Μεταξύ αυτών είναι ένας 48χρονος (αλλοδαπός) που επιπλέον οδηγούσε υπό την επήρεια μέθης και κατά την προσαγωγή του στην Υποδιεύθυνση Τροχαίας Θεσσαλονίκης αντέδρασε βίαια απωθώντας τους αστυνομικούς, αρνούμενος την είσοδό του σε χώρο κράτησης, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ταυτόχρονα είναι και εφαλτήριο για την κινητοποίηση και τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων ώστε να βελτιωθεί η διαχείριση αυτού του μείζονος ιατρικού προβλήματος. Ο εορτασμός της 4ης Φεβρουαρίου διοργανώνεται από τη Διεθνή Ένωση για τον Έλεγχο του Καρκίνου (UICC) για 25η χρονιά και στοχεύει στην ανάδειξη των προκλήσεων που σχετίζονται με την ασθένεια, την υποστήριξη των ασθενών και την ενίσχυση της προσπάθειας για την πρόληψη, τη θεραπεία και την ίση πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα.
Ο καρκίνος αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Όπως τονίζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Ογκολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος), Μαγδαληνή Μήγκου (Επιμελήτρια Παθολόγος – Ογκολόγος ΕΣΥ) και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής), υπολογίζεται ότι περίπου 20 εκατομμύρια άτομα διαγιγνώσκονται ετησίως με τη νόσο ενώ διαπιστώνονται και περίπου 9,5 εκατομμύρια θάνατοι. Με βάση την πρόσφατη δημοσίευση των επιδημιολογικών δεδομένων για τον καρκίνο στις ΗΠΑ, οι εξελίξεις στην Ογκολογία έχουν μειώσει τη θνητότητα της νόσου κατά 34% αποτρέποντας αυτό το διάστημα περίπου 4,5 εκατομμύρια θανάτους. Ωστόσο, η επίπτωση της νόσου συνεχίζει και αυξάνει για μια σειρά από καρκίνους ιδίως σε γυναίκες μέσης ηλικίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η επίπτωση της νόσου είναι κατά 81% υψηλότερη σε γυναίκες ως 50 ετών σε σχέση με τους άνδρες της ίδιας ηλικιακής ομάδας, ενώ πλέον, ο καρκίνος είναι συχνότερος στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες και στην ηλικιακή ομάδα 50-64 ετών.
Υψηλό το κόστος διαχείρισης του καρκίνου
Ο καρκίνος όμως δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα δημόσιας υγείας αλλά έχει και σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο. Υπολογίζεται ότι το κόστος για τη διαχείριση της ασθένειας παγκοσμίως ξεπερνά το 1,1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως. Οι ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές όχι μόνο για τους ασθενείς αλλά και για τους φροντιστές τους, ενώ οι ανισότητες στην αντιμετώπιση της νόσου αποτυπώνονται ξεκάθαρα στα επιδημιολογικά δεδομένα της νόσου: το 70% των θανάτων από καρκίνο καταγράφονται σε χώρες χαμηλού εισοδήματος. Επομένως, είναι απαραίτητη τόσο η συνεχής επένδυση στην έρευνα, τη θεραπεία και την πρόληψη της νόσου, όσο και η ολοκληρωμένη υποστήριξη των ασθενών και των φροντιστών τους.
«Ενωμένοι από τη μοναδικότητά μας»
Το 2025, η εκστρατεία για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου εγκαινιάζει έναν νέο τριετή κύκλο προσπαθειών με κεντρικό μήνυμα «Ενωμένοι από τη μοναδικότητά μας» (#UnitedbyUnique).
«Τα τελευταία χρόνια έχουμε κατανοήσει την ετερογένεια της νόσου και θεωρούμε ότι ο καρκίνος κάθε ασθενούς είναι μοναδικός και πρέπει να αντιμετωπιστεί με εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση. Το μήνυμα της καμπάνιας επεκτείνει το θέμα της μοναδικότητας πέρα από τη βιολογία της νόσου και στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ανθρώπου ενώ ταυτόχρονα εστιάζει στον κοινό στόχο από τον οποίο εμπνεόμαστε: να νικήσουμε την ασθένεια. Η εκστρατεία στοχεύει επομένως να φέρει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τον ασθενή και όχι μόνο τη νόσο. Η ασθενοκεντρική προσέγγιση της νόσου θεωρείται ότι μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ασθενών, να ενισχύσει τους δεσμούς ασθενών και ιατρικού προσωπικού και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των συστημάτων υγείας», αναφέρουν οι ειδικοί του ΕΚΠΑ.
