξημένου πυρηνικού κινδύνου», είπε.

Μια άλλη πηγή αστάθειας ήταν η Μέση Ανατολή, με τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας και τις άλλες περιφερειακές συγκρούσεις με την εμπλοκή χωρών όπως το Ιράν. Η Κίνα ενέτεινε τις στρατιωτικές πιέσεις της κοντά στην Ταϊβάν, στέλνοντας πολεμικά πλοία και αεροσκάφη στα χωρικά ύδατα και τον εναέριο χώρο του νησιού, που το Πεκίνο θεωρεί δικό του έδαφος. Η Βόρεια Κορέα συνεχίζει τις δοκιμές διαφόρων βαλλιστικών πυραύλων.

«Παρακολουθούμε στενά και ελπίζουμε ότι η εκεχειρία στη Γάζα θα κρατήσει. Οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή παραμένουν ακόμη επικίνδυνα ασταθείς. Υπάρχουν και άλλα δυνητικά μέρη που προκαλούν ανησυχία, όπως η Ταϊβάν και η Βόρεια Κορέα. Οποιαδήποτε από αυτά θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ανάφλεξη με τη συμμετοχή πυρηνικών δυνάμεων, με απρόβλεπτα και δυνητικά καταστροφικές συνέπειες», είπε ο Χολτς.

Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, «αρχίζει να εμφανίζεται στο πεδίο της μάχης, διστακτικά αλλά κατά ανησυχητικό τρόπο. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μελλοντική δυνατότητα των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης στα πυρηνικά όπλα», συνέχισε.

Για την κλιματική αλλαγή, ο Χολτς είπε ότι μολονότι έχει αυξηθεί εντυπωσιακά η ποσότητα της ενέργειας που παράγεται από τον άνεμο και τον ήλιο, ο κόσμος ακόμη δεν διαθέτει τα αναγκαία για να αποτρέψει τα χειρότερα. Το 2024 ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στη σύγχρονη ιστορία, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό.

Το Bulletin ιδρύθηκε το 1945 από κορυφαίους επιστήμονες, μεταξύ των οποίων ήταν οι Άλμπερτ Αϊνστάιν και Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από νέες γεωπολιτικές, οικονομικές και δημογραφικές εξελίξεις θα χαρακτηριστεί το 2025, σύμφωνα με την έκθεση της EY-Parthenon, 2025 Geostrategic Outlook.

Η έκθεση εξετάζει τις 10 κορυφαίες γεωστρατηγικές εξελίξεις για το 2025, οι οποίες αναμένεται να έχουν ευρύ αντίκτυπο στα σχέδια των οργανισμών, ανεξαρτήτως κλάδου και γεωγραφικής τοποθεσίας. Σύμφωνα με το Geostrategic Business Group της EY-Parthenon, οι εξελίξεις αυτές χωρίζονται σε τρεις θεματικές:

Η μετάβαση από τις εκλογικές αναμετρήσεις στη χάραξη πολιτικής

-Η επίδραση του λαϊκισμού: Η άνοδος του λαϊκισμού αναμένεται να ενθαρρύνει πολιτικές προστατευτισμού, να περιορίσει τη μετανάστευση και να ασκήσει πίεση στις πολιτικές για το περιβάλλον.

-Ο «γρίφος» της φορολογίας: Οι νέες κυβερνήσεις θα εξετάσουν εναλλακτικές στρατηγικές για τη μείωση του χρέους, μεταξύ άλλων, και πιθανές αυξήσεις στη φορολογία επιχειρήσεων, κεφαλαίων και υψηλών εισοδημάτων.

-Οι δημογραφικοί διαχωρισμοί: Η διάδραση μεταξύ γερασμένων και νεαρότερων πληθυσμών και μετανάστευσης, αναμένεται να επηρεάσει όλο και περισσότερο τις τοπικές, περιφερειακές και παγκόσμιες πολιτικές ισορροπίες.

Οικονομικός ανταγωνισμός και αυτάρκεια

-Η μείωση των κινδύνων και των εξαρτήσεων: Οι κυβερνήσεις αναμένεται να επιταχύνουν την εφαρμογή μέτρων για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση πιο περίπλοκων σχέσεων μεταξύ κρατών, αλλά και επιχειρήσεων.

-Η ψηφιακή κυριαρχία: Η αυξανόμενη στρατηγική σημασία της ψηφιακής τεχνολογίας θα ενθαρρύνει την επιβολή περισσότερων πολιτικών και κανονισμών για τον έλεγχο του ψηφιακού κόσμου.

-Η κλιματική αλλαγή και ο ανταγωνισμός: Οι πολιτικές για το κλίμα θα τροφοδοτηθούν από τρεις κρίσιμους παράγοντες ανταγωνισμού – οικονομία, γεωπολιτική και τιμές.

Γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί

-Οι νέες γεωενεργειακές ισορροπίες: Οι κυβερνητικές πολιτικές θα συνεχίσουν να μετατοπίζουν τις γεωενεργειακές ισορροπίες, με αβέβαιες επιπτώσεις στην ταχύτητα της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης.

-Η ενσωμάτωση των αναδυόμενων αγορών: Η ταυτόχρονη πίεση για ενίσχυση της επιρροής των αναδυόμενων αγορών στο παγκόσμιο πολιτικοοικονομικό σύστημα, από τη μία, και για εναλλακτικούς πολυμερείς διεθνείς και περιφερειακούς θεσμούς, από την άλλη, δημιουργεί ένα πιο περίπλοκο παγκόσμιο περιβάλλον.

-Πόλεμοι και διαμάχες: Εν μέσω πολέμων, η κλιμάκωση των εντάσεων στο εσωτερικό χωρών, αλλά και μεταξύ κρατών και διάφορων μη-κρατικών δρώντων, μπορούν να πυροδοτήσουν νέες πολεμικές συγκρούσεις, τόσο στον φυσικό κόσμο, όσο και στον κυβερνοχώρο.

-Η πολιτική και η οικονομία του διαστήματος: Ο αγώνας «κατάκτησης» του διαστήματος θα ενταθεί, καθώς περισσότερα κράτη θα εμπλακούν σε τεχνολογικό ανταγωνισμό και θα διεκδικούν πόρους.

Σχολιάζοντας τα συμπεράσματα της έκθεσης, ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥ Ελλάδος, δήλωσε: «Μετά από μία χρονιά που σημαδεύτηκε από σημαντικές πολιτικές εξελίξεις, και εν αναμονή των αλλαγών που φέρνει η αλλαγή ηγεσίας στις ΗΠΑ, το 2025 αναμένεται να επιβεβαιώσει την παρατήρηση ότι η αστάθεια είναι η νέα σταθερά. Σε έναν υπέρ-διασυνδεδεμένο κόσμο, όπου κανείς δεν μένει ανεπηρέαστος, για να μπορέσουν να πλοηγηθούν με επιτυχία, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους, και να δημιουργήσουν μακροπρόθεσμη αξία, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ενσωματώσουν τη γεωστρατηγική ανάλυση ως αναπόσπαστο κομμάτι της στρατηγικής τους».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο προσάρτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, απέναντι στις επιδιώξεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αυτό το ημιαυτόνομο έδαφος της σκανδιναβικής χώρας.

«Ο Τραμπ δεν θα πάρει τη Γροιλανδία. Η Γροιλανδία είναι η Γροιλανδία και ο λαός της Γροιλανδίας είναι ένας λαός που προστατεύεται με βάση το διεθνές δίκαιο», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν.

«Αυτός είναι επίσης ο λόγος που δηλώνουμε επανειλημμένα ότι στο τέλος η Γροιλανδία είναι αυτή που αποφασίζει για την κατάσταση στη Γροιλανδία».

ΑΠΕ-ΜΠΕ