Κλειδώνουν οι νέες μειώσεις φόρων για τη μεσαία τάξη

Από

26/01/2025

Εντός του Απριλίου αναμένεται να κλειδώσει το νέο πακέτο μειώσεων φόρων που έχει προαναγγείλει το υπουργείο Οικονομικών. Πρόκειται για ελαφρύνσεις που θα αφορούν κυρίως τα εισοδήματα από μισθωτή εργασία της μεσαίας τάξης με παρεμβάσεις στη φορολογική κλίμακα αλλά και στα τεκμήρια διαβίωσης.

Κομισιόν και ΕΛΣΤΑΤ, κατά το τρίτο δεκαήμερο του Απριλίου, αναμένεται να πιστοποιήσουν ταυτόχρονα τα οριστικά στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2024 προχωρώντας παράλληλα στις πρώτες ασφαλείς εκτιμήσεις για την πορεία του εφετινού προϋπολογισμού. Από τις εκτιμήσεις αυτές θα προκύψουν τα δημοσιονομικά περιθώρια που θα καθορίσουν το εύρος των παρεμβάσεων της κυβέρνησης.

Ο υπουργός Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης έχει ήδη προαναγγείλει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2024 θα αγγίξει τα επίπεδα του 3% του ΑΕΠ υπερβαίνοντας σημαντικά τον στόχο του προϋπολογισμού για πλεόνασμα ύψους 2,5% του ΑΕΠ. Η προοπτική αυτή επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού τον Δεκέμβριο που έδειξαν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα το 2024 ανήλθε στα 8,629 δισ. ευρώ έναντι στόχου 4,635 δισ. ευρώ. Όταν πιστοποιηθούν τα στοιχεία αυτά από την Κομισιόν και την ΕΛΣΤΑΤ θα ανοίξει ο δρόμος για τις ανακοινώσεις του υπουργείου Οικονομικών που θα τεθούν σε ισχύ το 2026, χωρίς να αποκλείονται θετικές εκπλήξεις για τους φορολογούμενους την τρέχουσα χρονιά.

Ο υπουργός Οικονομικών υπογράμμισε πρόσφατα ότι τα επιπλέον δημοσιονομικά έσοδα από την σύλληψη της φοροδιαφυγής είχαν σαν αποτέλεσμα να επιτευχθεί το 2024 πρωτογενές πλεόνασμα κοντά στο 3% και για πρώτη φορά μηδενικό συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα. Τα έσοδα αυτά “ θα επιστρέψουν στην κοινωνία με νέες μειώσεις φόρων που θα ανακοινωθούν μέσα στη χρονιά” ανέφερε χαρακτηριστικά προσθέτοντας ότι εφέτος “θα είναι χρονιά με σημαντικές μειώσεις φόρων για τη μεσαία τάξη”. Αυτές θα αφορούν την άμεση φορολογία.

Η υπεραπόδοση των εσόδων πέρυσι οφείλεται αφενός στην ισχυρή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, αφετέρου στα ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα από τα μέτρα ψηφιοποίησης των ελέγχων και επέκτασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών που ελήφθησαν το 2024 και επεκτείνονται εφέτος. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών τα επιπλέον έσοδα από τη φοροδιαφυγή για το 2024 αναμένεται να αγγίξουν τα 2 δισ. ευρώ έναντι αρχικών εκτιμήσεων για 1,8 δισ. ευρώ, μία επίδοση που δεν έχει επιτευχθεί ξανά στην ελληνική οικονομία τα τελευταία 50 χρόνια. Δεν αποκλείεται, τα οριστικά στοιχεία να δείξουν ακόμη υψηλότερη επίδοση. Για εφέτος εκτιμάται ότι τα έσοδα από την κατηγορία αυτή θα φθάσουν το 1,2 δισ. ευρώ.

Με βάση τις θετικές αυτές εξελίξεις ήδη στο υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζουν τις επόμενες κινήσεις στο μέτωπο των μειώσεων των άμεσων φόρων. Θεωρείται δεδομένο ότι η μεγαλύτερη παρέμβαση θα αφορά στη φορολογική κλίμακα με αλλαγές και στα κλιμάκια και μειώσεις συντελεστών που θα επικεντρωθούν στα μεσαία εισοδήματα ενώ όφελος θα υπάρξει και στα χαμηλότερα επίπεδα εισοδημάτων. Επίσης, το υπουργείο Οικονομικών εξετάζει να προχωρήσει στη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30% και σε άλλες παρεμβάσεις στον τρόπο που εφαρμόζονται προκειμένου να διορθωθούν αδικίες και στρεβλώσεις που παρατηρούνται σήμερα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Ζευγάρι συνταξιούχων διέσχισε τον Ατλαντικό με ιστιοφόρο

Από

Έμβολος

26/01/2025

Η σκέψη, που για πολλούς φάνταζε ιδιαίτερα τολμηρή, είχε ήδη ωριμάσει στο μυαλό του Αντώνη Πασσά και της συζύγου του, Κατερίνας Φεκέτε. Με ιδιαίτερη αγάπη προς τη θάλασσα, αποφάσισαν να σηκώσουν άγκυρα στο σκάφος τους και με αφετηρία τον Θερμαϊκό Κόλπο της Θεσσαλονίκης να πραγματοποιήσουν ένα ταξίδι ζωής: τον διάπλου του Ατλαντικού.

Η χρονική συγκυρία ήταν η κατάλληλη από τη στιγμή που και οι δύο ολοκλήρωσαν τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις· για χρόνια μηχανολόγος – μηχανικός στον ΟΣΕ ο κ. Πασσάς και γιατρός – πνευμονολόγος στην εντατική του νοσοκομείου «Παπανικολάου» η κ. Φεκέτε. Ως συνταξιούχοι, πλέον, πήραν την απόφαση να ξεκινήσουν ένα ταξίδι διάρκειας δεκαπέντε μηνών και συνολικά 12.500 ναυτικών μιλίων στους ωκεανούς, γεμάτο νέες εμπειρίες, θαλασσοταραχές, μπουνάτσες και αμέτρητους μαγευτικούς προορισμούς.

«Μαζί με την Κατερίνα μάθαμε ιστιοπλοΐα το 1997 στο Ναυτικό Όμιλο Θεσσαλονίκης. Μας άρεσε πολύ η ζωή στη θάλασσα και η ζωή στο σκάφος γιατί δίνει μια αίσθηση ελευθερίας, σε χαλαρώνει από τα προβλήματα της καθημερινότητας. Και όταν πλέον είχαμε τον ελεύθερο χρόνο, ετοιμάσαμε το σκάφος μας, ώστε να έχουμε ασφάλεια αλλά και άνεση, και ξεκινήσαμε τον Ιούλιο του 2023 τον διάπλου του Ατλαντικού που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024», εξιστορεί στο ΑΠΕ–ΜΠΕ ο 70χρονος, σήμερα, ιστιοπλόος, Αντώνης Πασσάς.

Τα πρώτα ναυτικά μίλια, αυτής της ιδιαίτερης θαλάσσιας διαδρομής, έγιναν στα γνώριμα νερά του Αιγαίου και του Ιονίου με το σκάφος, μήκους 40 ποδιών, να «κυλάει» πλάι από τα Κύθηρα και να εγκαταλείπει την Ελλάδα. Η απόσταση μέχρι τον τελικό προορισμό μεγάλη και οι στάσεις αμέτρητες. Μεταξύ αυτών, οι ταξιδευτές πάτησαν στεριά στη Μάλτα, στις Συρακούσες, το στενό της Μεσσήνης, στη Σαρδηνία, τη Βαλένθια και γιαλό γιαλό μέχρι το Γιβραλτάρ.

«Όταν ξεκινήσαμε να βγούμε στον Ατλαντικό και να πάμε στα Κανάρια νησιά είχαμε ένα άγχος με τις επιθέσεις που έκαναν οι όρκες φάλαινες στα ιστιοπλοϊκά σκάφη, διότι κατέστρεφαν τα πηδάλια. Ευτυχώς, όμως, δεν είχαμε κάποια απρόσμενη συνάντηση και ανακουφισμένοι πλέον συνεχίσαμε το ταξίδι μας για 600 ναυτικά μίλια, εντυπωσιασμένοι από τα μεγάλα κύματα “swell”, ένας μόνιμος κυματισμός που ποτέ δεν σταματάει ποτέ», πρόσθεσε ο κ. Πασσάς.

Ο 70χρονος και η 65χρονη σύζυγός του Κατερίνα, σε όλη τη διαδρομή έκαναν, όπως αναφέρουν, ένα «extreme ταξίδι σε συντηρητική έκδοση. Στα Κανάρια Νησιά έμειναν δύο μήνες, απολαμβάνοντας το τοπίο, τις θάλασσες, τις πεζοπορίες. «Η ελευθερία να μπορείς να διαχειριστείς το ταξίδι είναι κάτι πολύ θετικό», τονίζει το ζευγάρι.

Επόμενος προορισμός ήταν η Καραϊβική, μια διαδρομή 2.800 ναυτικών μιλίων σε 23 ημέρες μέσα στον ωκεανό. Έτσι, μόλις κόπασε η περίοδος των τυφώνων βγήκαν και πάλι στα ανοιχτά. Με συχνές «επισκέψεις» από καταιγίδες με ισχυρούς ανέμους και έντονη βροχή, οι δύο καπετάνιοι έκαναν εναλλάξ βάρδιες κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ την ημέρα ήταν στο πόδι από νωρίς ώστε να έχουν τα πάντα υπό πλήρη έλεγχο.

«Όλα τα ετοιμάζαμε έγκαιρα. Τα ιστιοπλοϊκά σκάφη είναι ασφαλή εάν έχεις τον εξοπλισμό, τα πανιά, τα όργανα ναυσιπλοΐας. Δεν μετανιώσαμε ούτε στιγμή για την απόφαση του ταξιδιού μας», υπογραμμίζει ο κ. Πασσάς, ενθυμούμενος τη διαδρομή. Η επιστροφή, προς την πατρίδα, έγινε από τα ίδια σχεδόν μονοπάτια και με στάση στις Αζόρες.

Τον Ατλαντικό τον περνούν κάθε χρόνο περίπου 5.000 ιστιοπλοϊκά σκάφη, εκ των οποίων το 60% των επιβατών είναι ζευγάρια. Οι Γάλλοι φαίνεται πως έχουν προβάδισμα σε τέτοιου είδους ταξίδια, ενώ ικανοποιητικός είναι ο αριθμός και σε Σουηδούς, Νορβηγούς, Άγγλους και Γερμανούς.

Επόμενος προορισμός για το ζευγάρι των Θεσσαλονικιών, όπως λέει η κ. Φεκέτε, είναι το «γνωστό» Αιγαίο, το οποίο έχουν εξερευνήσει αμέτρητες φορές στους ιστιοπλοϊκούς τους περιπάτους και γιατί όχι, εάν σταματήσουν οι επιθέσεις των Χούθι, να γίνει στόχος και ο γύρος του κόσμου.

*Τις συνημμένες φωτογραφίες από τον διάπλου του Ατλαντικού παραχώρησε η Κατερίνα Φεκέτε

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αίσωπος – από «μπαμπούλας» των παιδιών, αγαπημένος παραμυθάς! – Της Τόνιας Α. Μανιατέα

Από

Έμβολος

26/01/2025

Ο άνθρωπος που έπλασε τόσες όμορφες ιστορίες για τα παιδιά, διέγραψε …καριέρα «μπαμπούλα» για να τρώνε το φαΐ τους! Από την εποχή του Σόλωνα και του Θαλή ακόμα, τον 8ο αι. π.Χ., υπήρχε το φόβητρο για τα απείθαρχα παιδιά. Χρέη μπαμπούλα της εποχής εκτελούσε το ζεύγος Μορμόλης και Μορμώ, με αυτή την τελευταία να απεικονίζεται παντού ως τερατόμορφη θεότητα της μυθολογίας. Έτσι, λοιπόν, και ο σπουδαίος παραμυθάς Αίσωπος μετατράπηκε σε Μορμόλη. Δεν είναι ότι δεν αγαπούσε τα παιδιά. Το αντίθετο. Αλλά έπρεπε να ζήσει και το μόνο εργαλείο που διέθετε για επιβίωση ήταν η μνημειώδης ασχήμια του!

Ο καταγόμενος από τη Φρυγία Αίσωπος (ο Αριστοτέλης και οι μαθητές του, που ερεύνησαν τον βίο του ανδρός, επέμεναν ότι επρόκειτο για Θράκα και όχι Φρύγα) δεν είχε μόνο την ατυχία να γεννηθεί δούλος στα αρχαία χρόνια (η γέννησή του τοποθετείται στον 8ο αι. π.Χ. και κατ΄ άλλους στον 6ο αι.), αλλά ήταν και κατά τι… καλύτερος από τη Μορμώ. Άσχημος, καμπούρης και τραυλός. «Στραβοκάνης, κεφάλας, κοιλαράς με πλατιά μύτη, φαρδύ τράχηλο, φοβιστικά σαρκώδη χείλη και χρώμα δέρματος μελανό, που αιτιολογούσε και το όνομά του (Αίσωπος από το Αιθίοπας)» τον περιγράφει ο βυζαντινός συγγραφέας Μάξιμος Πλανούδης, του οποίου το σχετικό σύγγραμμά βρέθηκε (και διασώθηκε) στη βιβλιοθήκη του Αδαμάντιου Κοραή.

[Ο γλωσσολόγος Γ. Μπαμπινιώτης ετυμολογεί το όνομα ως «ο βλέπων το πεπρωμένο», προερχόμενο από τις λέξεις αίσα (=πεπρωμένο) και ωψ, ωπός (=όψη)].

