Τμήματα του Ελληνικού Στρατού απελευθέρωσαν τη Νάουσα από τον Οθωμανικό ζυγό στις 17 Οκτωβρίου του 1912. Οι κάτοικοι της πόλης μόλις διαπίστωσαν το γεγονός έσπευσαν να βοηθήσουν, φορτώνοντας τρόφιμα για τον στρατό τον οποίο υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό.
Η ηρωική πόλη τιμά σήμερα με υπερηφάνεια τους αγώνες των προγόνων μας για ελευθερία και ανεξαρτησία, διατρανώνοντας την θέληση όλων των Ελλήνων να αντιμετωπίσουν κάθε εθνική απειλή. Η Νάουσα σε ολόκληρη την ιστορία της έχει να επιδείξει ηρωισμό και τόλμη. Χρέος μας σήμερα είναι να διατηρήσουμε άσβεστη την αγάπη μας για την ελευθερία της πατρίδας και να θυμόμαστε τις θυσίες των αγωνιστών συμπατριωτών μας. Σε όλες και σε όλους τους πολίτες της Νάουσας εύχομαι χρόνια πολλά.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει την τελική παράταση έως την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 15:00 της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης στη Δράση 1.1.2 «Επενδύσεις στα αλιευτικά σκάφη χωρίς να αυξάνεται η αλιευτική τους ικανότητα», του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027» (ΠΑΛΥΘ).
Η παράταση αποφασίστηκε σε ανταπόκριση σε σχετικά αιτήματα επαγγελματιών αλιέων και συλλογικών τους φορέων, με στόχο να δοθεί επιπλέον χρόνος στους ενδιαφερόμενους για την ολοκλήρωση και υποβολή των επενδυτικών τους προτάσεων.
Η Δράση, συνολικής δημόσιας δαπάνης 16 εκατ. ευρώ, στηρίζει τον εκσυγχρονισμό των αλιευτικών σκαφών, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ασφάλειας των αλιέων, καθώς και την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής αλιείας, χωρίς αύξηση της αλιευτικής ικανότητας των σκαφών.
Τα ποσοστά δημόσιας χρηματοδότησης μπορούν να φτάσουν έως και το 85%, ανάλογα με την κατηγορία της πράξης και του αλιευτικού σκάφους, ενώ ο προϋπολογισμός κάθε επενδυτικής πρότασης μπορεί να κυμαίνεται από 5.000 έως 500.000 ευρώ.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ), στον σύνδεσμο: https://app.opske.gr/
Τελική καταληκτική ημερομηνία υποβολής: Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, ώρα 15:00.
Συνέντευξη της Προέδρου της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένας Δούρου στην ERTnews 105.8.
“Βρισκόμαστε δίπλα στους κατοίκους της Κυψέλης, όπως είναι η υποχρέωσή μας, τους κατοίκους που τόσους μήνες τώρα κάνουν κυριολεκτικά τον σταυρό τους, αφού μετράνε τα χιλιοστά των ρωγμών που έχει προκαλέσει ο μετροπόντικας της περιβόητης κοινοπραξίας. Και απέναντί τους έχουν έναν υπουργό που απλά διαπιστώνει ότι δεν θα έμενε στα ίδια σπίτια”. Παρατήρησε μεταξύ άλλων, η Ρένα Δούρου, Πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, βουλεύτρια Δυτικής Αθήνας, σε συνέντευξή της στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» της ERTnews 105.8 και τους δημοσιογράφους Βασίλη Αδαμόπουλο και Μαρία Γεωργίου.
“Είμαστε δίπλα στους αλιείς στην ιχθυόσκαλα που ταλαιπωρούνται από την ανάλγητη οικονομική πολιτική του προέδρου του Eurogroup και του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και τους Τούρκους αλιείς, αφού και το υπουργείο Εξωτερικών έχει πέσει σε ύπνο βαθύ σε σχέση με την προάσπιση των εθνικών δικαιωμάτων”, συνέχισε η ίδια.