Η σημασία της πρόληψης
Η πρόληψη του καρκίνου είναι κομβικής σημασίας για τον περιορισμό της επίπτωσης και της θνητότητας της νόσου. Περίπου το 30% των περιπτώσεων καρκίνου μπορούν να προληφθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και τη διενέργεια προληπτικών εξετάσεων. Συνήθειες όπως η διακοπή του καπνίσματος, η υγιεινή διατροφή, η σωματική άσκηση και η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου. Επιπλέον, η πρόσβαση σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση και βελτίωση των αποτελεσμάτων της θεραπείας. Τέτοια προγράμματα είναι πλέον διαθέσιμα στην Ευρώπη για μια σειρά νεοπλασμάτων και οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνουν:
• Τη διενέργεια μαστογραφίας κάθε δύο χρόνια για τις γυναίκες ηλικίας 50 ως 69 ετών ενώ επιπλέον προτείνεται η επέκταση του ελέγχου στις γυναίκες 45 ως 74 ετών
• Τον έλεγχο για παρουσία DNA του ιού του ανθρώπινου θηλώματος (HPV) ως μέσο προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας που θα πρέπει να επαναλαμβάνεται ανά 5 έτη για όλες τις γυναίκες ηλικίας 30 ως 65 ετών.
• Τον ποσοτικό ανοσοχημικό έλεγχο των κοπράνων για παρουσία αιμοσφαιρίνης για όλα τα άτομα ηλικίας 50 ως 74 ετών ως αρχική μέθοδο ελέγχου για τον καρκίνο παχέος εντέρου και την παραπομπή όσων έχουν θετική δοκιμασία σε διενέργεια κολονοσκόπησης.
Επιπλέον, προτείνεται από διάφορες επιστημονικές οργανώσεις και διερευνάται και στην Ευρώπη η εφαρμογή του προσυμπτωματικού ελέγχου:
• για τον καρκίνο του πνεύμονα με τη διενέργεια ετησίως χαμηλής δόσης αξονικής θώρακος για όλους τους καπνιστές ή όσους έχουν διακόψει το κάπνισμα για λιγότερο από 15 έτη και έχουν ηλικία 50 ως 80 ετών.
• Για τον καρκίνο του προστάτη με τη χρήση της μέτρησης του PSA σε συνδυασμό με μαγνητική τομογραφία προστάτη
Οι εξελίξεις στη θεραπεία
Ο δεύτερος πυλώνας για την αντιμετώπιση του καρκίνου είναι βέβαια η καινοτομία στη διάγνωση και θεραπεία της νόσου. Τα τελευταία χρόνια είναι διαθέσιμες νεότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις όπως η ανοσοθεραπεία και οι στοχευμένες θεραπείες που έχουν συμβάλλει σημαντικά τόσο στην αύξηση της επιβίωσης των ασθενών όσο και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Πιο συγκεκριμένα, οι διάφορες μορφές ανοσοθεραπείας και κυρίως τα αντισώματα έναντι των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος αλλά και τα κύτταρα CAR-T έχουν αυξήσει σημαντικά την επιβίωση των ασθενών με καρκίνο ενώ σε αρκετές περιπτώσεις έχουν επιφέρει μακροχρόνια ύφεση ακόμη και μεταστατικών περιπτώσεων καρκίνου. Μάλιστα, η χρήση της ανοσοθεραπείας σε πρωιμότερα στάδια του καρκίνου για νεοπλάσματα όπως ο πνεύμονας, ο μαστός, ο νεφρός, το μελάνωμα, το παχύ έντερο κ.α. φαίνεται ότι συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του κινδύνου υποτροπής της νόσου και της εμφάνισης μεταστάσεων. Νέες μάλιστα ανοσοθεραπευτικές προσεγγίσεις όπως τα εμβόλια έναντι του καρκίνου αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά τα δεδομένα της νόσου στο άμεσο μέλλον.
