Το 16% των παιδιών στην Ελλάδα αναφέρουν συμπτώματα άγχους, ένα 14% αναφέρει ένα τουλάχιστον επεισόδιο αυτοτραυματισμού, 10% συμπτώματα συμβατά με καταθλιπτική διαταραχή και ένα 9% αντιμετωπίζει προβλήματα επιθετικής συμπεριφοράς, σύμφωνα με πανελλαδική μελέτη της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων που υποστηρίζεται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), και έχει δημοσιευθεί στο επιστημονικό περιοδικό «European Child & Adolescent Psychiatry».

Η μελέτη διεξήχθη την περίοδο 2022-2023 σε δείγμα 4.000 συμμετεχόντων (1.800 γονείς, 1.200 παιδιά 8-17 ετών, 400 εκπαιδευτικοί και 485 επαγγελματίες υγείας). Τα ενδιαφέροντα στοιχεία παρουσιάζει στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου η ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων και επιστημονική διευθύντρια της Πρωτοβουλίας, δρ Αναστασία Κουμούλα, η οποία παραχωρεί συνέντευξη με αφορμή τα πρόσφατα εγκαίνια του Κέντρου Αναφοράς για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων, στην Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία». Το συγκεκριμένο Κέντρο Αναφοράς μαζί με άλλα τέσσερα σε Αλεξανδρούπολη, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα και Κρήτη, αποτελούν ένα δίκτυο που λειτουργεί ως μέρος της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων, που υποστηρίζεται επίσης αποκλειστικά από το ΙΣΝ, στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ) του Ιδρύματος.

Δραματική έλλειψη δημόσιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας για παιδιά

«Η αξιολόγηση που πραγματοποιήσαμε για την παρούσα κατάσταση απέδωσε αποτελέσματα που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα στο πρόγραμμά μας, το οποίο ξεκίνησε το 2021 και υλοποιείται σε σύμπραξη με το Ελληνικό Δημόσιο και σε συνεργασία με το Child Mind Institute της Νέας Υόρκης», ανέφερε η διακεκριμένη ψυχίατρος για να συμπληρώσει στη συνέχεια ότι «η συγκεκριμένη μελέτη βοήθησε πολύ στο να εντοπιστούν οι ανάγκες για ανάπτυξη υπηρεσιών και θεραπειών, καθώς και ποια είναι η δυνατότητα πρόσβασης των ατόμων σε αυτές τις υπηρεσίες. Πχ οι μισοί γονείς που χρειάστηκαν υπηρεσίες ψυχικής υγείας για τα παιδιά τους απευθύνθηκαν στον ιδιωτικό τομέα». Όσον αφορά τους λόγους που οφείλονται τα προβλήματα που εντόπισε η έρευνα, όπως άγχος, κατάθλιψη κλπ, η δρ Κουμούλα αναφέρει ότι υπάρχουν έρευνες, οι οποίες προσπαθούν να συσχετίσουν τα κοινωνικά, τα προσωπικά τα οικογενειακά προβλήματα με όλες αυτές τις διαταραχές. «Οι αιτίες όμως είναι πολυπαραγοντικές. Δεν μπορούμε να αποδώσουμε το κάθε πρόβλημα σε μία αιτία. Έχει αλλάξει η ζωή μας, οι κοινωνικές συνθήκες πλέον είναι διαφορετικές. Η ταχύτητα με την οποία τρέχουμε καθημερινά είναι πολύ διαφορετική, τα παιδιά πολλές φορές δεν έχουν την δέουσα προσοχή από την οικογένεια διότι δεν υπάρχει χρόνος κλπ».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με δυνατές εκπτώσεις και μοναδικές ευκαιρίες ο εμπορικός κόσμος συνεχίζει να υποδέχεται τους καταναλωτές σε όλα τα καταστήματα της χώρας για τις αγορές τους.

Οι χειμερινές εκπτώσεις που ξεκίνησαν την Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου θα διαρκέσουν έως την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου ενώ τα καταστήματα θα είναι προαιρετικά ανοικτά την Κυριακή 26 Ιανουαρίου, με προτεινόμενο ωράριο λειτουργίας από τις 11:00 π.μ. έως τις 18:00 μ.μ.