Είμαστε το μόνο κόμμα που έγκαιρα καταθέσαμε προτάσεις κατά της ακρίβειας
“Τους τελευταίους τρεις μήνες ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ είναι το μόνο κόμμα που κατέθεσε εγκαίρως πρόταση για την αντιμετώπιση της αύξησης του ιδιωτικού χρέους εξαιτίας των πολιτικών Μητσοτάκη – Πιερρακάκη. Είναι το μοναδικό κόμμα που έγκαιρα έχει μιλήσει για τα ζητήματα της ακρίβειας και της φορολογικής πολιτικής, για μέτρα που παίρνουν άλλες κυβερνήσεις όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και άλλες σε σχέση με την ακρίβεια”.
«Παράλληλα δίνουμε έναν αγώνα απέναντι στην απαξίωση της πολιτικής, για την οποία δεν ευθύνεται μόνο ο κος Φλωρίδης και η κα Αγάπηδάκη και άλλα τρολ του twitter που βρέθηκαν σε υπουργικές θέσεις, ευθύνονται και μία σειρά στελεχών της Αριστεράς επίσης. Πρώτη φορά γίνεται αυτό, διότι στην Αριστερά πιστώνονταν πάντα οι αγώνες μέχρι αίματος, μέχρι θανάτου στα ξερονήσια για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου στην Ελλάδα».
«Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουμε ανθρώπους που οι αγωνιστές της Αριστεράς, ψηφοφόροι, που έχουν κάτσει στη Μακρόνησο, τους τίμησαν για να γίνουν βουλευτές και βουλεύτριες, να περιφέρουν τις έδρες τους. Έχουμε χαρακτηριστικά παραδείγματα τα τελευταία ένα με δύο χρόνια, ακόμα και σε τρία διαφορετικά κόμματα», συμπλήρωσε η Πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Αναφερόμενη στους ανεξάρτητους βουλευτές εντός του Κοινοβουλίου ξεκαθάρισε ότι: «Εγώ προσωπικά και όλοι στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν αντιμετωπίζουμε τους ανεξάρτητους με τον ίδιο τρόπο».
«Βρισκόμαστε σε μια προσπάθεια με απτά παραγόμενα αποτελέσματα, αναδιάταξης των δυνάμεων μας μέσα στο ελληνικό Κοινοβούλιο, μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις οργανώσεις μας» εξήγησε η Ρένα Δούρου αναφορικά με τις τρέχουσες εξελίξεις στο κόμμα σημειώνοντας ότι γίνεται μεγάλη προσπάθεια ώστε να αντιστραφεί η εικόνα που άφησε η προηγούμενη ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: «Είχαμε το πρωτοφανές, οι άνθρωποι οι οποίοι τιμήθηκαν με την ψήφο μας για να βρίσκονται στην ηγεσία του κόμματος, να θέλουν να κλείσουν το κόμμα, αυτό δεν είχε προηγούμενο». «Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα μπει στη Βουλή και η είσοδός μας έχει σχεδόν κλειδωθεί».
Βασικά σημεία της συνέντευξης της Ρένας Δούρου:
«Δίνουμε έναν αγώνα απέναντι στην απαξίωση της πολιτικής, για την οποία δεν ευθύνεται μόνο ο κος Φλωρίδης και η κα Αγάπηδάκη και άλλα τρολ του twitter που βρέθηκαν σε υπουργικές θέσεις, ευθύνονται και μία σειρά στελεχών της Αριστεράς επίσης. Πρώτη φορά γίνεται αυτό, διότι στην Αριστερά πιστώνονταν πάντα οι αγώνες μέχρι αίματος, μέχρι θανάτου στα ξερονήσια για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου στην Ελλάδα».