Παράλληλα, οι στοχευμένες θεραπείες έχουν μεταμορφώσει το θεραπευτικό τοπίο σε πολλά νεοπλάσματα ενισχύοντας την προοπτική της Ιατρικής ακριβείας. Για την πλειοψηφία των νεοπλασιών πλέον, η θεραπεία καθοδηγείται από την αναγνώριση συγκεκριμένων μοριακών αλλαγών στον καρκίνο. Για αρκετές από αυτές τις μοριακές αλλαγές υπάρχουν διαθέσιμες στοχευμένες θεραπείες όπως μικρομοριακοί αναστολείς και μονοκλωνικά αντισώματα που μπορούν εκλεκτικά να καταστρέψουν τα καρκινικά κύτταρα αυξάνοντας την επιβίωση των ασθενών.
«Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου είναι μια υπενθύμιση ότι ο αγώνας κατά της νόσου απαιτεί συντονισμένη δράση και δέσμευση από όλους. Με στρατηγικές που εστιάζουν στην πρόληψη, την καινοτομία, την εκπαίδευση και τη συνεργασία, μπορούμε να επιτύχουμε σημαντική πρόοδο», καταλήγουν οι ειδικοί του ΕΚΠΑ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πρόκειται για 22χρονους, οι οποίοι, σύμφωνα με την Αστυνομία, επιτέθηκαν μαζί με άλλα άτομα εναντίον 24χρονου ποδοσφαιριστή, που βρισκόταν στις κερκίδες του γηπέδου, με αποτέλεσμα να του προκαλέσουν σωματικές βλάβες.
Εις βάρος των συλληφθέντων σχηματίστηκε δικογραφία για επικίνδυνη σωματική βλάβη και παράβαση του νόμου περί ερασιτεχνικού και επαγγελματικού αθλητισμού, ενώ οδηγούνται με την αυτόφωρη διαδικασία στον εισαγγελέα ποινικής δίωξης.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Στην έδρα της Περιφερειακής Ενότητας Πιερίας, στην Κατερίνη, η κ. Αηδονά συναντήθηκε με τους Δημάρχους Κατερίνης Γιάννη Ντούμο, Δίου – Ολύμπου Βαγγέλη Γερολιόλιο και Πύδνας – Κολινδρού Χρήστο Κομπατσιάρη, παρουσία της Αντιπεριφερειάρχη Πιερίας Σοφίας Μαυρίδου.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, που πραγματοποιήθηκε σε κλίμα συνεργασίας, συζητήθηκαν σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τους δήμους της περιοχής και δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση του ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας σε ένα ευρύ πεδίο παρεμβάσεων.
Η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά ανακοίνωσε στους Δημάρχους την απόφαση ένταξης και χρηματοδότησης μέσω του νέου ΕΣΠΑ της κατασκευής δύο σημαντικών έργων στον τομέα της σχολικής στέγης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κ. Αηδονά, το πρώτο έργο αφορά την κατασκευή ενός σύγχρονου Δημοτικού Σχολείου στην Κατερίνη, στην επέκταση του Σιδηροδρομικού Σταθμού, όπου θα μετεγκατασταθεί το 8ο Δημοτικό Σχολείο. Η νέα σχολική μονάδα, δυναμικότητας 200 μαθητών, θα διαθέτει φωτοβολταϊκά πάνελ, αποθηκευτικούς χώρους, επαρκείς αίθουσες διδασκαλίας και γραφεία για τους εκπαιδευτικούς, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, βιβλιοθήκη και όλες τις εξυπηρετήσεις για τα άτομα με αναπηρίες. Ο αύλειος χώρος θα περιλαμβάνει χώρο στάθμευσης, χώρους άθλησης, αστικό εξοπλισμό και πολύ πράσινο. Ο σχεδιασμός του κτιρίου βασίζεται στις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και της εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ έχει ληφθεί υπόψη η εφαρμογή των αρχών της προσβασιμότητας για όλους.
Η δεύτερη παρέμβαση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στη σχολική στέγη της Πιερίας αφορά την κατασκευή Νηπιαγωγείου σε υφιστάμενο κτίριο και, παράλληλα, την αναβάθμιση σχολείων στον Δήμο Δίου – Ολύμπου. Το Νηπιαγωγείο θα κατασκευαστεί σε υφιστάμενο κτίριο στον Πλαταμώνα, ενώ το έργο περιλαμβάνει και την επισκευή του παλιού εκπαιδευτηρίου. Σε άλλες τέσσερις σχολικές μονάδες του Δήμου Δίου – Ολύμπου και, συγκεκριμένα, στα Δημοτικά Σχολεία Νέας Εφέσου, Αγίου Σπυρίδωνα, Βροντούς και Πλαταμώνα προβλέπεται η κατασκευή ραμπών και χώρων υγιεινής για την εξασφάλιση πρόσβασης και για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρίες καθώς και μια σειρά αναγκαίων οικοδομικών εργασιών.