Στην πραγματικότητα, η περίπτωση Αίσωπος θυμίζει κάπως εκείνη του Ομήρου. Όπως αγνοείται η ακριβής περίοδος του βίου του, έτσι άγνωστος παραμένει και ο τόπος γέννησής του (αρκετές πόλεις διεκδικούν τον τίτλο της γενέτειράς του). Όσο για τις διδακτικές εμπειρίες του και ιστορίες του, εικάζεται ότι αρκετές από αυτές, στο πέρασμα των αιώνων, εμπλουτίστηκαν από τη λαϊκή θυμοσοφία. Για κάποιους μελετητές, οι ιστορίες του Αισώπου είναι προϊόντα ενός αρχαϊκού λαϊκού λογοτεχνικού είδους με διδακτικό ρόλο (όπως οι τραγωδίες). Ως εκ τούτου, ο Αίσωπος, ως εμπνευστής τους, ουδέποτε υπήρξε. Είναι οι ίδιοι αυτοί ιστορικοί ερευνητές, που εκτιμούν ότι και ο Όμηρος ήταν γέννημα της λαϊκής φαντασίας. Κατά άλλους πάλι, ο ίδιος υπήρξε αλλά οι μύθοι με τους οποίους συνέδεσε το όνομα και τον βίο του δεν ήταν δικοί του. Ήταν ιστορίες που συγκέντρωσε από τις περιηγήσεις του και ελαφρώς τροποποίησε για να ακούγονται ομορφότερα στα παιδιά.

Σε κάθε περίπτωση, εκτός από τη δυσειδή μορφή του, ο Αίσωπος διέθετε και κάτι ακόμα αποκρουστικό: ήταν βραδύγλωσσος με μέταλλο φωνής που ακουγόταν σαν κρώξιμο πουλιού.

Αίσωποςκαιαλεπού — **Αίσωπος και αλεπού**

ΑΠΟΚΡΟΥΣΤΙΚΗ ΟΨΗ ΚΑΙ ΚΟΦΤΕΡΟ ΜΥΑΛΟ

Ωστόσο, οι θεοί; Η νομοτέλεια; Ό,τι κι αν είναι αυτό που φροντίζει για τη συμπαντική ισορροπία, φρόντισε και για τον αδικημένο από τη φύση Αίσωπο. Ο κακομούτσουνος μπαμπούλας των παιδιών είχε ένα τόσο δυνατό μυαλό, που αν και δούλος χαμηλής –λόγω της όψης του- χρηματικής αξίας, τον έφερνε συχνά από τη θέση του διαπραγματευόμενου σ΄ εκείνη του διαπραγματευτή. Το ακόμη σημαντικότερο ήταν η ηθική και η αίσθηση δικαίου, που τον διέκριναν.

Το όνομά του ταξίδεψε στους αιώνες και έφτασε στο σήμερα, συνώνυμο με κάποιον παραμυθά, ο οποίος με την πλούσια εμπειρία του έστησε ιστορίες, που αξίζει να διαβάζονται από μικρούς και μεγάλους. Αλλά «το λάθος που κάνουμε είναι μεγάλο» τονίζει ο Γιώργιος Κάτσος, μεταφραστής του συγγράμματος Πλανούδη και εξηγεί: «ο Αίσωπος ξεπερνά πολλούς δασκάλους της ηθικής φιλοσοφίας, αφού του δόθηκε σαν θείο χάρισμα η ικανότητα να πλάθει μύθους διδακτικούς. Δεν προτρέπει τον άνθρωπο να γίνει ηθικός. Όμως του δείχνει τις συνέπειες της ανήθικης συμπεριφοράς. Γιατί δεν είναι μόνο οι μύθοι του άξιοι μελέτης. Είναι και όλη η ζωή του».

Κατά την παράδοση, ο Αίσωπος έχει μία ζωή γεμάτη βάσανα και περιπέτειες, τις οποίες ξεπερνά με τη δύναμη του μυαλού του. Αλλάζει κάμποσα χέρια κυρίων και προσαρμόζει την προσφορά του κατά πώς εκείνοι την απαιτούν. Αιώνες μετά, ο Πλανούδης άλλοτε με αποκρουστικότητα, άλλοτε με συμπόνια κι άλλοτε με σκωπτική διάθεση, θα παρουσιάσει ιστορίες από εκείνη την περιπετειώδη ζωή, προκαλώντας πολλές φορές αμηχανία στον αναγνώστη, που δεν θα ξέρει αν πρέπει να γελάσει ή να κλάψει με τα παθήματα του κακορίζικου δούλου…

Όπως σημειώνει ο αν. καθηγητής Ιστορίας στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Κώστας Βλασόπουλος «η ερωτική ζωή των δούλων δεν περιστρεφόταν αποκλειστικά γύρω από τους αφέντες τους […]. Η ανάγκη για σεξ, για συναισθηματική κάλυψη, για δημιουργία δυνατών σχέσεων ήταν ένας από τους σημαντικότερους τρόπους με τους οποίους οι δούλοι εκδήλωναν την αυτενέργειά τους και την επιθυμία τους να δημιουργήσουν μία ζωή με νόημα ακόμα κι εντός της δουλείας». Μία τέτοια ανάγκη φιλοδοξούσαν να καλύψουν οι δούλες της οικίας του φιλοσόφου Ξάνθου, όταν με χαρά πληροφορήθηκαν ότι ο κύριός τους αγόρασε έναν αρσενικό δούλο. Όταν, όμως, είδαν τον κακάσχημο Αίσωπο, προτίμησαν να στρογγυλοκαθίσουν στην ξέρα της μοναξιάς τους…

Ο Ξάνθος αποφάσισε να αγοράσει τον Αίσωπο ύστερα από μία σύντομη συνομιλία μαζί του, από την οποία εκτίμησε την ευθύτητα και την ετοιμότητα του άνδρα.

-Θέλω να σε αγοράσω, αλλά μήπως δραπετεύσεις…

-Αυτό δεν εξαρτάται από εμένα. Από σένα εξαρτάται.

-Γιατί από μένα;

-Γιατί αν είσαι καλός με τους δούλους σου, κανένας δεν θα φύγει. Ποιος φεύγει για να πάει από το καλό στο κακό; Ποιος κυνηγάει την πείνα και τον φόβο; Αν είσαι, όμως, κακός, ναι. Δεν μένω στιγμή μαζί σου.

Ο Ξάνθος αγόρασε τον Αίσωπο κι όταν έφτασαν στο σπίτι, του ζήτησε να μείνει στο κατώφλι να προετοιμάσει τη γυναίκα του «μη δει ξαφνικά την ασχήμια και ζητήσει πίσω την προίκα της!». «Κυρία, δεν θα μουρμουρίζεις πια ότι τα δικά μου θηλυκά δουλικά σε υπηρετούν. Σου αγόρασα έναν αρσενικό δούλο» είπε ο έμπορος στη γυναίκα του κι εκείνη ευχαρίστησε τη θεά Αφροδίτη που έκανε πραγματικότητα το όνειρό της πως την υπηρετούσε ένας όμορφος δούλος. Αλλά και οι μικρές υπηρέτριες χαίρονταν, γιατί, βλέπεις, ο κύριος ήταν αυτός που έπρεπε να φροντίσει για το αρσενικό που θα γινόταν σύντροφός τους στη δουλειά και το… κρεβάτι τους. Τσακώνονταν μεταξύ τους ποια θα είναι η τυχερή που θα τον απολαύσει. Κι όταν πια ήρθε η στιγμή να γνωρίσουν τον δούλο, έντρομη μία μικρή αναφώνησε: «Εσύ είσαι ο καινούργιος; Και πού είναι η ουρά σου;»!

Σε άλλο περιστατικό του αισώπειου βίου, αποτυπώνεται η ευφυία του ανδρός, που τον έσωσε από βέβαιη κακοποίηση.

Εργάζεται στους αγρούς, όταν δύο από τους συνδούλους του αποφασίζουν να φάνε τα σύκα του αφέντη τους και να ρίξουν το κρίμα στον δυσλεκτικό Αίσωπο:

-Όταν ο κύριός μας γυρέψει τα σύκα, τι θα κάνουμε;

-Πες ότι ο Αίσωπος βρήκε το κελάρι ανοιχτό την κατάλληλη στιγμή κι αφού πήδηξε μέσα, έφαγε όλα τα σύκα. Κι ο Αίσωπος, αφού δεν μπορεί να μιλήσει, θα φάει ξύλο…

Έτσι έγινε, αλλά ο δυσλεκτικός Αίσωπος ζήτησε από τον αφέντη του, πριν τον δείρει, να τον αφήσει να του αποδείξει πως δεν έφαγε εκείνος να σύκα. Προκάλεσε εμετό στον εαυτό του και ασφαλώς δεν έβγαλε τίποτα, αφού δεν είχε φάει τίποτα. Αντίστοιχα ζήτησε το ίδιο και από τους ενόχους συνδούλους του. Κι εκείνοι έβγαλαν από το στομάχι τους την ενοχή τους…

Αδικημένος, λοιπόν, καθώς ήταν από τη φύση και ανίσχυρος να υπερασπιστεί με στεντόρεια φωνή τα επιχειρήματά του για να ξεφεύγει από τις κακοτοπιές, γινόταν θύμα πλεκτάνης και συχνά την πλήρωνε εκείνος για τα κρίματα των άλλων. Ένα τέτοιο κρίμα βρέθηκε να πληρώνει όταν στους αγρούς, όπου τον είχε στείλει να εργάζεται ο κύριός του, είδε τον επιστάτη Ζηνά να ξυλοφορτώνει έναν δούλο και μπήκε στη μέση για να τον προστατέψει. Ο Ζηνάς θύμωσε και με ψέματα έπεισε το αφεντικό τους να ξεφορτωθούν τον Αίσωπο, πουλώντας τον στο παζάρι. Κάποιος υποψήφιος αγοραστής που είδε τον κακορίζικο άνδρα, μέμφθηκε τον Ζηνά ότι διαθέτει προς πώληση «έναν κορμό δένδρου, ένα σακί, έναν άχρηστο βρωμερό σκύλο…». Τότε, πήρε τον λόγο ο ίδιος ο Αίσωπος και ρώτησε τον αγοραστή: «Δεν έχεις στο σπίτι του παιδιά άτακτα και κλαψιάρικα; Αγόρασέ με και πολύ θα σε ωφελήσω τέτοιος που είμαι». Εκείνος πείστηκε. Τρεις οβολούς έδωσε στον Ζηνά και αγόρασε τον Αίσωπο. «Όταν έφτασαν στο σπίτι, τα παιδιά, βλέποντάς τον ξεφώνισαν φοβισμένα και τότε γυρίζει ο Αίσωπος και λέει στον κύριό του: Να, η απόδειξη όσων σου είπα. Εκείνος γέλασε και τον σύστησε στους συνδούλους του» περιγράφει ο Πλανούδης, εξηγώντας την έναρξη της διαδρομής του Αισώπου ως μπαμπούλα.

Φαίνεται, όμως, πως αυτός ακριβώς ο ρόλος του άνδρα, τον έφερε τόσο κοντά στα παιδιά, που τον οδήγησε στο να πλέκει ιστορίες για να τραβά την προσοχή τους και να τα ηρεμεί. Από φόβος και τρόμος τους, ο Αίσωπος με τον γοητευτικό λόγο, που «ταξίδευε» τη φαντασία των παιδιών (ως «λογοποιό» τον μνημονεύει ο Ηρόδοτος), μετατράπηκε σε αγαπημένο παραμυθά. Δεν έγραφε. Έλεγε. Ιστορίες ζώων με ανθρώπινη φωνή και συμπεριφορά (αγαπημένα του ζώα, ο γάιδαρος, η αλεπού, ο μέρμηγκας, ο τζίτζικας), που με τα παθήματα και τα απλά λόγια τους, τα κατανοητά από τα παιδιά, ξεχώριζαν το σωστό από το λάθος, το δίκαιο από το άδικο, το ηθικό από το ανήθικο. Ήταν τα παθήματά του ίδιου, που μετέτρεπε σε γοητευτικές περιπέτειες για να περάσει στα παιδιά μηνύματα για έναν ιδανικό κόσμο, δίκαιο και ηθικό. Οι ιστορίες του χαράχτηκαν στα τρυφερά, παρθένα μυαλά και σώθηκαν περνώντας με την επαναλαμβανόμενη αφήγηση από γενιά σε γενιά.

Οι αμαρτίες άλλων θα τον ακολουθούν ως τέλος του βίου του. Μία κατάφορη αδικία, άλλωστε, θα είναι αυτή που θα υπογράψει και την καταδίκη του. Όταν εκείνος θα βρεθεί να υπηρετεί τον Λυδό βασιλιά Κροίσο, θα αναλάβει ως αποστολή να μεταφέρει μία σημαντική ποσότητα χρυσού στο μαντείο των Δελφών, προκειμένου να λάβει για λογαριασμό του Κροίσου έναν χρησμό. Αλλά ο Αίσωπος θυμωμένος με τη φιλαργυρία των υπηρετών του βωμού του Απόλλωνα, όχι μόνον αρνείται τον χρησμό και στέλνει πίσω στον Κροίσο το χρυσάφι, αλλά επιτίθεται με σκληρότητα και κατά των ιερέων του μαντείου, φωνάζοντας ότι εξαπατούν τον κόσμο και κερδοσκοπούν στο όνομα του θεού. Οργισμένοι εκείνοι κρύβουν ένα ιερό σκεύος στις αποσκευές του Αισώπου, τον κατηγορούν για ιεροσυλία και με συνοπτικές διαδικασίες τον καταδικάζουν σε θάνατο. Κατά την ποινή, που του επιβάλλεται, ο αγαπημένος παραμυθάς – μπαμπούλας των παιδιών ρίχνεται από την κορυφή του Παρνασσού. Αλλά ο θεός Απόλλωνας, που βλέπει την αδικία, τιμωρεί τους κατοίκους των Δελφών με λιμό. Κι εκείνοι, μετανιωμένοι για την ανόσια πράξη τους στήνουν μαρμάρινη στήλη προς τιμήν του Αισώπου.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ

– «Αίσωπος, βιογραφία, μύθοι, ερμηνεία», Μάξιμος Πλανούδης (Εκδ. Πύρινος Κόσμος, Αθήνα, 1986)

– «Η ζωή μου όλη – Καθημερινές ιστορίες δούλων από την αρχαιότητα», εισαγωγή – μετάφραση – σημειώσεις: Κ. Βλασόπουλος / Ευτ. Μπαθρέλλου (Εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2021)

– «Η θρησκεία στις ελληνικές πόλεις της κλασικής εποχής», L. Zaidman/P. S. Pantel – μτφ: Κ. Μπούρας (Εκδ. Πατάκης, Αθήνα 2021)

– «Πλουτάρχου / Των Επτά Σοφών Συμπόσιον», κείμ. μτφ. ερμ.: Εμ. Δαυΐδ (Επανέκδοση από το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής και Λατινικής Γραμματείας, Αθήνα, 2022)

– Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Κωνσταντινούπολη

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από την Τουρκία στην Ελλάδα κι από εκεί στη Γερμανία – Μια ιστορία προσφυγιάς «ζωντάνεψε» μετά από 105 χρόνια σε μια απρόσμενη συνάντηση

Από

Έμβολος

26/01/2025

Η Κυριακή Τσορούμογλου ήταν και δεν ήταν οχτώ ετών το 1920 όταν, μαζί με τη μητέρα της, διωγμένη από το χωριό Χονάζ της Τουρκίας, πήρε τον δρόμο της προσφυγιάς. Πρώτα πήγαν στην Εγιρντίρ, μετά στην Καισάρεια, από εκεί στη Μερσίνη κι ύστερα έφτασαν στην Ελλάδα -πρώτα στην Αθήνα, μετά στη Θεσσαλονίκη και τελικά εγκαταστάθηκαν στο χωριό Μικρόπολη της Δράμας.