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει ιερή υποχρέωση να δώσει μάχη. Όχι μόνο γιατί του στέρησαν τη λαϊκή εντολή της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όπως την έδωσαν οι πολίτες. Αυτό που οδηγεί; Δεν οδηγεί μόνο στο να έχουμε λιγότερους βουλευτές από αυτούς που θέλουν οι Έλληνες και Ελληνίδες, οδηγεί και στην απαξίωση της Βουλής. Οδηγεί στην απαξίωση του πως λειτουργεί το Κοινοβούλιο, αφού έχει 56 ανεξάρτητους βουλευτές
Εμείς ως ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχουμε ένα καταστατικό που λέει ότι παράλληλα με την εντολή που έχουμε από τον ελληνικό λαό για την εκπροσώπηση του στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δίνουμε τη μάχη για την προγραμματική σύγκλιση με προοδευτικά κόμματα και δημοκρατικούς πολίτες.
Έχουμε σύμπραξη με τους Οικολόγους Πράσινους, καταθέτουμε μέσα στη Βουλή τροπολογίες και αναζητούμε την ψήφο των άλλων κομμάτων.
Είναι άλλο πράγμα κάποιος να εκλέγεται με ένα κόμμα, και να βλέπει στην πορεία της ένταξης του ότι το κόμμα αυτό ακολουθεί πολιτικές με τις οποίες διαφωνεί και να τηρήσει την υπογραφή του στο ιδιωτικό συμφωνητικό που υπογράφει καθένας και καθεμιά μας που είμαστε υποψήφιοι με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Και να πει «με συγχωρείτε, εγώ, όπως λέει και αυτό που υπέγραψα, παραδίδω την έδρα μου και αποχωρώ ή ιδιωτεύω». Και είναι άλλο να θέλεις να πας σε άλλο κόμμα το οποίο να σου έχει βάλει και προϋπόθεση την παραίτηση από την έδρα, και εσύ να τη διακρατείς.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δίνει αγώνα για την αξιοπρέπεια ακόμα και του ελληνικού κοινοβουλίου στο σύνολο του.
Από τα τέλη Ιουλίου ως σήμερα, παρόλο που μεσολάβησε ένας μήνας κλειστός για το ελληνικό κοινοβούλιο, θα δείτε ότι και στις πιο συντηρητικές δημοσκοπήσεις έχουμε ανοδική τάση. Εμείς δεν πανηγυρίζουμε, αλλά δεν θα κάτσουμε με σταυρωμένα χέρια, ούτε θα περιμένουμε να μας πει κάποιος για «ελάτε κατά δω».
Τα δημοσκοπικά δεδομένα είναι πράγματι αυτά που μας παρέδωσε η προηγούμενη, χωρίς προηγούμενο, πολιτική, ότι θα κλείσει αυτό το κόμμα. Άρα τους πολίτες είτε τους στέλναμε στην αποχή, είτε τους στέλναμε στην αναμονή.
Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Αλιείας – Τμήμα Αλιείας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ανακοινώνει τα εξής:
Σας γνωρίζουμε ότι σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 264603/14.10.2026 απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας, του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), το σύνολο των δηλωμένων ποσοτήτων στη βάση δεδομένων του Ο.Σ.Π.Α. για τον ερυθρό τόνο (Thunnus thynnus) πλησιάζει την ετήσια εθνική ποσόστωση.
Για την αποφυγή υπέρβασης του ορίου, σας γνωρίζουμε ότι την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 24:00 διακόπτονται όλες οι αλιευτικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την αλιεία του είδους και αναστέλλονται αυτοδίκαια οι άδειες αλίευσης τόνου που χορηγήθηκαν δυνάμει της υπ’ αριθ. 357134/22.12.2025 Απόφασης «Χορήγηση αδειών αλίευσης τόνου (Thunnus thynnus) για το έτος 2026» (Α.Δ.Α.: ΨΝ1Σ4653ΠΓ-5Χ8), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.
