Γεννημένη στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, η Βικτωρία Μαργαριτοπούλου υπήρξε δασκάλα και ταυτόχρονα μία από τις πρώτες γυναίκες γιατρούς της Ελλάδας. Σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η παρουσία της παραμένει ζωντανή μέσα από τις σελίδες βιβλίων και δημοσιευμάτων για την ιστορία της γενέθλιας πόλης της, της Κομοτηνής, αλλά και στα αρχεία του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ). Η Βικτωρία Μαργαριτοπούλου υπήρξε η πρώτη γυναίκα γιατρός που γράφτηκε το 1924 στον ΙΣΘ, ανοίγοντας το δρόμο για την εγγραφή και άλλων γυναικών γιατρών. Έτσι, στις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο αριθμός των γυναικών γιατρών στη Θεσσαλονίκη έφτασε στις 12, ενώ σήμερα, έναν αιώνα μετά την εγγραφή της Βικτωρίας, μεταξύ των 9.565 μελών του ΙΣΘ οι 4.384 είναι γυναίκες.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Γκιουμουλτζίνα (όπως λεγόταν τότε η Κομοτηνή) ήταν μια πόλη όπου οι φιλομαθέστεροι νέοι συνέχιζαν τις σπουδές τους στην Αδριανούπολη και αργότερα στα πανεπιστήμια της Ευρώπης. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον γεννήθηκε η Βικτωρία, η οποία ήταν μία από τις κόρες του Κωνσταντίνου Μαργαριτόπουλου και της Αμαλίας Σακελλαρίδου. Η Βικτωρία είχε τρεις αδελφές, τη Φανή που ήταν μεγαλύτερή της, την Μαριάνθη και την Χρυσούλα που ήταν μικρότερες, και έναν μικρότερο αδελφό, τον Μαργαρίτη.

«Η μητέρα της Βικτωρίας καταγόταν από την Τρίγλια της Μικράς Ασίας και εγκαταστάθηκε στην Κομοτηνή, όπου και παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Μαργαριτόπουλο, ο οποίος ήταν έμπορος και μάλλον ασχολούνταν με τη σηροτροφία. Λόγω των πιέσεων που δέχονταν οι κάτοικοι της περιοχής από τους Βούλγαρους, οι οποίοι έκοψαν τις μουριές από τις οποίες τρέφονταν οι μεταξοσκώληκες, ο Κωνσταντίνος Μαργαριτόπουλος αναγκάστηκε να πάρει την οικογένειά του και να εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη» ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας, ο οποίος είναι εγγονός της μικρότερης αδελφής της Βικτωρίας, της Μαριάνθης.

Η Βικτωρία αρχικά ξεχώρισε ως δασκάλα στην πόλη όπου γεννήθηκε και εργάστηκε στο Παράρτημα του σχολείου της Άνω Συνοικίας. Στη συνέχεια, επέλεξε να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών, όπου φοίτησε στο Β΄ Τμήμα Ιατρικής, από όπου αποφοίτησε με άριστα το 1911. Το 1911 αποφοίτησαν από το Α΄ Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών 110 άντρες, εκ των οποίων 5 αριστούχοι, ενώ από το Β΄ τμήμα αποφοίτησαν 92, μεταξύ των οποίων δύο γυναίκες, η Βικτωρία Μαργαριτοπούλου εκ Γιουμουλτζίνης (Θράκης) και η Αθηναία Ευαγγελία Φαρμακίδου. Μεταξύ των 8 αριστούχων του Β΄ Τμήματος περιλαμβάνεται το όνομα της Βικτωρίας Μαργαριτοπούλου, ενώ η Ευαγγελία Φαρμακίδου αποφοίτησε με βαθμό «λίαν καλώς».

