Για πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται καθημερινά και κατά τις ώρες 08.00΄-14.00΄, στη Γραμματεία του Τ.Δ.Ε.Ε. Αλεξάνδρειας τηλ. 2333053355.
Με επισκέψεις σε κάθε περιοχή του Νομού μας ακούω τα προβλήματα και τις αγωνίες τους, για να συμβάλω στην επίλυσή τους. Στην Πρασινάδα, τον Πλάτανο και το Κλειδί κάναμε κουβέντα για όλα. Συνεχίζουμε μαζί τον αγώνα.”
Το link της δημοσίευσης: https://www.facebook.com/share/p/16ZPZetBzt/
Ο Μιχάλης Σεΐτης, με το χρυσό μετάλλιο στα 100μ. Τ63/64 στην Ταϊλάνδη, απέδειξε για ακόμη μία φορά την τεράστια κλάση, την επιμονή και το ήθος που τον χαρακτηρίζουν. Μιχάλη, μας έκανες υπερήφανους, υψώνοντας ξανά τη γαλανόλευκη στον πιο ψηλό ιστό.
Ιστορική στιγμή για την ελληνική Παρά Επιτραπέζια Αντισφαίριση αποτελεί η κατάκτηση του πρώτου μεταλλίου σε ατομικό αγώνισμα ανδρών από τον Γιώργο Μουχθή, ο οποίος κατέλαβε το χάλκινο μετάλλιο μετά από εντυπωσιακή πορεία, υπογράφοντας νίκη απέναντι στο Νο3 της παγκόσμιας κατάταξης.
Εξίσου σημαντική η εμφάνιση του Μάριου Χατζηκυριάκου, που έφτασε έως τους 8 κορυφαίους της Ευρώπης, πετυχαίνοντας νίκες απέναντι στο Νο7 και Νο10 του κόσμου. Για πρώτη φορά η Ελλάδα πανηγυρίζει διπλή παρουσία στην οκτάδα μιας τόσο υψηλού επιπέδου διεθνούς διοργάνωσης, επίτευγμα που αναδεικνύει τη συνεχή πρόοδο του αθλήματος.
Στην κατηγορία 3 των γυναικών, η Ευανθία Μπουρνιά στάθηκε με γενναιότητα απέναντι στις προκλήσεις, εκπροσωπώντας τη χώρα μας με τιμή και αξιοπρέπεια. Η προσπάθειά της μας θυμίζει ότι κάθε αγώνας αξίζει, κάθε προσπάθεια μετράει.
Σας ευχαριστούμε που μας κάνετε περήφανους.
Σε κάθε χρυσό, σε κάθε χάλκινο, σε κάθε γενναία προσπάθεια, αναγνωρίζουμε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μετάλλια: την αξία της ανθρώπινης θέλησης, της υπέρβασης, της πίστης στον εαυτό και στο συλλογικό όνειρο.
Συνεχίστε να μας εμπνέετε. Είμαστε δίπλα σας – σήμερα και κάθε μέρα
| Εξιχνίαση κλοπών | Από το Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Αλεξάνδρειας σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος ημεδαπού άνδρα, καθώς όπως προέκυψε από την έρευνα, ενεργώντας μαζί με 2 συνεργούς του και χρησιμοποιώντας ενοικιαζόμενο ΙΧΕ αυτοκίνητο, το χρονικό διάστημα από 6 έως 13 Σεπτεμβρίου 2025, διέπραξαν συνολικά 3 κλοπές από σταθμευμένα οχήματα σε Ημαθία, Θεσσαλονίκη και Αττική, αφαιρώντας συνολικά τα χρηματικά ποσά των 2.250 ευρώ και 810 δολαρίων Η.Π.Α., καθώς και διάφορα έγγραφα και προσωπικά αντικείμενα, σύμφωνα με δηλώσεις των παθόντων. |
| Σχηματισμός δικογραφίας για συνέργεια σε απάτη | Από το Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πέλλας σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος 3 ημεδαπών ανδρών και 2 ημεδαπών γυναικών, για συνέργεια σε απάτη, που έγινε τον Ιούλιο του 2024 σε βάρος ημεδαπού άνδρα.
Ειδικότερα, συνεργός τους τηλεφώνησε στον παθόντα προσποιούμενος τον λογιστή και με πρόφαση ότι είναι δικαιούχος επιδόματος, τον έπεισε να μεταβεί σε ΑΤΜ τραπεζών και με την καθοδήγηση του πραγματοποίησε μεταφορά χρημάτων σε 2 τραπεζικούς λογαριασμούς, συνολικού ποσού 5.994,46 ευρώ, που ανήκαν στους 2 ημεδαπούς άνδρες. Στη συνέχεια με διάφορες προφάσεις και ισχυριζόμενος λογιστικό λάθος, τον έπεισε να μεταφέρει μέσω εταιρείας μεταφοράς χρημάτων το συνολικό χρηματικό ποσό των 9.600 ευρώ, τα οποία παρέλαβαν οι 2 ημεδαπές γυναίκες. Επίσης διαπιστώθηκε ότι η μία από τις 2 ημεδαπές γυναίκες παρέδωσε το χρηματικό ποσό των 4.000 ευρώ στον τρίτο ημεδαπό άνδρα. |
Μιλήσαμε μαζί του και μας εξομολογήθηκε τα προβλήματα της κτηνοτροφίας που χάνεται. Μάλιστα συγκινήθηκε που κάποιοι άνθρωποι του τύπου, για πρώτη φορά τον επισκέφθηκαν και άκουσαν τα προβλήματά του.
Με πρωτοβουλία του δραστήριου Πολιτιστικού Συλλόγου Αλέας γνωρίσαμε τα εντελώς ορεινά ξεχασμένα χωριά της Αργολίδας που ερημώνουν και τον πρωτογενή τομέα που χάνεται…
Ειδικά η μετακινούμενη κτηνοτροφία από χρόνια έχει χτυπήσει τον κώδωνα του κινδύνου και σήμερα βρίσκεται λίγο πριν τον αφανισμό.
Διατηρείται μόνον χάρη στις θυσίες ανθρώπων που αγαπούν τον τόπο τους, δεν θέλουν να αποδεχθούν αυτή την ερήμωση, αλλά απαιτούν πλέον από την Πολιτεία να τους συνδράμει.
Ο Γιώργος Ηλιόπουλος ή Σαράντος, όπως είναι περισσότερο γνωστός στην περιοχή είναι κτηνοτρόφος τρίτης γενιάς. Ξενιτεύτηκε στην Αυστραλία, όπως οι περισσότεροι συγχωριανοί του, αλλά η νοσταλγία τον έκανε να ξαναγυρίσει στον τόπο των προγόνων του. Ένα χωριό που, όπως μας είπε, ζωντανεύει μόνον το καλοκαίρι που οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ξενιτεμένοι αναζητούν τις ρίζες τους.
Ο Γιώργος έχει ένα μικρό κοπάδι 150 κατσικιών, της φυλής Δαμασκού και Αλπίνο. Το γάλα τους είναι πολύ ποιοτικό και νόστιμο, αφού τρέφονται από βοτάνια από το βουνό Τραχύ.
Αρμέγει τις κατσίκες του με τον παραδοσιακό τρόπο και είναι υποχρεωμένος να μεταφέρει ο ίδιος το γάλα τους στο τυροκομείο του Άργους.
Στην περιοχή δεν έχουν κρατήσει την περίφημη αυτόχθονη φυλή του Άργους, η οποία εξαφανίστηκε, γιατί το γάλα που έδιναν οι συγκεκριμένες κατσίκες ήταν πολύ ποιοτικό αλλά ελάχιστο. Οπότε οι κτηνοτρόφοι στράφηκαν σε άλλες φυλές, ξενικές όπως τις λένε.
