Στο πλαίσιο των περιοδειών της Νέας Δημοκρατίας στην Πελοπόννησο, κλιμάκιο με επικεφαλής τον Βουλευτή Ανατολικής Αττικής και πρώην Υπουργό Μάκη Βορίδη πραγματοποίησε επίσκεψη στη Σπάρτη.

Στο κλιμάκιο μετείχαν ο Πρόεδρος της ΔΕΕΠ Λακωνίας Αντώνης Κοκκονός και τοπικά κομματικά στελέχη της ΔΕΕΠ, της ΔΗΜΤΟ Σπάρτης και της ΔΗΜΤΟ Ανατολικής Μάνης. Ο κ. Βορίδης είχε διαδοχικές συναντήσεις με τον Δήμαρχο Σπάρτης Μιχάλη Βακαλόπουλο και τον Αντιπεριφερειάρχη Λακωνίας Θεόδωρο Βερούτη, όπου συζητήθηκαν ζητήματα που απασχολούν την τοπική κοινωνία, τα έργα και οι παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή, καθώς και η αναπτυξιακή προοπτική της Λακωνίας.

Στη συνέχεια, περπάτησε στο κέντρο της Σπάρτης, επισκέφθηκε καταστήματα και συνομίλησε με πολίτες και επαγγελματίες της πόλης, ακούγοντας από κοντά τις απόψεις, τις ανησυχίες και τις προσδοκίες τους. Ακολούθως, ο κ. Βορίδης είχε συνάντηση με τον Πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου Σπάρτης Γιάννη Καρβουνιάρη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν τα ζητήματα της τοπικής αγοράς, οι ανάγκες των εμπόρων και των ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς και οι πρωτοβουλίες που μπορούν να στηρίξουν ουσιαστικά την καθημερινή οικονομική δραστηριότητα.

Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με συνάντηση με στελέχη, μέλη και φίλους της Νέας Δημοκρατίας, με τους οποίους συνομίλησε για τις πολιτικές εξελίξεις, το κυβερνητικό έργο της τελευταίας επταετίας, την πορεία της Νέας Δημοκρατίας και τους στόχους της Παράταξης ενόψει της επόμενης περιόδου.

Ολοκληρώνοντας την περιοδεία του, ο κ. Βορίδης δήλωσε: «Ήταν μεγάλη μου χαρά να βρεθώ σε έναν τόπο που αγαπώ ιδιαίτερα και να συναντήσω ανθρώπους με τους οποίους μας συνδέουν κοινοί αγώνες και μακροχρόνιες σχέσεις φιλίας και εκτίμησης. Η επίσκεψή μου εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κομματικής δραστηριότητας που αναπτύσσεται αυτή την περίοδο, παρότι δεν βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο. Είναι όμως μια περίοδος κατά την οποία ανασυντάσσουμε τις δυνάμεις μας, ενισχύουμε την παρουσία μας στην κοινωνία και προετοιμάζουμε τα επόμενα βήματά μας.

Στο πλαίσιο αυτό, είχα την ευκαιρία να συναντηθώ με τον Δήμαρχο Σπάρτης και να ενημερωθώ για τα ζητήματα που απασχολούν την περιοχή, να συζητήσω με τον Αντιπεριφερειάρχη για τα σημαντικά έργα που υλοποιούνται στη Λακωνία, καθώς και με εκπροσώπους του εμπορικού κόσμου, ακούγοντας από κοντά τις ανησυχίες και τις ανάγκες τους. Πιστεύω ότι το επόμενο διάστημα θα έχουμε τη δυνατότητα να ανακοινώσουμε πρωτοβουλίες που θα στηρίξουν ουσιαστικά τους εμπόρους και τους ελεύθερους επαγγελματίες και θα διευκολύνουν την καθημερινή τους δραστηριότητα. Παράλληλα, είχα τη ευκαιρία να συναντηθώ με πολίτες, στελέχη και φίλους της παράταξής μας, με τα μέλη της ΔΕΕΠ και της ΔΗΜΤΟ, και να συζητήσουμε για την πορεία της Νέας Δημοκρατίας και τους στόχους που έχουμε μπροστά μας».

Τρεις τροπολογίες κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών. 

Α. 120 δόσεις 

Για 5η φορά από τον Δεκέμβριο του 2022, το ΠΑΣΟΚ επανέρχεται στην πρόταση του για πραγματικές 120 δόσεις για οφειλές σε εφορία, ΕΦΚΑ και Δήμους. 

1) Για όσους δεν έχουν ενταχθεί μέχρι σήμερα σε ρύθμιση οφειλών: νέα βιώσιμη ρύθμιση έως 120 μηνιαίων δόσεων με προκαταβολή από 0% έως 5%, επί των υφιστάμενων ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη Φορολογική Διοίκηση, τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και τους Δήμους. 

