Η Δ.Ε.Υ.Α Αλεξάνδρειας ανακοινώνει ότι σήμερα στις 05/08/2026 ημέρα Τετάρτη και ώρα από 10:30 π.μ έως και 13:30 μ.μ θα γίνει διακοπή νερού στη Δ.Κ Νεοκάστρου λόγω έκτακτης αποκατάστασης βλάβης στο δίκτυο ύδρευσης από τα τεχνικά συνεργεία της επιχείρησης.
Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας .
Εκ της Τεχνικής
Υπηρεσίας της ΔΕΥΑ ΑΛ
Οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν σταδιακά, με βάση το τελευταίο ψηφίο του ΑΦΜ, ως εξής:
– 5 Αυγούστου: ΑΦΜ που λήγουν σε 1 και 2
– 6 Αυγούστου: ΑΦΜ που λήγουν σε 3 και 4
– 7 Αυγούστου: ΑΦΜ που λήγουν σε 5 και 6
– 8 Αυγούστου: ΑΦΜ που λήγουν σε 7 και 8
– 9 Αυγούστου: ΑΦΜ που λήγουν σε 9 και 0
Από 10 έως 21 Αυγούστου, η υποβολή μπορεί να γίνεται για όλα τα ΑΦΜ.
Η προθεσμία υποβολής λήγει την Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026 στις 23:59.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται: Ηλεκτρονικά, μέσω της πλατφόρμας vouchers.gov.gr/tourism4all-2026-2027, με τους κωδικούς Taxisnet,
Με φυσική παρουσία, σε οποιοδήποτε Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Τουρισμού, το νέο, αναβαθμισμένο Πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους 2026-2027» σχεδιάστηκε και υλοποιείται με βάση τη στρατηγική του υπουργείου για βιώσιμη και ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη, διάχυση της επισκεψιμότητας στον χώρο και στον χρόνο και περιφερειακή και κοινωνική συνοχή.
Έτσι, το 70% του συνολικού προϋπολογισμού κατευθύνεται σε διακοπές μεταξύ Οκτωβρίου και Απριλίου, ενώ τα ποσά των δυνητικών ωφελούμενων είναι διευρυμένα κατά τους χειμερινούς και πλάγιους μήνες του έτους.
Ταυτόχρονα, το νέο Πρόγραμμα που στοχεύει στην τόνωση του εσωτερικού τουρισμού, έχει πιο ενισχυμένο κοινωνικό πρόσημο.
Επίσης, προβλέπει σημαντική διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων, επιτρέποντας την ένταξη περισσότερων νοικοκυριών της μεσαίας τάξης. Συγκεκριμένα, για τους άγαμους χωρίς τέκνα, το ανώτατο εισοδηματικό όριο αυξάνεται από τα 19.000 ευρώ στα 21.000 ευρώ. Αντίστοιχα, για τους έγγαμους χωρίς παιδιά, το όριο διαμορφώνεται πλέον στα 33.000 ευρώ, από 31.000 ευρώ που ίσχυε προηγουμένως. Όσον αφορά τις πολύτεκνες οικογένειες, τα ανώτατα εισοδηματικά όρια επεκτείνονται σημαντικά, καθώς αυξάνονται κατά 5.000Euro/ανά τέκνο για μονογονείς και οικογένειες με περισσότερα από 4 τέκνα χωρίς ανώτερο όριο, διευρύνοντας ουσιαστικά τον αριθμό ατόμων που είναι δυνητικά ωφελούμενοι. Ενώ οι κληρωθέντες δικαιούχοι όλων των κατηγοριών, με τέσσερα και περισσότερα προστατευόμενα τέκνα, λαμβάνουν πρόσθετη επιδότηση ύψους πενήντα (50,00) ευρώ ανά τέκνο.
Σημειώνεται ότι για πρώτη φορά, τα άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ ≥67%) και οι οικογένειες με τέκνα ΑμεΑ εντάσσονται στο πρόγραμμα χωρίς κανένα εισοδηματικό κριτήριο.
Το Πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις: Η α’ φάση υλοποιείται μέχρι τις 30.06.2027 και η β’ φάση έως 31.12.2027. Στη δεύτερη φάση, δεν θα διεξαχθεί νέα κλήρωση, καθώς οι ωφελούμενοι θα αντληθούν απευθείας από τη λίστα των επιλαχόντων της πρώτης διαδικασίας (κλήρωση Αυγούστου 2026).
Αναλυτικές πληροφορίες για τα κριτήρια συμμετοχής και ενημέρωση των δυνητικών ωφελούμενων παρέχονται μέσω του διαδικτυακού τόπου του Προγράμματος https://vouchers.gov.gr/tourism4all-2026-2027, καθώς και μέσω του Γραφείου Υποστήριξης του Προγράμματος, κατά τις ώρες 09:00 -17:00 στο τηλέφωνο: 210 2150231.
Το Πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Ανάπτυξης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με Φορέα Υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
«Είχαμε πολύ καλές συνομιλίες», υποστήριξε ο αμερικανός πρόεδρος, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Καλιφόρνια (δυτικά), επαναλαμβάνοντας εξάλλου πως το Ιράν επιδιώκει συμφωνία.