Η ιατρική σταδιοδρομία της Βικτωρίας συνεχίστηκε στο εξωτερικό, όπου ειδικεύτηκε στη Μαιευτική και τη Γυναικολογία στο Παρίσι. Μέχρι την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, το 1912, η μοναδική γιατρός στην πόλη ήταν μία Ιταλίδα, η Ferrari Bizze, η οποία από το 1906 υπηρετούσε στο Ιταλικό Νοσοκομείο. Αυτό άλλαξε όταν η Βικτωρία Μαργαριτοπούλου εγκαταστάθηκε στην πόλη το 1915 οπότε άρχισε να ασκεί το επάγγελμά της και το 1924 έγινε η πρώτη γυναίκα γιατρός που γράφτηκε στον νεοσύστατο Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης. Έτσι, άνοιξε ο δρόμος και για την εγγραφή και άλλων Ελληνίδων στον ΙΣΘ.

«Η Βικτωρία διακρίθηκε από μικρή στα γράμματα και σπούδασε Ιατρική. Στους πίνακες είχε άριστα και ήταν μεταξύ των λίγων ονομάτων των γυναικών που απεφοίτησαν εκείνη τη χρονιά από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, γιατί ακόμη δεν υπήρχε η Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ. Διακρίθηκε μεταξύ 202 αρρένων. Ειδικεύτηκε στο Παρίσι και λίγα χρόνια μετά, το 1915, εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη και άσκησε την Ιατρική ως μαιευτήρας γυναικολόγος. Ήταν η πρώτη Ελληνίδα γιατρός που εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Για να επικρατήσει, χρειάστηκε αδάμαστη θέληση, αλλά το κατόρθωσε χάρη στην επιστημονική της κατάρτιση. Το 1924 έγινε η πρώτη γυναίκα γιατρός που ενεγράφη στον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης. Μετά το 1925, αρχίζουν τη σταδιοδρομία τους στη Θεσσαλονίκη 3-4 γυναίκες γιατροί και ο αριθμός τους φτάνει στις 12 στις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Βικτωρία είχε το ιατρείο της στην οικία της στην οδό Παύλου Μελά 5 και στην Κλινική επί της Εγνατίας 345. Δεν παντρεύτηκε ποτέ, αφιερώθηκε στην επιστήμη της και πρόσφερε τις υπηρεσίες της μέχρι τον θάνατό της» αναφέρει ο κ. Νίτσας.

Στη διάρκεια της επαγγελματικής της πορείας, κέρδισε τον σεβασμό των ασθενών και των συναδέλφων της, όπως αποδεικνύεται από δημοσιεύματα της εποχής. Χαρακτηριστικό της εκτίμησης που έχαιρε είναι το ευχαριστήριο σημείωμα του Μιχαήλ Γ. Τσουλάκη, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Μακεδονία στις 25 Ιουνίου 1922, στο οποίο αναφέρει:

«Θεωρῶ καθῆκόν μου, ὅπως καὶ δημοσίᾳ, ἐκφράσω τὰς ἀπείρους μου εὐχαριστίας πρὸς τὴν διακεκριμένην ἰατρὸν τῆς πόλεως, Δ/νίδα Βικτωρίαν Μαργαριτοπούλου, διὰ τὴν ἐκ βεβαίου κινδύνου σωτηρίαν τῆς συζύγου μου, ὡς καὶ διὰ τὰς ἐν γένει προσφερθεῖσας ἰατρικὰς περιθάλψεις».

Μετά τη Βικτωρία άρχισαν να δραστηριοποιούνται και άλλες γυναίκες γιατροί στη Θεσσαλονίκη. Λίγα χρόνια αργότερα, εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη μία ακόμη μαιευτήρας-γυναικολόγος, η Ροζαλία Φιλήτρα. Ακολούθησαν η Μ. Λεκατσά, που άρχισε να δραστηριοποιείται από το 1921, η Ζ. Μπολα από το 1924 και άλλες γυναίκες γιατροί, όπως η Αρίστη Ευνουχίδου/Παγιατάκη και η Αγγελική Τσάκωνα. Στις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο αριθμός των γυναικών γιατρών στη Θεσσαλονίκη έφτασε στις 12, ενώ με την ίδρυση της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ σημειώθηκε μεγάλη αύξηση του αριθμού των γυναικών γιατρών.

«Σήμερα, ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης έχει 4.384 γυναίκες μέλη και 5.181 άντρες, στο σύνολο 9.565» αναφέρει ο κ. Νίτσας.