Κατόπιν τούτου, το αργότερο μέχρι την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 24:00, οι κυβερνήτες/πλοιοκτήτες των αλιευτικών σκαφών με άδεια αλίευσης τόνου υποχρεούνται:
Nα έχουν ολοκληρώσει τις αλιευτικές τους δραστηριότητες,
να καταπλεύσουν εγκαίρως σε καθορισμένο λιμένα εκφόρτωσης,
να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία της εκφόρτωσης,
να έχουν ολοκληρώσει την ηλεκτρονική καταγραφή των αλιευμάτων τόνου, στην εφαρμογή του eBCD,
να έχουν ολοκληρώσει την υποβολή δεδομένων ημερολογίου αλιείας μέσω της εφαρμογής ERS του Ο.Σ.Π.Α..
Πληροφορίες σχετικά με την παραπάνω Απόφαση (η οποία επισυνάπτεται στην ανακοίνωση που είναι αναρτημένη στον ιστότοπο της ΠΚΜ) παρέχονται στους ενδιαφερόμενους από τη Γενική Διεύθυνση Αλιείας του ΥΠΑΑΤ στο τηλέφωνο 2109287102 ή από τα αρμόδια Τμήματα Αλιείας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Του τηλεφώνησε συνεργός του προσποιούμενος τον υπάλληλο της ΔΕΔΔΗΕ. Ισχυρίστηκε ότι υπάρχει κίνδυνος ηλεκτροπληξίας και έπρεπε να καταγραφούν τα χρήματα και κοσμήματα που έχει στο σπίτι.
Συνελήφθη επ’ αυτοφώρω χθες (15 Οκτωβρίου 2026) το απόγευμα στην Βέροια, από αστυνομικούς του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Βέροιας, ένας ημεδαπός άνδρας, που προσπάθησε να εξαπατήσει ημεδαπό άνδρα.
Ειδικότερα, συνεργός του τηλεφώνησε στο σταθερό τηλέφωνο του ημεδαπού άνδρα, προσποιούμενος τον υπάλληλο της ΔΕΔΔΗΕ και ισχυρίστηκε ότι υπάρχει δήθεν κίνδυνος ηλεκτροπληξίας και έπρεπε να καταγραφούν τα χρήματα και κοσμήματα που έχει στο σπίτι και να τα παραδώσει σε συνεργάτη του.
Μετά από άμεση κινητοποίηση των αστυνομικών, εντοπίστηκε ο προαναφερόμενος άνδρας να οδηγεί όχημα και να προσέρχεται για να παραλάβει τα ανωτέρω και αντιλαμβανόμενος την αστυνομική παρουσία, ανέπτυξε ταχύτητα πραγματοποιώντας επικίνδυνους ελιγμούς.
Στη συνέχεια το όχημα ακινητοποιήθηκε και τράπηκε σε φυγή πεζός, όπου υπερπήδησε τοιχίο και έπεσε στο έδαφος, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό του. Έπειτα τράπηκε και πάλι σε φυγή, όπου λίγο αργότερα ακινητοποιήθηκε από τους αστυνομικούς, προβάλλοντας σθεναρή αντίσταση και συνελήφθη. Ο συλληφθείς διακομίσθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Βέροιας για την παροχή ιατρικής φροντίδας.
Η έρευνα των αστυνομικών συνεχίζεται τόσο για την ταυτοποίηση των στοιχείων του συνεργού του, όσο και για την τυχόν συμμετοχή τους και σε άλλες παρόμοιες αξιόποινες πράξεις.
Με στόχο την αποφυγή εξαπάτησης ανυποψίαστων πολιτών από επιτήδειους, η Γενική Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση Κεντρικής Μακεδονίας συνιστά:
Μην εμπιστεύεστε αγνώστους που σας τηλεφωνούν και προσποιούνται διάφορες ιδιότητες.
Μην αποκαλύπτετε αν έχετε στο σπίτι χρήματα, κοσμήματα ή πολύτιμα αντικείμενα.
Ενημερώνετε πάντα την Αστυνομία, ακόμα και στην περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος σας.