«Έχω χρόνο», είπε ακόμα ο ρεπουμπλικάνος ερωτηθείς σχετικά με τον πόλεμο, που διαρκεί πάνω από πέντε μήνες, ενώ οι βουλευτικές εκλογές του μέσου της προεδρικής θητείας πλησιάζουν στον ορίζοντα.
Κατά τον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, που επικαλείται δυο «πηγές στην περιοχή», συζητείται συμφωνία για προσωρινή διευθέτηση, διάρκειας 60 ημερών, ανάμεσα στο Ομάν και στο Ιράν.
Η προκαταρκτική συμφωνία, η οποία σύμφωνα με το ρεπορτάζ μπορεί να ανακοινωθεί εντός της ημέρας, προβλέπει πως όλα τα πλοία που εισέρχονται στο στενό θα ακολουθούν τη βόρεια διαδρομή, στα ιρανικά χωρικά ύδατα, και όλα όσα εξέρχονται θα περνούν από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, χωρίς χρέωση.
Την περίοδο αυτή εξήντα ημερών, εν αναμονή οριστικής συμφωνίας, το τμήμα του στενού ανάμεσα στις δυο χώρες θα αποναρκοθετηθεί, πάντα κατά το κείμενο, που σημειώνει ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί κάτι ακόμη.
«Υπάρχει πιθανότητα να καταλήξουμε σήμερα ή αύριο σε συμφωνία για να ξανανοίξει το στενό και να κατευθυνθούμε προς εξομάλυνση», είπε νωρίτερα χθες ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ στο τηλεοπτικό δίκτυο CNBC.
Οι εντάσεις στο στενό, που μετατράπηκε σε κεντρικό διακύβευμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, συνεχίζονται. Χθες η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO ανακοίνωσε πως πλοίο χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Αυτό αναφέρει, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο καθηγητής Απόστολος Βουλγαράκης, κάτοχος της Έδρας AXA για τις Πυρκαγιές και το Κλίμα στο Πολυτεχνείο Κρήτης και αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Leverhulme για τις Πυρκαγιές, το Περιβάλλον και την Κοινωνία του Imperial College του Λονδίνου.
«Μπορεί τα οικόπεδα να καθαρίζονται (ορθώς), αλλά έξω από τους οικισμούς, σε πιο απομακρυσμένες περιοχές, αυτό δεν συμβαίνει», περιγράφει ο κ. Βουλγαράκης και σημειώνει την περίπτωση της νότιας Κρήτης: «Φέτος οι βροχές ήταν ιδιαίτερα επίμονες, λόγω των νοτιοδυτικών ανέμων που επικράτησαν, επομένως η περιοχή του νότιου Ρεθύμνου που κάηκε ήταν μία από τις ιδιαίτερα επίφοβες. Η αυξημένη βλάστηση παρέμεινε σχετικά υγρή για αρκετό διάστημα, αλλά όταν εμφανίστηκε ο πρώτος καύσωνας του καλοκαιριού που μείωσε δραστικά την υγρασία και αμέσως μετά οι ακραίοι άνεμοι, το “καύσιμο” που υπήρχε ήταν περισσότερο από άλλες χρονιές και η κατάσταση εκρηκτική».
Η «συνέχεια της καύσιμης ύλης» είναι το πιο βασικό κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ των εκτεταμένων πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν στην Ελλάδα φέτος και τα προηγούμενα χρόνια. «Για διαφορετικούς λόγους σε κάθε περίπτωση, η καύσιμη ύλη (βλάστηση) έχει αφεθεί στην τύχη της. Οι περιοχές αποτελούν ένα σχεδόν συνεχές σύμπλεγμα από δάση ή άλλη βλάστηση, χωρίς αρκετές φυσικές ή διαχειριζόμενες ζώνες που θα μπορούσαν να περιορίσουν την εξάπλωση της φωτιάς. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η ελλιπής διαχείριση του δασικού τοπίου είναι και πάλι κεντρικοί παράγοντες», τονίζει ο κ. Βουλγαράκης.
Το νήμα που συνδέει τις πυρκαγιές της Μεσογείου
Ο κ. Βουλγαράκης εντοπίζει δύο κοινούς παρονομαστές που συνδέουν τις μεγάλες φετινές πυρκαγιές στην Ελλάδα, την Ισπανία και τη Γαλλία. Ο πρώτος αφορά στο ότι «η έναρξή τους συνδέεται με ανθρώπινες δραστηριότητες: Δίκτυα ηλεκτροδότησης, εμπρησμοί, αμέλεια. Αυτό μάς θυμίζει ότι οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς στην περιοχή της Μεσογείου μπορεί να είναι πολλοί, αλλά η έναρξη πυρκαγιών στην πλειονότητα των περιπτώσεων προκαλείται από τον άνθρωπο».
Ο δεύτερος παράγοντας είναι «η μη ορθή διαχείριση του τοπίου. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ένα μεγάλο μέρος των εκτάσεων που κάηκαν περιελάμβανε αυξημένη βιομάζα (ζωντανή και νεκρή βλάστηση), είτε λόγω εγκατάλειψης παραδοσιακών γεωργικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων που θα οδηγούσαν σε ένα πιο ελεγχόμενο τοπίο είτε λόγω ανεξέλεγκτης μεγέθυνσης περιαστικών δασών με εύφλεκτη βλάστηση, όπως τα πεύκα».