Η Βικτωρία Μαργαριτοπούλου έφυγε από τη ζωή στις 7 Ιανουαρίου 1954, αφήνοντας πίσω της μια σπουδαία παρακαταθήκη και το όνομά της χαραγμένο στην ιστορία της ιατρικής και της Θεσσαλονίκης.

* Τις συνημμένες φωτογραφίες παραχώρησε προς δημοσίευση ο Νίκος Νίτσας.
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο παλαιότερος γνωστός κρατήρας πρόσκρουσης μετεωρίτη στη Γη, που χρονολογείται πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, εντοπίστηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Curtin, στην Αυστραλία. Τα ευρήματα παρουσιάζονται σε δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Communications».

Η ερευνητική ομάδα διερεύνησε στρώματα πετρωμάτων στην τοποθεσία «North Pole Dome», μια περιοχή μεγάλου γεωλογικού ενδιαφέροντος στη δυτική Αυστραλία. Εντόπισε στοιχεία μιας μεγάλης πρόσκρουσης μετεωρίτη πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Πριν από την ανακάλυψη αυτή, ο αρχαιότερος κρατήρας πρόσκρουσης που είχε εντοπιστεί ήταν ηλικίας 2,2 δισεκατομμυρίων ετών. Ο συνεπικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Τιμ Τζόνσον, από το Πανεπιστήμιο Curtin, σημειώνει ότι  η ανακάλυψη αμφισβητεί σημαντικά τις προηγούμενες υποθέσεις για την αρχαία ιστορία του πλανήτη μας.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν τον κρατήρα χάρη στους χαρακτηριστικούς σχηματισμούς πετρωμάτων που δημιουργούνται μόνο υπό την έντονη πίεση μιας πρόσκρουσης μετεωρίτη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση υπολογίζεται ότι ο μετεωρίτης έπεσε στην περιοχή με ταχύτητα άνω των 36.000 χιλιομέτρων την ώρα. Ο κρατήρας που δημιουργήθηκε είχε πλάτος άνω των 100 χιλιομέτρων.

Ο καθηγητής του ίδιου Πανεπιστημίου, Κρις Κίρκλαντ, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, δηλώνει ότι η ανακάλυψη ρίχνει νέο φως στο πώς οι μετεωρίτες διαμόρφωσαν το πρώιμο περιβάλλον της Γης. «Η αποκάλυψη αυτής της πρόσκρουσης και η εύρεση περισσότερων από την ίδια χρονική περίοδο θα μπορούσαν να εξηγήσουν πολλά για το πώς μπορεί να ξεκίνησε η ζωή, καθώς οι κρατήρες πρόσκρουσης δημιούργησαν περιβάλλοντα φιλικά προς τη μικροβιακή ζωή, όπως οι θερμές πηγές», εξηγεί. Επίσης, συνεχίζει, «αναθεωρεί ριζικά την κατανόησή μας για τον σχηματισμό του φλοιού: η τεράστια ποσότητα ενέργειας από αυτή την πρόσκρουση θα μπορούσε να έχει παίξει ρόλο στη διαμόρφωση του πρώιμου φλοιού της Γης, ωθώντας ένα τμήμα του φλοιού της Γης κάτω από ένα άλλο ή αναγκάζοντας το μάγμα να ανέβει από τα βάθη του μανδύα της Γης προς την επιφάνεια».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να μειώσει τις περιοχές καλλιέργειας της μπανάνας σε πολλές σημαντικές χώρες παραγωγής, αυξάνοντας παράλληλα την έκθεση των εργαζομένων σε ακραίες θερμοκρασίες. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη ραγδαία μείωση της ικανότητας των παραγωγών μπανάνας να προμηθεύσουν τον υπόλοιπο κόσμο με το αγαπημένο αυτό φρούτο.

Τα παραπάνω διαπιστώνει μελέτη, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Έξετερ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Food».

Οι ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα μέθοδο χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες για να χαρτογραφήσουν την παραγωγή μπανανών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική σε πολύ υψηλή ανάλυση και στη συνέχεια εκτίμησαν το κλίμα υπό το οποίο καλλιεργούνται οι μπανάνες. Διαπίστωσαν ότι χώρες, όπως η Κολομβία και η Κόστα Ρίκα, θα επηρεαστούν περισσότερο αρνητικά, καθώς αναμένεται να γίνουν πολύ θερμές για τη βέλτιστη καλλιέργεια. Το Εκουαδόρ και τμήματα της Βραζιλίας είναι από τις λίγες περιοχές που θα παραμείνουν σημαντικοί παραγωγοί, καθώς η κλιματική αλλαγή προβλέπεται να είναι λιγότερο σοβαρή εκεί.

Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, θα είναι οικονομικά μη βιώσιμο έως το 2080 για πολλές περιοχές σε όλη τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική να συνεχίσουν να καλλιεργούν μπανάνες για εξαγωγή, λόγω των αυξανόμενων θερμοκρασιών που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή.

Οι μπανάνες είναι μια βασική εξαγωγική καλλιέργεια αξίας 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως και είναι ζωτικής σημασίας για τις οικονομίες πολλών χωρών. Ωστόσο, σε μόλις πάνω από μισό αιώνα, το 60% των περιοχών που παράγουν σήμερα μπανάνες θα δυσκολευτούν να καλλιεργήσουν το φρούτο, εκτός εάν υπάρξουν επείγουσες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, όπως η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού και οι υποδομές, περιορίζουν σημαντικά την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Η μεγαλύτερη παραγωγή μπανανών γίνεται κοντά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές και λιμάνια, περιορίζοντας τις δυνατότητες μετεγκατάστασης σε πιο κατάλληλες περιοχές.

Οι ερευνητές προτείνουν διάφορες στρατηγικές προσαρμογής, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης των υποδομών άρδευσης, της αναπαραγωγής ανθεκτικών στη θερμότητα και την ξηρασία ποικιλιών μπανάνας και της υποστήριξης των παραγωγών για τη διαχείριση των κλιματικών κινδύνων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νομίζω ότι ο τίτλος αυτών των σκέψεων είναι χαρακτηριστικός. Κι αποτελεί και μια αλήθεια που βιώνουμε τις τελευταίες ημέρες ή αν θέλετε από τη στιγμή που ο Ανδρουλάκης επανεξελέγη πρόεδρος του ΠαΣοΚ.

Ομολογώ ότι δεν έχω καταλάβει πώς κατάφερε ο Ανδρουλάκης από εκεί που έγινε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, λόγω της διάσπασης του ΣΥΡΙΖΑ, να γίνει ουρά της Ζωής Κωνσταντοπούλου!

Αυτό συνέβη ουσιαστικά. Η επιλογή του να συνταχθεί μαζί της στην πρόταση δυσπιστίας εναντίον της κυβέρνησης, της παραδίδει ουσιαστικά τα ηνία της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Το πρόβλημα για το ΠαΣοΚ αλλά και τη χώρα είναι τεράστιο. Ο πρόεδρός του το οδήγησε σε αντισυστημικούς δρόμους, αφήνει όλο το μέτωπο της κοινής λογικής στον Μητσοτάκη και τελικά καθιστά δύσκολη υπόθεση την υπόθεση  «κυβερνησιμότητα» μετά τις επόμενες εκλογές. Το δε πρόβλημα μεγεθύνεται για το ΠαΣοΚ, αν αναλογιστούμε ότι κι οι δυο εκ των τριών άλλων συνυποψηφίων του Ανδρουλάκη στη μάχη της προεδρίας του ΠαΣοΚ, κάτι παρόμοια κι ακατάληπτα λένε. Ο μεν Γερουλάνος είχε προσφάτως ζητήσει συμπόρευση με τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης, ακόμη και με τον Βαρουφάκη, όπως είχε πει. Ο δε Δούκας, νομίζει ότι η πρωτεύουσα πολιτική είναι πανεπιστήμιο να παίζει με διάφορες συνιστώσες της Αριστεράς και αλληλλέγγυους…

Κι αυτό είναι τεράστιο ζήτημα. Ο Ανδρουλάκης οδήγησε το κόμμα του σε τυφλή σύγκρουση με την κυβέρνηση για τα Τέμπη. Δηλαδή, σ’ ένα ζήτημα που συντηρεί και κατευθύνει η Ζωή Κωνσταντοπούλου κι ο Βελόπουλος με τις θεωρίες συνωμοσίας.

Αυτή την τακτική του Ανδρουλάκη, την αποδοκιμάζει η κοινωνία σε δημοσκοπικό επίπεδο. Το ΠαΣοΚ υποχωρεί και σε κάποιες έρευνες εμφανίζεται ως… αιμοδότης της Κωνσταντοπούλου. Την ίδια στιγμή φωνάζει από μπαλκόνια κι από το βήμα της Βουλής, ότι σύντομα θα κλείσει ο κύκλος της κυβέρνησης ώστε, να έρθει μια κανονική κυβέρνηση.

Ποια θα είναι αυτή; Ποια θα είναι η κατά Ανδρουλάκη κανονική κυβέρνηση; Του ίδιου; Και πώς θα συμβεί αυτό ,αφού το κόμμα του υποχωρεί κι ο ίδιος έχει πολύ χαμηλά ποσοστά στον τομέα καταλληλόλητας για πρωθυπουργός;

Άρα, θεωρεί ότι μια κανονική κυβέρνηση θα είναι εκείνη που θα περιλαμβάνει τον ίδιο κι όλους τους άλλους! Δηλαδή, κυβέρνηση με Ανδρουλάκη, με Φάμελλο, με Ζωή Κωνσταντοπούλου κι αναγκαστικά Βελόπουλο, αφού η Νέα Αριστερά των υπουργών του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπαίνουν στη Βουλή, ψυχορραγώντας στο 1,4%!!!

Ποιος μπορεί να τι φανταστεί αυτό, ειδικά μετά την εμπειρία της κυβερνητικής συνύπαρξης των Τσίπρα – Καμμένου; Μοιάζει με τον απόλυτο εφιάλτη.

Εν τω μεταξύ, ακόμη και στο εσωτερικό του ΠαΣοΚ υπάρχουν σοβαρότατες ανησυχίες, αναφορικά με το πού οδηγεί το κίνημα ο Ανδρουλάκης, που μαζί με μια ανεπαρκή ηγετική ομάδα, αποφασίζει και διατάσσει σχεδόν για τα πάντα. Οι πολιτικοί συντάκτες κι αναλυτές που βρέθηκαν στη Βουλή τις τελευταίες ημέρες, άκουγαν ότι βουλευτές και κορυφαία στελέχη  του ΠαΣοΚ, έμαθαν από δημοσιογράφους για το Λαϊκό Μέτωπο που σχημάτισε το κόμμα τους και για να την πρόταση δυσπιστίας! Το έμαθαν κι από ένα sms που τους εστάλη για να υπογράψουν εντός δεκαλέπτου (!!!) το κείμενο της πρότασης δυσπιστίας!!! Την ίδια στιγμή κορυφώνεται η υπόκωφη γκρίνια επειδή οι αποφάσεις λαμβάνονται από ένα στενό κύκλο φίλων του Ανδρουλάκη.

Θα ζητήσει εκλογές ο Ανδρουλάκης; Δύσκολο. Υπάρχουν σοβαρές δημοσκοπικές ενδείξεις ότι μπορεί το ΠαΣοΚ να βρεθεί τρίτο, βλέποντας την πλάτη της Κωνταντοπούλου! Εξ ου κι ο γραμματέας της ΚΟ του ΠαΣοΚ, Δημήτρης Μπιάγκης, ανέφερε ότι ο σκοπός δεν είναι οι εκλογές. Χώρια που αποτύπωσε την σκέψη/γκρίνια πολλών βουλευτών, ισχυριζόμενος ότι οι συνοδοιπόροι του προέδρου (δηλαδή οι άλλοι του Λαϊκού Μετώπου», είναι γραφικοί…