Διάδοχη κατάσταση του κτηνοτρόφου Γιώργου Ηλιόπουλο δεν υπάρχει λόγω της ερημοποίησης του χωριού του, οπότε θεωρεί ότι σε ολόκληρη την περιοχή της ορεινής Αργολίδας σε 10-15 χρόνια, δεν θα υπάρχει ζώο και το γάλα θα εισάγεται…
Η κτηνοτροφία νιώθει ότι χάνεται και κάθε βράδυ ο Γιώργος προσεύχεται να είναι καλά το κοπάδι του, γιατί ο φόβος τον έχει κυριεύσει όπως άλλωστε όλους τους κτηνοτρόφους μας λόγω της ευλογίας. Βέβαια τα κατσίκια δεν διατρέχουν τόσο κίνδυνο όσο τα πρόβατα, αλλά η ανησυχία πάντα υπάρχει.
Ευτυχώς στην περιοχή δεν υπάρχει κρούσμα, αλλά πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όσοι πλησιάζουν τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, γιατί ακόμα και με τα δοχεία για τη συλλογή γάλακτος που αφήνονται από εγκατάσταση σε εγκατάσταση μπορεί να μεταφέρουν το κακό.
Τέλος, εξέφρασε την απογοήτευσή του για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που τελικά οι επιδοτήσεις δεν πάνε σε αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη και είναι οι κτηνοτρόφοι, που ταλαιπωρούνται στα βουνά, χωρίς καμία βοήθεια.
Με δύο λόγια νιώθει ένας μαχητής εντελώς ξεχασμένος από την Πολιτεία, αφού παλεύει μόνος και αβοήθητος, με ελάχιστο εισόδημα να ζήσει αυτός και το κοπάδι του, σε μια περιοχή που ερημώνει στο όρος Τραχύ, της Αργολίδας.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΤΑ, η σύγχρονη παραβατικότητα των νέων χαρακτηρίζεται από μείωση των ορίων ηλικίας, από αυξανόμενη συμμετοχή των κοριτσιών και από επαναλαμβανόμενες προβληματικές συμπεριφορές με συχνότερες μορφές την επιθετικότητα και τη βία, τις κλοπές, καθώς και τη χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζεται ότι οι αιτίες δεν είναι μονοδιάστατες, αλλά πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο.
Στη μελέτη εμφανίζονται αναφορές εκπαιδευτικών, ειδικών ψυχικής υγείας και κοινωνικών λειτουργών, που προσδιορίζουν ως καθοριστικό το «τρίγωνο» οικογένεια, σχολείο, κοινωνικά δίκτυα, τα δύο πρώτα ως προς τις δυσλειτουργίες τους και το τρίτο ως παράγοντας που επιδεινώνει το πρόβλημα.
Κι εδώ ακριβώς έρχεται η μελέτη να διαπιστώσει πως η Τοπική Αυτοδιοίκηση εκλαμβάνεται ως παράγοντας που μπορεί να διαδραματίσει έναν κρίσιμο ρόλο. Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες, υπάρχει μια γενικότερη άγνοια για το αν υπάρχουν υπηρεσίες στους δήμους που να ασχολούνται με αυτό το ζήτημα, μιλάνε για έλλειψη δομών, πρόληψης και υποστήριξης, αλλά και για μια τυπική και όχι ουσιαστική συνεργασία με τα σχολεία, δηλαδή σαν να απουσιάζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση από την ουσία του συγκεκριμένου κοινωνικού προβλήματος.
Με αριθμούς, η σχετική έρευνα έδειξε πως το 78,4% του γενικού πληθυσμού πιστεύει ότι οι δήμοι μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό ή έστω στη διαχείριση της νεανικής παραβατικότητας και το 77,2% των νέων από 16 έως 24 ετών, πιστεύει ότι οι δήμοι μπορούν να έχουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση του φαινομένου.
Ανάμεσα στις προτάσεις που έθεσαν οι ερωτηθέντες ήταν η ίδρυση σχολών γονέων, η συστηματική παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών σε σχολεία και δήμους, η ύπαρξη κοινοτικών χώρων δημιουργικής απασχόλησης και η στενότερη συνεργασία των δήμων με τα σχολεία, ενώ από τη μεριά τους οι άνθρωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έθεσαν το ζήτημα της ανεπάρκειας πόρων, δομών και θεσμικών αρμοδιοτήτων.
Πιο στενή και ουσιαστική σχέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τα σχολεία
«Πρέπει η Τοπική Αυτοδιοίκηση να αναλάβει κεντρικό ρόλο σε αυτό το ζήτημα, μέσα από ολοκληρωμένες πολιτικές πρόληψης», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του ΙΤΑ και δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος και συνεχίζει:
«Το πρώτο που μας έρχεται στο μυαλό όταν αναφερόμαστε στην παραβατικότητα αυτών των ηλικιών, είναι φυσικά το σχολείο, εκεί ξεκινά η μικροπαραβατικότητα. Επομένως πρέπει όντως να υπάρξει στενότερη και ουσιαστικότερη συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τα Λύκεια, αλλά και με τα Γυμνάσια, αφού έχει μικρύνει η ηλικία της εφηβικής περιόδου. Να μπει ο δήμος στα σχολεία και στις μικρότερες τάξεις και να μιλήσει με τα παιδιά, να κάνει δράσεις ενημέρωσης, να επιδιώξει την πρόληψη.
Από εκεί και πέρα, χρειάζεται ενίσχυση των κοινωνικών δομών, επάνδρωση με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό, το οποίο πάντως οι περισσότεροι δήμοι το έχουν, όλοι οι δήμοι έχουμε ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Και να υπάρξουν δράσεις ευαισθητοποίησης, τόσο της τοπικής κοινωνίας, όσο και των ίδιων των παιδιών, εκστρατείες ενημέρωσης για τη νεανική παραβατικότητα και τις συνέπειές της, για το μπούλινγκ κ.α.».
Ως προς τις υπηρεσίες, ο κ. Αποστολόπουλος λέει: «Οι δήμοι κι εμείς ως δήμος, έχουμε το Κέντρο Κοινότητας, όπου υποδεχόμαστε κοινωνικά ζητήματα. Υπάρχει το Τοπικό Συμβούλιο Παραβατικότητας, που επικεντρώνεται στην πρόληψη, προσπαθεί να την προλάβει. Όμως, η συνεισφορά του δήμου μπορεί να είναι και σε άλλους τομείς. Για παράδειγμα στον φωτισμό, να φροντίζει ο δήμος να είναι καλά φωτισμένοι οι δρόμοι και οι γωνίες της πόλης, να φροντίζει να μην υπάρχουν εγκαταλελειμμένοι χώροι, όπου μπορεί να μαζέψουν παραβατικότητα».
Στην ερώτηση αν υπάρχουν παραδείγματα δήμων, που να έχουν προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες, ο κ. Αποστολόπουλος απαντά: «Ναι, μου έρχεται για παράδειγμα τώρα στο μυαλό ο δήμος Πειραιά, που έχει αναπτύξει κάποιες ιδιαίτερες δράσεις, όπως το ότι μέσα από μια εκτεταμένη μελέτη δημιούργησε έναν χάρτη, με τα σημεία της πόλης όπου εμφανίζονται περισσότερες παραβατικές συμπεριφορές.
Αλλά και εμείς, ως δήμος Παπάγου-Χολαργού, το δικό μας Τοπικό Συμβούλιο έχει συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο κι έτσι έχουμε αναπτύξει και ένα πεδίο έρευνας. Έχουμε φτιάξει ερωτηματολόγιο, που στέλνουμε στα σχολεία και μας απαντούν οι μαθητές για τα προβλήματά τους, για κάτι που τους απασχολεί, τι ακριβώς ζητάνε και τόσα άλλα».