Υπενθυμίζει, επιπλέον, ότι η Μεσόγειος «είναι μία από τις περιοχές του πλανήτη που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή (hot spot), τόσο από πιο ακραίους καύσωνες όσο και από παρατεταμένες ξηρασίες». «Ενώ δεν έφερε η κλιματική αλλαγή τις πυρκαγιές στη Μεσόγειο -αυτές υπήρχαν πάντα στην περιοχή καθώς το καλοκαίρι επικρατούν ξηροθερμικές συνθήκες- ωστόσο τις έχει εντείνει», επισημαίνει ο καθηγητής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Όπως διευκρινίζει, το γεγονός ότι εφέτος η Ελλάδα δεν βίωσε ακραίους καύσωνες σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, «αυτό δεν σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή δεν αυξάνει τον κίνδυνο, κατά μέσο όρο. Αν φέτος είχαμε ένα πιο ακραίο καλοκαίρι από άποψη ζέστης, οι πυρκαγιές που ζούμε θα ήταν ακόμα χειρότερες. Και αυτά τα καλοκαίρια με ακραία ζέστη μπορεί να μη συμβαίνουν κάθε χρόνο αφού παρ’ όλη την κλιματική υπερθέρμανση ο καιρός πάντα έχει “σκαμπανεβάσματα”, αλλά συμβαίνουν όλο και πιο συχνά λόγω κλιματικής αλλαγής».
Διευθυντής του Εργαστηρίου Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, που μελετά τη σχέση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των πυρκαγιών, ο κ. Βουλγαράκης έχει επικεντρώσει την έρευνά του στη μελέτη των σημαντικών ερωτημάτων που προκύπτουν από τις πυρκαγιές σε κάθε μέρος του πλανήτη. Όπως περιγράφει, οι megafires γίνονται όλο και συχνότερες στην Ευρώπη, ειδικά στη Μεσόγειο, ενώ μεγάλες πυρκαγιές παρατηρούνται, πλέον, συχνότερα και σε πιο υψηλά γεωγραφικά πλάτη, όπως στη Βρετανία και στη Σκανδιναβία, αλλά και σε άλλες περιοχές, όπως η Βόρεια Αμερική, η Νότια Αμερική, η Αυστραλία και η Σιβηρία.
«Στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη, όπως στον Καναδά, τη Σκανδιναβία και τη Σιβηρία, εντοπίζεται μάλιστα και ένας μεγάλος φόβος μας: Ότι πολλά εδάφη τύρφης τα οποία έως τώρα δε μπορούσαν να καούν επειδή ήταν παγωμένα, πλέον, λόγω κλιματικής αλλαγής, ξεκινούν να καίγονται, με αποτέλεσμα μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα να μπορούν πλέον να εισέλθουν στην ατμόσφαιρα. Το πόσο ισχυρή μπορεί να είναι αυτή η “κλιματική ανάδραση” είναι κάτι που μελετάμε στην ομάδα μας στο Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με επιστήμονες από τη βόρεια Ευρώπη», υπογραμμίζει.
Το πρόβλημα της πρόληψης
Στο παρελθόν, ο κ. Βουλγαράκης και η ομάδα του ηγήθηκαν, σε συνεργασία με το UK Met Office, της ανάπτυξης του πρώτου μοντέλου πυρκαγιών (INFERNO) που ενσωματώθηκε στο μοντέλο γήινου συστήματος (UKESM1) του Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ), το βασικό εργαλείο στο ΗΒ και από τα πλέον εδραιωμένα παγκοσμίως για επίσημη πρόγνωση του κλίματος και του γήινου συστήματος.
Ποια πρέπει να είναι η στρατηγική διαχείρισης των μεγάλων πυρκαγιών σε επίπεδο πρόληψης, αντιμετώπισης και αποκατάστασης, τον ρωτάμε. «Η ολοκληρωμένη διαχείριση είναι το ζητούμενο, με γνώμονα τη γνώση που παράγουν διεπιστημονικές ομάδες», απαντά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Οι πυρκαγιές δεν είναι πρόβλημα που μπορεί να λυθεί μόνο από μία επιστήμη. Χρειάζεται ο συνδυασμός γνώσεων που κατέχουν δασολόγοι, μετεωρολόγοι, μηχανικοί, κοινωνικοί επιστήμονες κ.ά. και συνεργασία με τις Αρχές και τις ομάδες πολιτών που εμπλέκονται», συμπληρώνει. «Αυτό, πάντως, το οποίο διαπιστώνουμε όλοι οι επιστήμονες ότι πάσχει περισσότερο είναι η πρόληψη. Στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών την ώρα που συμβαίνουν έχουμε κάνει σημαντικά βήματα, αλλά δεν είναι αρκετά αν δεν διαχειριστούμε το τοπίο με τρόπο που να το καθιστά πιο ανθεκτικό στις πυρκαγιές», καταλήγει ο καθηγητής.