Όπως έχει επισημάνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης «όλα δείχνουν πως οι χειμερινές εκπτώσεις, παρά την οικονομική κόπωση των εορτών, θα ανταποκριθούν στις προσδοκίες εμπόρων και καταναλωτών και η αγοραστική κίνηση θα κινηθεί σε καλύτερα επίπεδα από πέρυσι, με στόχο ο τζίρος στη λιανική το δίμηνο, Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2025, να ξεπεράσει τα 6 δισ. ευρώ του αντίστοιχου περυσινού διμήνου». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο στόχος της αύξησης των πωλήσεων είναι εφικτός κυρίως λόγω των αυξήσεων 6,4% στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα και τη μείωση της ανεργίας στο 9% σε μία ακόμα ένδειξη ότι οι πιέσεις που δέχτηκαν οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί το προηγούμενο διάστημα αρχίζει να εξασθενούν σταθερά. Ως θετική συγκυρία αναφέρει και την μηνιαία πτώση -0,2% των τιμών στα τρόφιμα και ποτά, που καταγράφηκε στη χώρα μας σύμφωνα με τη Eurostat, καθώς και την, κατά μέσο όρο -0,94% μείωση στις τιμές των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ τον Δεκέμβριο σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ.
Την ίδια ώρα, μεγάλες είναι οι προσδοκίες του εμπορικού κόσμου από τις χειμερινές εκπτώσεις. Όπως έχει υπογραμμίσει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Μάκης Σαββίδης, αντιπρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας (ΕΣΑ) και αντιπρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GRECA) η επάρκεια των προϊόντων είναι δεδομένη ενώ οι τιμές που θα προσφερθούν ειδικά στον κλάδο της ένδυσης/υπόδησης θα ξεπεράσουν κάθε προσδοκία. Σύμφωνα με τον κ. Σαββίδη, εφέτος ο καιρός με τις υψηλές για την περίοδο θερμοκρασίες δεν ήταν σύμμαχος των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι έμποροι προκειμένου να ξεστοκάρουν ετοιμάζονται για μεγάλες εκπτώσεις καθώς μπορεί κάποιοι μεγάλοι παίκτες και πολυκαταστήματα να έγραψαν υψηλές επιδόσεις την περίοδο των εορτών αλλά στο σύνολο της αγοράς δεν υπάρχει ο ίδιος ενθουσιασμός και συνολικά ο τζίρος φαίνεται να υστερεί σε αξία σε σχέση με πέρυσι.
Στο μεταξύ, σε ό,τι αφορά στον έλεγχο της αγοράς, από την πλευρά του υπουργείου Ανάπτυξης επισημαίνεται, με κάθε ευκαιρία, ότι οι αυστηροί έλεγχοι είναι συνεχείς σε όλο το εύρος της αγοράς, ενώ χρησιμοποιούνται και καινούργια ψηφιακά εργαλεία.
Οι εμπορικοί σύλλογοι, στις ανακοινώσεις τους, προτρέπουν το καταναλωτικό κοινό να εκμεταλλευτεί τα υψηλά ποσοστά των εκπτώσεων σε όλες τις κατηγορίες των ειδών, το υψηλό ποιοτικό επίπεδο και την πολύ μεγάλη γκάμα προϊόντων ενώ υπενθυμίζουν στους επαγγελματίες ότι, σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή (αναφέρεται συχνά και ως τιμή αναφοράς) βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση. Η προγενέστερη τιμή είναι η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος στο κάθε προϊόν του κατά την περίοδο των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της πρώτης έκπτωσης στις 13 Ιανουαρίου.
Ειδικά για τις τακτικές εκπτώσεις, σύμφωνα και με τον Κώδικα Δεοντολογίας (ΥΑ 66877/30-8-2024) η μείωση τιμής μπορεί να έχει την εξής μορφή, πάντα υπό την προϋπόθεση αναγραφής της προγενέστερης τιμής όπως ορίζεται πιο πάνω:
-Ποσοστό (%), πχ. «20% έκπτωση».
-Συγκεκριμένο ποσό, πχ. «10 ευρώ έκπτωση».
