Η μείωση των αποστάσεων γραμμών σποράς (από 96 σε 50 εκ.) αύξησε σημαντικά την παραγωγή βάμβακος κατά 20% και 12% και τον αριθμό καρυδιών στην κανονική και περιορισμένη άρδευση αντίστοιχα. Αντιθέτως, η αντίστοιχη μείωση της απόστασης γραμμών προκάλεσε σημαντική μείωση του βάρους καρυδιού κατά 14 και 7% αντίστοιχα στην περιορισμένη και κανονική άρδευση.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης που αφορά στην αλληλεπίδραση των αποστάσεων γραμμών σποράς και της άρδευσης στην παραγωγή, ποιότητα της ίνας και ανταγωνισμό με ζιζάνια του βαμβακιού. Η συγκεκριμένη μελέτη, πραγματοποιήθηκε από τον Δρ Νταράουσε Μωχάμεντ, τέως διευθυντή στο Κέντρο Ποιοτικού Ελέγχου, Ταξινόμησης και Τυποποίησης Βάμβακος Θεσσαλίας.
Ειδικότερα, όπως ο ίδιος δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η μελέτη αυτή εξέτασε την ανταπόκριση της παραγωγής βάμβακος και τα τμήματά της σε τρία συστήματα αποστάσεις γραμμών καλλιέργειας, των 96 εκ., 75 εκ. και 50 εκ. κάτω από την επίδραση μιας κανονικής (4 αρδεύσεις) και περιορισμένης άρδευσης (2 αρδεύσεις).
Το βάρος 1.000 σπόρων, σε αντίθεση με τα άλλα τμήματα της παραγωγής επηρεάστηκε πιο αρνητικά από την περιορισμένη άρδευση στο κλασικό σύστημα γραμμών σε σύγκριση με το σύστημα στενών γραμμών (50 εκ.).
Η αναλογία ίνας (%) επηρεάστηκε θετικά από την μείωση των αποστάσεων γραμμών κυρίως από 96 σε 50 εκ., όμως επηρεάστηκε αρνητικά από τη μείωση της άρδευσης. Παράλληλα, μείωση των αποστάσεων γραμμών από 96 σε 50 εκ., αύξησε τον ανταγωνισμό της καλλιέργειας με τα ζιζάνια, όπως μελετήθηκε σε ένα παράλληλο πείραμα. Αυτή η μελέτη προτείνει, αναφέρει ο κ. Μωχάμεντ ότι το σύστημα καλλιέργειας των 50 εκ. θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά την παραγωγή βαμβακιού, και αυτή η αύξηση της παραγωγής θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη χρήση της ίδιας ποσότητας νερού άρδευσης με το κλασικό σύστημα καλλιέργειας.
Επίσης, τα συστήματα στενών γραμμών (50 εκ.), συγκριτικά με τα κλασικά συστήματα καλλιέργειας (96 εκ.), αυξάνουν την παραγωγή βιομάζας (υπολείμματα καλλιέργειας) κατά 33% και 17% σε μια κανονική και περιορισμένη άρδευση αντίστοιχα. Η αυξημένη αυτή βιομάζα μπορεί να αξιοποιηθεί για παραγωγή ενέργειας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το σύστημα των εξαιρετικά στενών γραμμών ( αποστάσεις μεταξύ γραμμών σποράς είναι <38 cm), το οποίο εφαρμόζεται σε ορισμένες χώρες π.χ. στις ΗΠΑ, έχει ορισμένα προβλήματα στην εφαρμογή όπως η αδυναμία στο έλεγχο των ζιζανίων μηχανικά (αναγκαστική χρήση «μεταλλαγμένων» ποικιλιών), η αδυναμία στη σπορά (λόγω χρήσης άλλης σπαρτικής μηχανής σιτηρών που δημιουργεί προβλήματα), η αδυναμία στη συλλογή του προϊόντος με συνηθισμένη picker συλλεκτική μηχανή (αναγκαστική χρήση της striper συλλεκτική μηχανή που υποβαθμίζει την ποιότητα της ίνας), επίσης τo μικροκλίμα του συστήματος αυτού ενδεχομένως, ευνοεί ασθένειες και έντομα και τέλος, την αστάθεια του συστήματος σε μη ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.
Αντιθέτως, το σύστημα των στενών γραμμών (των 50 εκ.) που προτείνεται στη μελέτη αυτή και έχει μελετηθεί στην περιοχή, δεν παρουσιάζει τα παραπάνω προβλήματα στην εφαρμογή, καθόσον υπάρχουν διαθέσιμες σπαρτικές μηχανές σε αποστάσεις των 50 εκ, επίσης ο έλεγχος των ζιζανίων μηχανικά μπορεί να γίνει με φρέζα σκαλιστήρι των τεύτλων (διαθέσιμη). Το σημαντικότερο είναι ότι με την πρόσφατη τεχνολογική πρόοδο στη συγκομιδή βάμβακος, η νέου τύπου picker συλλεκτική μηχανή μπορεί να συγκομίσει το βαμβάκι σε αποστάσεις γραμμών από 38 μέχρι 102 εκ. Αυτή η εξέλιξη έχει ανανεώσει το ενδιαφέρον για την χρήση του συστήματος στενών γραμμών (των 50 εκ). Το σύστημα αυτό έχει προταθεί ως εναλλακτικό σύστημα καλλιέργειας αντί του κλασσικού συστήματος γραμμών (96 εκ.) για αύξηση της παραγωγής, καλύτερη αξιοποίηση του νερού άρδευσης, μείωση του ανταγωνισμού με ζιζάνια αλλά και για την αύξηση της παραγόμενης βιομάζας για ενδεχόμενη ενεργειακή χρήση. Μιλώντας ο Δρ Νταράουσε Μωχάμεντ στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, καταλήγει τονίζοντας:
«Ο αριθμός των φυτών στα τρία συστήματα αποστάσεων γραμμών ήταν ίδιος/στρέμμα. Τα τελευταία χρόνια το σύστημα αποστάσεων γραμμών στα 75 εκ. έχει υιοθετηθεί από παραγωγούς και οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι είναι καλύτερο από το κλασικό των 96 εκ. και έχει καλύτερη παραγωγή. H Ελλάδα ακόμα δεν διαθέτει την νέα συλλεκτική μηχανή picker για τη συλλογή στα 50 εκ. Η σπαρτική μηχανή μπορεί να ρυθμιστεί στα 75 εκ. για καλαμπόκι και βαμβάκι, επίσης η κλασική Picker συλλεκτική που διαθέτουν οι παραγωγοί μπορεί να ρυθμιστεί στα 75 εκ. Συνεπώς το σύστημα των 75 εκ. είναι πιο πρακτικό για την Ελλάδα και κερδίζει έδαφος γιατί έχει καλύτερη παραγωγή, καλύτερος ανταγωνισμός με τα ζιζάνια και έχει μικρότερη απώλεια σε νερό ίσως και σε λιπάσματα».
Αποστόλης Ζώης ΑΠΕ-ΜΠΕ