* Επισυνάπτεται φωτογραφία του Απόστολου Βουλγαράκη, την οποία παραχώρησε για χρήση
ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαρία Κουζινοπούλου
Με έλλειμμα βροχοπτώσεων σχεδόν 70%, ο περασμένος μήνας ήταν επίσης ο τρίτος Ιούλιος με τις λιγότερες βροχές στη Γαλλία, με αποτέλεσμα η μέση ξηρότητα των εδαφών να βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ, αντίστοιχη εκείνης που επικρατούσε στα μέσα Αυγούστου του 2022, με σημαντικές συνέπειες για τη γεωργία και ευνοώντας την εκδήλωση πυρκαγιών.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Παράλληλα, πάνω από 10.000 πολίτες και επισκέπτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες και τα καταλύματά τους, ενώ οι πυρκαγιές προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε κατοικίες, αγροτικές εγκαταστάσεις, καλλιέργειες, ελαιώνες, υποδομές και τοπικές επιχειρήσεις, επιβαρύνοντας σημαντικά τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.
Όπως υπογραμμίζει το WWF, ένα μεγάλο μέρος των καμένων εκτάσεων αφορά μακία (σ.σ. πυκνή θαμνώδης βλάστηση), φρυγανικά οικοσυστήματα και πευκοδάση, τα οποία διαθέτουν φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης μετά από πυρκαγιά. Ωστόσο, η φυσική αυτή δυνατότητα δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση αποκατάστασης. Η ένταση της καύσης, η ξηρασία, η διάβρωση, η έντονη βόσκηση, η απώλεια εδάφους και κυρίως, οι αλλεπάλληλες πυρκαγιές στις ίδιες περιοχές, μπορούν να μεταβάλουν μόνιμα την πορεία ανάκαμψης ενός οικοσυστήματος.
Ιδιαίτερη ανησυχία, τονίζει το WWF, προκαλούν οι περιοχές που έχουν καεί ξανά σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών και αποτελούν τη σημαντικότερη προτεραιότητα για την εκτίμηση της δυνατότητας φυσικής αναγέννησης. Η δυτική Αττική αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς η συχνότητα των πυρκαγιών μειώνει σημαντικά την ικανότητα των δασικών οικοσυστημάτων να ανακάμψουν φυσικά, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόνιμης υποβάθμισης και ερημοποίησης. Ειδικότερα, στην πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στα τέλη Ιουλίου, κάηκαν συνολικά 102.000 στρέμματα. Από αυτά, τα 28.280 στρέμματα είχαν καεί ξανά μέσα στην τελευταία εικοσαετία (Χάρτης 1), γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο αποτυχίας της φυσικής αναγέννησης και ενδέχεται να καταστήσει αναγκαίες στοχευμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης.
‘Αμεσες προτεραιότητες
Το WWF επισημαίνει ότι η ολοκλήρωση των δορυφορικών χαρτογραφήσεων και των επιτόπιων επιστημονικών ελέγχων είναι απαραίτητη για την πλήρη αποτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των πυρκαγιών, αλλά και για τον σχεδιασμό των κατάλληλων παρεμβάσεων αποκατάστασης την αμέσως επόμενη ημέρα. Πιο συγκεκριμένα, θα πρέπει άμεσα να γίνει συνολική χαρτογράφηση των καμένων περιοχών για την ιεράρχηση των περιοχών που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο αποτυχίας φυσικής αναγέννησης, διάβρωσης και μακροχρόνιας υποβάθμισης των οικοσυστημάτων. Επίσης, καίριο ζήτημα είναι η προώθηση της πλήρους εφαρμογής όλων των διατάξεων του νέου νόμου για την πρόληψη και καταστολή των δασικών πυρκαγιών «Ενεργή Μάχη», ο οποίος υιοθετήθηκε την άνοιξη του τρέχοντος έτους.
Ο Νίκος Γεωργιάδης, επικεφαλής χερσαίου προγράμματος στο WWF Ελλάς, δήλωσε: «Βρισκόμαστε εν μέσω αντιπυρικής περιόδου και μόλις στην αρχή του παραδοσιακά πιο ‘δύσκολου’ μήνα. Τα έως τώρα περιστατικά υπενθυμίζουν με τον πιο δραματικό τρόπο, ότι η χώρα χρειάζεται να επενδύσει συστηματικά στην πρόληψη. Η αποτελεσματική διαχείριση της δασικής καύσιμης ύλης, η δημιουργία πιο ανθεκτικών τοπίων με τον άνθρωπο στο επίκεντρο, η συντήρηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, η ενίσχυση της επιστημονικής παρακολούθησης, η θωράκιση των τοπικών κοινωνιών και η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του κινδύνου απέναντι στις ολοένα συχνότερες και εντονότερες πυρκαγιές. Πολλά από τα παραπάνω θα γίνουν πραγματικότητα αν εφαρμοστεί γρήγορα και σωστά ο νέος νόμος ‘Ενεργή Μάχη’».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Με τον θάνατό του ολοκληρώνεται ουσιαστικά η πορεία μιας γενιάς που διαμόρφωσε τη σύγχρονη Κεντροδεξιά και συνέδεσε διαφορετικές ιστορικές περιόδους: την προδικτατορική πολιτική ζωή, την αντίσταση στη δικτατορία, τη Μεταπολίτευση και τις πρώτες δεκαετίες εδραίωσης της δημοκρατίας.
Υπήρξε μία από τις τελευταίες εμβληματικές μορφές εκείνης της γενιάς, ένας από τους τελευταίους πολιτικούς με άμεση, βιωματική σχέση με όλες αυτές τις κομβικές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας.