Τα τελευταία χρόνια οι δήμοι έχουν να αντιμετωπίσουν ένα ακόμη φαινόμενο που παρουσιάζει έξαρση, αυτό των βανδαλισμών σε σχολεία ή σε παιδικές χαρές. «Ναι, όντως ισχύει αυτό», λέει ο δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού και συνεχίζει: «Εμείς είχαμε βανδαλισμούς σε δύο παιδικές χαρές κι έτσι αναγκαστήκαμε να τοποθετήσουμε κάμερες για την προφύλαξη των χώρων, με την άδεια φυσικά του Νόμου και σύμφωνα με όλα όσα προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία. Και είναι γεγονός πως όπου έχουν τοποθετηθεί κάμερες, έχουν περιοριστεί αρκετά οι φθορές και τα φαινόμενα βανδαλισμών».
Εν τέλει, πού οφείλεται όλη αυτή η έκρηξη της νεανικής παραβατικότητας; Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης απαντά: «Τα παλιά τα χρόνια λέγαμε το τσιτάτο, πως φταίνε οι κακές παρέες. Αυτό έχει ξεπεραστεί πια. Οι σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι η παραβατικότητα και οι κακές συμπεριφορές εφήβων και προεφήβων οφείλονται, πρώτον στη γονεϊκή απουσία, δεύτερον στη συναισθηματική αδιαφορία και τρίτον στην έλλειψη καθοδήγησης. Και τα τρία έχουν ως αρχικό σημείο την οικογένεια, το σπίτι. Από εκεί ξεκινά και μετά έρχεται το σχολικό περιβάλλον.
Και μην παραβλέπουμε κάτι ακόμη. Η χώρα μας προέρχεται από μια πολύ δύσκολη περίοδο, που δεν είχε μόνο οικονομικό αντίκτυπο, αλλά και κοινωνικό. Έχει παίξει σημαντικό ρόλο και έχει διαμορφώσει αυτά τα παιδιά, το ότι μπορεί τα προηγούμενα χρόνια να είδαν τον πατέρα τους να μένει άνεργος, τη μητέρα τους να κλαίει γιατί δεν τα έβγαζε πέρα, την οικογένειά τους να υποφέρει. Αυτά τα παιδιά, που τότε ήταν 5, 6 και 8 ετών, σήμερα είναι 15, 16 και 18 ετών».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η καθαρή κερδοφορία των αλυσίδων παραμένει σε χαμηλά επίπεδα και καταγράφει περαιτέρω υποχώρηση, τη στιγμή που το λειτουργικό κόστος αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από τις πωλήσεις επιβαρύνοντας σημαντικά τα συνολικά αποτελέσματα του κλάδου. Παράλληλα, οι επενδύσεις συνεχίζουν να βασίζονται κυρίως σε τραπεζικό δανεισμό και ίδια κεφάλαια, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες θεσμικές παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη Παντελιάδη, πρόεδρο της ΕΣΕ «ένα βιώσιμο και οικονομικά αποτελεσματικό μοντέλο για την ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ θα μπορούσε να διαμορφωθεί με 4 έως 6 αλυσίδες». Σημειώνεται ότι σήμερα στη χώρα δραστηριοποιούνται περίπου 43 αλυσίδες, από 67 το 2010. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Γιάννης Μασούτης αντιπρόεδρος ΕΣΕ τόνισε ότι θα υπάρξει περαιτέρω συγκέντρωση του κλάδου. «Ήδη γίνονται εξαγορές. Θα συνεχιστούν και το 2026» ανέφερε ο κ. Μασούτης και προσέθεσε ότι αυτό συμβαίνει λόγω της μεγάλης πίεσης που δέχεται ο κλάδος σούπερ μάρκετ, μεταξύ άλλων, από τα μέτρα της κυβέρνησης, τα υψηλά μισθώματα, τα αυξημένα κόστη λειτουργίας κ.ά.
Αναφορικά με τα οικονομικά μεγέθη του κλάδου τη χρονιά που πέρασε ο Απόστολος Πεταλάς, γενικός διευθυντής ΕΣΕ σημείωσε ότι με τη βοήθεια του ΙΕΛΚΑ αναλύθηκαν οι ισολογισμοί 43 αλυσίδων. Όπως προέκυψε από τα στοιχεία, το 2024 οι πωλήσεις (χωρίς ΦΠΑ) ανήλθαν σε 13,061 δισ. ευρώ από 12,512 δισ. ευρώ το 2023 (αύξηση 4,4%), τα κέρδη προ φόρων σε 215 εκατ. ευρώ (μειωμένα κατά 6,5%). Το καθαρό περιθώριο κέρδους από 1,84% το 2023 μειώθηκε στο 1,65% το 2024 ενώ τα EBITDA από 6,54% υποχώρησαν στο 5,97%. Σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, «η καθαρή κερδοφορία των αλυσίδων σούπερ μάρκετ είναι εξαιρετικά χαμηλή και φθίνουσα». Παράλληλα, οι επενδύσεις ανήλθαν σε 400 εκατ. ευρώ από 592 εκατ. ευρώ το 2023. Την περίοδο 2020-2025 οι επενδύσεις άγγιξαν τα 2,2 δισ. ευρώ. Συνολικά την τελευταία δεκαετία ο κλάδος έχει επενδύσει περίπου 3,5 δισ. ευρώ.
Στο εννεάμηνο του 2025 (Ιανουάριος -Σεπτέμβριος) ο συνολικός τζίρος της αγοράς ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων έφτασε τα 10,51 δισ. ευρώ με βάση τα στοιχεία της εταιρείας ερευνών Circana, δηλαδή 632 εκατ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Στην άνοδο συνέβαλλαν τόσο τα προϊόντα με σταθερό barcode που συγκέντρωσαν 8,16 δισ. ευρώ, όσο και τα επί ζυγίω προϊόντα τα οποία έφτασαν τα 2,35 δισ. ευρώ με ανάπτυξη στο +9%. Στην αγορά των ταχυκίνητων προϊόντων κυριαρχούν τα τρόφιμα που αντιπροσωπεύουν το 82,5% του συνολικού τζίρου με 8,67 δισ. ευρώ και αύξηση 7,3%. Παρά την επιβράδυνση του πληθωρισμού, οι τιμές συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά. Στα τυποποιημένα προϊόντα η μέση τιμή ανά μονάδα αυξήθηκε κατά 1,5% το εννεάμηνο ενώ ο όγκος πωλήσεων σημείωσε άνοδο 4,2%. Παράλληλα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έφτασαν το 27,1% της συνολικής αγοράς με αύξηση 7,3% ενώ τα επώνυμα κινήθηκαν με ρυθμό 5,1%. Το 24,4% των πωλήσεων του εννεαμήνου προήλθε από προϊόντα σε καθεστώς έκπτωσης έναντι 25,4% το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.
Ώθηση από τον τουρισμό
Η αγορά των ταχυκίνητων προϊόντων δεν ενισχύεται μόνο από τους Έλληνες καταναλωτές. Σημαντική είναι η ώθηση από τους τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα μας για διακοπές. ‘Αλλωστε, η τουριστική ανάπτυξη καθώς και το Airbnb ως τάση ενισχύουν την προετοιμασία γευμάτων εντός των καταλυμάτων, εντείνοντας περαιτέρω τη ζήτηση για τρόφιμα αλλά και προϊόντα καθημερινής χρήσης.