«Στεκόμαστε στο πλευρό των δήμων και των φορέων της Πιερίας, χρηματοδοτώντας μέσα από το νέο ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας έργα μεγάλης σπουδαιότητας σε καίριους τομείς. Στην παιδεία προχωρούμε σε έργα που διαμορφώνουν ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον για τα παιδιά μας και την εκπαιδευτική κοινότητα. Στην υγεία ενισχύσουμε με ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό το νοσοκομείο Κατερίνης και τις δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Στην κοινωνική πολιτική εξασφαλίζουμε τη συνέχιση λειτουργίας δομών που προσφέρουν σημαντική βοήθεια στους πλέον ευάλωτους συμπολίτες μας, ενώ στην πολιτική προστασία υποστηρίζουμε τους δήμους, ώστε να αποκτήσουν τον απαραίτητο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων. Μέσα από το νέο ΕΣΠΑ προχωρούμε και σε δεκάδες άλλες παρεμβάσεις, που βελτιώνουν τις υποδομές και αναβαθμίζουν τον δημόσιο χώρο αλλά και την ποιότητα ζωής των συμπολιτών μας», ανέφερε σε σχετική δήλωσή της η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθήνα Αηδονά.
Τη συνάντηση απασχόλησαν ακόμη θέματα που αφορούν την τουριστική προβολή και τις αναπτυξιακές δυνατότητες της Πιερίας, με την κ. Αηδονά να σημειώνει ότι «το πρόγραμμά μας στον τομέα της τουριστικής προβολής επικεντρώνεται στην ανάδειξη του Ολύμπου αλλά και του πολυθεματικού τουριστικού προϊόντος που προσφέρει η Πιερία, με στόχο την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου».
Η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας τόνισε τη σημασία της συνεργασίας ανάμεσα στους δύο βαθμούς Αυτοδιοίκησης, υπογραμμίζοντας: «Η Πιερία διαθέτει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και εμείς, ως Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στηρίζουμε διαχρονικά και στην πράξη την ανάπτυξη του τόπου σε όλους τους τομείς. Η συνεργασία μας με τους δήμους είναι στενή και σταθερή και αποτελεί το κλειδί, για να πετύχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα».
Με την ευκαιρία της επίσκεψής της στην Πιερία, η κ. Αηδονά παρέστη στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας των εργαζομένων της οικείας Περιφερειακής Ενότητας. Στην εκδήλωση παρέστησαν μεταξύ άλλων η Αντιπεριφερειάρχης Πιερίας Σοφία Μαυρίδου, ο Τομεάρχης Επιστημονικών Φορέων Θανάσης Λιακόπουλος και η Περιφερειακή Σύμβουλος Χρυσαυγή Δριστά-Λαφατζή.
Η Επιστημονική Εταιρία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) έγινε αποδέκτης παρατηρήσεων από τη Λέσβο, στην οποία η κλιματική αλλαγή επιφύλαξε ελάχιστες έως κατά τόπους μηδενικές βροχοπτώσεις από Μάρτιο 2024 μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου, με συνέπεια το πρώιμο -ήδη από τον Οκτώβρη- μαύρισμα του ήδη συρρικνωμένου και μικρότατου μεγέθους ελαιοκάρπου. Οι μικρές όμως αποδόσεις, που παρατηρήθηκαν στην αρχή, έγιναν ακόμη μικρότερες με την έλευση των βροχών. Έτσι πολλοί παραγωγοί διέκοψαν τη συγκομιδή, μετατοπίζοντάς την χρονικά για Φεβρουάριο – Μάρτιο προσδοκώντας αύξηση της παραγωγής ελαιολάδου. Για την ορθότητα της πρακτικής αυτής όμως γεννώνται επιφυλάξεις.
Σχετικά ερωτήματα προκάλεσαν την έκδοση της ανακοίνωσης της 4Ε που ακολουθεί, την οποία επιμελήθηκε ο ομότιμος καθηγητής και τ. πρύτανης του ΓΠΑ Σταύρος Βέμμος. Η ανακοίνωση αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο γενικό πληροφοριακό και το δεύτερο κωδικοποιημένες οδηγίες προς τους παραγωγούς.
ΜΕΡΟΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΚΑΡΠΩΝ – ΤΗΝ ΕΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ
Υπάρχουν διάφοροι επιστημονικοί τρόποι καθορισμού του χρόνου ωρίμανσης. Στην πράξη, η σημαντικότερη ένδειξη ωρίμανσης του καρπού είναι η μεταβολή του χρώματος. Αρχικά οι καρποί είναι πράσινοι, στη συνέχεια γίνονται κιτρινωποί και σταδιακά το φθινόπωρο παίρνουν κοκκινωπό προς μωβ ή ιώδες χρώμα (λόγω συσσώρευσης ανθοκυανών) και τέλος μαύρο (με διάφορες αποχρώσεις ανάλογα με την ποικιλία) που αποτελεί και την ένδειξη της πλήρους ωρίμανσης. H πλήρης ωρίμανση συμβαίνει από τέλη Νοεμβρίου έως τέλη Δεκεμβρίου για τις περισσότερες ποικιλίες ή το αργότερο αρχές Ιανουαρίου. Το στάδιο έναρξης ωρίμανσης των καρπών είναι όμως το πιο κατάλληλο για τη συγκομιδή γιατί τότε οι καρποί έχουν τη μέγιστη % ελαιοπεριεκτικότητα και ελαιόλαδο εξαιρετικής ποιότητας. Στο στάδιο αυτό οι καρποί δεν έχουν τη μέγιστη ολική ελαιοπεριεκτικότητα γιατί το βάρος του καρπού αυξάνεται μέχρι την πλήρη ωρίμανση. Για τους αρδευόμενους ελαιώνες και αυτούς όπου οι βροχοπτώσεις είναι ικανοποιητικές, δείκτης έναρξης ωρίμανσης αποτελεί η εμφάνιση κοκκινωπών κηλίδων στην επιδερμίδα σε μέρος των καρπών ενώ σε ένα μεγαλύτερο ποσοστό καρπών είναι κοκκινωπή ή πορφυρή. Αυτό όμως δεν ισχύει για τους ξερικούς ελαιώνες γιατί η έλλειψη νερού το φθινόπωρο (στρες) μπορεί να είναι αιτία αλλαγής του χρώματος χωρίς να έχει αναπτυχθεί και ωριμάσει κανονικά ο καρπός. Η συλλογή ανώριμων/πράσινων καρπών παράγει αγουρέλαιο με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά αλλά η απόδοση των καρπών σε ελαιόλαδο είναι πολύ χαμηλότερη.
Η πρώιμη συγκομιδή αυξάνει την παραγωγή του επόμενου χρόνου και μειώνει το πρόβλημα της παρενιαυτοφορίας γιατί αυξάνει το ποσοστό διαφοροποίησης ανθοφόρων οφθαλμών και την ανθοφορία. Πρόσφατα στο διεθνές συνέδριο για την προστασία των ελαιώνων από το δάκο που διοργάνωσε η 4Ε, προτάθηκε από ξένους ερευνητές και σαν μέσω μείωσης των προσβολών και παραγωγή καλής ποιότητας ελαιολάδου. Αντίθετα η όψιμη συλλογή ώριμων ή υπερώριμων καρπών ενέχει σοβαρούς κινδύνους απώλειας καρπών και ελαιολάδου από φυσιολογική ή μη καρπόπτωση, ζημιές από παγετούς, εχθρούς και ασθένειες με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας του ελαιολάδου και την ένταση του φαινομένου της παρενιαυτοφορίας.
Είναι γνωστό ότι η πορεία συσσώρευσης του ελαιολάδου στον καρπό διαφέρει στις αρδευόμενες και μη στρεσαρισμένες ελιές (ξερικές αλλά όταν οι βροχοπτώσεις ξεκινούν ενωρίς το φθινόπωρο) απ’ ότι σε αυτές που λόγω έλλειψης νερού (στρες) έχουν διαφορετική πορεία. Στις μη στρεσαρισμένες ελιές η πορεία συσσώρευσης του ελαιολάδου στον καρπό είναι σχεδόν γραμμική και συμβαδίζει με την ανάπτυξη του καρπού και ειδικότερα της σάρκας. Το μεγαλύτερο ποσοστό συσσώρευσης του ελαιολάδου στην περίπτωση αυτή ολοκληρώνεται το φθινόπωρο έως τέλος Δεκεμβρίου. Η μέγιστη ελαιοπεριεκτικότητα στον καρπό και ο ακριβής χρόνος που επιτυγχάνεται εξαρτάται από την ποικιλία αλλά και πολλούς περιβαλλοντικούς και καλλιεργητικούς παράγοντες.