Όσοι συνεργάστηκαν μαζί του – ο γράφων είχε την τύχη να είναι ένας από αυτούς – στη Βουλή, τις Κυβερνήσεις, σε κοινοβουλευτικές επιτροπές ή σε διεθνείς συναντήσεις, γνώρισαν έναν άνθρωπο με σταθερές αρχές, θεσμική συνείδηση και ουσιαστικό ενδιαφέρον για τον δημόσιο διάλογο.
Εκπρόσωπος μιας γενιάς που, παρά το κλίμα της εποχής, δεν διολίσθησε ποτέ στον λαϊκισμό, αντιστάθηκε μέχρι τέλους στις κραυγές και την ένταση, και στηρίχθηκε στην ποιότητα της σκέψης και στην ψυχραιμία των επιχειρημάτων και του διαλόγου.
Η γενιά του Γιάννη Βαρβιτσιώτη διαμορφώθηκε πολιτικά μέσα από μεγάλες δοκιμασίες. Γι’ αυτό αντιμετώπιζε την πολιτική ως λειτούργημα, ως διαρκή υποχρέωση απέναντι στη χώρα και τους θεσμούς της, και ποτέ ως επάγγελμα ή μέσο προσωπικής προβολής.
Μπορεί κανείς να συμφωνούσε ή να διαφωνούσε μαζί του, δύσκολα όμως θα μπορούσε να αμφισβητήσει την αίσθηση καθήκοντος που τον χαρακτήριζε και την παρρησία με την οποία το υποστήριζε.
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη παρακαταθήκη που αφήνει ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης. Δεν ήταν οι θέσεις που υπηρέτησε ή τα υπουργεία που ανέλαβε, αλλά ένας συγκεκριμένος τρόπος αντίληψης της δημόσιας ζωής – με μέτρο, συνέπεια, σεβασμό στους δημοκρατικούς θεσμούς, και πίστη ότι η πολιτική αποκτά αξία μόνο όταν υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον ίδιο τον πολιτικό.
Με την αναχώρησή του αποχαιρετούμε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους μιας γενιάς που διαμόρφωσε τη Μεταπολίτευση και σφράγισε τη δημόσια ζωή της χώρας.
Αποχαιρετούμε έναν γνήσιο εκπρόσωπο της γενιάς στην οποία η παράταξη οφείλει την ύπαρξη και τη συνέχειά της.
Οι εποχές αλλάζουν, τα πρόσωπα φεύγουν, εκείνο όμως που μένει είναι το παράδειγμα. Και το παράδειγμα του Γιάννη Βαρβιτσιώτη υπενθυμίζει ότι η πολιτική μπορεί ακόμη να ασκείται με μέτρο, ήθος και ευθύνη.
Καλό ταξίδι στο φως.
“Για σχεδόν δώδεκα χρόνια, εργάστηκα προσωπικά για τη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές του ΝΑΤΟ, και κάθε χρόνο άκουγα το ίδιο παραμύθι: ότι είμαστε έτοιμοι να ενταχθούμε”, είπε, σύμφωνα με το ουκρανικό ΜΜΕ, Ievropeïska Pravda, χθες, Δευτέρα, το βράδυ. “Δυστυχώς, δεν θα γίνουμε ποτέ μέλος” του ΝΑΤΟ, είπε ο στρατηγός Ζαλούζνι σε σύσκεψη Ουκρανών πρεσβευτών στο Κίεβο, καθώς πολλές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ, κυρίως οι Ηνωμένες Πολιτείες, είναι αντίθετες σε αυτήν την ιδέα.
Ο Ζαλούζνι, που ηγήθηκε των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων τα δύο πρώτα χρόνια της ρωσικής εισβολής, παραμένει πολύ δημοφιλής στη χώρα. Από το 2024 είναι πρεσβευτής της Ουκρανίας στη Βρετανία. Ο στρατηγός θεωρεί πως το ΝΑΤΟ είναι απηρχαιωμένο σε σχέση με τις σύγχρονες απειλές και πως, έπειτα από τεσσεράμισι χρόνια εισβολής, στη χειρότερη ένοπλη σύγκρουση στην Ευρώπη μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, ο ουκρανικός στρατός έχει γίνει πιο σύγχρονος από την Ατλαντική συμμαχία.
“Είναι αδύνατη η ένταξη σε έναν οργανισμό που ακολουθεί δόγματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (…) με το επίπεδο ανάπτυξης που υπάρχει εντός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων”, υπογράμμισε. Η εισβολή στην Ουκρανία άλλαξε εις βάθος τις μεθόδους του πολέμου, με τα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drones) και τις χαμηλού κόστους νέες τεχνολογίες να κατέχουν πλέον κεντρικό ρόλο στο πεδίο της μάχης.
Πολλοί ειδικοί εκτιμούν πως το ΝΑΤΟ καθυστερεί στην ενσωμάτωση αυτών των καινοτομιών στις αμυντικές του δυνατότητες. Ο Ζαλούζνι παραδέχθηκε ωστόσο ότι “η Ουκρανία έχει ανάγκη τεχνολογίες που είναι ακόμη διαθέσιμες σήμερα στις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ”, κυρίως συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας που επιτρέπουν να καταρριφθούν βαλλιστικοί πύραυλοι.