Η NielsenIQ δημοσιοποίησε πρόσφατα μελέτη που διεξήχθη το καλοκαίρι του 2025 σε 14 τουριστικές περιοχές της χώρας, με δείγμα 2.010 τουρίστες από 11 εθνικότητες. Σύμφωνα με την μελέτη, οι τουρίστες πραγματοποιούν ουσιαστικές αγορές προϊόντων FMCG κατά τη διάρκεια της παραμονής τους. Συγκεκριμένα, το 94% των επισκεπτών αγόρασε είδη Grocery, με το εμφιαλωμένο νερό να καταγράφει εντυπωσιακή διείσδυση 82%, ενώ η μπύρα ακολουθεί με 41%. Οι αγορές αυτές δεν είναι τυχαίες: οι τουρίστες επιλέγουν προϊόντα με βάση την ελληνική προέλευση, την τιμή και τη διαθεσιμότητα, ενώ η αυθόρμητη αγορά κυριαρχεί, ιδιαίτερα σε κατηγορίες όπως τα αναψυκτικά και τα σνακ. Οι τύποι καταστημάτων που επιλέγονται για τις αγορές διαφοροποιούνται ανάλογα με την ανάγκη και το προφίλ του ταξιδιώτη. Οι υπεραγορές και τα σούπερ μάρκετ αποτελούν τον βασικό προορισμό για προγραμματισμένες αγορές και εφοδιασμό, συγκεντρώνοντας το μεγαλύτερο μερίδιο δαπάνης (40%). Τα mini markets και τα περίπτερα εξυπηρετούν κυρίως αυθόρμητες αγορές, προσφέροντας ευκολία και ταχύτητα, ενώ τα φαρμακεία και τα καταστήματα καλλυντικών προσελκύουν τουρίστες που αναζητούν premium προϊόντα και είδη προσωπικής φροντίδας. Οι φούρνοι και οι λαϊκές αγορές, από την άλλη, αποτελούν επιλογές για φρέσκα και τοπικά προϊόντα, ενισχύοντας την εμπειρία του επισκέπτη με αυθεντικά ελληνικά στοιχεία.
Η μελέτη καταγράφει επίσης τις συνήθειες κατανάλωσης: οι τουρίστες καταναλώνουν κυρίως στα καταλύματα ή “on-the-go”, με το snacking να είναι η πιο συχνά αυτοπαρασκευασμένη κατηγορία. Παράλληλα, η εμπειρία στο κατάστημα αξιολογείται θετικά, με πάνω από 90% των ερωτηθέντων να δηλώνουν ικανοποιημένοι από την ποικιλία και την ευκολία εντοπισμού των προϊόντων. Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν οι μισοί τουρίστες (48%) επισκέπτονται την Ελλάδα για πρώτη φορά, ενώ το 18% είναι επαναλαμβανόμενοι επισκέπτες. Οι αγοραστικές τους συνήθειες διαμορφώνονται από το είδος του ταξιδιού, τη διάρκεια παραμονής και τη σύνθεση της παρέας, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά εθνικότητα και περιοχή.
Αποκλιμάκωση πληθωριστικών τάσεων
Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ τον Οκτώβριο 2025 διαμορφώθηκε στο +1,08% σε σχέση με τον Οκτώβριο 2024, σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την περίοδο Μαΐου-Αυγούστου 2025. Συνολικά το κυλιόμενο 12μηνο (Νοέμβριος 2024-Οκτώβριος 2025) καταγράφει αύξηση +0,85%. Από έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) προκύπτει ότι μεγαλύτερες μειώσεις τιμών τον Οκτώβριο 2025 σε σχέση με τον Οκτώβριο 2024 καταγράφονται στις κατηγορίες: φρέσκα φρούτα και λαχανικά (-8,06%), απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού (-5,10%), τρόφιμα παντοπωλείου (-4,77%), χαρτικά, καλλυντικά & είδη προσωπικής υγιεινής (-2,51%), είδη μιας χρήσης, οικιακά είδη (-1,24%). Οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά (η μείωση προέρχεται από την κατηγορία των λαχανικών η οποία ευνοείται το τελευταίο διάστημα από τις καιρικές συνθήκες), στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού και στα τρόφιμα παντοπωλείου (λόγω και της αποκλιμάκωσης της τιμής στο ελαιόλαδο). Μεγαλύτερες αυξήσεις τον Οκτώβριο 2025 σε σχέση με τον Οκτώβριο 2024 καταγράφονται στις κατηγορίες: μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη (+12,23%), φρέσκα κρέατα (+10,54%), είδη πρωινού & ροφήματα (+5,53%), γαλακτοκομικά και χυμοί ψυγείου (+4,91%), φρέσκα ψάρια και θαλασσινά (+3,98%). Σε σχέση με τις αυξήσεις στα φρέσκα κρέατα πρόκειται για εξέλιξη η οποία οφείλεται πρώτον στις αυξήσεις των διεθνών τιμών στα εισαγόμενα είδη και ειδικά στο μοσχάρι λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου (σημειώνεται ότι η πλειοψηφία του μοσχαριού και χοιρινού που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγωγής) και δεύτερον στις ασθένειες ζώων που έπληξαν πολλές περιοχές εκτροφής στην Ελλάδα και ειδικά τα αμνοερίφια. Οι ασθένειες και η μείωση στο ζωικό κεφάλαιο πλέον επηρεάζει και την κατηγορία των γαλακτοκομικών και ιδιαίτερα των τυροκομικών προϊόντων, καθώς αυξάνεται το κόστος παραγωγής τους. Οι διεθνείς τιμές του κακάο και του καφέ, επηρεάζουν τις κατηγορίες των γλυκών, και του πρωινού και των ροφημάτων, αλλά και των κατεψυγμένων (π.χ. παγωτά, γλυκά). Σε σχέση με την τιμή του κακάο, οι αυξήσεις στις τιμές πρώτων υλών διεθνώς τις τελευταίας 2ετίας λόγω των κλιματικών συνθηκών ήταν πολύ υψηλές. Σημειώνεται ότι λόγω της φύσης των προϊόντων που χρησιμοποιούν κακάο, τα υποπροϊόντα (σοκολάτα) αλλά και τα τελικά προϊόντα (γλυκά) παράγονται σε επόμενους χρόνους με διαφορετικές τιμές.
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη
Την ίδια στιγμή έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ καταδεικνύει εξασθένιση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης τον Οκτώβριο. Συγκεκριμένα, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε στις -47,6 μονάδες, έναντι -45,6 μονάδες τον Σεπτέμβριο με τους Έλληνες καταναλωτές να εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ. Οι επιμέρους δείκτες για την γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα, αλλά και τα οικονομικά των νοικοκυριών επιδεινώνονται. Αντίθετα, η πρόθεση για μείζονες αγορές ενισχύεται με την αποταμίευση ωστόσο να εξασθενεί ελαφρά.
Αναλυτικότερα, οι αρνητικές προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους κατά τους προσεχείς 12 μήνες εντάθηκαν τον Οκτώβριο στις -44,2 (από -39,8). Το 58% (από 54%) των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 6% προβλέπει μικρή βελτίωση. Η πρόθεση των καταναλωτών για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) ενισχύθηκε ήπια με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -41,6 (από -46,3) μονάδες. Το 51% (από 53%) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες, ενώ το 6% (από 4%) αναμένει το αντίθετο.
Ο δείκτης της πρόθεσης για αποταμίευση τους προσεχείς 12 μήνες υποχώρησε ελαφρά στις -67,5 μονάδες από -65,9 μονάδες τον Σεπτέμβριο. Το 84% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο, ενώ το 15% τη θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή. Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» διαμορφώθηκε στο 60% (από 65%), ενώ στο 9% διατηρήθηκε το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν 24% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι «έχουν χρεωθεί» διαμορφώθηκε στο 7% από 6% τον προηγούμενο μήνα. Στο ερώτημα το οποίο αξιολογεί το βαθμό αβεβαιότητας των νοικοκυριών ως προς τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις, το 59,4% έκρινε τον Οκτώβριο ότι η οικονομική κατάστασή του μπορεί να προβλεφθεί δύσκολα ή σχετικά δύσκολα, από 58,1% τον προηγούμενο μήνα.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Κατακτώντας τον ρόλο μιας «γέφυρας» ανάμεσα στον ασθενή, το περιβάλλον του και το Εθνικό Σύστημα Υγείας, οι ΚΟΜΥ αποτελούν κρίσιμο στήριγμα αξιοπρέπειας και ποιότητας ζωής. Η συνεχής ενίσχυσή τους δεν αποτελεί απλώς μια θεσμική επιλογή, αλλά ένα σημαντικό βήμα προς τη μείωση των ανισοτήτων, την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Επισκέψεις σε 900 περιοχές μόνο τον Νοέμβριο
Οι Κινητές Ομάδες Υγείας, μόνο τον μήνα Νοέμβριο, πραγματοποιούν επισκέψεις σε 900 περιοχές ανά την επικράτεια. Από τη Θράκη μέχρι και την Κρήτη. Ο ρόλος που επιτελούν είναι πολυεπίπεδος. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι πλέον οι ΚΟΜΥ φθάνουν σε πληθυσμούς και τοπικές κοινωνίες όπου υπάρχουν άνθρωποι με κινητικά προβλήματα, ηλικιωμένοι, κατακεκλιμένοι ασθενείς, που αρκετοί εξ’ αυτών μάλιστα βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές.