Στην περίπτωση των ξερικών και στρεσαρισμένων από έλλειψη νερού ελαιώνων η πορεία συσσώρευσης του ελαιολάδου στον καρπό δεν είναι ευθεία γιατί διακόπτεται από την έλλειψη νερού με αποτέλεσμα να σταματάει η αύξηση της σάρκας και ο καρπός αφυδατώνεται, συρρικνώνεται και παραμένει μικρός σε μέγεθος. Ο πυρήνας όμως του καρπού έχει ολοκληρώσει την ανάπτυξή του πολύ νωρίτερα το καλοκαίρι. Αποτέλεσμα αυτού είναι η σχέση σάρκας προς πυρήνα να είναι πολύ μικρότερη από τη φυσιολογική με συνέπεια τη μειωμένη % ελαιοπεριεκτικότητα στον καρπό αλλά και την ολική ποσότητα σε αυτόν.
Με βάση τα παραπάνω αυτό που συνέβη την περίοδο του περασμένου χρόνου και ειδικά του φθινοπώρου στους ξερικούς ελαιώνες της Λέσβου (και όχι μόνο) μπορεί να συνοψιστεί ως ακολούθως. Η ασυνήθιστα παρατεταμένη ανομβρία και έλλειψη νερού σταμάτησε την ανάπτυξη του καρπού και ειδικά της σάρκας και επέφερε το πρώιμο μαύρισμα και τη συρρίκνωση στους καρπούς. Στην περίπτωση επομένως των ξερικών ελαιώνων στο νησί και από την ασυνήθιστα παρατεταμένη ξηρασία μέχρι και το Νοέμβριο, οι καρποί δεν αναπτύχθηκαν φυσιολογικά έμειναν μικρότεροι και με σημαντικά μειωμένη ελαιοπεριεκτικότητα. Με την έλευση των πολύ όψιμων βροχών το Νοέμβριο εξαλείφτηκε το υδατικό στρες με αποτέλεσμα την ενυδάτωση των καρπών και την μείωση της % ελαιοπεριεκτικότητας λόγω της μεγάλης εισόδου νερού στους καρπούς. Η συνολική όμως ποσότητα ελαιολάδου στον καρπό δεν άλλαξε σημαντικά. Αν η ελαιοπεριεκτικότητα μετριόταν % ξηρού βάρους και όχι νωπού βάρους θα ήταν παρόμοια στους καρπούς, πριν και μετά το στρες.
Η περιεκτικότητα που είχαν οι καρποί πριν τις βροχές, και δεδομένων των ασυνήθιστων καιρικών συνθηκών που επικράτησαν στο νησί, ήταν μεν μικρότερες από αυτές των συνηθισμένων στην περιοχή αλλά αρκετά ικανοποιητικές ανάλογα με τις αντίξοες συνθήκες που προηγήθηκαν και σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν αναλυτικά πιο πάνω. Οι διαφορετικές αποδόσεις που επίσης παρατηρήθηκαν σε ορισμένες περιοχές οφείλονται στις διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες και καλλιεργητικές πρακτικές που εφαρμόζει ο κάθε παραγωγός. Στις περιβαλλοντικές αναφέρουμε ενδεικτικά τις εδαφολογικές, τον προσανατολισμό των ελαιώνων και πιθανές διαφορές σε μικρές βροχοπτώσεις. Επίσης η ποικιλία και ο τρόπος διαχείρισης του εδάφους μπορεί να επηρέασαν το βαθμό του υδατικού στρες και την ελαιοπεριεκτικότητα.
ΜΕΡΟΣ Β. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ
α. Αν η % ελαιοπεριεκτικότητα αυξηθεί το Φεβρουάριο θα οφείλεται κύρια στη μείωση της περιεκτικότητας του νερού στους καρπούς και όχι στην παραπέρα συσσώρευση ελαιολάδου.