-Αναγραφή νέας (χαμηλότερης) τιμής μαζί με την αναγραφή της προγενέστερης (υψηλότερης) τιμής που εφαρμόστηκε, πχ. «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ». Η προγενέστερη τιμή μπορεί να εμφανίζεται και διαγραμμένη, πχ. «50 ευρώ 100 ευρώ».
Επιπλέον, επαναλαμβάνεται ότι, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για λιγότερο από 30 ημέρες, ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή στο χρονικό διάστημα που το προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά. Αν η τιμή μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια των 60 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών. Ο κανόνας των 60 ημερών είναι αυτός που χρησιμοποιείται «εντός» των εκπτώσεων. Χρειάζεται ωστόσο προσοχή: Για να χρησιμοποιηθεί ως προγενέστερη τιμή αυτή που ίσχυσε πριν από τις εκπτώσεις, δεν πρέπει να γίνει ούτε μία αύξηση τιμής μέσα στις 60 ημέρες, έστω και επάνω στις μειωμένες τιμές, καθώς αυτό αναιρεί αυτομάτως την προγενέστερη τιμή προ των εκπτώσεων.
Οι εμπορικοί σύλλογοι ζητούν την προσοχή του εμπορικού κόσμου, καθώς σύμφωνα με το άρθρο 21 ν. 4177/2013, σε όσους παραβαίνουν το νόμο επιβάλλεται πρόστιμο ποσού ίσου με το 1% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι κατώτερο από 10.000 ευρώ. Σε περίπτωση που οι εκπτώσεις αποδειχτεί ότι είναι ανακριβείς ή παραπλανητικές, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών και πάντως όχι μικρότερο των 20.000 ευρώ.
Ενισχυμένος ο τζίρος στα σούπερ μάρκετ
Με ανάπτυξη 3,6% και συνολικές πωλήσεις 14,8 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι έκλεισε το 2024 για τα σούπερ μάρκετ (οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων) σύμφωνα με τα στοιχεία μετρήσεων της NielsenIQ με τις πληθωριστικές πιέσεις να υποχωρούν και την αυξημένη ζήτηση να αποτελεί τον σχεδόν αποκλειστικό μοχλό ανάπτυξης του κλάδου.
Εξετάζοντας τις μεγάλες υπέρ-κατηγορίες, όπως τις ορίζει η NielsenIQ, η αύξηση του τζίρου για τα τρόφιμα και ποτά στα επίπεδα του 4,7%, αποδίδεται κατά κύριο λόγο στην αυξημένη ζήτηση, με την μεταβολή των τιμών να συνεισφέρει επίσης θετικά στην τάση αυτή.
Η πιο συγκρατημένη θετική τάση (+1,4%) των κατηγοριών, που αφορούν στην προσωπική φροντίδα & υγιεινή, στο σύνολό τους, οφείλεται αποκλειστικά σε αυξημένη ζήτηση, ενώ οι κατηγορίες φροντίδας του νοικοκυριού παρουσίασαν μείωση του τζίρου τους, σε σχέση με το 2023, καθώς η αυξημένη ζήτηση αυτών (σε ποσοστό 2,6%), δεν ήταν ικανή να αντιστρέψει την έντονη αποπληθωριστική τάση τους (-3,8%).
Σχετικά με την ανερχόμενη τάση των online πωλήσεων για το λιανεμπόριο τροφίμων, σύμφωνα με τον δείκτη Online Index της NielsenIQ (αθροιστικές πωλήσεις των Ε.Υ. Σκλαβενίτης, ΑΒ Βασιλόπουλος, Μασούτης και ΑΝΕΔΗΚ/Κρητικός) ο online τζίρος ανήλθε στα 278 εκατ. ευρώ το 2024, παρουσιάζοντας έναν διψήφιο ρυθμό ανάπτυξης, στο +21%, πέντε φορές πιο υψηλό από τον αντίστοιχο ρυθμό ανάπτυξης των φυσικών καταστημάτων των συμμετεχόντων λιανεμπόρων στον δείκτη. Παρ’ όλα αυτά, αν και διαρκώς αυξανόμενη, η συνεισφορά των onlineπωλήσεων στον συνολικό τζίρο παραμένει χαμηλή, φτάνοντας στο 3,1% την περασμένη χρονιά.