Υπενθυμίζεται:
Η διάδοση των σχετικών συμβουλών σε συγγενείς, φίλους και ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους, μπορεί να αποτρέψει νέα περιστατικά εξαπάτησης.
Περισσότερες συμβουλές είναι αναρτημένες στην επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Αστυνομίας (www.hellenicpolice.gr), στην ενότητα «Οδηγός του Πολίτη / Χρήσιμες συμβουλές».
Κατασχέθηκαν περισσότερα από 600 γραμμάρια ακατέργαστης κάνναβης και πάνω από 800 γραμμάρια φυτικών αποσπασμάτων κάνναβης.
Συνελήφθη χθες (15 Οκτωβρίου 2026) από αστυνομικούς του Αστυνομικού Τμήματος Παιονίας, ένας ημεδαπός άνδρας, για παραβάσεις της νομοθεσίας για τα ναρκωτικά. Ειδικότερα, μετά από συντονισμένες ενέργειες των αστυνομικών, εντοπίστηκε ο προαναφερόμενος άνδρας σε περιοχή της Ημαθίας και από την κατοχή του κατασχέθηκε μικροποσότητα ακατέργαστης κάνναβης και ένα αυτοσχέδιο τσιγάρο κάνναβης.
Σε έρευνα που έγινε στην οικία του βρέθηκαν και κατασχέθηκαν 1 συσκευασία με ακατέργαστη κάνναβη βάρους 619 γραμμαρίων και 1 συσκευασία με φυτικά αποσπάσματα κάνναβης βάρους 830 γραμμαρίων. Ο συλληφθείς, με τη δικογραφία που σχηματίστηκε σε βάρος του, θα οδηγηθεί στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Βέροιας.
Γράφει ο Τρύφων Τοπαλίδης, ερευνητής τοπικής ιστορίας
Στις 20 Οκτωβρίου συμπληρώνονται 114 χρόνια από τη μάχη του Καρά Ασμάκ —του ποταμού Λουδία, όπως ονομαζόταν στα οθωμανικά χρόνια—, η οποία διεξήχθη στις 20 Οκτωβρίου/2 Νοεμβρίου 1912, σύμφωνα με το παλαιό και το νέο ημερολόγιο αντίστοιχα. Ήταν η τελευταία και μία από τις πιο κρίσιμες μάχες κατά την προέλαση του ελληνικού στρατού προς τη Θεσσαλονίκη. Η επέτειος αυτή αποτελεί αφορμή για να στρέψουμε το βλέμμα μας όχι μόνο στους πρωταγωνιστές της μάχης, αλλά και σε εκείνους που ανέλαβαν να περιγράψουν τα γεγονότα στο ελληνικό και διεθνές αναγνωστικό κοινό: τους πολεμικούς ανταποκριτές.
Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912–1913, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ Ιάκωβος Μιχαηλίδης, αποτέλεσαν ορόσημο για τη διεθνή δημοσιογραφία. Ήταν από τις πρώτες ένοπλες συγκρούσεις που καλύφθηκαν τόσο εκτενώς, προσελκύοντας ένα πολυεθνικό «καραβάνι» περισσότερων από 200 έμπειρων πολεμικών ανταποκριτών, απεσταλμένων κορυφαίων εντύπων της Ευρώπης και της Αμερικής. Σύμφωνα με το Μητρώο Ανταποκριτών που τηρούσε η υπηρεσία Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών, περισσότεροι από 20 Έλληνες και ξένοι δημοσιογράφοι διαπιστεύθηκαν για να ακολουθήσουν τον ελληνικό στρατό στο μέτωπο της Θεσσαλίας–Μακεδονίας. Ανάμεσά τους ήταν και ο Ιταλός δημοσιογράφος Olindo Bitetti, ανταποκριτής της εφημερίδας Corriere della Sera του Μιλάνου.
Ο Ιταλός πολεμικός ανταποκριτής Olindo Bitetti (εδώ σε φωτογραφία της εποχής του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου)
Ο Olindo Bitetti (Καζέρτα, 6 Μαΐου 1886 – Ρώμη, 22 Μαΐου 1973) ήταν μια πολυσχιδής και δραστήρια προσωπικότητα: αθλητής υδατοσφαίρισης, ποδοσφαιριστής, ιδρυτικό μέλος του αθλητικού συλλόγου της Λάτσιο, επαγγελματίας δημοσιογράφος και πολεμικός ανταποκριτής. Αργότερα υπήρξε πιλότος μαχητικού αεροπλάνου στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πρόεδρος της Ιταλικής Ομοσπονδίας Κολύμβησης, ανταποκριτής της Gazzetta dello Sport και διευθυντής της εφημερίδας Il Popolo romano.
Πριν ακόμη ξεσπάσει ο πόλεμος που κήρυξαν τα χριστιανικά βαλκανικά κράτη εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο Bitetti εργαζόταν ως τακτικός ανταποκριτής της Corriere della Sera στην Αθήνα. Στις 12 Οκτωβρίου 1912 η Επιτελική Υπηρεσία Στρατού του χορήγησε πιστοποιητικό (άδεια) πολεμικού ανταποκριτή για να παρακολουθήσει τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού στο μέτωπο της Θεσσαλίας. Εκείνη την περίοδο η Corriere della Sera έχαιρε της εκτίμησης των ελληνικών διπλωματικών κύκλων για την αντικειμενική στάση της. Ο Δημήτριος Κακλαμάνος, επιτετραμμένος στην Ελληνική Πρεσβεία της Ρώμης, σε εμπιστευτική αναφορά του προς το Υπουργείο των Εξωτερικών για τον Ιταλικό Τύπο, έγραφε χαρακτηριστικά: «… εκ των επαρχιακών εφημερίδων την πρωτίστην θέσιν, και εν σχέσει ακόμη προς τας εφημερίδας της Ρώμης, κατέχει ο “Corriere della Sera” του Μιλάνου, όστις είνε αναντιρρήτως ουχί μόνον η πληρεστέρα, καλλίτερον γραφόμενη και μάλλον διαδεδομένη Ιταλική εφημερίς, αλλά και εν εκ των σοβαρωτέρων οργάνων του ευρωπαϊκού τύπου».
Η πρωτότυπη σελίδα της Corriere della Sera με την ανταπόκριση του Olindo Bitetti
Στο άρθρο αυτό παραθέτουμε σε ελληνική μετάφραση την ανταπόκριση του Olindo Bitetti για τη μάχη του Καρά Ασμάκ, όπως δημοσιεύθηκε στην Corriere della Sera το Σάββατο 16 Νοεμβρίου 1912 [3 Νοεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο, που ίσχυε τότε στην Ελλάδα]. Η ανταπόκριση αναδημοσιεύθηκε λίγες ημέρες αργότερα από την εφημερίδα Νεολόγος Πατρών. Διαβάζοντας το κείμενό του, το οποίο είναι γραμμένο σε ενεστώτα, σχηματίζει κανείς την έντονη εντύπωση ότι ο Ιταλός δημοσιογράφος βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της μάχης και παρακολουθούσε τους ευζώνους και την ομάδα των «ανταρτών» του λοχαγού Μαζαράκη να εφορμούν και να διασώζουν τη σιδηροδρομική γέφυρα πριν προλάβουν να την ανατινάξουν οι Τούρκοι.