β. Η όψιμη συλλογή (Φεβρουάριο-Μάρτιο) συμπίπτει με την διαφοροποίηση των ανθοφόρων οφθαλμών που θα μειώσει την ανθοφορία και την επόμενη παραγωγή. Αντίθετα η πρώιμη συλλογή είναι γνωστό ότι αυξάνει την επόμενη παραγωγή γιατί δημιουργείται νέα βλάστηση ή αυξάνεται η υπάρχουσα καθώς και η διαφοροποίηση ανθοφόρων οφθαλμών με αποτέλεσμα μεγαλύτερη ανθοφορία και παραγωγή την επόμενη χρονιά και μείωση της παρενιαυτοφορίας.
γ. Η πολύ όψιμη συλλογή και ειδικά αν επικρατήσουν σχετικά υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα του ελαιολάδου δ. Ενέχει κινδύνους φυσιολογικής καρπόπτωσης με ζημιά για τους παραγωγούς.
ε. Η παραμονή μέχρι αργά των καρπών στο δέντρο, σε συνδυασμό με την καρπόπτωση θα δημιουργήσουν κίνδυνο μολύνσεων από γλοιοσπόριο ή και άλλων ασθενειών στην επόμενη ανθοφορία και καρποφορία.
στ. Το ίδιο ισχύει και για την προσβολή από το δάκο γιατί περισσότεροι μολυσμένοι καρποί στο έδαφος ή στο δέντρο θα διατηρήσουν μεγαλύτερους πληθυσμούς δάκου που θα προσβάλλουν τους καρπούς της επόμενης περιόδου.
Ειδικότερα η επίδραση στην ποιότητα οφείλεται στην ανάπτυξη μυκήτων που παράγουν ένζυμα που υδρολύουν το ελαιόλαδο και αυξάνουν την οξύτητα. Επίσης, επηρεάζουν τη σύνθεση του ελαιολάδου μειώνοντας τα ακόρεστα λιπαρά οξέα και αυξάνοντας τα κορεσμένα. Όσο οι καρποί μένουν πάνω στα δέντρα μειώνονται δραστικά και οι πολυφαινόλες που αποτελούν τα κύρια αντιοξειδωτικά συστατικά του ελαιολάδου.
_____________________________________________________________________
Ποια είναι η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε)
Η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) ιδρύθηκε το 2018 από τους συγγραφείς της «Εγκυκλοπαίδειας Ελαιοκομίας: Το ελαιόλαδο». Αποτελεί μια διεπιστημονική ομάδα με 70 επιστήμονες από διάφορα πεδία, όπως γεωπονία, χημεία, διατροφολογία, οικονομία, λαογραφία, με κοινό στόχο την προστασία, ανάπτυξη και προώθηση της ελαιοκομίας. Η 4Ε διοργανώνει συνέδρια και ημερίδες, όπως το διεθνές συνέδριο του 2023 για τη δακοπροστασία και την ημερίδα για τον ρόλο της γυναίκας στην ελαιοκομία. Επιδιώκει τη διαμόρφωση μιας εθνικής στρατηγικής για το ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές, ενώ παραμένει ουδέτερη σε πολιτικά και θρησκευτικά ζητήματα.
Στη συνάντηση, από πλευράς ΕΣΕΕ συμμετείχαν, η Αντιπρόεδρος Γυναικείας Επιχειρηματικότητας κ. Φανή Μπλιούμη, ο Γεν. Γραμματέας κ. Δώρος Καπράλος, ο Γεν. Διευθυντής κ. Αντώνης Μέγγουλης και η Επ. Διευθύντρια του Ινστιτούτου (ΙΝΕΜΥ) της ΕΣΕΕ κ. Βάλια Αρανίτου και για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα – HDB ο Γεν. Διευθυντής Προγραμμάτων κ. Κώστας Αγγελόπουλος.
Ο κ. Καφούνης συνεχάρη την Διευθύνουσα Σύμβουλο Ι. Παπακυρίλλου για το έργο της τράπεζας αλλά και για την ενεργοποίηση του νέου Ταμείου Μικροπιστώσεων, που είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη συντριπτική πλειονότητα των ΜμΕ οι οποίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση τους στα παραδοσιακά τραπεζικά ιδρύματα.