Η Κυριακή είχε τρία όνειρα: Να επιστρέψει στο Χονάζ πριν πεθάνει και να δει το σπίτι και τους κήπους τους. Να πάρει χώμα από τον κήπο τους και να το ρίξει στον τάφο της μητέρας της. Να γράψει κάποιος τη ζωή της. Το 2003 έφυγε από τη ζωή έχοντας εκπληρώσει και τα τρία της όνειρα. Το τελευταίο της όνειρο εκπληρώθηκε χάρη στον «συγχωριανό» της, Τούρκο συγγραφέα Κεμάλ Γιαλτσίν, ο οποίος έγραψε την ιστορία της και την πρόσθεσε στην 8η έκδοση του βιβλίου του με τίτλο «Μια προίκα αμανάτι», στο οποίο περιλαμβάνονται ιστορίες ανθρώπων που εκτοπίστηκαν κατά την Ανταλλαγή των Πληθυσμών του 1923 μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

ΗΚυριακήΤσορούμογλουμετηνκόρητηςτηνεγγονήτηςκαιτονΚεμάλΓιαλτσίν — **Η Κυριακή Τσορούμογλου με την κόρη της. την εγγονή της και τον Κεμάλ Γιαλτσίν**

Η Κυριακή «ζωντάνεψε» αυτές τις μέρες στις μνήμες της εγγονής της, της κόρης της, αλλά και του συγγραφέα Κεμάλ Γιαλτσίν, σε μια απρόσμενη συνάντηση στο Μπόχουμ της Γερμανίας. Η εγγονή της Κυριακής, Μαρία Απτίδου, που είχε μεταναστεύσει το 2018 στη Γερμανία, αναζήτησε τον συγγραφέα που έγραψε την ιστορία της γιαγιάς της. Όσο κι αν τον αναζήτησε, δεν τον βρήκε. Ώσπου, το 2024, γνώρισε τον Χασάν Οζέρ, εκπαιδευτικό σύμβουλο στο Μίλχαϊμ, και του είπε: «Ψάχνω τον Κεμάλ Γιαλτσίν, που έγραψε τη ζωή της γιαγιάς μου». Ο Χασάν Οζέρ της απάντησε: «Τον γνωρίζω τον Κεμάλ Γιαλτσίν, μένει στο Μπόχουμ. Θα τον βρούμε». Έτσι, στις 19 Ιανουαρίου του 2025, συναντήθηκε με τον Κεμάλ Γιαλτσίν στο σπίτι του στο Μπόχουμ.

Ο Κεμάλ Γιαλτσίν, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, λέει: «Η Κυριακή Τσορούμογλου γεννήθηκε το 1912 στο Χονάζ. Η μητέρα της λεγόταν Αθηνά. Το σπίτι τους βρισκόταν απέναντι από την παλιά εκκλησία, όπου σήμερα είναι το τζαμί της συνοικίας Χισάρ. Ο κερασώνας τους ήταν πάνω από τον υδρόμυλο. Το 1920, μαζί με την οικογένειά της, πήρε τον δρόμο της προσφυγιάς. Το 1999, σε ηλικία 87 ετών, επισκέφθηκε το Χονάζ μαζί με την κόρη της. Συναντήθηκε με Τούρκους κατοίκους του χωριού που ήταν κι αυτοί πρόσφυγες από τα Γρεβενά με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών. Βρήκαν το σπίτι και τον μπαχτσέ τους, τον οποίο είχε αγοράσει το 1950 ο πατέρας μου και μετά τον θάνατό του κληρονόμησα εγώ. Στον μπαχτσέ αυτό υπάρχει ακόμη μια αχλαδιά από την εποχή που ζούσε εκεί η οικογένεια της Κυριακής. Η Κυριακή μάζεψε δύο σακούλες χώμα από τον μπαχτσέ τους και το πήρε στην Ελλάδα. Φεύγοντας από το Χονάζ, άφησε τη διεύθυνσή της στην Ελλάδα, στον αδελφό μου, ο οποίος μου την έδωσε και μου είπε: “Αν πας στην Ελλάδα, να ψάξεις και να βρεις τους γείτονές μας”. Πήγα στην Ελλάδα το 2000 και στις 5 Ιανουαρίου έφτασα στο χωριό Μικρόπολη του νομού Δράμας. Βρήκα την Κυριακή και την οικογένειά της. Παρά τα 88 της χρόνια, η μνήμη της ήταν ακμαία και μιλούσε με την προφορά του Χονάζ. Μου διηγήθηκε όλη της τη ζωή. Μου είπε ότι τη μία σακούλα από το χώμα που πήρε από το Χονάζ την έριξε στον τάφο της μητέρας της Αθηνάς, εκπληρώνοντας την επιθυμία της. Με την άλλη σακούλα χώματος φύτεψε σε τρεις διαφορετικές γλάστρες μια κόκκινη τριανταφυλλιά, έναν βασιλικό και μια καμφορά. Μου έδειξε την τριανταφυλλιά, τον βασιλικό και την καμφορά που είχε φυτέψει. Σκουπίζοντας τα δάκρυά της, μου είπε: “Όταν νοσταλγώ το Χονάζ, μυρίζω το τριαντάφυλλο, τον βασιλικό και την καμφορά”. Την αφήγησή της την κατέγραψα σε κασέτα, ενώ την ιστορία της την πρόσθεσα στην 8η έκδοση του βιβλίου μου “Μια προίκα αμανάτι”», λέει ο Κεμάλ Γιαλτσίν.

ΕπίσκεψηΚυριακήςΤσορούμογλουστοΧονάζ — **Επίσκεψη Κυριακής Τσορούμογλου στο Χονάζ**

Την Κυριακή, 19 Ιανουαρίου 2025, ο Χασάν Οζέρ και η Μαρία Απτίδου επισκέφτηκαν τον Κεμάλ Γιαλτσίν, στο σπίτι του στο Μπόχουμ. «Βουνό με βουνό δεν σμίγει, σμίγει όμως ο άνθρωπος με τον άνθρωπο. Τη Μαρία την είχα γνωρίσει το 2000 στη Μικρόπολη, τότε που γνώρισα και τη γιαγιά της. Ήταν παιδί τότε, αλλά παρότι πέρασαν 25 χρόνια από εκείνη την ημέρα, το βλέμμα της δεν είχε αλλάξει. Η Μαρία ήρθε και με βρήκε 25 χρόνια μετά από εκείνη την πρώτη συνάντηση. Αγκαλιαστήκαμε. Της έδειξα φωτογραφίες από το Χονάζ. Μου είπε: “Νιώθω πολύ συγκινημένη, θέλω να κλάψω. Θέλω να δω το Χονάζ”. Μιλήσαμε πολλή ώρα για το Χονάζ, τους κερασώνες και το χωριό τους στην Ελλάδα. Η Μαρία μου ζήτησε τις ηχογραφήσεις που είχα κάνει με τη γιαγιά της το 2000. Της είπα ότι τις ηχογραφήσεις τις παρέδωσα στο Αρχείο Κεμάλ Γιαλτσίν στο Πανεπιστήμιο Ντούισμπουργκ – Έσεν και όταν επισκεφτώ το αρχείο, θα πάρω αντίγραφα και θα της τα στείλω. Χάρηκε πολύ» προσθέτει ο Κεμάλ Γιαλτσίν.

ΟΚεμάλΓιαλτσίνκαιηΜαρίαΑπτίδουστοΜπόχουμ — **Ο Κεμάλ Γιαλτσίν και η Μαρία Απτίδου στο Μπόχουμ**

Στη διάρκεια της συνάντησης, η Μαρία τηλεφώνησε στη μητέρα της που ζει στην Ελλάδα και ο συγγραφέας μίλησε μαζί της. «Μίλησα και με τη μητέρα της Μαρίας. Με ευχαρίστησε που εκπλήρωσα την επιθυμία της μητέρας της, της Κυριακής, γράφοντας την ιστορία της. Φεύγοντας από το σπίτι μου, η Μαρία εξέφρασε την επιθυμία της να ξανασυναντηθούμε, να πάμε μαζί στο Χονάζ, να δει τον κερασώνα που η γιαγιά της περιέγραφε τόσο συχνά και να φάει κεράσια. Τελείωσε τα λόγια της λέγοντας: “Μου ανοίξατε το σπίτι σας και την καρδιά σας. Μας δεχθήκατε. Γράψατε τη ζωή της γιαγιάς μου. Πραγματοποιήσατε το όνειρό της. Διάβασα την ελληνική έκδοση του βιβλίου “Μια Προίκα Αμανάτι”. Έμαθα για την Ανταλλαγή των Πληθυσμών μέσα από το βιβλίο σας. Σας εκφράζω την αγάπη και τον σεβασμό μου. Όταν έρθετε στην Ελλάδα, σας περιμένω. Να θυμάστε ότι έχετε ένα σπίτι στην Ελλάδα και μια αδελφή από το Χονάζ”. Της απάντησα: “Αγαπημένη μου αδελφή από το Χονάζ, Μαρία, η γη τραβάει τους ανθρώπους. Και εσύ να θυμάσαι ότι έχεις ένα σπίτι και έναν αδελφό στο Χονάζ. Από εδώ και στο εξής, ας βλεπόμαστε πιο συχνά”» λέει ο Κεμάλ Γιαλτσίν.

*Τις συνημμένες φωτογραφίες παραχώρησε προς δημοσίευση  ο Κεμάλ Γιαλτσίν
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυρ. Μητσοτάκης: Δεν θα επιτρέψουμε να ξανασυμβεί ανάλογο περιστατικό με αυτό στο φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ

Από

Έμβολος

26/01/2025

Τρία μεγάλα επενδυτικά σχέδια αναμένεται να δώσουν σημαντική ώθηση στην ελληνική οικονομία

Τη μείωση ή κατάργηση 6 βασικών προμηθειών που εισέπρατταν οι τράπεζες από φυσικά πρόσωπα, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις μέσω web-banking και mobile-banking, που τέθηκαν σε ισχύ την περασμένη Δευτέρα υπογραμμίζει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης στον καθιερωμένο, εβδομαδιαίο απολογισμό του κυβερνητικού έργου. Επιπλέον, ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαιώνει πως η κυβέρνηση δεν θα επιτρέψει να ξανασυμβεί το περιστατικό με το φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ, το οποίο, είπε ανέδειξε τη σημαντική ταλαιπωρία, που υφίστανται ασφαλισμένοι με σοβαρές ασθένειες. Επίσης ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στην κατάργηση των 392 Υποθηκοφυλακείων της χώρας με την έναρξη της λειτουργίας και του Κτηματολογικού Γραφείου Δωδεκανήσου σημειώνοντας ότι «πλέον, οι πολίτες θα χρησιμοποιούν μία και μοναδική δημόσια υπηρεσία για κάθε συναλλαγή ακινήτου σε όλη την Ελλάδα: τα Κτηματολογικά Γραφεία, στα οποία το 90% των πράξεων γίνεται ψηφιακά».

Τέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε επίσης αναφορά σε τρεις σημαντικές, όπως τις χαρακτήρισε επενδύσεις, αυτή της Telecom, ύψους 3 δις ευρώ έως το 2027 σχετικά με την επέκταση των οπτικών ινών, του 5G και της ενίσχυσης της συνδεσιμότητας στη χώρα μας, αυτή της εταιρείας Metlen Energy & Metals» του ομίλου Μυτιληναίου, ύψους 295,5 εκατομμυρίων ευρώ και η οποία και αφορά την παραγωγή γαλλίου, ενός μετάλλου στρατηγικής σημασίας που χρησιμοποιείται σε smartphones, φωτοβολταϊκά, LED και μικροτσίπ υπολογιστών, καθώς και στην ανακοίνωση του Αμερικανικού κολοσσού της Chevron, που εκδήλωσε ενδιαφέρον για έρευνα εντοπισμού κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου και έως τα δυτικά της Κρήτης.

Ακολουθεί ολόκληρη η εβδομαδιαία ανάρτηση του πρωθυπουργού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Καλημέρα! ‘Αλλη μία εβδομάδα γεμάτη με πολλές κυβερνητικές δράσεις, αλλά και με σημαντικές επενδυτικές κινήσεις, ολοκληρώθηκε και είμαι εδώ για να τα μοιραστώ μαζί σας. Πρωτοβουλίες μεγάλες, αλλά και μικρές, που αλλάζουν την καθημερινότητα των πολιτών και δίνουν μια νέα δυναμική στη χώρα μας.