Η δυνατότητα αυτή χορηγείται για οφειλές που έχουν καταστεί μέχρι την εισαγωγή της παρούσας, ληξιπρόθεσμες. Η ένταξη στη ρύθμιση του παρόντος άρθρου γίνεται χωρίς προκαταβολή για οφειλές έως 100.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται έκπτωση 40-85% επί των προσθέτων τελών και προσαυξήσεων ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων εξόφλησης της οφειλής (όσο λιγότερες οι δόσεις τόσο μεγαλύτερη η έκπτωση). Ειδικά στην περίπτωση εφάπαξ καταβολής του συνόλου της οφειλής εντός 30 ημερολογιακών ημερών από την αίτηση υπαγωγής στη ρύθμιση, εκπίπτει το σύνολο των προσαυξήσεων και προστίμων.

Η οφειλή χωρίζεται σε δύο μέρη, με το πρώτο να ανέρχεται στο 70% της οφειλής και το δεύτερο στο υπόλοιπο 30%. Σε ρύθμιση έως και 120 δόσεις υπάγεται το πρώτο μέρος της οφειλής, ενώ το δεύτερο παραμένει άτοκο. Εφόσον ο οφειλέτης ολοκληρώσει την αποπληρωμή του πρώτου μέρους, σύμφωνα με τους όρους που έχουν οριστεί, το δεύτερο μέρος που αντιστοιχεί στο 30% διαγράφεται.

2) Για όσους είχαν ενταχθεί σε προηγούμενη ρύθμιση και την έχασαν: αναβίωση της παλιάς ρύθμισης οφειλών.

Β. Ακατάσχετος επαγγελματικός τραπεζικός λογαριασμός

Θεσπίζεται ειδικός ακατάσχετος επαγγελματικός τραπεζικός λογαριασμός για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων των φορέων που διατηρούν αγροτική εκμετάλλευση, καθώς και των Ομάδων Παραγωγών και των Αγροτικών Συνεταιρισμών.

Ο λογαριασμός αυτός προορίζεται αποκλειστικά για την είσπραξη εσόδων από ηλεκτρονικές συναλλαγές και για την κάλυψη αναγκαίων υποχρεώσεων που συνδέονται άμεσα με τη συνέχιση της οικονομικής δραστηριότητας. Στις υποχρεώσεις αυτές περιλαμβάνονται ιδίως η καταβολή των αποδοχών των εργαζομένων, των ασφαλιστικών εισφορών, των φόρων και λοιπών οφειλών προς το Δημόσιο, η εξόφληση υποχρεώσεων προς προμηθευτές και άλλων λειτουργικών δαπανών.

Γ. Αναβάθμιση εξωδικαστικών μηχανισμών

Α) Ως προς τον Κώδικα Δεοντολογίας:

• Θα ελέγχεται επί της ουσίας  η προτεινόμενη ρύθμιση, αφού οι πιστωτές θα υποχρεούνται να  αιτιολογούν την απόρριψη της αντιπρότασης των δανειοληπτών, ενώ ιδρύονται επιτροπές εκτός τραπεζών ή εταιρειών διαχείρισης που θα μπορούν να προσφεύγουν οι δανειολήπτες για την επιδίωξη της κατάλληλης διευθέτησης ή ρύθμισης της οφειλής.

• Θεσπίζεται η τήρηση  του Κώδικα Δεοντολογίας του Ν. 4224/2013 της Τράπεζας της Ελλάδος ως υποχρέωση  των Πιστωτικών ή Χρηματοδοτικών Ιδρυμάτων  και των Εταιρειών  Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.)  απέναντι στον Δανειολήπτη. Πλέον, ο Δανειολήπτης έχει δικαίωμα απέναντι στον πιστωτή του για την εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας στην περίπτωσή του. Η μη επιδίωξη της κατάλληλης ρύθμισης, με βάση τις διατάξεις του Κώδικα, παρέχει στον Δανειολήπτη τη δυνατότητα να απαιτήσει την αποκατάσταση κάθε ζημίας που υφίσταται από αυτή αλλά και την ακύρωση πράξεων καταγγελίας ή εκτέλεσης σε βάρος του.

• Καθιερώνεται η υποχρέωση των Πιστωτικών ή Χρηματοδοτικών Ιδρυμάτων  και των Εταιρειών  Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.), να αιτιολογούν,   με βάση τις αρχές και τα κριτήρια του Κώδικα Δεοντολογίας, την προσωπική κατάσταση του οφειλέτη, τις μεταβολές στην ικανότητά του αποπληρωμής των οφειλών αλλά και το εκτιμώμενο κόστος της πίστωσης για τον πιστωτή,  λαμβάνοντας υπόψη και την ενδεικτική αναφορά τύπων λύσεων που εμπεριέχεται στο Παράρτημα ΙΙ του Κώδικα Δεοντολογίας του Ν. 4224/2013, την προτεινόμενη λύση ρύθμισης ή διευθέτησης της οφειλής όταν ιδίως απορρίπτεται η αντιπρόταση του Δανειολήπτη. Είναι  προφανώς αδικαιολόγητο, απέναντι σε έναν δανειολήπτη που αντιμετωπίζει μεγάλες δυσχέρειες, εξαιτίας των οποίων άλλωστε το δάνειο απαξιώθηκε, η Εταιρία Διαχείρισης που ενεργεί για λογαριασμό του fund να επιδεικνύει αμείλικτη στάση ως προς το ύψος του ποσού ή τη διάρκεια της ρύθμισης.

• Προβλέπονται αστικές κυρώσεις  σε βάρος του πιστωτή για την παραβίαση των υποχρεώσεών του από τον Κώδικα Δεοντολογίας, όπως στέρηση της δυνατότητας  να προχωρήσουν σε ενέργειες αναγκαστικής εκτέλεσης και απώλεια απαιτήσεων για τόκους υπερημερίας. 

• Καθιερώνεται το δικαίωμα προσφυγής του Δανειολήπτη, σε περίπτωση που δεν είναι ικανοποιημένος με την προτεινόμενη  ρύθμιση,   σε Επιτροπή εκτός Τράπεζας ή Εταιρείας Διαχείρισης, για την επιδίωξη βελτιωμένης πρότασης, την Επιτροπή Διευθέτησης Οφειλών που συστήνεται. Ειδικότερα, με προσθήκη σχετικού άρθρου στο ν. 4224/2013 προβλέπεται  ότι οι οφειλέτες μπορούν  να προσφύγουν στις τριμελείς επιτροπές διευθέτησης των οφειλών που συγκροτούνται σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα  από την Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα & Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. 

Β) Ως προς τον εξωδικαστικό μηχανισμό του Ν. 4738/2020 

Εισάγονται  επτά αλλαγές στη λειτουργία του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών που αναμένεται να τη βελτιώσουν καθοριστικά.

Πρώτον,  καθιερώνεται ως υποχρεωτική η συμμετοχή των πιστωτών στη διαδικασία.  Είναι αδιανόητο ο πιστωτής να εκμεταλλεύεται τον εξωδικαστικό μηχανισμό για να λαμβάνει γνώση όλων των απόρρητων  στοιχείων του οφειλέτη και να μη συμμετέχει σε αυτόν. 

Δεύτερον, η πρόταση ρύθμισης που παράγεται από το υπολογιστικό εργαλείο του εξωδικαστικού μηχανισμού (πλατφόρμα) περιέρχεται σε γνώση του οφειλέτη και στην περίπτωση άρνησης του πιστωτή να την αποδεχθεί. Συνιστά αδιαφάνεια να μην περιέρχονται σε γνώση των οφειλετών οι παραγόμενες μη δεσμευτικές για τους οφειλέτες προτάσεις της πλατφόρμας. 

Τρίτον, η άρνηση του πιστωτή να την αποδεχθεί δεν τον απαλλάσσει από την υποχρέωση να αιτιολογήσει με βάση τις αρχές και τα κριτήρια του Κώδικα Δεοντολογίας, όπως περαιτέρω εμπλουτίζονται και να υποβάλλει εναλλακτική πρόταση. 

Τέταρτον, βελτιώνονται οι όροι ρύθμισης των οφειλών  για αδύναμες κατηγορίες οφειλετών.  

Κατ’ αρχήν, προβλέπεται ότι τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια που ισχύουν για την έκδοση βεβαίωσης ευάλωτου οφειλέτη αυξάνονται κατά 25%, προκειμένου να αναπροσαρμοστούν με βάση τις αυξήσεις   του τιμαρίθμου από το 2021 μέχρι σήμερα. Σε διαφορετική περίπτωση, με πραγματικούς οικονομικούς όρους, έχει συρρικνωθεί  ακόμη περαιτέρω η κατηγορία των ευάλωτων οφειλετών αυτών και αποδυναμωθεί η όποια παρεχόμενη προστασία τους σε σχέση με αυτή των προηγούμενων ετών. Καθιερώνεται  δε η εφεξής τιμαριθμική αναπροσαρμογή των παραπάνω ορίων. Επωφελούμενοι από τη ρύθμιση αυτή είναι και οι οφειλέτες για τους οποίους ισχύει ήδη η δεσμευτικότητα για τους πιστωτές της παραγόμενης πρότασης ρύθμισης του υπολογιστικού εργαλείου  κατά το άρθρο 14 παρ. 3 ν. 4738/2020.  

Προκειμένου να αποτραπεί το φαινόμενο των εξοντωτικών δόσεων στη ρύθμιση για τους ευάλωτους ιδίως οφειλέτες, αναβαθμίζεται η βαρύτητα του κριτηρίου του εισοδήματος και προβλέπεται έτσι η δυνατότητα μέχρι και  κατά 25% μειωμένης ικανοποίησης του πιστωτή  σε σχέση με την ικανοποίηση που θα είχε από τη ρευστοποίηση της περιουσίας του οφειλέτη. Ας μην παραβλέπεται, άλλωστε ότι, σε περίπτωση που ο ευάλωτος οφειλέτης κάνει χρήση της δυνατότητας  για μεταβίβαση της κατοικίας του στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης , ο τελευταίος θα καταβάλει στους πιστωτές το 70% της αξίας του ακινήτου.  

Προβλέπεται περαιτέρω, η  δυνατότητα πρόβλεψης και ατόκων δόσεων σε περίπτωση ασφυκτικού εισοδήματος. 

Ειδικά, για τους αγρότες, ως μία ελάχιστη συμβολή στην προστασία του επαγγέλματός τους και τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων, προβλέπεται ότι για το όριο της ακίνητης περιουσίας που ισχύει για τις ρυθμίσεις των ευάλωτων κατηγοριών οφειλετών της παρ. 3 του άρθρου 14 ν. 4738/2020 και την εξαγόμενη από το υπολογιστικό εργαλείο δεσμευτική για τους πιστωτές πρόταση δεν λαμβάνεται υπόψη αξία αγρών μέχρι το ποσόν των 50.000 ευρώ.  

Πέμπτον, προβλέπεται και εν προκειμένω η δυνατότητα προσφυγής στην ανεξάρτητη Επιτροπή Διευθέτησης Οφειλών του άρθρου 1Α του Ν. 4224/2013, όπως προτείνεται πιο πάνω, η οποία και θα εκδίδει σχετική σύσταση για τη σύναψη και το περιεχόμενο της σύμβασης αναδιάρθρωσης λαμβάνοντας υπόψη ένα πλήθος παραγόντων, ώστε να προκύπτει μία βιώσιμη και ρεαλιστική ρύθμιση.

Έκτον, για τους πιστωτές  που αρνούνται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις συμμετοχής και υποβολής αιτιολογημένων προτάσεων, προβλέπεται ως κύρωση ότι δεν μπορούν να προχωρήσουν, τουλάχιστον για ένα έτος,  σε καταγγελία σύμβασης ή να εκκινήσουν ή να  συνεχίσουν αναγκαστική εκτέλεση ή να απαιτήσουν εφεξής τόκους υπερημερίας.

Έβδομο, προβλέπεται ότι σε περίπτωση που οι δανειολήπτες απωλέσουν τη ρύθμιση, εφόσον την έχουν τηρήσει για μία τριετία,  η αναβίωση των μη ρυθμισμένων χρεών θα περιοριστεί ανάλογα με το ρυθμισμένο χρέος που αποπληρώθηκε. Σήμερα, δυστυχώς, πολλές ρυθμίσεις εγκαταλείπονται σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την έναρξή τους. 

Γ) Όσον αφορά τα μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών απέναντι στις εταιρίες διαχείρισης.

Προκειμένου οι δανειολήπτες να είναι σε θέση να ελέγχουν το ύψος της απαίτησης που αξιώνουν οι εταιρείες διαχείρισης και να είναι σε θέση να ασκήσουν το δικαίωμα αμφισβήτησης αυτού, θα πρέπει να λαμβάνουν αναλυτική ενημέρωση και για το ιστορικό της οφειλής τους. 

Κατοχυρώνεται η γενική υποχρέωση  των εταιρειών διαχείρισης για αντίστοιχη εξυπηρέτηση με αυτή που παρέχουν πιστωτικά ιδρύματα.

Οι εταιρείες διαχείρισης υποχρεούνται να τηρούν καταστήματα ή να συνεργάζονται με καταστήματα τραπεζών σε κάθε περιφερειακή ενότητα, στα οποία θα μπορεί να απευθυνθεί ο οφειλέτης για να εξυπηρετηθεί για τα ζητήματα που συνδέονται με την οφειλή του. 

Οι εταιρίες διαχείρισης υποχρεούνται να τηρούν αρχείο με τον πλήρη φάκελο της υπόθεσης και να χορηγούν στον οφειλέτη, εφόσον το αιτηθεί, ατελώς και εντός 20 ημερών, αντίγραφα των συμβάσεων ή άλλων εγγράφων που αφορούν την οφειλή του, την εξώδικη διευθέτηση ή δικαστικές ενέργειες σε βάρος τους. Συγχρόνως, οι εταιρίες υποχρεούνται να τηρούν στο αρχείο τους και κάθε πρόταση ρύθμισης, με το περιεχόμενο αυτής, και από οποιονδήποτε και αν προέρχεται, εκθέτοντας τους λόγους μη ευδοκίμησης. Αντίγραφα αυτών οφείλουν ομοίως να χορηγούν στον οφειλέτη εφόσον αυτός τα ζητήσει. 

Περαιτέρω, προβλέπεται ρητά ότι όροι σε συμβάσεις ρύθμισης με τους οποίους αναγνωρίζεται  το υπόλοιπο οφειλής προϋποθέτουν την προηγούμενη χορήγηση της αναλυτικής εξέλιξης της κίνησης του δανείου, έχουν δε μόνο αποδεικτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν αποδυναμώνουν το δικαίωμα του οφειλέτη να αμφισβητήσει το ύψος της οφειλής. 

Προβλέπεται  ρητά η ακυρότητα των διαταγών πληρωμής ή της έναρξης διαδικασιών εκτέλεσης, όταν αποδεδειγμένα πραγματοποιούνται κατά το στάδιο των συζητήσεων για την υπογραφή σύμβασης ρύθμισης

«Άμεση και καθολική εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου χωρίς αποκλεισμούς για όλους τους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη – Απαιτούνται μέτρα κατά της ακρίβειας και έλεγχος της αγοράς»

«Σε μια περίοδο που υπάρχει η ασυδοσία των funds, των servicers και των τραπεζών και που προχωράνε οι πλειστηριασμοί -όσο και αν το κρύβει η κυβέρνηση- η απόφαση του Αρείου Πάγου είναι ιστορική και απαιτεί άμεση και καθολική εφαρμογή για όλους τους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στη διαδικασία του νόμου Κατσέλη» σημείωσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος κατά τη συνάντηση του με την πρόεδρο, Παναγιώτα Καλαποθαράκου, και με εκπροσώπους της Ένωσης Καταναλωτών – Η Ποιότητα Της Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), προειδοποιώντας παράλληλα την κυβέρνηση να μην αποκλείσει κανέναν δανειολήπτη.

«Πρέπει να αναμορφωθεί το νομοθετικό πλαίσιο της προστασίας της κύριας κατοικίας και του πτωχευτικού κώδικα, που αποδεικνύεται ότι είναι τελικά κοινωνικά επικίνδυνο και καταστροφικό – και αναφέρομαι στον πτωχευτικό κώδικα Σταϊκούρα και μετέπειτα-, γιατί είναι πολύ σημαντική η παρακαταθήκη που έχουμε πλέον από την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον νόμο Κατσέλη» τόνισε στη συνέχεια.

Συνεχίζοντας, ο Σωκράτης Φάμελλος άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για την πλατφόρμα «posokanei», ανέδειξε την ακρίβεια στην Ελλάδα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά και την πολύ χαμηλή αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, και κατέθεσε τις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ:

«Ο κ. Μητσοτάκης πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Θέλουμε πραγματικούς θεσμούς για τον καταναλωτή και όχι εργαλεία και καμπάνιες εκατομμυρίων για να εκπαιδευτούν οι πολίτες στην ακρίβεια. Και χρειαζόμαστε και μέτρα για τη μείωση των τιμών: Το ένα είναι η μείωση του ποσοστού κέρδους και ο έλεγχος όλης της εφοδιαστικής αλυσίδας, από το χωράφι στο ράφι, από τον εισαγωγέα στο ράφι. Και το δεύτερο είναι η μείωση των έμμεσων φόρων. Το έχουν κάνει πάρα πολλές χώρες της Ευρώπης, αλλά αρνείται να το κάνει ο κ. Μητσοτάκης».

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έκανε λόγο για «καρτελοποίηση» της αγοράς, σημειώνοντας ιδιαίτερα τους τομείς των τραπεζών, των καυσίμων, του ρεύματος και της εφοδιαστικής αλυσίδας, τονίζοντας πως πρέπει να υπάρχει έλεγχος και ρύθμιση της αγοράς από την Πολιτεία «ώστε να αντιμετωπίζει τα προβλήματα αθέμιτων πρακτικών», ενώ επεσήμανε την ανάγκη να ενισχυθεί το καταναλωτικό κίνημα.

Από την πλευρά της, και η πρόεδρος του ΕΚΠΟΙΖΩ, Παναγιώτα Καλαποθαράκου τόνισε πως η απόφαση του Αρείου Πάγου για τους δανειολήπτες, «πρέπει να τύχει καθολικής εφαρμογής», ενώ σχετικά με την πολιτική της κυβέρνησης για την πάταξη της ακρίβειας, έκανε λόγο για «μέτρα – ασπιρίνες», τονίζοντας πως το «posokanei» δεν είναι αρκετό για να αντιμετωπίσει την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια.

Στη συνάντηση εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ συμμετείχε επίσης ο βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης και εκπρόσωπος τύπου Χρήστος Γιαννούλης, η αν. γραμματέας Αναστασία Σαπουνά και το μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Ιωάννα Λιούτα. Εκ μέρους της ΕΚΠΟΙΖΩ συμμετείχε η πρόεδρος Παναγιώτα Καλαποθαράκου, το μέλος του ΔΣ Παναγιώτης Σγούρας και ο νομικός σύμβουλος Βίκτωρας Τσιαφούτης.

Στη Βουλή κατατέθηκε το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970».

Στόχος του νομοσχεδίου είναι η εξάλειψη φαινομένων όπου το φύλο επηρεάζει τον καθορισμό της αμοιβής μίας εργαζόμενης ή ενός εργαζομένου για παροχή ίσης ή όμοιας εργασίας.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε: «Με το παρόν νομοσχέδιο κάνουμε ένα ακόμη βήμα προς την ουσιαστική ισότητα των φύλων. Η αμοιβή των εργαζομένων οφείλει να καθορίζεται αποκλειστικά από τη δουλειά και την αξία τους. Το φύλο δεν μπορεί να επηρεάζει τον μισθό. Το σχέδιο νόμου θεσπίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα τόσο πριν όσο και μετά την πρόσληψη, δημιουργώντας παράλληλα ένα εργασιακό περιβάλλον με ασφαλέστερο πλαίσιο, περισσότερη διαφάνεια και μεγαλύτερη λογοδοσία. Θεσπίζουμε στην πράξη ίσες ευκαιρίες για όλους, ενισχύουμε την αγορά εργασίας».

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, το νέο σχέδιο νόμου εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές σε δύο άξονες: πριν από την πρόσληψη και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.

Πριν την πρόσληψη:

– η επιχείρηση οφείλει να ενημερώνει για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της προσφερόμενης θέσης,

– η επιχείρηση δεν θα μπορεί να ρωτάει το ύψος της αμοιβής που λάμβανε σε πρότερη εργασία ο υποψήφιος,

– οι προκηρύξεις θέσεων εργασίας θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο.

Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται στην υποβολή στοιχείων για:

– το μισθολογικό χάσμα σε απολαβές και πρόσθετες παροχές,

– το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.

Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, ο εργαζόμενος θα μπορεί να ρωτά:

– πώς κατατάσσεται μισθολογικά,

– τις μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών για ίδια ή ισάξια εργασία.

Θεσπίζεται επίσης εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να υποβάλουν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα ανδρών και γυναικών, το μισθολογικό χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων. Η υποχρέωση αυτή θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με 250 και άνω εργαζόμενους και ανά τριετία για επιχειρήσεις 100 εργαζομένων και άνω.

Σε περίπτωση που εντοπιστεί μισθολογική απόκλιση χωρίς αντικειμενική εξήγηση (π.χ. μεγαλύτερη εμπειρία και περισσότερα προσόντα), η επιχείρηση υποχρεούται να την διορθώσει.

Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την προσπάθεια για ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Συγκεκριμένα, προβλέπει, ότι όταν εφαρμόζεται Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και ότι οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.

Αν ο εργαζόμενος θεωρεί ότι υπάρχει διάκριση, δικαιούται να ζητήσει στοιχεία μισθών, να προσφύγει στη δικαιοσύνη, να εκπροσωπηθεί από συνδικαλιστική οργάνωση ή φορέα ισότητας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, πριν το νομοσχέδιο τεθεί σε διαβούλευση, η υπουργός ενσωμάτωσε 65 προτάσεις που είχαν καταθέσει οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι, δηλαδή εκπρόσωποι εργαζομένων και εργοδοτών. Κατά το στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης ενσωματώθηκαν 28 επιπλέον προτάσεις από φορείς, κοινωνικούς εταίρους και πολίτες, οι οποίες αφορούν, μεταξύ άλλων, αποσαφηνίσεις επί του τρόπου παροχής πληροφοριών σε υποψήφιους εργαζόμενους και τη δυνατότητα πρόσβασης των εργαζομένων σε πληροφορίες, καθώς και ζητήματα σχετικά με τις χρηματικές αξιώσεις των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των τόκων υπερημερίας και των κανόνων παραγραφής.

Παράλληλα, στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, διατάξεις που προβλέπουν:

Αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) ως πρακτικής άσκησης/προϋπηρεσίας για απόκτηση, αναβάθμιση ή επέκταση επαγγελματικής άδειας και πιστοποίησης.

Ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγιεινά (νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων-διασωστών), με δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων 12 έτη στις συγκεκριμένες ειδικότητες, ενώ παρέχεται και η δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης για συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων ασφάλισης. Εξομοιώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Θεσμοθέτηση Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ), ώστε οι οργανώσεις να καταθέτουν ηλεκτρονικά συλλογικές ρυθμίσεις, με σκοπό την ευκολότερη πρόσβαση από τους πολίτες στο περιεχόμενο των ΣΣΕ και την παρακολούθηση της κάλυψης των εργαζομένων από ΣΣΕ.

Το σχέδιο νόμου έχει αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση:

https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Anazitisi-Nomothetikou-Ergou?law_id=69819152-96bb-4486-a636-b47201885eb8

Ακολουθούν 11+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την ενίσχυση της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας.

1. Ποια είναι η ουσία του νομοσχεδίου για την ισότητα των αμοιβών;

Με μία πρόταση, η αμοιβή να καθορίζεται από τη δουλειά σου και την αξία σου και όχι από το φύλο σου. Το φύλο δεν πρέπει να παίζει κανέναν ρόλο στη διαμόρφωση των απολαβών.

2. Υπάρχει σήμερα μισθολογική απόκλιση μεταξύ ανδρών και γυναικών;

Ναι, παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών εξακολουθεί να υπάρχει και στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι μέσες ωριαίες αποδοχές των γυναικών είναι κατά 13,4% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες των ανδρών και στην Ευρώπη κατά 11,1% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες των ανδρών.

Το νέο σχέδιο νόμου βασίζεται στη λογική ότι η ίση αμοιβή δεν αρκεί να προβλέπεται θεωρητικά, αλλά χρειάζονται και μηχανισμοί διαφάνειας, ελέγχου και πραγματικής εφαρμογής στην αγορά εργασίας.

3. Είμαι γυναίκα εργαζόμενη. Τι αλλάζει ουσιαστικά στην καθημερινότητά μου;

Για πρώτη φορά, δημιουργείται ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο, ώστε να μπορείς να γνωρίζεις αν αμείβεσαι δίκαια και να διεκδικείς ευκολότερα τα δικαιώματά σου.

Μέχρι σήμερα, η αρχή της ίσης αμοιβής υπήρχε στη νομοθεσία, αλλά στην πράξη πολλές γυναίκες δυσκολεύονταν να αποδείξουν ότι υπάρχει διάκριση ή ακόμα και να αποκτήσουν εικόνα για το πώς αμείβονται αντίστοιχες θέσεις μέσα στην ίδια επιχείρηση.

Με το νέο σχέδιο νόμου αυξάνεται η διαφάνεια στους μισθούς, υποχρεώνονται οι επιχειρήσεις να έχουν σαφέστερες μισθολογικές δομές, δίνεται δικαίωμα πρόσβασης σε περισσότερες πληροφορίες και ενισχύεται η προστασία όταν υπάρχει υποψία διάκρισης.

Στόχος είναι να μην εξαρτάται η αμοιβή από το φύλο, αλλά από την πραγματική αξία της εργασίας.

4. Πώς θα μπορώ να καταλάβω αν πληρώνομαι λιγότερο από έναν συνάδελφό μου με τον οποίο παρέχουμε την ίδια εργασία;

Το σημαντικότερο είναι ότι πλέον αποκτάς δικαίωμα πληροφόρησης. Θα μπορείς να ζητάς στοιχεία όχι μόνο για το ατομικό επίπεδο αμοιβής σου, αλλά και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που κάνουν ίδια ή ισάξια εργασία στην επιχείρηση.

Αυτό αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα, γιατί πολλές φορές οι εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν αν υπάρχει διαφορά αποδοχών.

Μέχρι σήμερα, οι μισθοί λειτουργούσαν συχνά ως «κλειστό σύστημα πληροφόρησης».

Τώρα, δημιουργείται μεγαλύτερη διαφάνεια, ώστε να εντοπίζονται πιο εύκολα αδικαιολόγητες αποκλίσεις και ανισότητες στη μεταχείριση.

5. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες να αμείβονται το ίδιο; Δεν υπάρχει αξιοκρατία;

Φυσικά και υπάρχει αξιοκρατία. Αυτό που προσπαθεί να κάνει και το νομοσχέδιο και η Ευρωπαϊκή Οδηγία από την οποία απορρέει, είναι να μην υπάρχουν αδικαιολόγητες αποκλίσεις στις αμοιβές, λόγω φύλου ή άλλων διακρίσεων, δηλαδή ένας άντρας και μία γυναίκα στην ίδια θέση εργασίας με τα ίδια προσόντα και αρμοδιότητες να μην αμείβονται διαφορετικά.

Αν υπάρχει αντικειμενικός λόγος απόκλισης στις αμοιβές (π.χ. αν ο ένας έχει πολύ μεγαλύτερη εμπειρία από τον άλλον ή περισσότερα πτυχία), τότε δεν τίθεται θέμα ίσης αμοιβής.

6. Τι αλλάζει στις προσλήψεις;

Μέχρι σήμερα, αρκετοί υποψήφιοι πήγαιναν σε συνέντευξη χωρίς να γνωρίζουν ούτε στο περίπου τις αποδοχές της θέσης την οποία διεκδικούσαν.

Επίσης, πολλές φορές ζητούνταν πληροφορίες για προηγούμενους μισθούς, κάτι που μπορούσε να παγιώσει παλιές ανισότητες.

Με το νέο πλαίσιο, ο εργοδότης υποχρεούται να ενημερώνει πριν από τη συνέντευξη για το μισθολογικό εύρος ή την αμοιβή της θέσης, δεν μπορεί να ζητά «πόσα έπαιρνες στην προηγούμενη εργασία σου» και η διαδικασία πρόσληψης συνολικά πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο.

Αυτό σημαίνει πιο καθαρούς κανόνες από την αρχή και περιορισμό αναπαραγωγής μισθολογικών ανισοτήτων, όταν αλλάζεις εργασία.

7. Ποιος ελέγχει αν μία επιχείρηση εφαρμόζει ίση αμοιβή για ίση εργασία;

Κεντρικό ρόλο έχει ο Συνήγορος του Πολίτη.

Το νέο σχέδιο νόμου ενισχύει τη δυνατότητα ελέγχου και παρέμβασης, όταν υπάρχουν ενδείξεις αδικαιολόγητων διαφορών στις αποδοχές.

Επιπλέον, οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις υποχρεώνονται να παρακολουθούν και να υποβάλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών σε συγκεκριμένα περιοδικά διαστήματα ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούν.

Αν εντοπίζεται σημαντική απόκλιση στις αμοιβές για όμοια εργασία χωρίς αντικειμενική εξήγηση, πρέπει να λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα.

‘Αρα, το σύστημα δεν βασίζεται μόνο στην ατομική καταγγελία ενός εργαζομένου, αλλά δημιουργείται υποχρέωση διαφάνειας και εσωτερικού ελέγχου και μέσα στις επιχειρήσεις.

8. Αν πιστεύω ότι υπάρχει διάκριση εις βάρος μου, τι μπορώ να κάνω;

Θα μπορείς να ζητήσεις στοιχεία, να προσφύγεις στην Επιθεώρηση Εργασίας, να απευθυνθείς στη δικαιοσύνη και να έχεις στήριξη από τον Συνήγορο του Πολίτη ή συνδικαλιστικό φορέα. Συνεχίζει να ισχύει η προστατευτική πρόβλεψη ότι, αν υπάρχουν ενδείξεις διάκρισης, το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στον εργοδότη. Δηλαδή, δεν χρειάζεται ο εργαζόμενος να αποδείξει μόνος του όλο το πρόβλημα από την αρχή μέχρι το τέλος.

9. Πώς προστατεύονται οι επιχειρήσεις από καταχρηστικά ή επαναλαμβανόμενα αιτήματα χορήγησης μισθολογικών στοιχείων;

Στο σχέδιο νόμου προβλέπεται ρητά ότι ο εργοδότης μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση στοιχείων, όταν το αίτημα είναι δυσανάλογο ή καταχρηστικό, λόγω του επαναλαμβανόμενου χαρακτήρα του.

Στις περιπτώσεις αυτές, ο εργαζόμενος διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει τις πληροφορίες μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη, ο οποίος κρίνει τη βασιμότητα του αιτήματος.

Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση εμπιστευτικότητας και εχεμύθειας για εργαζόμενους και εκπροσώπους εργαζομένων ως προς τα μισθολογικά δεδομένα που λαμβάνουν, ενώ, σε περίπτωση παραβίασης των υποχρεώσεων αυτών, η επιχείρηση μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη.

10. Ποιες είναι οι ενδεχόμενες κυρώσεις αν αποδειχθεί διάκριση;

Αν αποδειχθεί ότι υπήρξε αδικαιολόγητη μισθολογική διάκριση, ο εργαζόμενος μπορεί να λάβει πλήρη αποζημίωση, αναδρομικούς μισθούς ή bonus που έχασε.

Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί το δικαίωμα επιβολής κυρώσεων και προστίμων.

11. Αν μία επιχείρηση έχει Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, τι αλλάζει;

Το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Προβλέπει ότι, όταν εφαρμόζεται Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και ότι οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.

Ταυτόχρονα, η επιχείρηση υποχρεούται να προσαρμόζει τις κατηγορίες θέσεων, ώστε να αποτυπώνεται ορθά η αξία της εργασίας στον οργανισμό και η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως τις αρμοδιότητές της και οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να προστατεύονται.

‘Αρα, δεν μειώνεται η προστασία, αλλά δημιουργείται κίνητρο για περισσότερες οργανωμένες συλλογικές ρυθμίσεις.

12. Τι αλλάζει για τους νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων και διασώστες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ;

Υπήρχε μία στρέβλωση εδώ και δεκαετίες: νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ασθενοφόρων και διασώστες που υπάγονταν στον ιδιωτικό τομέα ενέπιπταν στα βαρέα και ανθυγιεινά, ενώ κάποιοι συνάδελφοι τους στον δημόσιο τομέα, όχι.

Το νέο σχέδιο νόμου εντάσσει στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων και διασώστες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου, ικανοποιώντας ένα αίτημα δεκαετιών.

Εξισώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με εκείνες που ισχύουν ήδη για αντίστοιχες ειδικότητες στα ΒΑΕ του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και προβλέπεται δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος με συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφάλισης.

Ρυθμίζονται επίσης συνολικά οι εισφορές κύριας και επικουρικής ασφάλισης, ενώ δίνεται δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης, ώστε να μπορούν να θεμελιωθούν συνταξιοδοτικά δικαιώματα.

Πρόκειται για μία ολοκληρωμένη ρύθμιση με άμεση εφαρμογή στις συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων του δημόσιου συστήματος υγείας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