Οι δύο πλευρές εξέφρασαν την πεποίθηση ότι είναι ευκαιρία, υπό τη νέα αντιπροεδρία γυναικείας επιχειρηματικότητας της ΕΣΕΕ που μόλις συστάθηκε και σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, να διευκολυνθεί ακόμη περισσότερο, η πρόσβαση στο νέο Ταμείο Μικροπιστώσεων των χιλιάδων γυναικών που δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στον κλάδο του εμπορίου. Σε αυτή την κατεύθυνση, συμφώνησαν να δημιουργήσουν ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ τους ώστε να υπάρχει απρόσκοπτη ενημέρωση του εμπορικού κόσμου σχετικά με τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο γραφείο της Περιφερειάρχη στο Κτίριο Υπηρεσιών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, στη Δυτική Θεσσαλονίκη (26ης Οκτωβρίου 64, 4ος όροφος), στις 13.30’.
Ο Δήμος Αλεξάνδρειας ανακοινώνει ότι την Τετάρτη 5.2.2025, θα ξεκινήσουν οι εργασίες ασφαλτόστρωσης της αγροτικής οδού μεταξύ του οικισμού Λουτρού και της ΠΕΟ Βέροιας – Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου “Κατασκευή και αποκατάσταση Οδοποιίας και Αγροτικής Οδοποιίας στο Δήμο Αλεξάνδρειας“.
Οι εργασίες θα διαρκέσουν 10 ημέρες, δηλαδή έως την Τετάρτη 19.02.2025 και η κυκλοφορία θα γίνεται σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη κυκλοφοριακών ρυθμίσεων και με την τοποθέτηση κατάλληλης σήμανσης.
Τη 13η Διεθνή έκθεση για την Κτηνοτροφία και την Πτηνοτροφία ZOOTECHNIA 2025, επισκέφθηκε το πρωί κλιμάκιο του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής με επικεφαλής τον ευρωβουλευτή κ. Σάκη Αρναούτογλου και με τη συμμετοχή του Γραμματέα του τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Θανάση Πετρόπουλου, του Γραμματέα της Νομαρχιακής ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής Ά Θεσσαλονίκης κ. Ευρυβιάδη Ελευθεριάδη, του Διευθυντή και του στελέχους του Γραφείου του Προέδρου στη Θεσσαλονίκη κ. Δημήτρη Σαρηγιάννη και Ειρήνης Μαγδάκη, των Κοινοτικών Συμβούλων Νικολέτα Καλίτσου και Ρικάρντο Χέιρ, καθώς και αρκετών μελών της Παράταξης που ασχολούνται με τον Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης.
Το κλιμάκιο συναντήθηκε αρχικά με τον Πρόεδρο της HELEXPO-ΔΕΘ κ. Τάσο Τζήκα, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο κ. Κυριάκο Ποζρικίδη και τον Γενικό Διευθυντή της εταιρείας κ. Αλέξη Τσαξιρλή κι ενημερώθηκε από τη Διοίκηση της ΔΕΘ, για τη φετινή διοργάνωση της ZOOTECHNIA, τις εξελίξεις σχετικά με την Έκθεση, και τις προσεχείς δράσεις και εκθέσεις που είναι προγραμματισμένες.
Στη συνέχεια, το κλιμάκιο περιηγήθηκε στους χώρους της έκθεσης, συναντήθηκε με παραγωγικούς φορείς και εκθέτες, ενώ συνομίλησε και με τους επισκέπτες της Έκθεσης.
Με εκτίμηση,
ο Γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής Ά Θεσσαλονίκης,
Ευριβιάδης Ελευθεριάδης
Μέσα σ’ έναν πολύ ζεστό χώρο συγκεντρώθηκαν οι Λεχοβίτες της Αλεξάνδρειας και αντάλλαξαν ευχές για το Νέο Έτος
Ο Σύλλογος συμπληρώνει φέτος πέντε χρόνια λειτουργίας κι έχει ήδη αφήσει το πολιτιστικό του αποτύπωμα στην περιοχή του Δήμου Αλεξάνδρειας.
Η Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Παπαδημητρίου Αναστασία έκοψε τη βασιλόπιτα και απηύθυνε πολύ θερμές ευχές στους συγκεντρωμένους . Το νόμισμα έπεσε στη στην κ. Κατσογιάννη Λίτσα, που κέρδισε ένα πολύ ωραίο βιβλίο. Ακολούθως οι Λεχοβίτες γευμάτισαν στο κατάστημα και πρέπει να ομολογήσουμε ότι η περιποίηση από την πλευρά του καταστηματάρχη κ. Σάκη Λαγογιάνη ήταν άψογη.
Στις φωτογραφίες εμφανίζονται πολύ ωραία στιγμιότυπα από την ωραία αυτή εκδήλωση.
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΌΓΟΥ
