Το Ισραήλ γνωστοποίησε χθες Πέμπτη πως καταρτίζει σχέδιο για την «εθελούσια» αποχώρηση των Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας, παρά τη διεθνή κατακραυγή που πυροδότησε η πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ να «πάρουν τον έλεγχο» του θυλάκου οι ΗΠΑ και οι κάτοικοί του να μεταφερθούν αλλού.
Για το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς, εναντίον του οποίου το Ισραήλ διεξάγει καταστροφικό πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας από τον Οκτώβριο του 2023, η πρόταση του αμερικανού προέδρου δεν είναι παρά «δήλωση πρόθεσης κατοχής» της παλαιστινιακής περιοχής.
«Αρνούμαστε να αντικαταστήσουμε μια κατοχή με μια άλλη. Η Γάζα ανήκει στον λαό της, ο οποίος δεν θα φύγει», τόνισε η Χαμάς.
Ο κ. Τραμπ αποκάλυψε το σχέδιο αυτό την Τρίτη έχοντας στο πλάι του τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο. Οι δηλώσεις του καταγράφτηκαν καθώς τελεί σε ισχύ συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας από τη 19η Ιανουαρίου και αναμένεται να αρχίσουν νέες έμμεσες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς, υπό την αιγίδα των μεσολαβητών (Κατάρ, Αίγυπτος, ΗΠΑ) για τη συνέχεια της, τη λεγόμενη δεύτερη φάση.
Η Αίγυπτος έκρινε ότι η υποστήριξη του Ισραήλ στο σχέδιο του προέδρου Τραμπ απειλεί τις διαπραγματεύσεις για να παραμείνει σε ισχύ η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Η πρώτη φάση επέτρεψε να αφεθούν ελεύθεροι 18 ισραηλινοί όμηροι και σε αντάλλαγμα κάπου 600 παλαιστίνιοι κρατούμενοι σε ισραηλινές φυλακές, να αυξηθεί η ανθρωπιστική βοήθεια που εισέρχεται στον θύλακο, καθώς και να επιστρέψουν κάπου μισό εκατομμύριο εσωτερικά εκτοπισμένοι στα σπίτια τους στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας.
Αύριο Σάββατο αναμένονται νέες απελευθερώσεις, σύμφωνα με όσα είχαν πει πηγές προσκείμενες στη Χαμάς την περασμένη εβδομάδα.
Ο κ. Νετανιάχου είπε πως η ιδέα του κ. Τραμπ θα μπορούσε να «αλλάξει την Ιστορία».
Κατόπιν, αναφερόμενος στη συνάντησή του με τον αμερικανό πρόεδρο, ο ισραηλινός πρωθυπουργός είπε πως θεωρεί ότι «πρέπει όντως να μελετηθεί η ιδέα αυτή, που είναι η πιο πρωτότυπη που είχε προταθεί εδώ και χρόνια» σε βίντεο που μεταφόρτωσε στο X.
Ο υπουργός Άμυνας της κυβέρνησής του, ο Ισραέλ Κατς, δήλωσε πως «διέταξε τον στρατό να προετοιμάσει σχέδιο που θα επιτρέψει σε κάθε Γαζαίο που το επιθυμεί να αναχωρήσει προς οποιαδήποτε τοποθεσία του κόσμου που αποδέχεται να τον υποδεχτεί».
Ο στρατός του Ισραήλ έχει κυριεύσει μεγάλα τμήματα της Λωρίδας της Γάζας κι ελέγχει όλες τις εξόδους του θυλάκου υπό πολιορκία με περίπου 2,4 εκατομμύρια κατοίκους από τον Οκτώβριο του 2023.
Ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους κι έχει προκαλέσει κολοσσιαίες καταστροφές.
Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα πως χθες Πέμπτη βομβάρδισε στον Λίβανο «δυο στρατιωτικές εγκαταστάσεις που περιείχαν όπλα της Χεζμπολά».
Η προθεσμία που είχε για να αποσύρει ο στρατός του Ισραήλ τις μονάδες του από τον νότιο Λίβανο μετατέθηκε, είναι πλέον η 18η Φεβρουαρίου.
Παρουσιάζοντας την ιδέα να πάρουν τον έλεγχο της Γάζας οι ΗΠΑ, προκειμένου να την ανοικοδομήσουν και να τη μετατρέψουν σε «Κυανή Ακτή της Μέσης Ανατολής», ο κ. Τραμπ επανέλαβε πως οι κάτοικοί της θα μπορούσαν να μετεγκατασταθούν στην Αίγυπτο και την Ιορδανία, ωστόσο τόσο το Κάιρο όσο και το Αμάν απορρίπτουν την επιλογή.
Χθες ανασκεύασε κάπως την αρχική ιδέα. Η Γάζα «θα δοθεί στις ΗΠΑ από το Ισραήλ μετά το τέλος των μαχών» σημείωσε προσθέτοντας πως μέχρι τότε οι Παλαιστίνιοι «θα έχουν ήδη επανεγκατασταθεί» αλλού στην περιοχή. Δεν θα χρειαστεί «κανένας αμερικανός στρατιώτης» για να αποκτήσει η Ουάσιγκτον τον έλεγχο του θυλάκου, είπε, ενώ αρχικά δεν απέκλειε αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκανε γνωστό χθες πως ο νέος επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο προγραμματίζει να μεταβεί στο Ισραήλ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Κατάρ και στη Σαουδική Αραβία από την 13η ως τη 18η Φεβρουαρίου, στο πρώτο του ταξίδι στην περιοχή αφότου ανέλαβε.
Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά στοιχεία του που παραμένουν αόριστα, το σχέδιο του κ. Τραμπ υπονομεύει —αν δεν ενταφιάζει οριστικά— τη λεγόμενη λύση των δυο κρατών για την επίλυση της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης. Τη λύση αυτή υποστηρίζει μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας, αλλά απορρίπτει κατηγορηματικά η κυβέρνηση Νετανιάχου.
Για τον ΟΗΕ, το σχέδιο είναι ξεκάθαρα παράνομο με βάση το διεθνές δίκαιο.
«Οποιαδήποτε εξαναγκαστική μεταφορά ή εκτοπισμός εκτός κατεχομένων εδαφών απαγορεύεται αυστηρά», υπογράμμισε ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ.
Η πρόταση του κ. Τραμπ είναι «παράνομη» και «απόλυτα παράλογη», σχολίασε η ειδική εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για τα Παλαιστινιακά Εδάφη Φραντσέσκα Αλμπανέζε.
«Είναι ζωτικό να αποφευχθεί οποιαδήποτε μορφή εθνικής εκκαθάρισης», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
Εν μέσω του κύματος αγανάκτησης, ο αμερικανός ΥΠΕΞ Ρούμπιο είπε πως θα «ενθάρρυνε» χώρες που επικρίνουν το σχέδιο του προέδρου Τραμπ να παρουσιάσουν δικές τους προτάσεις «για να υπάρξει λύση και απάντηση στο πρόβλημα».
Η Αίγυπτος και η Ιορδανία, που λαμβάνουν μεγάλα ποσά σε αμερικανική βοήθεια, η Σαουδική Αραβία, περιφερειακή δύναμη, καθώς και άλλες αραβικές και δυτικές χώρες απέρριψαν ξερά το αμερικανικό σχέδιο.
Ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β΄ αναμένεται να συναντηθεί τον με τον πρόεδρο Τραμπ στην Ουάσιγκτον την ερχόμενη Τρίτη (11η Φεβρουαρίου).
Στην ίδια τη Λωρίδα της Γάζας, πολλοί εσωτερικά εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι που επέστρεψαν στα κατεστραμμένα σπίτια τους τόνισαν το Γαλλικό Πρακτορείο πως αποκλείουν κάθε ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.
«Δεν έχουμε παρά μόνο μια επιλογή: Να ζήσουμε ή να πεθάνουμε εδώ», είπε ο Άχμαντ Χαλάσα, κάτοικος της πόλης της Γάζας. «Μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Θα παραμείνουμε στην πατρίδα μας», επέμεινε.
Κατά την πρώτη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός επιτράπηκε «μαζική» αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας, εισήλθαν στον θύλακο «πάνω από 10.000 φορτηγά» με διάφορα αγαθά, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Η δεύτερη φάση στη θεωρία θα επιτρέψει την απελευθέρωση των τελευταίων ομήρων και τον οριστικό τερματισμό του πολέμου, έναυσμα του οποίου ήταν η άνευ προηγουμένου έφοδος του στρατιωτικού βραχίονα της Χαμάς σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023. Η τρίτη και τελευταία, αν όντως υπάρξει, θα είναι αφιερωμένη στην ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα κάλεσε χθες «όλους τους δωρητές» να βοηθήσουν να τραφούν οι κάτοικοι της Λωρίδας της Γάζας και να υπάρξει ανοικοδόμηση των περιοχών που καταστράφηκαν «Το εύρος των αναγκών είναι γιγαντιαίο», τόνισε.
Συνολικά, είχαν απαχθεί 251 άνθρωποι κατά τη διάρκεια της εφόδου της Χαμάς στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023, που είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 1.210 άνθρωποι στην ισραηλινή πλευρά, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα. Πλέον απομένουν στη Λωρίδα της Γάζας 76, αλλά οι 34 έχουν κηρυχθεί νεκροί από τον στρατό.
Οι ευρείας κλίμακας ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις αντιποίνων στη Λωρίδα της Γάζας έκτοτε είχαν αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 47.583 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με τα δεδομένα του υπουργείου Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς, τα οποία χαρακτηρίζονται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