Ξεκινώ με μια σημαντική αλλαγή που έγινε από την περασμένη Δευτέρα: η μείωση ή κατάργηση 6 βασικών προμηθειών που εισέπρατταν οι τράπεζες από φυσικά πρόσωπα, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις μέσω web-banking και mobile-banking. Θα το έχετε ήδη διαπιστώσει όσοι χρειάστηκε να πληρώσετε ηλεκτρονικά οφειλές προς το Δημόσιο, σε ασφαλιστικά ταμεία και ΟΤΑ ή να εξοφλήσετε λογαριασμούς ηλεκτρικού, νερού, φυσικού αερίου και τηλεπικοινωνιών. Μηδενικές είναι στο εξής οι χρεώσεις για ανάληψη μετρητών σε δημοτικές ενότητες όπου υπάρχει ΑΤΜ μόνο ενός τραπεζικού ιδρύματος, για ερώτηση υπολοίπου σε κάθε ΑΤΜ άλλης τράπεζας σε όλη τη χώρα, για φόρτιση έως 100 ευρώ προπληρωμένων καρτών, ενώ «κόβεται» στο μισό η προμήθεια και για αγορές μέχρι 20 ευρώ μέσω POS. Θέλουμε υγιείς τράπεζες που να λειτουργούν με συνθήκες ανταγωνισμού, αλλά όχι και να βγάζουν από τη «μύγα ξύγκι», όπως είπε και ο Υπουργός Οικονομικών

Επιβάλλεται να αναφερθώ στο ζήτημα που παρουσιάστηκε με το φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας και ανέδειξε ένα υπαρκτό πρόβλημα που αναγνωρίζουμε ότι δυστυχώς υπάρχει και ταλαιπωρεί ανθρώπους με σοβαρές ασθένειες που λαμβάνουν φάρμακα υψηλού κόστους. Θέλω να διαβεβαιώσω ότι δεν θα επιτρέψουμε να συμβεί ξανά κάτι ανάλογο. Ήδη ο Yπουργός Υγείας ανακοίνωσε τρία μέτρα για την ενίσχυση και την αποσυμφόρηση των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ. Τις επόμενες προσλαμβάνονται 20 φαρμακοποιοί με μπλοκ παροχής υπηρεσιών και θα τοποθετηθούν εκεί όπου υπάρχουν οι μεγαλύτερες ανάγκες. Παράλληλα, φάρμακα νοσοκομειακής χρήσης θα χορηγούνται και από περισσότερα σημεία, κάτι που υπολογίζεται ότι θα μειώσει την κίνηση στα μεγάλα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ κατά 10%. Επιπλέον, σχεδιάζεται να μεταφερθεί ένα μέρος των εκτελούμενων συνταγών για ορισμένα φάρμακα υψηλού κόστους στα φαρμακεία της γειτονιάς, εφόσον το επιθυμεί ο ασθενής. Το φαινόμενο με τις πολύωρες αναμονές ασθενών ή συγγενών τους είναι απαράδεκτο και θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να το περιορίσουμε δραστικά.

Δύο πολύ σημαντικές ειδήσεις από τον χώρο της υγείας: την Πέμπτη επισκέφθηκα τα νέα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών στο Ασκληπιείο Βούλας. Παράλληλα, το Γενικό-Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο ‘Αγιος Σάββας» απέκτησε έναν νέο υπερσύγχρονο Γραμμικό Επιταχυντή. Ευχαριστούμε για τις δωρεές τους το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου και την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, την Οικογένεια Θεόδωρου και Γιάννας Αγγελοπούλου και τον όμιλο AKTOR. Τους ευχαριστώ όλους. Ειδικά στη θεραπεία του καρκίνου, ακόμα και η μία μέρα μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Το είπαμε, το κάναμε. Με την επίσημη έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογικού Γραφείου Δωδεκανήσου, ολοκληρώθηκε η πλήρης κατάργηση των 392 Υποθηκοφυλακείων που υπήρχαν στη χώρα μας. Ένας θεσμός με ρίζες που φτάνουν στα οθωμανικά χρόνια και σχεδόν δύο αιώνες ζωής έδωσε τη θέση του στο σύγχρονο, ψηφιακό σύστημα του Κτηματολογίου. Πλέον, οι πολίτες θα χρησιμοποιούν μία και μοναδική δημόσια υπηρεσία για κάθε συναλλαγή ακινήτου σε όλη την Ελλάδα: τα Κτηματολογικά Γραφεία, στα οποία το 90% των πράξεων γίνεται ψηφιακά. Τόνοι χαρτιού και αμέτρητες δικαστικές διαμάχες για ιδιοκτησίες ανήκουν στο παρελθόν. Το νέο ψηφιακό σύστημα του Κτηματολογίου, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, μειώνει ταχύτατα τις εκκρεμότητες, εξοικονομώντας και χρόνο αλλά και χρήμα. Και θα δώσω ένα παράδειγμα σε αυτό: με το akinita.gov.gr το σύνολο των αγοραπωλησιών που υποβλήθηκαν από τον Ιανουάριο του 2024 μέσω της συγκεκριμένης πλατφόρμας πήρε πιστοποιητικό μεταγραφής μέσα σε μόλις 1 εργάσιμη ημέρα! Παράλληλα, συνεχίζεται με γοργούς ρυθμούς η ψηφιοποίηση του αρχείου των 600 εκατομμυρίων σελίδων των καταργημένων Υποθηκοφυλακείων, ώστε η έρευνα των δικηγόρων να γίνεται μέσω της πλατφόρμας archive.ktimatologio.gr. Μέχρι σήμερα έχει ψηφιοποιηθεί σχεδόν το 50% του αρχείου, με στόχο να φτάσουμε στο 100% μέχρι το τέλος του 2025. Η χρηματοδότηση του κολοσσιαίου αυτού έργου ύψους 189 εκ. ευρώ έγινε από το Ταμείο Ανάκαμψης που αλλάζει καθημερινά με τις επενδύσεις που χρηματοδοτεί τη λειτουργία και την όψη κρίσιμων υπηρεσιών του κράτους, από τα ΤΕΠ των νοσοκομείων έως το Κτηματολόγιο, προς όφελος των πολιτών.

Στο πρόσφατο ECOFIN, εκτός από την έγκριση των τροποποιήσεων που ζητήσαμε και λάβαμε στο Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0» για τη χρηματοδότηση των κοινωνικών μας πολιτικών όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» και το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», εγκρίθηκε και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Διαρθρωτικό Πρόγραμμα της χώρας μας που επιβεβαιώνει ακόμα μια φορά ότι η οικονομία μας αντιμετωπίζεται με εμπιστοσύνη στις Βρυξέλλες. Συνδυάζοντας φιλοεπενδυτική πολιτική και δημοσιονομική σύνεση, πετύχαμε και κάτι ακόμα πιο σημαντικό: να είναι η Ελλάδα και το 2024 πρωταθλήτρια στην ΕΕ στη μείωση του δημόσιου χρέους. Σύμφωνα με την Eurostat, το δημόσιο χρέος της χώρας μειώθηκε κατά 10 μονάδες μέσα σε έναν χρόνο, υποχωρώντας στο 158,2% του ΑΕΠ, ενώ σε 16 κράτη-μέλη καταγράφηκε επιδείνωση με τη μεγαλύτερη αύξηση (+6,7 μονάδες) να παρατηρείται στη Φινλανδία. Από τις αρχές του 2021, μετά το πρώτο «χτύπημα» της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης, η χώρα μας βελτιώνει συνεχώς τη θέση της σε έναν δείκτη στον οποίο αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία οι αγορές όσον αφορά στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την προσέλκυση επενδύσεων. Μέσα σε 4 χρόνια το χρέος έπεσε κατά 55 μονάδες, επίδοση που είναι μακράν η καλύτερη στην ΕΕ. Στόχος μας, να υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ έως το 2027. Η πρόωρη -σε πολλές περιπτώσεις- αποπληρωμή του δημόσιου χρέους σημαίνει εξοικονόμηση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε τόκους, καθώς, όσο μειώνεται το δημόσιο χρέος, τόσο μπορεί η χώρα μας να βγαίνει στις αγορές και να καταφέρνει δανεισμό με χαμηλότερα επιτόκια. Όμως πέραν των υπολοίπων, σημαίνει και εξοικονόμηση χρημάτων που διοχετεύονται σταδιακά σε δαπάνες υπέρ των πολιτών.

Συνεχίζω με τα 22 Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, έναν καινούργιο τύπο δημόσιου σχολείου με βάση την τεχνογνωσία μας από τα 42 Πρότυπα Γυμνάσια και Λύκεια. Θα λειτουργήσουν σε Κολωνό, Κυψέλη, Μενίδι, Πέραμα, Περιστέρι και στη Θεσσαλονίκη σε Ξηροκρήνη και Εύοσμο, ενώ στην Περιφέρεια σε Κοζάνη, Ξάνθη, Ρόδο και Ηράκλειο, προσφέροντας σε χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες τα εφόδια, τη γνώση και το περιβάλλον που χρειάζονται για να εξελίξουν τις δεξιότητές τους. Το ωρολόγιο πρόγραμμα θα ακολουθεί το μοντέλο των Πρότυπων Σχολείων, με την εισαγωγή να γίνεται μέσω εξετάσεων και τη φοίτηση να είναι απολύτως δωρεάν. Τον Σεπτέμβριο του 2025, θα λειτουργήσουν οι πρώτες έξι σχολικές μονάδες, πιθανώς και περισσότερες, οι οποίες θα ανακοινωθούν μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου. Τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία έρχονται να πολλαπλασιάσουν τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες, να ενισχύσουν τις τοπικές κοινωνίες, να προάγουν τη συνεργασία μεταξύ δημοσίων σχολείων, πανεπιστημίων και ιδρυμάτων και να δώσουν το στίγμα της συνολικής αναβάθμισης στην εκπαίδευση -μία από τις κορυφαίες προτεραιότητές μας. Τα 11 Γυμνάσια και 11 Λύκεια του δικτύου θα λειτουργούν υπό την επίβλεψη του Υπουργείου Παιδείας, σε στενή συνεργασία με το Ίδρυμα Ωνάση, που αναλαμβάνει την κτηριακή αναβάθμισή τους και την κάλυψη μέρους των λειτουργικών τους εξόδων, διαθέτοντας 160 εκ. ευρώ σε βάθος 12ετίας. Να ευχαριστήσω και από εδώ το Ίδρυμα Ωνάση για την συνολική προσφορά του.

Επόμενο θέμα της σημερινής ανασκόπησης, η νομοθετική πρωτοβουλία μας για την αντιμετώπιση νέων μορφών βίας κατά των γυναικών, με πρόσθετες ρυθμίσεις για την ενδοοικογενειακή βία που υπερβαίνει τη στενή ενσωμάτωση της σχετικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας. Είμαστε ουσιαστικά η πρώτη χώρα πανευρωπαϊκά που περνάει στο εσωτερικό δίκαιο την ολιστική αντιμετώπιση της βίας κατά γυναικών. Το νομοσχέδιο, που ψηφίστηκε την Πέμπτη από τη Βουλή, περιλαμβάνει ρυθμίσεις που στοχεύουν στην πρόληψη και την αποτροπή σύγχρονων εγκληματικών συμπεριφορών με έμφυλα χαρακτηριστικά, όπως η κυβερνοπαρενόχληση και η εκδικητική πορνογραφία. Επίσης, εισάγονται διατάξεις για τη γενετήσια εκμετάλλευση γυναικών και παιδιών, ενώ θεσπίζεται ένα υποστηρικτικό πλαίσιο για τα θύματα, που περιλαμβάνει ενθάρρυνση καταγγελιών, ψυχολογική υποστήριξη και υλική βοήθεια από την πολιτεία και τους κοινωνικούς φορείς. Παράλληλα, αυστηροποιείται το έγκλημα της συμπλοκής προκειμένου να αντιμετωπιστούν δραστικά τα φαινόμενα βίας -συχνά με οπαδικά κίνητρα- ατόμων ιδίως νεαρής ηλικίας, που δρουν κατά ομάδες δίνοντας ραντεβού μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα για «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» με μαχαίρια ή άλλα όπλα. Υπό προϋποθέσεις το αδίκημα θα αντιμετωπίζεται πλέον ως κακούργημα. Για πρώτη φορά ποινικοποιείται ο εξαναγκασμός ανηλίκου κάτω των 15 ετών να παρακολουθεί ταινίες σεξουαλικού περιεχομένου, ενώ αυστηροποιούνται οι ποινές για την παραμέληση εποπτείας ανηλίκων που εμπλέκονται σε σοβαρά αδικήματα. Θα παρομοίαζα την ενδοοικογενειακή βία και την ανήλικη παραβατικότητα με τη «Λερναία Ύδρα». Γι’ αυτό και θα προσπαθούμε συνεχώς να περιορίσουμε αυτά τα πολυπαραγοντικά φαινόμενα.

Πάμε τώρα στις νέες στοχευμένες δράσεις απασχόλησης, απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας και νέας επιχειρηματικότητας για 6.500 ανέργους στην περιφέρεια Θεσσαλίας, όπως έχουμε κάνει και για τον Έβρο τον περασμένο Νοέμβριο. Ο προϋπολογισμός, λόγω του μεγαλύτερου αριθμού ωφελούμενων, είναι συνολικά 109 εκ. ευρώ. Ο πρώτος βραχίονας του προγράμματος αφορά στη δημιουργία 5.000 νέων θέσεων πλήρους απασχόλησης για την πρόσληψη ανέργων όλων των ηλικιών. Η επιχορήγηση καλύπτει έως και το 75% του μισθού και των εισφορών, φτάνοντας τα 1.250 ευρώ μηνιαίως για διάστημα έως 18 μήνες. Αυτό σημαίνει συνολική επιδότηση 22.500 ευρώ ανά θέση εργασίας. Ο δεύτερος βραχίονας στοχεύει στη δημιουργία 1.000 νέων επιχειρήσεων από ανέργους, επίσης όλων των ηλικιών, με επιδότηση 14.800 ευρώ ανά επιχείρηση για τους πρώτους 12 μήνες λειτουργίας. Επιπλέον, για 500 νέους ανέργους ηλικίας 18-30 ετών, έχουμε σχεδιάσει ένα ειδικό επτάμηνο πρόγραμμα για δράσεις που αφορούν στην αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και την προστασία του περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, η ΔΥΠΑ θα καταβάλλει τον κατώτατο μισθό, πλήρεις ασφαλιστικές εισφορές, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας.

Τον τομέα της απασχόλησης αφορά και το επόμενο θέμα, καθώς από την περασμένη Τρίτη είναι διαθέσιμος ένας χρηστικός και συνοπτικός Οδηγός για την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας (https://psifiakikarta.gov.gr/odigos-psifiakis-kartas/ ) για όλες τις επιχειρήσεις που υπόκεινται στην εφαρμογή της. Για πρώτη φορά καταγράφεται ψηφιακά όλο το ισχύον θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει την ψηφιακή κάρτα εργασίας με πλήρη πληροφόρηση ανά κλάδο επιχειρήσεων (τράπεζες, supermarkets, εταιρείες φύλαξης, εταιρείες ιδιωτικής ασφάλισης, φορείς του δημοσίου, βιομηχανία, λιανεμπόριο, τουρισμός, εστίαση) και ρητή αναφορά στο προβλεπόμενο κυρωτικό πλαίσιο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, από την έναρξη εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας το 2022, σε όποιους τομείς παραγωγής και υπηρεσιών εφαρμόστηκε, οι δηλωθείσες υπερωρίες αυξήθηκαν κατακόρυφα. Από 1,87 εκατομμύρια το 2021, έφτασαν τις 2,68 εκατομμύρια ώρες οι καταγεγραμμένες υπερωρίες το 2023, ενώ μόνο το 7μηνο Ιανουάριος-Ιούλιος 2024, ήταν ήδη 1,53 εκατομμύρια από 1,49 το αντίστοιχο διάστημα της προηγουμένης χρονιάς. Έτσι αποδεικνύουμε ποιο είναι το κόμμα και η κυβέρνηση που προστατεύει τα εισοδήματα και ειδικά τους πιο ευάλωτους εργαζόμενους. Θυμίζω ότι από 1η Μαρτίου η ψηφιακή κάρτα θα εφαρμοστεί στις επιχειρήσεις τουρισμού και εστίασης. Θέλω να διαβεβαιώσω ότι, μαζί με την τήρηση της νομιμότητας και την προστασία της εργασίας, μας ενδιαφέρει να κρατήσουμε χαμηλά το ασφαλιστικό κόστος των υπερωριών για όλες τις επιχειρήσεις. Έχω μιλήσει με πολλούς εργοδότες της εστίασης και του τουρισμού και ξέρω πόσο δύσκολο είναι να βρουν εργαζόμενους, αλλά και να ανταποκριθούν στο ακόμη υψηλό μη μισθολογικό κόστος. Δεσμεύομαι λοιπόν ότι θα βρούμε λύσεις με νέες στοχευμένες παρεμβάσεις, ώστε η ψηφιακή κάρτα εργασίας να προστατεύσει και τους εργαζόμενους αλλά και τους επιχειρηματίες κάθε κλάδου που δίνουν καθημερινά αγώνα να δημιουργήσουν και να κρατήσουν ζωντανές νέες θέσεις εργασίας. Με σεβασμό στη νομιμότητα, αλλά και χαμηλότερο μη μισθολογικό κόστος, μπορούμε να περιορίσουμε αισθητά τόσο την αδήλωτη ή υποδηλωμένη εργασία, όσο και τον αθέμιτο ανταγωνισμό που αυτή προκαλεί μεταξύ των επιχειρήσεων.

Μιας και μιλάμε για ελέγχους, να αναφερθώ επίσης στα πολύ θετικά αποτελέσματα των ελέγχων για τον περιορισμό της εισιτηριοδιαφυγής με τα πιλοτικά δρομολόγια «Μπροστινή Πόρτα» σε επιλεγμένες λεωφορειακές γραμμές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Από τον Σεπτέμβριο μέχρι και τον Δεκέμβριο 2024 αυξήθηκαν οι εισπράξεις του ΟΑΣΑ στην Αθήνα από τα εισιτήρια κατά 10,26% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023, ενώ του ΟΣΕΘ στη Θεσσαλονίκη κατά 30,42%. Προφανώς οι αυξημένοι έλεγχοι έπαιξαν ρόλο. Στις γραμμές της Αθήνας οι έλεγχοι αυξήθηκαν κατά 54,06% αυτό το τετράμηνο, πάλι σε σύγκριση με το αντίστοιχο 4μηνο του 2023, και κατά 40,41% τα πρόστιμα. Στη Θεσσαλονίκη οι έλεγχοι αυξήθηκαν κατά 28,08% και κατά 8,20% τα πρόστιμα (Σεπτέμβριο μέχρι Νοέμβριο). Ο περιορισμός της εισιτηριοδιαφυγής σημαίνει καλύτερες δημόσιες συγκοινωνίες με ποιοτικότερες και φθηνότερες υπηρεσίες για το επιβατικό κοινό. Πρόσφατο παράδειγμα το σύστημα tap2ride, η ανέπαφη πληρωμή του εισιτηρίου με την τραπεζική κάρτα στα γνωστά επικυρωτικά μηχανήματα. Την πρώτη εβδομάδα εφαρμογής του, 1 στα 5 εισιτήρια στην Αθήνα πληρώθηκαν έτσι. Υπενθυμίζω ότι η χρέωση γίνεται με το χαμηλότερο προβλεπόμενο κόμιστρο.

Συνεχίζω με τρία μεγάλα επενδυτικά σχέδια που αναμένεται να δώσουν σημαντική ώθηση στην ελληνική οικονομία. Το πρώτο είναι η μεγάλη επένδυση ύψους 3 δισ. ευρώ από τον όμιλο ΟΤΕ, μέλος της Deutsche Telekom, η οποία ήδη υλοποιείται από το 2022 και θα ολοκληρωθεί το 2027. Το σχέδιο δίνει έμφαση στην επέκταση του δικτύου οπτικών ινών και 5G, ενώ, μέσω του προγράμματος «Fiber to the Home», η Ελλάδα θα ανέβει στην πρώτη κατηγορία των ευρωπαϊκών χωρών στη συνδεσιμότητα. Ήδη η πρόοδός μας στη ψηφιοποίηση απέσπασε τα εύσημα του Γερμανού Διευθύνοντα Συμβούλου της DT, με τον οποίον συναντήθηκα προ ημερών. Μου έκανε εντύπωση η αναφορά του πως η Ελλάδα πλέον τα πηγαίνει καλύτερα από τη Γερμανία στην ψηφιοποίηση κράτους και οικονομίας και δεν σας κρύβω χάρηκα πολύ γιατί η πρόοδος μας καταγράφεται πλέον και συγκριτικά με μεγάλες οικονομίες. Τον ενημέρωσα, μεταξύ άλλων, για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η κυβέρνηση για την επέκταση των ευρυζωνικών συνδέσεων υψηλών ταχυτήτων, όπως το Gigabit voucher για νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και συμφωνήσαμε ότι η ψηφιοποίηση είναι προϋπόθεση για την ευημερία της επόμενης γενιάς.

Η δεύτερη, στρατηγικού χαρακτήρα επένδυση προέρχεται από την ελληνική εταιρεία «Metlen Energy & Metals» του ομίλου Μυτιληναίου και αφορά την παραγωγή γαλλίου, ενός μετάλλου στρατηγικής σημασίας που χρησιμοποιείται σε smartphones, φωτοβολταϊκά, LED και μικροτσίπ υπολογιστών. Το ύψος της επένδυσης είναι 295,5 εκ. ευρώ και στόχος είναι η Ελλάδα να καλύψει πλήρως την ευρωπαϊκή ζήτηση για γάλλιο από το 2028, μειώνοντας την εξάρτηση της ΕΕ από εισαγωγές από την Κίνα, τη Ρωσία και τον Καναδα. Είναι μια επένδυση που θα αναβαθμίσει τη θέση της Ελλάδας στην παγκόσμια αγορά.

Το τρίτο επενδυτικό σχέδιο είναι της αμερικανικής εταιρείας Chevron, η οποία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη παγκοσμίως ιδιωτική εταιρεία που δραστηριοποιείται στον κλάδο των υδρογονανθράκων. Ο επιχειρηματικός αυτός κολοσσός εκδήλωσε ενδιαφέρον για έρευνα εντοπισμού κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου και έως τα δυτικά της Κρήτης. Είναι μια σημαντική εξέλιξη που εντάσσεται στην εθνική στρατηγική για την ενεργειακή μας αυτονομία και τη μείωση του ενεργειακού κόστους, με την έρευνα να συνοδεύεται από παράλληλες πρωτοβουλίες για μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα στην περιοχή εξερεύνησης. Η παρουσία δύο ενεργειακών κολοσσών στη ελλαδική επικράτεια, της ExxonMobiL και τώρα της Chevron, ενισχύει την πεποίθηση πως η χώρα μας μπορεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά ενέργειας και να γίνει τα επόμενα χρόνια μια δυναμική εξαγωγική οικονομία στον τομέα της ενέργειας, τόσο στις ΑΠΕ όσο και στο φυσικό αέριο.

Κλείνω τη σημερινή ανασκόπηση με μια πολιτιστική πρόταση για όσους θέλουν να δουν κάτι ξεχωριστό. Στην Εθνική Πινακοθήκη παρουσιάζεται μια έκθεση με χαρακτικά του Φρανθίσκο Γκόγια, τα «Los Caprichos», τα οποία απεικονίζουν την κοινωνική αδικία και τις κοινωνικοπολιτικές συγκρούσεις. Αν και είναι του 18ου αιώνα, τα μηνύματα που περνούν παραμένουν ακόμα και σήμερα επίκαιρα. Το αφιέρωμα συνοδεύουν έργα 10 Ελλήνων δημιουργών που «συνομιλούν» με τα χαρακτικά του Γκόγια και έχουν τίτλο «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου – Ενδιάμεσος Χώρος». Είναι μια ευκαιρία να δούμε πώς η τέχνη συνδέει το παρελθόν με το παρόν και μας καλεί να σκεφτούμε λίγο πιο βαθιά. Με αυτή τη σκέψη, σας εύχομαι καλή Κυριακή!

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΝΦΙΑ 2025: Αντίστροφη μέτρηση – Οι σημαντικές ημερομηνίες και όλα όσα πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων

Από

Έμβολος

26/01/2025

Η αντίστροφη μέτρηση για την ανάρτηση των εκκαθαριστικών του ΕΝΦΙΑ για το έτος 2025 έχει ήδη ξεκινήσει και οι ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ώστε να αποφύγουν την πληρωμή φόρων που δεν τους αναλογούν.

Η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι την Παρασκευή 31 Ιανουαρίου 2025 για την υποβολή δηλώσεων σχετικά με τις μεταβολές στην κατάσταση των ακινήτων του 2024. Στην πλατφόρμα μπορούν να δηλωθούν προσθήκες, διορθώσεις και διαγραφές στο Ε9, προκειμένου να καταχωρηθούν αλλαγές στην περιουσιακή κατάσταση των φορολογουμένων, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ για το 2025.

Με την ενεργοποίηση της νέας ηλεκτρονικής πύλης, οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν μεταβολές που προέκυψαν στην περιουσιακή τους κατάσταση κατά το 2024. Ειδικότερα, όσοι απέκτησαν ακίνητο μέσω αγοράς, γονικής παροχής ή κληρονομιάς, ή πούλησαν ή μεταβίβασαν ακίνητα σε παιδιά ή εγγόνια τους, πρέπει να υποβάλουν τις αντίστοιχες αλλαγές στο Ε9 μέχρι το τέλος Ιανουαρίου 2025.

Προθεσμία έως τις 14 Φεβρουαρίου 2025 για έκπτωση έως 20% στον ΕΝΦΙΑ

Παράλληλα οι φορολογούμενοι έχουν προθεσμία έως τις 14 Φεβρουαρίου 2025 να ολοκληρώσουν τις απαραίτητες ενέργειες στη ψηφιακή πλατφόρμα myProperty, ώστε να εξασφαλίσουν έκπτωση έως και 20% στον εφετινό λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ. Η έκπτωση αφορά κατοικίες που ασφαλίστηκαν το 2024 έναντι φυσικών καταστροφών, όπως σεισμοί, πυρκαγιές και πλημμύρες, και ισχύει για όσους πληρούν τα σχετικά κριτήρια.

Ο ΕΝΦΙΑ για το 2025 θα καταβληθεί σε 12 μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να πληρώνεται στο τέλος Μαρτίου 2025. Η είσπραξη του ΕΝΦΙΑ θα ξεκινήσει νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά, καθώς το ποσό του φόρου θα αναρτηθεί στην πλατφόρμα των φορολογουμένων στις 28 Φεβρουαρίου 2025, την ίδια ημέρα που θα καταβληθεί η τελευταία δόση του ΕΝΦΙΑ για το 2024.

Παρά την πρόωρη ανάρτηση του λογαριασμού του ΕΝΦΙΑ, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να εξοφλήσουν το ποσό του φόρου σε 12 δόσεις, κάτι που αποτελεί βελτίωση σε σχέση με τις 11 δόσεις των προηγούμενων ετών.

Σε ό,τι αφορά τις αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ για το 2025, το φορολογικό τοπίο παραμένει σχεδόν αμετάβλητο για την πλειονότητα των ιδιοκτητών ακινήτων. Ωστόσο, οι φορολογούμενοι που απέκτησαν ακίνητο μέχρι το τέλος του 2024, είτε μέσω αγοράς, γονικής παροχής ή δωρεάς, αναμένεται να δουν αυξημένο το ποσό του φόρου τους, λόγω της μεταβολής στην περιουσιακή τους κατάσταση. Αντίθετα, όσοι πούλησαν ή μεταβίβασαν ακίνητα σε παιδιά ή εγγόνια τους θα διαπιστώσουν μείωση στο ποσό του ΕΝΦΙΑ.

Επιπλέον, περίπου 1 εκατομμύριο φορολογούμενοι εκτιμάται ότι θα επωφεληθούν από εκπτώσεις έως και 50% ή πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ, βάσει συγκεκριμένων εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Δικαίωμα απαλλαγής από τον φόρο θα έχουν επίσης οι ιδιοκτήτες ακινήτων που υπέστησαν ζημιές από φυσικές καταστροφές, όπως πυρκαγιές, πλημμύρες ή σεισμούς.

Πώς θα γίνουν οι αλλαγές στο Ε9

Για να υποβάλουν τη δήλωση Ε9, οι φορολογούμενοι πρέπει να ακολουθήσουν τα εξής 10 βήματα στην εφαρμογή «Περιουσιολόγιο» του myAADE:

1. Επιλέξτε το έτος για το οποίο θέλετε να υποβάλετε δήλωση Ε9. Από τις διαθέσιμες ενέργειες στην αρχική σελίδα, επιλέξτε “Δημιουργία δήλωσης Ε9” για να πραγματοποιήσετε τις απαραίτητες τροποποιήσεις στην περιουσιακή σας κατάσταση.

2. Εισάγετε, τροποποιήστε ή διαγράψτε ακίνητα στους πίνακες 1 (κτίσματα και οικόπεδα) και 2 (γήπεδα).

3. Αν εισάγετε νέο ακίνητο, συμπληρώστε όλα τα απαιτούμενα πεδία που αφορούν τα περιγραφικά στοιχεία του ακινήτου, όπως τα τετραγωνικά μέτρα, το είδος εμπράγματου δικαιώματος, το ποσοστό συνιδιοκτησίας κ.λπ. Επιπλέον, εντοπίστε γεωγραφικά το ακίνητο μέσω της επιλογής νομού, δημοτικού διαμερίσματος και δρόμων οικοδομικού τετραγώνου ή χρησιμοποιώντας τον χάρτη Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων.

4. Αν τροποποιείτε ακίνητο, ενημερώστε μόνο τα στοιχεία που απαιτούν αλλαγή.

5. Από το 2013, κατά την οριστική υποβολή της δήλωσης Ε9, απαιτείται η καταχώριση του αριθμού παροχής ρεύματος για τα κτίσματα στα οποία έχετε πλήρη κυριότητα ή επικαρπία.

6. Από το 2014, ανάλογα με την αιτία της μεταβολής (π.χ. αγορά, πώληση, γονική παροχή), συμπληρώστε τα απαραίτητα πεδία, όπως τα στοιχεία συμβολαίων (αριθμός και ημερομηνία), τον Α.Φ.Μ. του συμβολαιογράφου ή τα στοιχεία διαθήκης, αν υπάρχει.

7. Κατά την οριστική υποβολή του Ε9, μπορεί να ζητηθεί να διορθώσετε συγκεκριμένα ακίνητα λόγω ελλείψεων στα στοιχεία τους.

8. Όλες οι ενέργειες αποθηκεύονται προσωρινά, ώστε να μπορείτε να τις ελέγξετε και να τις τροποποιήσετε αργότερα.

9. Όταν ολοκληρώσετε τις τροποποιήσεις, ελέγξτε την περιουσιακή σας κατάσταση μέσω της επιλογής προεπισκόπησης.

10. Τέλος, επιλέξτε την οριστική υποβολή της δήλωσης Ε9 και, αν επιθυμείτε, τη μεταφορά της στο επόμενο έτος.

Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:

• Στις περιπτώσεις όπου η δήλωση φόρου μεταβίβασης ακινήτων υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της εφαρμογής «myPROPERTY», δημιουργείται αυτόματα στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ.) Περιουσιολογίου Ακινήτων δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) για τους συμβαλλόμενους, καταγράφοντας τις μεταβολές στην ακίνητη περιουσία τους.

• Στις περιπτώσεις όπου οι δηλώσεις φόρου γονικής παροχής και δωρεάς υποβάλλονται ψηφιακά μέσω της ίδιας εφαρμογής και αφορούν συμβόλαια με τα οποία μεταβιβάζεται ποσοστό μικρότερο ή ίσο του 100% πλήρους κυριότητας, ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας από έναν δωρητή/γονέα σε έναν ή περισσότερους δωρεοδόχους/τέκνα, δημιουργείται επίσης αυτόματα δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) με τις αντίστοιχες μεταβολές στην ακίνητη περιουσία των συμβαλλόμενων.

Με αυτές τις διαδικασίες, οι φορολογούμενοι μπορούν να ενημερώνουν έγκαιρα και με ακρίβεια την εικόνα της περιουσίας τους. Έτσι, διασφαλίζεται ο σωστός υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ και αποφεύγονται πιθανά πρόστιμα ή λάθη στους υπολογισμούς.

Κερδισμένοι και χαμένοι για τον ΕΝΦΙΑ του 2025

Οι κερδισμένοι του ΕΝΦΙΑ για το 2025 θα είναι οι ιδιοκτήτες κατοικιών με φορολογητέα αξία έως 500.000 ευρώ, οι οποίες είναι ασφαλισμένες έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας. Για τους συγκεκριμένους ιδιοκτήτες, η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ θα διπλασιαστεί, φτάνοντας το 20%, από 10% που ίσχυε εφέτος.

Αντίθετα, καμία αλλαγή δεν θα υπάρξει στο εκκαθαριστικό για τους ιδιοκτήτες κατοικιών με αξία άνω των 500.000 ευρώ. Για αυτούς, η έκπτωση θα παραμείνει στο 10%.

Προϋποθέσεις για την έκπτωση φόρου

Για να επωφεληθούν οι ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών από την έκπτωση φόρου, πρέπει να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:

1. Κάλυψη κινδύνων: Η ασφάλιση της κατοικίας πρέπει να καλύπτει σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα. Εάν λείπει οποιαδήποτε από αυτές τις καλύψεις, η έκπτωση χάνεται.

2. Διάρκεια ασφάλισης: Η ασφάλιση πρέπει να αφορά το προηγούμενο έτος και να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών μηνών. Αν η διάρκεια είναι μικρότερη του έτους, η έκπτωση υπολογίζεται αναλογικά.

3. Ελάχιστη κάλυψη: Εάν η ασφάλιση ισχύει για λιγότερες από 90 ημέρες εντός του έτους, δεν παρέχεται έκπτωση.

4. Υπολογισμός έκπτωσης: Η έκπτωση εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό του κύριου και συμπληρωματικού φόρου που αφορά το ακίνητο.

5. Αξία κάλυψης: Η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει την πλήρη αξία του ακινήτου, όπως προσδιορίζεται από την αξία ανακατασκευής του κτίσματος ή των κτισμάτων, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται η αξία του οικοπέδου.

Χαμένοι του ΕΝΦΙΑ 2025

Οι φορολογούμενοι που θα βρουν αυξημένο το εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ για το 2025 περιλαμβάνουν:

• Όσους απέκτησαν ακίνητα μέσω αγοράς, γονικής παροχής, δωρεάς ή κληρονομιάς. Ειδικά οι ιδιοκτήτες ακινήτων με αξία άνω των 400.000 ευρώ θα αντιμετωπίσουν πρόσθετο φόρο.

• Όσους απέκτησαν εμπράγματα δικαιώματα σε ακίνητα, όπως πλήρη ή ψιλή κυριότητα, ή επικαρπία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία – Δρ. Αλέξιος Μπατρακούλης : Η άσκηση με αντιστάσεις σημαντικό βοήθημα ενάντια στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και την παχυσαρκία

Από

Έμβολος

26/01/2025

«Η εφαρμογή της άσκησης με αντιστάσεις μπορεί να αποτελέσει πολύ σημαντικό βοήθημα στην αντιμετώπιση και τη θεραπεία ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία, ακόμα και αν το σωματικό βάρος δεν μειωθεί. Πολυάριθμοι καρδιομεταβολικοί δείκτες βελτιώθηκαν χωρίς απαραίτητα να σημειωθεί σημαντική βελτίωση στη σύσταση σώματος (σωματικό βάρος και λίπος) πέρα από τη μείωση στην περιφέρεια της μέσης».

Πρόκειται για στοιχεία μετα-ανάλυσης σχετικά με την επίδραση της άσκησης με αντιστάσεις σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και ταυτόχρονα υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία συγκριτικά με την τυπική θεραπεία χωρίς άσκηση. Η εργασία αυτή δημοσιεύτηκε στο British Journal of Sports Medicine, που αποτελεί το κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό στο πεδίο της ιατρικής της άθλησης και τις αθλητικές επιστήμες με συντελεστή απήχησης 11,8. Ο Δρ Αλέξιος Μπατρακούλης, διδάκτορας του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (ΠΘ) και τα τελευταία τρία χρόνια Εντεταλμένος Διδάσκοντας στα ΤΕΦΑΑ Τρικάλων και Κομοτηνής, αλλά και του Τμήματος Διαιτολογίας και Διατροφολογίας, ήταν ο επικεφαλής ερευνητής μιας πολυεθνικής επιστημονικής ομάδας για αυτή την ενδιαφέρουσα μελέτη.

Ο Δρ Μπατρακούλης είχε την ιδέα, οργάνωσε, συντόνισε και καθοδήγησε την επιστημονική ομάδα που απαρτίζονταν από πολύ υψηλού κύρους και διεθνούς φήμης ερευνητές στο πεδίο της άσκησης και υγείας από διάφορες χώρες, ενώ ηγήθηκε της συγγραφής της ερευνητικής εργασίας. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τα αποτελέσματα, παρατηρήθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στον μεταβολισμό της γλυκόζης και των λιπιδίων, στην ήπια χρόνια φλεγμονή, τα ηπατικά ένζυμα και τη σωματική απόδοση. Αυτές οι θετικές επιδράσεις παρουσιάστηκαν κατά μέσο όρο από 45λέπτες επιβλεπόμενες συνεδρίες μέτριας έντασης, τρεις φορές την εβδομάδα, με ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης για όλο το σώμα. Σύμφωνα με τον Δρ Μπατρακούλη, τέτοιου είδους προγράμματα άσκησης πρέπει να επιβλέπονται από πτυχιούχους ΤΕΦΑΑ με την κατάλληλη επιστημονική γνώση και τεχνική κατάρτιση σε θέματα άσκησης και υγείας/κλινικής εργοφυσιολογίας.

Τέτοιες μελέτες, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, είναι σημαντικές για τη χάραξη πολιτικής υγείας από τους διεθνείς οργανισμούς και τις επιστημονικές εταιρείες που ασχολούνται με τις κατευθυντήριες γραμμές άσκησης για αυτούς τους ασθενείς, αφού συνθέτουν όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία και συγκρίνουν διαφορετικές παρεμβάσεις ως μορφές θεραπείας. Tα ευρήματα αυτής της διακεκριμένης μελέτης θα χρησιμοποιηθούν για να καθοδηγήσουν μελλοντικές ερευνητικές προσπάθειες και πιο αποτελεσματικές κλινικές πρακτικές στη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με την ταυτόχρονη παρουσία της παχυσαρκίας. Ο Δρ Μπατρακούλης ήδη εργάζεται ως επικεφαλής πολλών διεθνών ερευνητικών ομάδων σε διάφορες ερευνητικές εργασίες τέτοιου τύπου και σύντομα θα ανακοινωθούν σημαντικές δημοσιεύσεις σε υψηλού κύρους επιστημονικά περιοδικά που θα ενισχύσουν την υπάρχουσα βιβλιογραφία και θα υποστηρίξουν τη θεραπευτική δράση της άσκησης σε χρόνια νοσήματα που σχετίζονται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής, όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης, η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, το μεταβολικό σύνδρομο, και η καρδιαγγειακή νόσος.

Μεταξύ άλλων ο ίδιος τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων:

«Τα επιβλεπόμενα και εξατομικευμένα προγράμματα μυϊκής ενδυνάμωσης για ασθενείς με μεταβολική δυσλειτουργία μπορούν να δράσουν σα “φάρμακο”, επιφέροντας θετικές αλλαγές σε δείκτες υγείας και απόδοσης των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία. Τέτοια ερευνητικά ευρήματα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη από τον ιατρικό κλάδο στην προσπάθεια υποστήριξης αυτών των ασθενών που αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού παγκοσμίως».

Οι φωτογραφίες είναι του Αλέξιου Μπατρακούλη
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κλιματική κρίση και ασθένειες «ανιχνεύονται» μαζί στα λύματα- Συνεισφορά του ΑΠΘ στην ενοποιημένη επιδημιολογική επιτήρηση λυμάτων στην ΕΕ

Από

Έμβολος

26/01/2025

Τη σύνδεση σοβαρών μολυσματικών ασθενειών αλλά και των πιο κοινών ιών με την Κλιματική Κρίση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα μελετά, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

Όπως έχει αποδειχθεί, σοβαρές μολυσματικές λοιμώξεις, όπως η πανώλη, οι ιογενείς αιμορραγικοί πυρετοί, μορφές εγκεφαλίτιδας κ.λπ. εξαρτώνται από τις κλιματικές συνθήκες, ενώ ακόμη και οι πιο κοινοί εντερικοί ιοί εμφανίζουν ξεκάθαρη εποχικότητα. Από την πληθώρα των βιολογικών και χημικών ουσιών που εμφανίζονται στα λύματα ως αποτέλεσμα ανθρώπινων εκκρίσεων και ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, η ομάδα του ΑΠΘ επικεντρώνει τις προσπάθειές της στην ανίχνευση και ποσοτικοποίηση του φορτίου γνωστών ιών, που αποτελούν δυνητικά σοβαρό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία.

«Η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν την εξάπλωση φορέων και παθογόνων, τις υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, τις πρακτικές γεωργίας και κτηνοτροφίας, τις μετακινήσεις πληθυσμών, τα ποσοστά εμβολιασμού και άλλα. Αυτές οι αλλαγές επιδρούν είτε άμεσα επηρεάζοντας την ανάπτυξη, αντοχή, επιβίωση και μετάδοση διάφορων παθογόνων, είτε έμμεσα λόγω μεταβολής σε τοπικά οικοσυστήματα και έτσι επηρεάζουν την επιδημιολογία τόσο των ενδημικών όσο και των επιδημικών νόσων», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Εργαστηρίου Χημικής & Περιβαλλοντικής Τεχνολογίας, του Τμήματος Χημείας ΑΠΘ, Θοδωρής Καραπάντσιος.

Όπως διευκρίνισε ο κ. Καραπάντσιος, «ο ΠΟΥ σήμερα αναγνωρίζει ότι τα παραδοσιακά συστήματα ιατρικής επιτήρησης ασθενειών δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένα για να χειριστούν αλλαγές στη δυναμική των παθογόνων που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή και στα ακραία καιρικά φαινόμενα», όμως, «αν τα παραδοσιακά συστήματα συνδυαστούν με την επιτήρηση των λυμάτων, μπορούν να προσφέρουν κρίσιμα δεδομένα για την υποστήριξη τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων, την αποτελεσματική κατανομή πόρων και την υλοποίηση στοχευμένων παρεμβάσεων». «Η ανάπτυξη και η λειτουργία τέτοιων συνδυαστικών συστημάτων είναι ένα σύνθετο και δυναμικό έργο, καθώς οι γνωστές και αναδυόμενες απειλές από επιδημίες και πανδημίες εξελίσσονται συχνά με ταχείς ρυθμούς», εξήγησε ο καθηγητής.

«Η έντονη δυναμική αναδυόμενων υγειονομικών απειλών έχει γίνει ιδιαίτερα εμφανής μέσα από πρόσφατες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος (PHEIC), όπως η πανδημία COVID-19 και η έξαρση του ιού mpox (ευλογιά των πιθήκων). Επιπλέον, οι διαφορετικές περιοχές ανά τον κόσμο παρουσιάζουν ποικιλομορφία στις τοπικές επιδημιολογικές συνθήκες, τις ικανότητες και τους διαθέσιμους πόρους των συστημάτων δημόσιας υγείας, γεγονός που απαιτεί εξατομικευμένες προσεγγίσεις για την αποτελεσματική διαχείριση και πρόληψη των ασθενειών», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αν. καθηγητής του Μοριακής Μικροβιολογίας του Τμήματος Κτηνιατρικής ΑΠΘ, Χρυσόστομος Δόβας.

Ο ρόλος του ΑΠΘ στην ενοποιημένη επιτήρηση λυμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ είναι από τα ιδρυτικά μέλη του Εθνικού Δικτύου Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΕΟΔΥ, υπό τον κεντρικό συντονισμό του οποίου ορίστηκε επικεφαλής σε πακέτο εργασίας σχετικά με τον προσδιορισμό των αναπνευστικών ιών στα λύματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε ένα μεγάλο Ευρωπαϊκό έργο, το EU-Wastewater Integrated Surveillance for Public Health (EU-WISH, 2024-2026), που αφορά την ολοκληρωμένη παρακολούθηση των λυμάτων για την προστασία της δημόσιας υγείας των πολιτών.

«Από την αρχή της πρόσφατης πανδημίας, αναπτύσσουμε, διαρκώς αξιολογούμε και βελτιώνουμε μοριακές μεθόδους για την επιδημιολογική επιτήρηση ιών μέσω αστικών λυμάτων. Έχουμε πλέον τη δυνατότητα να παράξουμε σε πραγματικό χρόνο, χρηστικά δεδομένα της εμφάνισης γνωστών ιών όπως ο κορονοϊός, οι ιοί της γρίπης Α και Β και οι ροτα-ιοί και να εκτιμήσουμε τον ρυθμό και το μέγεθος της διασποράς τους στην κοινότητα. Παράλληλα, ιεραρχούμε τις απειλές και διερευνούμε τη δυνατότητα επιτήρησης σημαντικών για τη δημόσια υγεία ιών που εντοπίζονται στην κοινότητα, όπως ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός και ο ιός του Δυτικού Νείλου, αλλά και πιθανών μελλοντικών πανδημικών ιών όπως της γρίπης των πτηνών», σημείωσε ο κ. Δόβας.

Το EU-WISH υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος EU4Health, το οποίο εγκρίθηκε για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 και για την ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στην ΕΕ. Στο EU-WISH συμμετέχουν συνολικά 26 χώρες και 62 εταίροι από την ΕΕ, οι οποίοι περιλαμβάνουν ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς οργανισμούς, δημόσιες αρχές και άλλους εμπλεκόμενους φορείς στο θέμα της επιτήρησης των λυμάτων και της δημόσιας υγείας.

Οι δράσεις του προγράμματος αποσκοπούν στη βελτίωση της εθνικής ικανότητας των κρατών μελών της ΕΕ στην επιτήρηση των λυμάτων μέσω της ενίσχυσης της ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών, με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, προς την ενίσχυση της ικανότητας της ΕΕ για πρόληψη, ετοιμότητα και ταχεία ανταπόκριση σε σοβαρές απειλές προς την υγεία.

Σχετικά με τη συνεισφορά του ΑΠΘ στην ενοποιημένη επιτήρηση λυμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η επικεφαλής της ομάδας υποδοχής των λυμάτων στο ΑΠΘ, από το Εργαστήριο Τεχνικής και Σχεδιασμού Περιβάλλοντος του Tμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ Δρ. Μαρία Πεταλά διευκρίνισε: «Στο πλαίσιο του έργου EU-WISH, η Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ είναι υπεύθυνη για τη χαρτογράφηση των υποδομών, της τεχνογνωσίας, των κρίσιμων θέσεων δειγματοληψίας και της οργάνωσης δράσεων επιτήρησης των αναπνευστικών ιών μέσα από τα λύματα που αναπτύσσουν τα ευρωπαϊκά κράτη, την ιεράρχηση της σπουδαιότητας -όσον αφορά την επικινδυνότητα και την ευκολία διασποράς- και την προτεραιοποίηση στην επιτήρηση των διάφορων αναπνευστικών ιών στα λύματα, καθώς και για την ενδυνάμωση της συνεργασίας των κρατών σε θέματα ανταλλαγής πληροφοριών και αποτελεσμάτων, εναρμόνιση τεχνικών διαδικασιών, ανάπτυξη μέτρων ετοιμότητας, μεταφορά τεχνογνωσίας, κ.λπ.».

Ένα ξεχωριστό χαρακτηριστικό της Ομάδας Επιδημιολογίας Λυμάτων του ΑΠΘ, σύμφωνα με τον κ. Καραπάντσιο, είναι η συνύπαρξη και αρμονική συνεργασία διαφορετικών επιστημονικών ειδικοτήτων, καθώς «εκτός από τους ειδικούς σε περιβαλλοντικά θέματα και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των λυμάτων και τους ειδικούς στην μοριακή μικροβιολογία και στον προσδιορισμό του ιικού φορτίου, είναι σημαντική η συνεισφορά των ιατρών καθηγητών του ΑΠΘ που είναι μέλη της ομάδας (Ε. Ροηλίδης, Σ. Μεταλλίδης, Α. Παπά, Γ. Γκιούλα) οι οποίοι συνεισφέρουν στην ομάδα με δεδομένα ιατρικής επιδημιολογικής επιτήρησης και κλινικού φόρτου».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η αγάπη που αψηφά τα όρια – Γράφει ο Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

Από

Έμβολος

26/01/2025

Στην Ιεριχώ, την πόλη των φοινίκων, μα και της σιωπής, μια ψυχή διψασμένη για λύτρωση αναζητά την κάθαρση.

Ο Ζακχαίος, ο αρχιτελώνης, ο άνθρωπος που η κοινωνία έχει στιγματίσει, σκαρφαλώνει στη συκομορέα, σαν να προσπαθεί να αγγίξει τον ουρανό, να ξεφύγει από το βάρος που τον καταδυναστεύει. Εκεί, ανάμεσα στα κλαδιά, τον βρίσκει το βλέμμα του Χριστού, γεμάτο αγάπη και κατανόηση, που διαπερνά την ψυχή του και σπέρνει τον σπόρο της ελπίδας. Η συνάντηση αυτή, φευγαλέα σαν αστραπή, θα σημαδέψει για πάντα τη ζωή του Ζακχαίου, ανοίγοντας μπροστά του έναν νέο δρόμο, γεμάτο προκλήσεις και ευκαιρίες. Σαν διψασμένος που βρίσκει νερό στην έρημο, ο Ζακχαίος αφήνεται στην αγκαλιά του Σωτήρα, έτοιμος να ακολουθήσει το κάλεσμά Του, να βιώσει το θαύμα της λύτρωσης. Μια λύτρωση που αγκαλιάζει και ολόκληρο το σπιτικό του, σαν μια ζεστή αγκαλιά που περιβάλλει και προστατεύει. Γιατί η σωτηρία, όπως η αγάπη, δεν γνωρίζει όρια, ακτινοβολεί προς κάθε κατεύθυνση, αγγίζοντας και μεταμορφώνοντας ό,τι συναντά στο πέρασμά της, σαν το φως που διαλύει το σκοτάδι.

Ο Ζακχαίος, άνθρωπος με ψυχή πληγωμένη, αναζητά μια διέξοδο από τα αδιέξοδα της ζωής του, από τον κυκεώνα της αμαρτίας και της απελπισίας. Σαν πουλί που προσπαθεί να ξεφύγει από το κλουβί του, έτσι και ο Ζακχαίος, παγιδευμένος στα δίχτυα της αμαρτίας, λαχταρά τη λύτρωση, μια αχτίδα φωτός, μια σπίθα ελπίδας. Η συκομορέα γίνεται το καταφύγιό του, ο οδηγός που θα τον οδηγήσει στον Χριστό, στην πηγή που θα ξεδιψάσει την ψυχή του. Εκεί, ανάμεσα στα φύλλα που ψιθυρίζουν στον άνεμο, ο Ζακχαίος αφήνει πίσω του τον θόρυβο του κόσμου, τις επικρίσεις που τον βαραίνουν, και ανοίγει την καρδιά του στην ελπίδα της αληθινής ζωής.

Και ο Χριστός, που διαβάζει τις καρδιές των ανθρώπων, που αγκαλιάζει την αλήθεια που κρύβεται πίσω από τις πράξεις, όχι μόνο δεν αποστρέφεται τον Ζακχαίο, αλλά τον καλεί κοντά Του, σε μια δημόσια εκδήλωση αγάπης και αποδοχής. «Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι» (Λουκ. 19, 5). Η φωνή του Χριστού, ηχηρή και αποφασιστική, σπάει τα δεσμά των κοινωνικών συμβάσεων, αψηφά τις ψιθυριστές επικρίσεις των φαρισαίων, και φέρνει στο προσκήνιο την αλήθεια της θείας αγάπης, που δεν κάνει διακρίσεις. «Καὶ ἰδόντες πάντες διεγόγγυζον λέγοντες ὅτι παρὰ ἁμαρτωλῷ ἀνδρὶ εἰσῆλθε καταλῦσαι» (Λουκ. 19, 7). Αλλά ο Κύριος, αγέρωχος και ατάραχος, αγνοεί τους ηθικιστές, αυτά τα φαρμακερά φίδια που σέρνονται στα σκοτάδια της ηθικής και παραμονεύουν να μας δαγκώσουν στο πέρασμά μας, τα τέκνα του διαβόλου, που κρύβονται πίσω από την υποκρισία του κόσμου, και μας κατακρίνουν εάν συναναστρεφόμαστε με ανθρώπους που οι ίδιοι, μέσα στα φαρισαϊκά τους ενδύματα, θεωρούν αμαρτωλούς. Αντίθετα, ο Ιησούς ανοίγει την αγκαλιά Του σε κάθε πλάσμα, σαν νυχτολούλουδο που ξεδιπλώνει τα πέταλά του στο σκοτάδι. Δεν ζυγίζει αμαρτίες, δεν μετράει πληγές. Σαν τον ήλιο που λούζει δίχως διακρίσεις την γη, έτσι και η αγάπη Του ξεδιαλύνει ακόμα και την πιο σκοτεινή γωνιά του μυαλού μας. Στα μάτια του Ζακχαίου βλέπει μια ψυχή διψασμένη, ένα βλέμμα που ικετεύει για λύτρωση. Και με μια κίνηση θείας τρυφερότητας, τον τραβά από το δέντρο της μοναξιάς του, τον σηκώνει από το βάραθρο της απόγνωσης.

Ο Ζακχαίος, άξιος για σωτηρία στα μάτια του Χριστού, γίνεται η αφορμή για ένα “μικρό σκάνδαλο”, μια πρόκληση προς όσους εθελοτυφλούν μπροστά στην αλήθεια. Η σκηνή της συνάντησής τους, μια πράξη επαναστατικής αγάπης, δονεί τα θεμέλια της υποκρισίας και φανερώνει το μεγαλείο της θείας χάριτος. Ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός, ερμηνεύοντας τη στάση του Χριστού, υπογραμμίζει ακριβώς αυτή την πρωτοποριακή προσέγγιση: “Χρὴ γὰρ τοῦ μικροῦ σκανδάλου καταφρονεῖν, ἔνθα μεγάλη σωτηρία τινὶ προσγίνεται, καὶ μὴ διὰ τὸ μικρὸν ἀπόλλειν τὸ μέγα”.^[1] Ακόμη και αν η συμπεριφορά του Χριστού προς τον Ζακχαίο προκαλέσει την οργή των φαρισαίων, αυτό είναι μικρό και ασήμαντο μπροστά στο “μέγα” της σωτηρίας που προσφέρεται. Μέσα από το “μικρό σκάνδαλο” αναδεικνύεται η μεγάλη αλήθεια: η αγάπη του Θεού είναι απέραντη και αγκαλιάζει όλους, ακόμη και αυτούς που η κοινωνία έχει αποστραφεί.

Και ο Ζακχαίος, με την ψυχή του πλέον ελαφριά, σαν να έχει βγάλει ένα βάρος από πάνω του, κατεβαίνει από τη συκομορέα, έτοιμος να ακολουθήσει τον Χριστό, να αφήσει πίσω του το σκοτάδι του παρελθόντος, να βαδίσει στο φως της αλήθειας. Η συνάντηση μαζί Του δεν είναι απλώς μια στιγμή χαράς, αλλά μια πύλη που ανοίγει σε έναν νέο κόσμο, ένα ταξίδι προς την τελείωση, προς την ένωση με τον Θεό.

Δεν είναι μια τυχαία συνάντηση, αλλά μια σκηνή γεμάτη συμβολισμούς. Ο Ζακχαίος, ο περιθωριοποιημένος, βρίσκεται ξαφνικά στο επίκεντρο της προσοχής του Θεού, βιώνοντας μια μεταμόρφωση που τον αναγεννά. Σαν ένα σπίτι που φωτίζεται ξαφνικά τραβώντας τις κουρτίνες, έτσι και η ψυχή του Ζακχαίου φωτίζεται, απελευθερώνεται, ανοίγεται σε μια νέα πραγματικότητα γεμάτη ελπίδα.

Η αλλαγή στην καρδιά του, επιβεβαιώνεται πλήρως με τη συνάντησή του με τον Χριστό. Μια πραγματική μεταμόρφωση. Ριζική αλλαγή. Όπως μας λέει ο Ευαγγελιστής Λουκάς: “Σταθεὶς δὲ Ζακχαῖος εἶπε πρὸς τὸν Κύριον· Ἰδοὺ τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοῖς πτωχοῖς, καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα, ἀποδίδωμι τετραπλοῦν.” 1 (Λουκ. 19, 8). Αυτός, που η κοινωνία θεωρούσε άπληστο, ανήθικο και αμαρτωλό, ενώ στην πραγματικότητα η καρδιά του ήταν γεμάτη γενναιοδωρία, μοιράζει τα πλούτη του στους φτωχούς, αποζημιώνει όσους αδίκησε, αναζητώντας με κάθε τρόπο την εξιλέωση. Σαν τον αγρότη που οργώνει το χωράφι του για να δεχτεί τον καλό σπόρο, έτσι και ο Ζακχαίος καλλιεργεί την ψυχή του, ξεριζώνει τα ζιζάνια της αμαρτίας και ανοίγει την καρδιά του στην αγάπη και τη συγχώρεση. Η μεταμόρφωσή του, ποίημα που μας παρασέρνει σε κάτι νέο. Διαφορετικό. Ανοίγουμε ξανά τα μάτια μας και βλέπουμε ότι η απόσταση από τον Θεό δεν μετριέται με κοινωνικά κριτήρια ή εξωτερικές εμφανίσεις. Πολλές φορές, αυτοί που νομίζουμε ότι βρίσκονται μακριά Του, μπορεί στην πραγματικότητα να βρίσκονται πολύ πιο κοντά, έχοντας ήδη ξεκινήσει το ταξίδι της μετάνοιας και της επιστροφής. Η πίστη, όπως ένα κρυμμένο ποτάμι, μπορεί να κυλά αθόρυβα κάτω από την επιφάνεια, ποτίζοντας και αναζωογονώντας την ψυχή, χωρίς να γίνεται αντιληπτή από τα μάτια του κόσμου. Ο Ζακχαίος, με τη συμπεριφορά του, μας καλεί να αναθεωρήσουμε τις προκαταλήψεις μας και να αναγνωρίσουμε ότι η θεία χάρη αγγίζει κάθε καρδιά που διψά για αγάπη και λύτρωση. Να σηκωθούμε από το αναπαυτικό κάθισμα του κριτή. Να σιωπήσουμε. Να δακρύσουμε.

Μας καλεί να υπερβούμε τα εμπόδια που μας κρατούν μακριά από τον Χριστό, να αναζητήσουμε την συνάντηση μαζί Του στην καθημερινή μας ζωή. Δεν είναι απλώς μια αφήγηση από τα βάθη του χρόνου, αλλά ένας καθρέφτης της δικής μας πορείας προς τη λύτρωση. Σαν τον Ζακχαίο, κι εμείς καλούμαστε να σκαρφαλώσουμε στο δικό μας “δέντρο”, να υπερβούμε τα εμπόδια που μας κρατούν δέσμιους, και να ανοίξουμε την καρδιά μας στο κάλεσμα του Κυρίου. Η μετάνοια, η ειλικρινής επιθυμία για αλλαγή, είναι το πρώτο βήμα προς την απελευθέρωση. Σαν τον αρχιτελώνη που μοίρασε τα υπάρχοντά του, κι εμείς οφείλουμε να αποτινάξουμε τα δεσμά της υλικής μας προσκόλλησης και να αγκαλιάσουμε την αληθινή ελευθερία, την ελευθερία της ψυχής.

Η συνάντηση με τον Χριστό δεν είναι ένα μακρινό όνειρο, αλλά μια ζωντανή πραγματικότητα. Αρκεί να ανοίξουμε τα μάτια της ψυχής μας, να ακούσουμε τη φωνή Του, να αφήσουμε το φως Του να διαπεράσει τους σκοτεινούς ιστούς της καρδιάς μας, τη φωνή Του να σχίσει το σάβανο του μυαλού μας. Γιατί η αγάπη του Χριστού δεν γνωρίζει όρια, αγκαλιάζει κάθε ψυχή που διψά για σωτηρία. Δεν κάνει διακρίσεις…

Μάξιμος Παφίλης, Επίσκοπος Μελιτηνής

Φωτογραφία: Ο Ζακχαίος από τον Willem Isaacsz. van Swanenburg (1611). Χαρακτικό, 273 x 173 χιλιοστά. Βρετανικό Μουσείο, Λονδίνο (λεπτομέρεια) / British Museum.

^[1] Ευθύμιος Ζιγαβηνός, Ευθυμίου του Ζιγαβηνού τα ευρισκόμενα πάντα, εν Patrologiae Græcæ, επιμ. Jacques-Paul Migne, τ. 129 (Παρίσι: J.-P. Migne, 1864), 1057.

Σ. Ευσταθόπουλος: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα συμβάλλει στο να ξεπερνάμε τα 100 χρόνια ζωής

Από

Έμβολος

26/01/2025

Στην τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να ποντάρει η επιστημονική κοινότητα για την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, το οποίο όπως εκτιμούν οι ειδικοί, αναμένεται σύντομα να φτάσει τον αιώνα. Με συναρπάζει αυτό το τεράστιο πεδίο που ανοίγεται μπροστά μας, της αύξησης της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας, με την οποία θα κάνουμε διαγνώσεις και θα δίνουμε θεραπείες, το οποίο τελικά θα συμβάλλει στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής, δηλώνει ο καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Νανοϊατρικής, αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας ΕΚΠΑ, Στάθης Ευσταθόπουλος.

«Μέχρι πρόσφατα θεωρούσαμε αδιανόητο κάποιος να φτάσει 100 ετών. Νομίζω όμως, ότι τώρα πια μπορούμε να το πούμε με βεβαιότητα. Αν όχι η δικιά μας η γενιά, σίγουρα η επόμενη θα ξεπερνά τα 100», επισημαίνει ο καθηγητής, ο οποίος παραχωρεί συνέντευξη στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου, για τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική, σκιαγραφώντας ένα μέλλον που, όπως όλα δείχνουν, είναι ήδη εδώ.

Πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης προβλέπει έμφραγμα του μυοκαρδίου

Ιστορικά η πρώτη εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική είναι η μαστογραφία, αλλά και γενικότερα η ιατρική απεικόνιση, δηλαδή αξονική και μαγνητική τομογραφία, λέει ο αντιπρύτανης και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Νανοτεχνολογίας στις Επιστήμες Υγείας (ΕΛΕΝΕΠΥ). Για να συμπληρώσει στη συνέχεια, ότι εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης υπάρχουν στη δερματολογία και την οφθαλμολογία, όπου κανείς μπορεί να εντοπίσει πρώιμα στάδια παθήσεων όπως πχ αμφιβληστροειδοπάθεια λόγω διαβήτη, εκφυλισμό ωχράς κηλίδας, ή καρκίνο του δέρματος. «Άλλο πεδίο είναι η καρδιολογία. Για παράδειγμα, η ομάδα η δική μου σε συνεργασία με άλλες ομάδες πριν από 6 μήνες ολοκληρώσαμε ένα μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα, που εφαρμόσαμε αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης για να αξιολογήσουμε τον κίνδυνο που έχει κάποιος για να πάθει έμφραγμα του μυοκαρδίου. Έχουν αναπτυχθεί τέτοια μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σε όλο τον κόσμο». Το ερευνητικό πρόγραμμα έχει ολοκληρωθεί, μακάρι να μπορέσουμε να το μετατρέψουμε και σε προϊόν, τονίζει ο κ. Ευσταθόπουλος.

Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνουν την ανακάλυψη νέων φαρμάκων

Όσον αφορά την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, σύμφωνα με τον ίδιο, εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία ανακάλυψης τους, γιατί βοηθάνε τους ειδικούς, προβλέποντας τη δομή και τη λειτουργία νέων μορίων που μπορούν να συμβάλλουν σε αποτελεσματικές θεραπείες. «Υπάρχουν αρκετά τέτοια ερευνητικά αποτελέσματα από ομάδες από όλο τον κόσμο που μας βοηθούν σε αυτά και βέβαια και στην προσωποποιημένη ιατρική, “για να ράψουμε ένα κουστούμι στα μέτρα του καθενός”, δηλαδή να δώσουμε μία φαρμακευτική αγωγή που ταιριάζει στην περίπτωση του καθενός ξεχωριστά». Για τη γενετική ο καθηγητής σχολιάζει ότι είναι ένα προνομιακό πεδίο για την τεχνητή νοημοσύνη, «γιατί τα εργαλεία αυτά μέσω ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων γενετικών πληροφοριών, μας βοηθούν να προβλέψουμε, αλλά και να προλάβουμε ασθένειες»

Δοκιμάζονται πειραματικά ρομπότ σε ρόλο χειρουργού- Τι κίνδυνοι ελλοχεύουν για την ανθρωπότητα

Η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλλει και στη ρομποτική χειρουργική. Όπως αναφέρει ο κύριος Ευσταθόπουλος, σε ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης οι ειδικοί ενσωματώνουν αλγορίθμους, οι οποίοι βοηθάνε τον χειρουργό να αυξήσει την ακρίβεια, την ταχύτητα και την ασφάλεια της χειρουργικής πράξης. «Και ενδεχομένως, στο άμεσο μέλλον να χειρουργούν τα ίδια τα ρομπότ, κάτι που δοκιμάζεται ήδη σε πειραματικό στάδιο». Τι κινδύνους ελλοχεύει αυτό για την ανθρωπότητα και πώς θα πρέπει να καθοριστούν τα όρια; Μπορεί άραγε ένα μηχάνημα να αντικαταστήσει εξ ολοκλήρου το ανθρώπινο χέρι και τι ζητήματα μπορεί να προκύψουν από κάτι τέτοιο, ερωτάται εύλογα ο αντιπρύτανης. Θίγετε ένα πολύ μεγάλο θέμα που περιλαμβάνει πολλά ζητήματα και πεδία, απαντά ο Στ. Ευσταθόπουλος και εξηγεί: «Καταρχάς αναδεικνύεται το πεδίο της βιοηθικής. Επίσης, αναδεικνύονται νομικά ζητήματα, αλλά και ζητήματα αποδοχής των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης από τους ίδιους τους ασθενείς, αλλά και ζητήματα αποδοχής των συστημάτων αυτών από τους γιατρούς».

Οι ασθενείς αποδέχονται τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά με ανθρώπινη παρέμβαση

Ξεκινώντας από την αποδοχή των ασθενών, ο κ. Ευσταθόπουλος αναφέρει ότι υπάρχουν πολλές μελέτες, μεταξύ των οποίων και της δικής του ομάδας στο «Αττικόν», οι οποίες καταδεικνύουν ότι οι ασθενείς αποδέχονται να χρησιμοποιεί η επιστημονική κοινότητα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. «Δεν αποδέχονται όμως, να πάρουν τη διάγνωση τους από ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Θέλουν ο γιατρός να είναι υπεύθυνος για τη διάγνωση». Εσείς θα αποδεχόσασταν να πάρετε τη διάγνωση σας από ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, ερωτάται, στη συνέχεια, ο αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας του ΕΚΠΑ. «Πολύ καλή ερώτηση, αλλά δεν μπορώ να δώσω μονοσήμαντη απάντηση. Γενικά μιλώντας, θα λεγα σε αυτή τη φάση που βρισκόμαστε, όχι δεν θα αποδεχόμουνα. Και ο λόγος είναι ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αυτή τη στιγμή, είναι εξαρτώμενα στον μεγαλύτερο τους βαθμό, από την εκπαίδευση που λαμβάνουν. Άρα, πρέπει να ξέρω τι εκπαίδευση έχει λάβει ένα τέτοιο σύστημα, για να ξέρω αν θα το εμπιστευτώ. Και μάλιστα για τον ίδιο λόγο, δεν έχω απάντηση να σας δώσω, για το αν θα το αποδεχόμουν να με βοηθάει. Γιατί αν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης έχει εκπαιδευτεί με δεδομένα που είναι “σκουπίδια” θα μου απαντήσει με “σκουπίδια”. Ως εκ τούτου με την ίδια λογική υπάρχει και ερωτηματικό για την αποδοχή αυτών των συστημάτων και από τους γιατρούς. Εάν δεν ελέγξουμε αυτά τα συστήματα και δεν τα τεστάρουμε δεν τα αποδεχόμαστε a priori».

Σύμφωνα με την Επιτροπή Βιοηθικής τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορούν να λειτουργούν αυτόνομα – Το παράδειγμα με το σκάκι

Η Επιτροπή Βιοηθικής αναδεικνύει όλα αυτά τα ζητήματα και θεωρεί ότι αυτή τη στιγμή τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορούν να λειτουργούν αυτόνομα, αλλά μόνο ως βοηθητικά εργαλεία και η ευθύνη βαρύνει τους γιατρούς, αναφέρει μεταξύ άλλων ο κ. Ευσταθόπουλος. Ποια είναι όμως η προοπτική εντός δεκαετίας, είναι η επόμενη ερώτηση που τίθεται στον καθηγητή. «Για τη δεκαετία δεν προβλέπω ότι μπορεί να αλλάξει αυτό. Από όσο μπορώ να εκτιμήσω, η ευθύνη θα μείνει στους γιατρούς. Κι εδώ έρχονται και θέματα νομικών ρυθμίσεων. Θα αποδεχτεί κάποια στιγμή η ανθρωπότητα, η κοινότητα μας, οι νομικοί μας να υπάρξουν ρυθμίσεις, όπου τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούν να λειτουργούν και αυτόνομα; Είναι θέμα ρυθμίσεων αυτό. Και επιστρέψτε μου να χρησιμοποιήσω ένα παράδειγμα από ένα πεδίο ενδιαφέροντός μου εκτός υγείας, που είναι το σκάκι. Το 1997 όταν το μηχάνημα της IBM κέρδισε τον παγκόσμιο πρωταθλητή Γκασπάροφ (κατά πολλούς τον ισχυρότερο μέχρι τώρα σκακιστή όλων των εποχών) αποδείχτηκε ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στο σκάκι παίζουν καλύτερα από τον άνθρωπο. Αυτό από τότε έχει μεγιστοποιηθεί και δεν υπάρχει περίπτωση άνθρωπος να κερδίσει στο σκάκι πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης. Έτσι, λοιπόν, οι σκακιστές δεν αφήνουν τα προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης να παίζουν στα τουρνουά».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

1...2,5352,5362,537...18,091 Σελίδα 2,536 από 18,091

Τονοσαλάτα με πέστο – Ιταλική κουζίνα στα καλύτερά της…

Έμβολος - 07/08/2026