Τι δείχνουν τα στοιχεία από τη δράση των ΚΟΜΥ
Τα πρώτα στοιχεία από τις επισκέψεις που έχουν πραγματοποιήσει οι ΚΟΜΥ, μέσω των δράσεων σε μόλις δύο εβδομάδες (Νοέμβριος 2025), είναι άκρως ενθαρρυντικά και εντυπωσιακά, ιδιαιτέρως σε ό,τι αφορά στις κατ’ οίκον επισκέψεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέγραψε ο ΕΟΔΥ, περισσότεροι από 5.000 ωφελούμενοι πολίτες έχουν λάβει ιατρικές υπηρεσίες μέσω των Κινητών Ομάδων Υγείας, εκ των οποίων οι 1.300 δέχθηκαν επίσκεψη και ιατρική φροντίδα κατ’ οίκον, σε διάστημα μόλις 15 ημερών. Όπως τονίζουν οι αρμόδιοι του ΕΟΔΥ, ημέρα με την ημέρα η τάση που καταγράφεται είναι αυξητική, δεδομένου πως οι πολίτες μαθαίνουν και ενημερώνονται όλο και περισσότερο για το ρόλο που επιτελούν οι ΚΟΜΥ.
Εξίσου ενδιαφέροντα είναι και τα πρώτα στοιχεία, με βάση τις παρεμβάσεις που καταγράφηκαν από το ιατρικό προσωπικό που απαρτίζει τις Κινητές Ομάδες Υγείας. Αντιγριπικοί εμβολιασμοί, αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής για αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των παθήσεων των πολιτών, παραπομπή για προληπτικές εξετάσεις (μαστογραφία και τεστ ΠΑΠ), καθώς και παραπομπές σε νοσοκομεία, είναι έως τώρα οι κυριότερες κατηγορίες που έχουν παρέμβει οι επιστήμονες υγείας, μέσω της νέας αυτής μόνιμης υπηρεσίας του ΕΟΔΥ.
Επίσης, μετά τα αποτελέσματα των εξετάσεων και την κλινική εξέταση από τους ιατρούς, κατά τη διάρκεια των δράσεων των ΚΟΜΥ, αρκετοί ωφελούμενοι βρέθηκαν απορρυθμισμένοι αναφορικά με την αρτηριακή τους πίεση και τις τιμές σακχάρου, παρόλο που ακολουθούσαν φαρμακευτική αγωγή. Ακόμα, αρκετοί ωφελούμενοι βρέθηκαν με ανεπαρκή εμβολιαστική κάλυψη και δεν διέθεταν άυλη συνταγογράφηση.
Τηλεφωνική γραμμή 1135
Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία αυτή διαδραματίζει και η δωρεάν τηλεφωνική γραμμή 1135, η οποία λειτουργεί ήδη σε καθημερινή βάση (08:00-16:00), προκειμένου οι πολίτες να ενημερώνονται για τις δράσεις των ΚΟΜΥ, υποβάλλοντας τα αιτήματά τους για κατ’ οίκον επισκέψεις και να ενημερώνονται για την εξυπηρέτησή τους από σταθερά ιατρεία των ΚΟΜΥ στην κοινότητά τους. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο κατά την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας της γραμμής, οι κλήσεις πολιτών αλλά και φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για να λάβουν σχετική ενημέρωση για την παρουσία των ΚΟΜΥ, έφθασαν τριψήφιο αριθμό.
Ενίσχυση των Κινητών Ομάδων Υγείας
«Οι Κινητές Ομάδες Υγείας αποτελούν πλέον έναν από τους πιο ουσιαστικούς, ανθρώπινους και αναπόσπαστους μηχανισμούς του συστήματος υγείας μας. Με τη συνεχή τους παρουσία στην κοινότητα, διασφαλίζουν ότι κανένας πολίτης δεν μένει χωρίς φροντίδα- ιδίως όσοι αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς στη μετακίνησή τους», αναφέρει η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, μιλώντας στη δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Έφη Φουσέκη και προσθέτει: «Για τους συμπολίτες μας με κινητικά προβλήματα και γενικότερα για όσους ανθρώπους έχουν ανάγκη για κατ’ οίκον υπηρεσίες υγείας, οι επισκέψεις των ΚΟΜΥ δεν αποτελούν απλώς μια δράση. Είναι ένα κρίσιμο στήριγμα, που ενισχύει την ποιότητα ζωής, με αξιοπρέπεια και σεβασμό, εκεί ακριβώς όπου υπάρχει ανάγκη: στο σπίτι, στο περιβάλλον ασφάλειας του ασθενούς».
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας επισημαίνει ακόμα ότι οι Κινητές Ομάδες Υγείας θα συνεχίσουν να ενισχύονται, με την επιστημονική κοινότητα και τον κόσμο να αναγνωρίζει τον πολύτιμο ρόλο τους στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και στην προστασία των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας. «Μέσω των ΚΟΜΥ, μεταξύ άλλων σημαντικών, θέλουμε να μειώσουμε τις ανισότητες στην υγεία και να ενισχύσουμε την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, ιδιαίτερα προς τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Σήμερα, οι ΚΟΜΥ λειτουργούν ως «γέφυρα» ανάμεσα στον ασθενή, τους οικείους του και το Εθνικό Σύστημα Υγείας και αυτή την κατάκτηση οφείλουμε να την αξιοποιήσουμε περαιτέρω», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η κ. Αγαπηδάκη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο υπουργός Εξωτερικών, που αναμένεται σήμερα στη Γενεύη για συνομιλίες με ευρωπαίους και ουκρανούς αξιωματούχους, αντέκρουσε έτσι όσα ανέφεραν τρεις αμερικανοί γερουσιαστές, σύμφωνα με τους οποίους το κείμενο ενστερνίζεται απόλυτα αξιώσεις της Ρωσίας.
«Η ειρηνευτική πρόταση συντάχθηκε από τις ΗΠΑ», αντέτεινε ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο μέσω X. Το κείμενο «προσφέρεται ως ισχυρό πλαίσιο για τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις. Βασίζεται σε στοιχεία που συνεισέφερε η ρωσική πλευρά, αλλά και σε προηγούμενες και συνεχιζόμενες συνεισφορές της Ουκρανίας», πρόσθεσε.
Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τόμι Πίγκοτ ανέφερε μέσω X, αντιδρώντας στις δηλώσεις τριών μελών της Γερουσίας, πως αυτό που υποστήριξαν είναι «κατάφωρα ψευδές».
Τα τρία μέλη της αμερικανικής άνω Βουλής —ο ρεπουμπλικάνος Μάικ Ράουντς, ο ανεξάρτητος Άνγκους Κινγκ και η δημοκρατική Τζιν Σαχίν— υποστήριξαν ότι ο Μάρκο Ρούμπιο τους είπε ότι το έγγραφο δεν εκφράζει επίσημες θέσεις των ΗΠΑ, είναι απλώς αφετηρία για συνομιλίες, που περιέχει «κατάλογο ρωσικών επιθυμιών».