Τον Ιούλιο, σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στη βρετανική εφημερίδα The Telegraph, ο Ζαλούζνι είχε πει πως ο πόλεμος στην Ουκρανία “ανέδειξε ανησυχητικά ερωτήματα σχετικά με το αν το ΝΑΤΟ είναι προετοιμασμένο για τις συγκρούσεις του 21ου αιώνα”.
“Η Ουκρανία έχει κάθε λόγο να αναγνωρίσει την υποστήριξη που έδωσαν και εξακολουθούν να δίνουν οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ. Όμως ο σεβασμός προς τη Συμμαχία δεν πρέπει να εμποδίσει μια ειλικρινή αποτίμηση των αδυναμιών της”, είχε γράψει ο Ζαλούζνι. Αντίθετα, “η ικανότητα της Ουκρανίας να συνεχίσει τον πόλεμο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεχιζόμενη υποστήριξη των συμμάχων της”, υπογράμμισε.
Ο Βαλέρι Ζαλούζνι είναι η πιο δημοφιλής προσωπικότητα στη χώρα του, με το 73% των Ουκρανών να δηλώνουν ότι τον εμπιστεύονται, σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιοποιήθηκε τον Ιούνιο.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
«Είναι χαρά μου που είμαι μαζί σας σε αυτήν την όμορφη βραδιά του ελληνικού καλοκαιριού, σε ένα από τα ζωντανά χωριά μας της επαρχίας Ελασσόνος, στο Λουτρό. Ένα χωριό που κρατάει, παρά το δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πατρίδα μας και όλη η Ευρώπη, και εντονότερα η ελληνική επαρχία. Το Λουτρό, όμως, είναι ένα δυναμικό χωριό, ένα ζωντανό χωριό, κι αυτό το οφείλει σε μεγάλο βαθμό στην κτηνοτροφία, στον πρωτογενή τομέα. Και επειδή αυτές τις μέρες στη Διακομματική Επιτροπή για την ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα που έχουμε στη Βουλή επεξεργαζόμαστε το πόρισμα, νομίζω ότι η εδώ παρουσία μας μάς υπενθυμίζει αυτό το χρέος να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να στηρίξουμε ακόμη πιο ουσιαστικά, ει δυνατόν όλες οι δυνάμεις που βρίσκονται στο Κοινοβούλιο με ομόφωνο πόρισμα, τον πρωτογενή τομέα», ανέφερε ο κ. Χαρακόπουλος.
Ποιοι είμαστε
Ο γγ της ΚΟ της ΝΔ συνεχάρη τον Μορφωτικό, Εκπολιτιστικό Σύλλογο Λουτρού για τη μεγάλη επιτυχία του ανταμώματος των απανταχού Λουτριωτών «διότι δίνεται η ευκαιρία σε όλους όσοι έλκουν καταγωγή από το χωριό να επιστρέφουν στη γενέθλια γη, στον τόπο που έλκουν καταγωγή, είτε οι ίδιοι είτε οι γονείς τους. Και ανταμώνοντας συσφίγγονται οι κοινωνικοί δεσμοί, οι κοινωνικές σχέσεις. Και τα ανταμώματα αυτά μεταλαμπαδεύουν έτσι τα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις, μας θυμίζουν τις ρίζες μας, ποιοι είμαστε, το δυνατό παρελθόν αλλά και το μέλλον που έχουμε μπροστά μας. Και είναι σημαντικό ότι μεταλαμπαδεύετε αυτές τις αξίες στα νεότερα παιδιά, εσείς οι σύλλογοι. Τις αξίες αυτές που έχουμε και εμείς χρέος ως βουλευτές να υπερασπιζόμαστε με την ψήφο μας στη Βουλή. Καλή διασκέδαση, να είστε όλες και όλοι καλά. Καλό καλοκαίρι, καλό Δεκαπενταύγουστο».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ανήκε σε εκείνη τη γενιά των πολιτικών που πίστευαν ότι η πολιτική δεν είναι προνόμιο, αλλά αποστολή. Σε όλη τη μακρά διαδρομή του στάθηκε σταθερός στις αξίες του, αντιμετώπισε τις δυσκολίες με ψυχραιμία και έθεσε πάντοτε πάνω από όλα το δημόσιο συμφέρον. Υπηρέτησε την πατρίδα από θέσεις μεγάλης ευθύνης, αφήνοντας πίσω του έργο που ξεπερνά τα όρια της εποχής του.
Όμως, κανένας άνθρωπος δεν αποτιμάται μόνο από τα αξιώματα που κατείχε ή τις αποφάσεις που έλαβε. Αποτιμάται από το αποτύπωμα που αφήνει στις καρδιές των ανθρώπων. Και ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης θα μείνει στη μνήμη όσων τον γνώρισαν ως ένας άνθρωπος ευγενής, προσιτός, με βαθιά καλλιέργεια, αξιοπρέπεια και σεβασμό προς όλους. Για τους φίλους του υπήρξε πιστός συνοδοιπόρος. Με τους πολιτικούς αντιπάλους του «έπαιζε» πάντα επάνω στο τραπέζι, με επιχειρήματα και χωρίς ίχνος εμπάθειας. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του: ότι μπορεί κανείς να διαφωνεί χωρίς να διχάζει, να αγωνίζεται χωρίς να χάνει την ανθρωπιά του.