Την ίδια στιγμή, τα στελέχη των σούπερ μάρκετ «βλέπουν» σταθεροποίηση του όγκου και αύξηση της αξίας πωλήσεων για το πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με έρευνα τάσεων λιανεμπορίου και βιομηχανίας FMCG (ταχυκίνητων καταναλωτικών αγαθών) του ΙΕΛΚΑ. Η έρευνα διεξήχθη τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο 2024 με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου και δείγμα 150 ανώτερα και ανώτατα Στελέχη Επιχειρήσεων (Λιανεμπόριο-Αλυσίδες σούπερ μάρκετ και Προμηθευτές FMCG) από τη Γενική Διεύθυνση και τα τμήματα Marketing, Πωλήσεων. Αγορών, Οικονομικών, Πληροφορική κλπ.
Αναλυτικότερα, τα στελέχη του κλάδου αναμένουν αύξηση της αξίας των πωλήσεων το πρώτο εξάμηνο του 2025 (+0,8%) σε σχέση με το αντίστοιχο του 2024 και σταθεροποίηση του όγκου πωλήσεων το πρώτο εξάμηνο του 2025 (+0,1%) σε σχέση με το αντίστοιχο του 2024. Επίσης, «βλέπουν» διατήρηση του επίπεδου του οικονομικού κλίματος σε θετικά επίπεδα και σταθεροποιητικές τάσεις για τις τιμές. Σε σχέση με τις προσδοκίες για τις πωλήσεις του κλάδου, στην έρευνα καταγράφεται πλειοψηφικό ποσοστό ερωτηθέντων 48% οι οποίοι θεωρούν ότι η αξία των πωλήσεων του κλάδου θα αυξηθεί το επόμενο εξάμηνο, με ένα μικρό ποσοστό (23%) ερωτηθέντων να θεωρούν ότι θα παρουσιάσει μείωση. Μεσοσταθμικά τα στελέχη που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμούν ότι θα καταγραφεί αύξηση 0,8% στις πωλήσεις το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σχέση με το ίδιο εξάμηνο του 2024. Επίσης, τα στελέχη εκτιμούν σταθεροποίηση του όγκου πωλήσεων (+0,1%) σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Πρακτικά καταγράφεται , σύμφωνα με την έρευνα, μία πρόβλεψη μείωσης της ανάπτυξης του κλάδου το 2025 σε χαμηλότερο ρυθμό.
Η αρνητική τάση που καταγράφηκε στην αποτίμηση της εξέλιξης της οικονομικής κατάστασης της χώρας το 2022-23 διατηρείται στην παρούσα μέτρηση. Συγκεκριμένα, στα τέλη του 2024 μόλις το 23% θεωρούσε ότι η οικονομική κατάσταση βελτιώθηκε και η πλειοψηφία σε ποσοστό 41% ότι χειροτέρεψε, οι εκτιμήσεις των στελεχών είναι στα ίδια περίπου επίπεδα για την τελευταία διετία. Το οικονομικό κλίμα παρουσιάζει πιο πτωτική τάση, η οποία οφείλεται στο συνδυασμό των εκτιμήσεων των στελεχών (πωλήσεις, τιμές, οικονομικές συνθήκες). Συγκεκριμένα ο συνδυασμός των σταθερών πωλήσεων και της μη αύξησης των τιμών οδηγεί σε αυτό το αποτέλεσμα. Ο δείκτης καταγράφεται στο 0,11, μειωμένος σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση και οριακά θετικός.
Μεταξύ των θεμάτων που εξετάστηκαν, είναι η εκτίμηση της παρούσας οικονομικής κατάστασης των επιχειρήσεων. Η πλειοψηφία των επιχειρήσεων σε ποσοστό 51% αναμένει καλύτερο οικονομικό αποτέλεσμα ως προς την κερδοφορία της το 2023, ενώ 28% αναμένει χειρότερο οικονομικό αποτέλεσμα. Οι υπόλοιπες επιχειρήσεις του δείγματος, είτε δεν έχουν ακόμα σαφή εικόνα, είτε δεν αναμένουν μεταβολή. Πρακτικά 2 στις 3 επιχειρήσεις του κλάδου του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων αναμένουν κάποια μικρή κερδοφορία το 2024, ενώ λίγο περισσότερες από 1 στις 12 αναμένει ζημίες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