«Ο υπουργός Ρούμπιο μας τηλεφώνησε το απόγευμα. Νομίζω πως μας εξήγησε πολύ καθαρά ότι γίναμε αποδέκτες πρότασης που διαβιβάστηκε από έναν από τους αντιπροσώπους μας. Δεν πρόκειται για δική μας σύσταση. Δεν πρόκειται για δικό μας σχέδιο ειρήνης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο γερουσιαστής Ράουντς.
Ο κ. Ρούμπιο αναμένεται σήμερα στη Γενεύη, μαζί με τον διπλωματικό απεσταλμένο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τον Στιβ Γουίτκοφ, για συνομιλίες με τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους, που δεν έκρυψαν την ανησυχία τους για το σχέδιο των 28 σημείων.
Το έγγραφο, που δημοσιοποιήθηκε από διάφορα ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένου του AFP, επαναλαμβάνει αξιώσεις-κλειδιά της Μόσχας, ιδίως την εκχώρηση εδαφών της Ουκρανίας στη Ρωσία, τη μείωση του μεγέθους του στρατού της, την οριστική εγκατάλειψη της προσπάθειας να ενταχθεί στο NATO. Προσφέρει επίσης δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας στο Κίεβο για να προληφθεί οποιαδήποτε νέα ρωσική επίθεση.
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έδωσε προθεσμία ως την 27η Νοεμβρίου, την ημέρα της γιορτής των Ευχαριστιών, στον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να απαντήσει στην πρόταση.
Ωστόσο χθες ο ρεπουμπλικάνος απάντησε μονολεκτικά «όχι» όταν του τέθηκε η ερώτηση αν το σχέδιο για την επίλυση της σύγκρουσης είναι η «τελευταία προσφορά» της Ουάσιγκτον.
«Προσπαθούμε να τερματίσουμε» τον πόλεμο, «με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, πρέπει να τελειώσει» η σύρραξη, που γενικεύτηκε με την εισβολή των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην ουκρανική επικράτεια την 24η Φεβρουαρίου 2022, επέμεινε ο αμερικανός πρόεδρος, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο κ. Μπαουρέλ ηγείται της παγκόσμιας προσπάθειας για την ψηφιακή παρακολούθηση και πρόγνωση των ωκεανών μέσω του Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Διδύμου του Ωκεανού (European Digital Twin of the Ocean), μιας πλατφόρμας, η οποία έχει αναπτυχθεί για την Ευρωπαϊκή Ένωση και αναπαριστά ψηφιακά κάθε λεπτομέρεια των ωκεανών. Όπως επισημαίνει ο κ. Μπαουρέλ αυτό που παρατηρούν είναι «ιδιαίτερα επείγουσες προκλήσεις στα ύδατα της ΕΕ». Παράλληλα, αναλύει τις περιοχές που ανησυχούν περισσότερο την επιστημονική κοινότητα με τη Μεσόγειο να αναδεικνύεται σε ένα από τα hotspot του πλανήτη. «Τον Ιούνιο του 2025, η λεκάνη της Μεσογείου κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο που έχει σημειωθεί ποτέ, με θερμοκρασίες επιφάνειας που έφτασαν τους 30 °C, σχεδόν 5 °C πάνω από το κανονικό, και το 62% της επιφάνειάς της να επηρεάζεται από ισχυρούς ή ακραίους θαλάσσιους καύσωνες — το υψηλότερο ποσοστό που έχει παρατηρηθεί ποτέ», υπογραμμίζει.
Αναφερόμενος στη συμβολή της επιστήμης στη μελέτη των ωκεανών ο κ. Μπαουρέλ τονίζει ότι η «επιστήμη αφήνει τον ωκεανό να μιλήσει για τον εαυτό του μέσω διάφανων και αξιόπιστων στοιχείων». Επιπλέον, αναφέρεται στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση των ωκεανών ενώ μιλά για τη συνεργασία με την Ελλάδα και την ελληνική επιστημονική κοινότητα. «Η Ελλάδα είναι από πολλές απόψεις πρωτοπόρα στην Ευρώπη όσον αφορά την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστώντας την έναν από τους βασικούς συντελεστές στη σύγχρονη ωκεανογραφία», σημειώνει.
Τέλος μιλά για την μετατροπή του Mercator Ocean International σε διακυβερνητικό οργανισμό που θα ηγηθεί της παγκόσμιας ανάπτυξης προηγμένων ψηφιακών υπηρεσιών για τους ωκεανούς.
Σημειώνεται ότι ο κ. Μπαουρέλ, στο πλαίσιο της Γιορτής της Επιστήμης 2025 που διοργανώνει το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος σε συνεργασία με τη γαλλική πρεσβεία, θα συμμετέχει σε συζήτηση αύριο Δευτέρα στις 19.00, με θέμα «Η τεχνητή νοημοσύνη στην Υπηρεσία των Ωκεανών».
Ακολουθεί η συνέντευξη που παραχώρησε ο κ. Μπαουρέλ στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στη δημοσιογράφο Ιωάννα Καρδάρα:
ΕΡ. Ποιες είναι οι πιο ανησυχητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους ωκεανούς που παρατηρείτε και πώς αυτές επηρεάζουν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα αλλά και την καθημερινή ζωή των πολιτών;
Το Mercator Ocean συντονίζει την έκθεση για την Κατάσταση των Ωκεανών του Copernicus για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μέσα από την 9η έκδοση που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο, και με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 ειδικών από την Ευρώπη και όλο τον κόσμο, παρατηρούμε σαφή και ανησυχητικά σημάδια. Οι ωκεανοί βρίσκονται υπό άνευ προηγουμένου πίεση από αυτό που ο ΟΗΕ αποκαλεί «τριπλή πλανητική κρίση»: κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας και ρύπανση. Ο ωκεανός απορροφά περίπου το 90 % της υπερβολικής θερμότητας που παράγεται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και, το 2024, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε το ρεκόρ των 21 °C, ενώ ορισμένοι θαλάσσιοι καύσωνες διήρκησαν για πάνω από 300 ημέρες.
Η θέρμανση των ωκεανών έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2005 και το 2023, το 22% της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως βίωσε τουλάχιστον ένα σοβαρό ή ακραίο θαλάσσιο κύμα καύσωνα. Αυτά τα κύματα καύσωνα προκαλούν ήδη μαζική θνησιμότητα μεταξύ των κοραλλιών, των δασών φυκιών και των θαλάσσιων λιβαδιών, μεταβάλλοντας την κατανομή των ψαριών και επιταχύνοντας την εξάπλωση των εισβάλλοντων ειδών.
Κοντά μας, παρατηρούμε ιδιαίτερα επείγουσες προκλήσεις στα ύδατα της ΕΕ: συχνούς και έντονους θαλάσσιους καύσωνες στη Μεσόγειο, ταχεία εξάπλωση εισβάλλοντων ειδών όπως το γαλάζιο καβούρι του Ατλαντικού ή «το γενειοφόρο σκουλήκι φωτιάς», καθώς και οξίνιση των ωκεανών που προχωρά ταχύτερα στις ευρωπαϊκές θάλασσες από τον παγκόσμιο μέσο όρο, επηρεάζοντας άμεσα την υδατοκαλλιέργεια και τη βιοποικιλότητα. Η έκθεση για την κατάσταση των ωκεανών υπογραμμίζει, για παράδειγμα, πώς ο καύσωνας του 2023 στη Μεσόγειο συνέβαλε στην κατάρρευση της αλιείας αχιβάδων στο Δέλτα του Πάδου στην Ιταλία.
Η στάθμη της θάλασσας έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου 228 mm από το 1901, με αποτέλεσμα την αύξηση των πλημμυρών, της διάβρωσης και της εισροής αλμυρού νερού, ιδίως στα Δέλτα και στις παράκτιες πόλεις που βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο.
Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν άμεσα τους πολίτες: από την επισιτιστική ασφάλεια, καθώς τα αποθέματα ψαριών μετακινούνται ή μειώνονται, έως την ασφάλεια των παράκτιων οικισμών, τους κινδύνους για τα λιμάνια, τις υποδομές, τον τουρισμό και την πολιτιστική ταυτότητα των παράκτιων κοινοτήτων. Οι εκθέσεις για την κατάσταση των ωκεανών στοχεύουν ακριβώς στο να μετατρέψουν τους επιστημονικούς δείκτες σε χρήσιμες γνώσεις για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία.
ΕΡ. Ποιες περιοχές στον πλανήτη πρέπει να μας ανησυχούν περισσότερο;
Κανένα τμήμα των ωκεανών δεν έχει πλέον γλιτώσει από αυτή την τριπλή πλανητική κρίση. Σε όλο τον κόσμο, η θέρμανση των ωκεανών, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η οξίνιση και η ρύπανση μάς επηρεάζουν όλους.
Η Μεσόγειος ξεχωρίζει ως ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία (hotspots). Θερμαίνεται ταχύτερα από τους παγκόσμιους ωκεανούς και βιώνει άνευ προηγουμένου θαλάσσιους καύσωνες. Τον Ιούνιο του 2025, η λεκάνη της Μεσογείου κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο που έχει σημειωθεί ποτέ, με θερμοκρασίες επιφάνειας που έφτασαν τους 30 °C, σχεδόν 5 °C πάνω από το κανονικό, και το 62% της επιφάνειάς της να επηρεάζεται από ισχυρούς ή ακραίους θαλάσσιους καύσωνες — το υψηλότερο ποσοστό που έχει παρατηρηθεί ποτέ. Οι καύσωνες στις αρχές της σεζόν προσθέτουν επιπλέον πίεση στα οικοσυστήματα και τις κοινωνίες.
Οι πολικές περιοχές παραμένουν ένα άλλο θέμα προτεραιότητας. Ο πάγος της Αρκτικής έχει μειωθεί κατά 4% ανά δεκαετία από το 1979, ενώ ο πάγος της Ανταρκτικής έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ το 2023 — 1,9 εκατομμύρια km² κάτω από τον μέσο όρο της περιόδου 1993-2010. Αυτές οι αλλαγές διαταράσσουν ολόκληρα οικοσυστήματα, μεταβάλλουν τα καιρικά μοτίβα και επιταχύνουν την άνοδο της στάθμης της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι ημι-κλειστές θάλασσες, όπως η Βαλτική, είναι εξαιρετικά ευαίσθητες. Το 2022, σχεδόν τα 2/3 της Βαλτικής Θάλασσας βίωσαν θαλάσσιους καύσωνες με ανωμαλίες έως +9,6 °C, σε συνδυασμό με φαινόμενα ευτροφισμού και έλλειψης οξυγόνου, προκαλώντας σοβαρό οικολογικό στρες.
Τέλος, οι «χαμηλές παράκτιες περιοχές » και τα μικρά νησιωτικά κράτη αντιμετωπίζουν ήδη εντονότερες πλημμύρες, διάβρωση και επιπτώσεις καταιγίδων λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και των πιο έντονων κυμάτων.
ΕΡ. Ποια τα δεδομένα για την εξέλιξη των ακραίων καιρικών φαινομένων; Μπορούν να προβλεφθούν πλέον με μεγαλύτερη ακρίβεια;
Οι ωκεανοί και η ατμόσφαιρα είναι αδιαχώριστα συστήματα, επομένως οι διαταραχές στον ωκεανό επηρεάζουν έντονα τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Τα βελτιωμένα δίκτυα παρατήρησης και τα πιο ισχυρά μοντέλα σηματοδοτούν την δυνατότητα πρόβλεψης αυτών των φαινομένων
με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια — αλλά οι βασικές τάσεις είναι ανησυχητικές.
Οι εκθέσεις για την κατάσταση των ωκεανών δείχνουν ότι τα ακραία φαινόμενα στον ωκεανό γίνονται όλο και πιο συχνά, πιο έντονα και μεγαλύτερης διάρκειας. Το 1/5 των παγκόσμιων ωκεανών υπέστη σοβαρούς ή ακραίούς θαλάσσιους καύσωνες. Παρατηρούμε επίσης αύξηση των ακραίων κυμάτων, συμπεριλαμβανομένων κυμάτων άνω των 7 μέτρων που καταγράφηκαν στο λιμάνι της Μελίγια κατά τη διάρκεια μιας έντονης καταιγίδας το 2022.
Αυτά τα ακραία φαινόμενα των ωκεανών ενισχύουν τα ακραία φαινόμενα της ξηράς.
Στον τομέα των προβλέψεων, η πρόοδος είναι σημαντική. Μέσω της υπηρεσίας Copernicus Marine Service, το Mercator Ocean λειτουργεί παγκόσμια και περιφερειακά μοντέλα που αφομοιώνουν δορυφορικά και επιτόπια δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. Αυτό μας επιτρέπει να βοηθήσουμε στην πρόβλεψη καταιγίδων, θαλασσίων καυσώνων, υψηλών κυμάτων ή πλημμυρών στις ακτές μερικές ημέρες έως εβδομάδες νωρίτερα, παρέχοντας κρίσιμες πληροφορίες έγκαιρης προειδοποίησης.
Ωστόσο, ορισμένα σύνθετα γεγονότα — για παράδειγμα, ένα θαλάσσιο κύμα καύσωνα σε συνδυασμό με χαμηλά επίπεδα οξυγόνου και ρύπους — παραμένουν δύσκολο να προβλεφθούν με ακρίβεια.
Εδώ είναι που η επόμενη γενιά εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του European Digital Twin of the Ocean (Ψηφιακό Δίδυμο Ωκεανού) που υποστηρίζεται από υπολογιστές υψηλής απόδοσης και τεχνητή νοημοσύνη, αναμένεται να επιφέρει σημαντική πρόοδο.
ΕΡ. Πώς μπορεί η επιστήμη να δώσει πραγματικά «φωνή στον ωκεανό» ;
Για μένα, το να δώσω «φωνή» στον ωκεανό σημαίνει να κάνω την μεταβαλλόμενη πραγματικότητά του ορατή και κατανοητή στην κοινωνία και στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Η επιστήμη δίνει φωνή στον ωκεανό με τρεις τρόπους:
Η επιστήμη δεν μιλά για τον ωκεανό με συμβολικό τρόπο — αφήνει τον ωκεανό να μιλήσει για τον εαυτό του μέσω διάφανων και αξιόπιστων στοιχείων.
ΕΡ. Η πλατφόρμα «Ψηφιακό Δίδυμο Ωκεανού» ( Digital Twin Ocean) τι παρατηρεί μέχρι στιγμής ειδικά για την περιοχή της Μεσογείου;
Η Μεσόγειος είναι μια περιοχή προτεραιότητας για το Digital Twin Ocean, καθώς συγκεντρώνει πολλές παγκόσμιες προκλήσεις σε μια μικρή αλλά πυκνοκατοικημένη λεκάνη.
Επιστημονικές αναλύσεις δείχνουν:
Μια ισχυρή τάση θέρμανσης και επαναλαμβανόμενα θαλάσσια κύματα καύσωνα, συμπεριλαμβανομένων φαινομένων που εκτείνονται σε βάθη 1.500 μέτρων.
Αυξανόμενους παράκτιους κινδύνους, που οφείλονται στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, την αλλαγή της ενέργειας των κυμάτων και τη μεταβολή των ανεμολογικών μοτίβων.
Ιδιαίτερα δυναμική βιογεωχημεία, όπως αποδεικνύεται από το φαινόμενο του 2022 νοτιοανατολικά της Κρήτης, όπου μια ασυνήθιστη περίοδος ψύχους προκάλεσε άνθιση φυτοπλαγκτόν 50% πιο έντονη από το μέσο όρο.