Με δημόσιο λόγο στιβαρό, σοβαρό, με επιχειρήματα. Με εύστοχες παρεμβάσεις στη δημόσια ζωή. Με κύρος και μανιάτικη μπέσα.
Θεωρήθηκε θεματοφύλακας του «καραμανλισμού» στη ΝΔ, πρωτοστάτησε στην ανάδειξη του Κώστα Καραμανλή ως προέδρου της (21-3-1997), αλλά ουδέποτε κινήθηκε με λογικές και τακτικές αμφισβήτησης όταν στην ηγεσία βρέθηκαν … Μητσοτάκηδες! Κύριος και μέγας δημοκράτης.
Η γνωστοποίηση του θανάτου του Γιάννη Βαρβιτσιώτη, μ’ οδήγησε να ξεφυλλίσω το έργο του με τίτλο «Όπως τα έζησα» (2017, εκδόσεις Πατάκη), το οποίο έμεινε ανολοκλήρωτο. Ακόμη κι αυτό το απλό ξεφύλλισμα, κάνει τον αναγνώστη να συνειδητοποιεί το μέγεθος του ήθους του Γιάννη Βαρβιτσιώτη και της πολιτικής του ευπρέπειας.
Δείγμα του ύφους, αλλά και του ήθους, που χαρακτήριζε δια βίου τον Ιωάννη Βαρβιτσιώτη, είναι ένα μικρό απόσπασμα από τα πολιτικά απομνημονεύματά του. Συγκεκριμένα, δε, από τον Τόμο Β’ του έργου «Όπως τα έζησα» (εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2017), το οποίο παρέμεινε ανολοκλήρωτο.
Γράφει αναφορικά με τη σύγκριση του Ανδρέα Παπανδρέου του 1981 με τον Τσόρτσιλ του 1945 και τον Τσίπρα του 2015.
«Προσωπικά πιστεύω ότι δεν ήταν η στρατηγική του ήπιου κλίματος [σσ: που προέκρινε και υιοθέτησε ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας το 1981, Γεώργιος Ράλλης] ο καθοριστικός παράγων που επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα. Απλώς ο Ανδρέας Παπανδρέου, με ‘πυροτεχνήματα’ του τύπου ‘Αλλαγή’, ‘ΠΑΣΟΚ, κόμμα μη προνομιούχων’, ‘Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες’, ‘Για μια Ελλάδα νέα’ κ.α., που εκτόξευε κατά την τριετία προ των εκλογών του 1981, και τα οποία μπορούσε ο καθένας να ερμηνεύει κατά το δοκούν, είχε σαγηνεύσει το εκλογικό σώμα.
» Παράλληλα, η λιτή και αυστηρή διακυβέρνηση, την οποία είχε επιβάλει ο Κ. Καραμανλής, επί επτά ολόκληρα χρόνια, από το 1974, προσανατολισμένος στη στρατηγική της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας, είχε κουράσει τον λαό.
Στη μνήμη μου ήρθε η αποδοκιμασία του Συντηρητικού Κόμματος από τους Βρετανούς, το 1945: τότε, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο «πατέρας της νίκης» των Συμμάχων κατά του Άξονα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε χάσει την πρώτη μεταπολεμική εκλογική μάχη από το Εργατικό κόμμα και τον σοσιαλιστή Κλέμεντ Άττλη, περίπου δύο μήνες μετά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας. Αυτός, που μπόρεσε να πείσει έναν λαό να τον ακολουθήσει στις δύσκολες ημέρες του πολέμου, υποσχόμενος μόνο δάκρυα και θυσίες, δεν μπόρεσε να τον επηρεάσει, για να τον εμπιστευθεί στις ημέρες της ειρήνης. Οι Άγγλοι είχαν γοητευθεί από την ιδέα της αλλαγής και των κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, που προέβαλαν οι Εργατικοί του Άττλη και του Ανάιριν Μπέβαν (Aneurin Bevan). Το ζήτημα γι’ αυτούς ήταν ψυχολογικό. Και η ψυχολογία επενεργεί πάντοτε στην πολιτική ως καταλύτης.
» Μέσα σε όλα αυτά, δεν πρέπει επίσης να λησμονούμε και τα γεγονότα που συνέπεσαν εκείνη την περίοδο και τα οποία βρίσκονταν πολύ πέραν του ελέγχου του πρωθυπουργού Γ. Ράλλη: την τραγωδία της Θύρας 7 στο γήπεδο Καραϊσκάκη, τους μεγάλους εμπρησμούς των πολυκαταστημάτων στο κέντρο της Αθήνας, και φυσικά τον ισχυρότατο σεισμό του 1981. Ήταν γεγονότα που δεν μπορούσε να προβλέψει κανείς, και που δυστυχώς ο Ανδρέας Παπανδρέου, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εκμεταλλεύτηκε μικροπολιτικά στο έπακρον.
» Λέγεται ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται, και μάλιστα, όπως σοφά έχει διατυπώσει ο Καρλ Μαρξ, «την πρώτη φορά σαν τραγωδία, και τη δεύτερη σαν φάρσα». Κάτι αντίστοιχο με τη σαρωτική νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981, και μάλιστα με ακόμα πιο εντυπωσιακό τρόπο, επαναλήφθηκε πρόσφατα [σσ: ο Βαρβιτσιώτης έγραφε το 2017 για το 2015] από τον ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα, που, από το μόλις 4,59% των εκλογών του Οκτωβρίου 2009, εκτοξεύτηκε τον Ιανουάριο του 2015 στο 36,34%.
» Και τα δύο κόμματα, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ, είχαν ηγέτες που εκμεταλλευόμενοι την πειθώ και την πολιτική τους γοητεία παρουσίασαν το άσπρο μαύρο, χωρίς μάλιστα να διστάσουν να χρησιμοποιήσουν στοιχεία που ουδεμία σχέση είχαν με την πραγματικότητα, υποσχόμενοι στους πάντες τα πάντα.
» Ο Ανδρέας Παπανδρέου, όμως, είχε τουλάχιστον πλούσια μόρφωση και μεγάλη ευχέρεια στις ξένες γλώσσες. Από την άλλη ο πρωθυπουργός που σήμερα κυβερνά τη χώρα μας, [σσ: εννοεί τον Αλέξη Τσίπρα] χωρίς καν να διαθέτει τα ανάλογα προσόντα, προσπάθησε, επιβεβαιώνοντας τη ρήση του Καρλ Μαρξ, να μιμηθεί τον Ανδρέα Παπανδρέου, και όχι μόνο ως προς τους ενδυματολογικούς «νεωτερισμούς».
» “Αλλάζουμε την Ευρώπη”, ευαγγελιζόταν προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ, φέρνοντας στη μνήμη μια άλλη «αλλαγή», που υποτίθεται ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1980 θα οδηγούσε την Ελλάδα στην ευημερία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, με το ζιβάγκο, φώναζε προεκλογικά από τα μπαλκόνια «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο» και «’Έξω οι βάσεις του θανάτου», ενώ ο Αλέξης Τσίπρας, με πουκάμισο χωρίς γραβάτα, υποσχόταν κατάργηση των μνημονίων «με έναν νόμο σε ένα άρθρο», και ότι τελικά «εμείς θα παίζουμε τον ζουρνά και αυτοί θα χορεύουν».
» Το αν τελικά τήρησαν αυτές τους τις δεσμεύσεις, νομίζω ότι όλοι είμαστε πλέον σε θέση να γνωρίζουμε. Το χειρότερο όμως είναι ότι η πολιτική αυτή του λαϊκισμού και της διγλωσσίας επαναλαμβάνεται σε μία εποχή εξαιρετικά δυσχερών οικονομικών και γεωπολιτικών συγκυριών, βυθίζοντας τη χώρα όλο και πιο βαθιά στην τραγωδία…
» Κάτω από αυτές τις συνθήκες λοιπόν, εκτιμώ ότι η ήττα μας το 1981 ήταν σχεδόν «νομοτελειακή», και θα είχε συμβεί οποιονδήποτε αρχηγό και αν είχαμε. Κι όμως, ορισμένα κομματικά στελέχη ισχυρίζονταν, με επιπολαιότητα, ότι ακόμη και η φράση του Γεωργίου Ράλλη, από το προεκλογικό μπαλκόνι της πλατείας Συντάγματος, με την οποία καυτηρίαζε τις αποδοκιμασίες των οπαδών μας κατά του Ανδρέα Παπανδρέου («Δεν θέλω ου»), είχε συμβάλει στην ήττα μας.
» Αντί να αισθανθούν υπερηφάνεια που ο αρχηγός της παράταξής μας δίδασκε πολιτικό ήθος, απέναντι σε έναν αδίστακτο δημαγωγό, του ασκούσαν απαράδεκτη κριτική...».
Ίσως αυτό να ήταν τελικά το μεγαλύτερο γνώρισμα του Γιάννη Βαρβιτσιώτη: δεν φοβόταν να διατυπώσει καθαρές κρίσεις, αλλά δεν τις διατύπωνε ποτέ με εμπάθεια. Έγραφε όπως πολιτεύτηκε, με επιχειρήματα, ιστορικές αναφορές και την πεποίθηση ότι η πολιτική οφείλει να υπηρετεί τη χώρα και όχι τις προσωπικές ή κομματικές σκοπιμότητες.
Στην εποχή της εύκολης καταγγελίας, των συνθημάτων και της τοξικότητας, η φωνή του ακούγεται σήμερα εξακολουθητικά επίκαιρη.
Όχι γιατί όλοι θα συμφωνήσουν με τις απόψεις του – ο ίδιος άλλωστε δεν θα το απαιτούσε ποτέ – αλλά γιατί υπενθυμίζει έναν τρόπο άσκησης της πολιτικής που στηριζόταν στον σεβασμό του αντιπάλου, στη γνώση της Ιστορίας και στην ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές.
Με τον Γιάννη Βαρβιτσιώτη κλείνει ακόμη ένα σημαντικό κεφάλαιο της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Μένει, όμως, η μαρτυρία του, οι δημόσιες παρεμβάσεις του και οι σελίδες που πρόλαβε να γράψει. Σε αυτές θα επιστρέφουν όσοι αναζητούν όχι μόνο τι συνέβη στην πολιτική ζωή του τόπου, αλλά και πώς ένας πολιτικός πίστευε ότι πρέπει να ασκείται η πολιτική: με ήθος, μέτρο και αίσθηση της Ιστορίας.