Το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Δίδυμο του Ωκεανού, που αναπτύχθηκε μέσω του προγράμματος EDITO, ενσωματώνει πλέον αυτές τις παρατηρήσεις και τα μοντέλα σε ένα διαδραστικό περιβάλλον. Τα πρώτα παραδείγματα για τη Μεσόγειο επιτρέπουν ήδη στους χρήστες να:
Οπτικοποιήσουν πώς θα εξελιχθούν οι μελλοντικοί θαλάσσιοι καύσωνες και ποιες παράκτιες ή προστατευόμενες περιοχές θα επηρεαστούν περισσότερο.
Εξερευνήσουν σενάρια παράκτιων πλημμυρών υπό διαφορετικές συνθήκες καταιγίδας και στάθμης της θάλασσας.
Αξιολογήσουν πώς οι μεταβολές στην κυκλοφορία, τη θερμοκρασία και τα επίπεδα θρεπτικών ουσιών θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κατανομή των ειδών, την εξάπλωση των εισβάλλοντων ειδών ή την αλιεία.
Αυτές οι πρώτες εφαρμογές, που παρουσιάστηκαν στην 3η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς τον Ιούνιο του 2025, δείχνουν πώς το Digital Twin θα υποστηρίξει στρατηγικές προσαρμογής σε τομείς όπως η αλιεία, η προστασία των ακτών, ο τουρισμός και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός.
ΕΡ. Πώς εξελίσσεται η μετατροπή του Mercator Ocean σε διακυβερνητικό οργανισμό και ποια η συνεργασία με την Ελλάδα;
Στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς στη Νίκαια, η Ελλάδα και 11 άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην μετατροπή του Mercator Ocean International σε διακυβερνητικό οργανισμό (Intergovernmental Organization – IGO). Κατά τη διάρκεια αυτής της ειδικής εκδήλωσης, η σύμβαση για τον Διακυβερνητικό Οργανισμό (Convention of the future IGO) υιοθετήθηκε και άνοιξε για υπογραφές σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, με τις πρώτες υπογραφές να έρχονται από τη Νορβηγία και τη Γαλλία.
Αυτό σηματοδότησε ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της μετατροπής του σε κοινό ευρωπαϊκό και διεθνές απόκτημα αφιερωμένο στα «ψηφιακά συστήματα, πληροφορίες και υπηρεσίες για τους ωκεανούς». Η Ελλάδα υπήρξε βασικός εταίρος σε όλη αυτή τη διαδικασία. Τον Μάρτιο του 2025, το ελληνικό κοινοβούλιο φιλοξένησε μια ειδική συνεδρίαση για το Mercator Ocean IGO, που οργανώθηκε από την ειδική απεσταλμένη του Έλληνα πρωθυπουργού για τους ωκεανούς, Δρ. Αυγερινοπούλου. Η συνεδρίαση αυτή υπογράμμισε το ενδιαφέρον της Ελλάδας να γίνει ιδρυτικό μέλος και τόνισε τη στρατηγική σημασία για τομείς όπως η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η διαχείριση των υδάτων, οι θαλάσσιες μεταφορές και η ψηφιακή πολιτική. Η συμμετοχή της Ελλάδας ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Οι Έλληνες επιστήμονες είναι διεθνώς αναγνωρισμένοι για την εξειδίκευσή τους στη δημιουργία μοντέλων για τους ωκεανούς και την ψηφιακή καινοτομία κάτι που επισημαίνεται και από τη μακροχρόνια συνεργασία μας. Ιδρύματα όπως το ΕΛΚΕΘΕ και το Πανεπιστήμιο Αθηνών, συμβάλλουν σε αυτό. Επιπλέον, η Ελλάδα είναι από πολλές απόψεις πρωτοπόρα στην Ευρώπη όσον αφορά την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστώντας την έναν από τους βασικούς συντελεστές στη σύγχρονη ωκεανογραφία.
Το Mercator Ocean είναι ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διαχείριση σημαντικών προγραμμάτων που σχετίζονται με τον θαλάσσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένης της ευρωπαϊκής υπηρεσίας πρόγνωσης Copernicus και της ανάπτυξης του μελλοντικού European Digital Twin Ocean. ενώ αποτελεί επίσης ευρωπαϊκό κέντρο, στο οποίο βασίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε μια εποχή που οι ωκεανοί βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο της ατζέντας και η Ευρώπη τοποθετείται ως παγκόσμιος ηγέτης στην επιστημονική περιβαλλοντική διακυβέρνηση, είναι απαραίτητο μια σημαντική χώρα στη ναυτιλία όπως η Ελλάδα να συμμετέχει άμεσα στη διακυβέρνηση του Mercator – με την ένταξή της σε αυτόν. Η Ελλάδα θα συμβάλλει στο να διασφαλιστεί ότι οι βασικές «ναυτικές χώρες » της Ευρώπης θα συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, ενισχύοντας τη συλλογική ικανότητα της Ευρώπης να παρέχει αξιόπιστες ψηφιακές πληροφορίες για τους ωκεανούς και να υποστηρίζει βιώσιμες πολιτικές για την μπλε οικονομία και το κλίμα.
Ερ. Ποια εργαλεία αναπτύσσει το Mercator Ocean International και πώς αξιοποιείτε τα νέα δεδομένα για να βελτιώσετε τη διαχείριση των ωκεανών;
Οι προτεραιότητές μας σήμερα επικεντρώνονται στην ενίσχυση των ικανοτήτων της Ευρώπης στον τομέα της παρακολούθησης και της διαχείρισης των ωκεανών με δύο βασικούς τρόπους.
Πρώτον, επεκτείνουμε την υπηρεσία Copernicus Marine Service ώστε να περιλαμβάνει τη συστηματική παρακολούθηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων — και όχι μόνο των φυσικών και βιογεωχημικών παραμέτρων. Η επέκταση αυτή θα παρέχει μια πληρέστερη και πιο επίκαιρη εικόνα της κατάστασης των ωκεανών, η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την αειφόρο αλιεία.
Δεύτερον, ενσωματώνουμε τις τεχνολογίες Digital Twin Ocean στην υπηρεσία Copernicus Marine Service. Αυτή η διαδραστική πλατφόρμα επιτρέπει προηγμένες προσομοιώσεις και δοκιμές σεναρίων «τι θα συμβεί αν», βοηθώντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους επιστήμονες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη διατήρηση, την ασφάλεια στη θάλασσα και την μπλε οικονομία.
Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται βασικός παράγοντας σε όλες αυτές τις δραστηριότητες.
Ο στόχος δεν είναι η τεχνολογία για την τεχνολογία αλλά να διασφαλιστεί ότι οι καλύτερες διαθέσιμες επιστημονικές γνώσεις για τους ωκεανούς θα μετατραπούν σε αξιόπιστες, αξιοποιήσιμες πληροφορίες που θα υποστηρίζουν τις πολιτικές για τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την αποτελεσματική διαχείριση των ωκεανών.
Ωστόσο, η πιο ελπιδοφόρα πτυχή της τεχνητής νοημοσύνης έγκειται πιθανώς στην ικανότητά της να υποστηρίζει την ανάπτυξη πιο ισχυρών, πιο προσιτών και πιο σχετικών εργαλείων εφαρμογής. Στόχος μας είναι να διευκολύνουμε αυτές τις εξελίξεις παρέχοντας βασικά δεδομένα, γενικά εργαλεία και συνδέσεις σε μια κοινή ευρωπαϊκή πλατφόρμα όπου μπορεί να υποστηρίξει αυτές τις πρωτοβουλίες που είναι προσανατολισμένες στις εφαρμογές. Πρόκειται για έναν τομέα που καθοδηγείται από την καλύτερη δημόσια και ιδιωτική επιχειρηματικότητα, και στον οποίο η Ελλάδα υπερέχει.
Επισυνάπτεται φωτογραφία που παραχώρησε ο κ. Μπαουρέλ credits : Xavier Boymond (photographer) ΑΠΕ-ΜΠΕ