Η αντιπαραβολή με το αρχειακό υλικό, ωστόσο, φωτίζει τον αφηγηματικό τρόπο του δημοσιογράφου και τον χρόνο άφιξής του στο πεδίο όπου είχε διεξαχθεί η μάχη. Ο Σπυρίδων Κουτσούμπας, επικεφαλής του Στρατονομικού Αποσπάσματος της 7ης Μεραρχίας, αναφέρει στην έκθεση πεπραγμένων της υπηρεσίας του, την οποία συνέταξε στις 17 Οκτωβρίου 1915, ότι το απόγευμα της επομένης της μάχης, δηλαδή στις 21 Οκτωβρίου, οι άνδρες του —εκτελώντας προφανώς σχετικές διαταγές— απομάκρυναν από τη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία τον Olindo Bitetti και τους συναδέλφους του: τον G. J. Stevens, ανταποκριτή της Daily Telegraph, τον Haworth J. Woodley, ανταποκριτή και φωτογράφο του λονδρέζικου ειδησεογραφικού πρακτορείου Central News Agency, και τον Κωνσταντίνο Πούπτη, ανταποκριτή της Daily Chronicle, οι οποίοι είχαν μόλις καταφθάσει.
Αυτοί οι τέσσερις πολεμικοί ανταποκριτές, επομένως, δεν υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες της μάχης· έφθασαν στο πεδίο αφού τα όπλα είχαν σιγήσει και ο εχθρός είχε ήδη απομακρυνθεί προς τον Αξιό και πέρα από αυτόν, ενώ στο μεταξύ ολοκληρωνόταν η επίστρωση της σιδηροδρομικής γέφυρας του Λουδία για τη διέλευση των οχημάτων του ελληνικού στρατού. Πιθανότατα στο Πλατύ, στο κονάκι του μπέη όπου είχαν διανυκτερεύσει οι επιτελείς της 7ης Μεραρχίας, ενημερώθηκαν οι δημοσιογράφοι για τα καθέκαστα της μάχης από αξιωματικούς και από τον ίδιο τον μέραρχο, αντισυνταγματάρχη του Μηχανικού Κλεομένη Κλεομένους. Στη συνέχεια ο Bitetti επιστράτευσε τη δεινή δημοσιογραφική του πένα και τον ιστορικό ενεστώτα για να μετατρέψει τη στρατιωτική ενημέρωση σε ένα ολοζώντανο, κινηματογραφικό ανάγνωσμα για το ευρωπαϊκό κοινό.
Στην εισαγωγή της ανταπόκρισής του, ο Bitetti περιγράφει επίσης τις μεγάλες τεχνικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι πολεμικοί ανταποκριτές εκείνης της εποχής. Η περιγραφή του αναδεικνύει την αντίθεση με τη σημερινή ταχύτητα μετάδοσης των ειδήσεων από τα τηλεοπτικά κανάλια και το διαδίκτυο. Επί δέκα ημέρες δεκάδες ανταποκριτές, εγκλωβισμένοι στη Θεσσαλονίκη χωρίς πρόσβαση σε τηλέγραφο ή ταχυδρομικές υπηρεσίες, δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τις εφημερίδες τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο όγκος των τηλεγραφημάτων που περίμεναν να διαβιβαστούν είχε φτάσει τις 300.000 λέξεις. Το ελληνικό επιτελείο τούς επέτρεψε τελικά να επιβιβαστούν σε πολεμικό πλοίο και να μεταφέρουν τις ανταποκρίσεις τους στην Αθήνα. Από εκεί ο Bitetti μπόρεσε να τις διαβιβάσει στην εφημερίδα του στο Μιλάνο.
Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΟΥ OLINDOBITETTI
«Με τον ελληνικό στρατό της Μακεδονίας για την κατάληψη της Θεσσαλονίκης
(Από τον ειδικό απεσταλμένο μας)
ΑΘΗΝΑ, 15 Νοεμβρίου, ώρα 13.30
Στη Θεσσαλονίκη, η οποία ελπίζαμε ότι θα αποτελούσε τη Μέκκα των ανταποκριτών, μας περίμενε μια οδυνηρή απογοήτευση. Βρεθήκαμε εντελώς εγκλωβισμένοι: χωρίς τηλέγραφο, χωρίς ταχυδρομική υπηρεσία, χωρίς τη δυνατότητα να βγούμε από την πόλη. Καμιά πενηνταριά ανταποκριτές, από όλα τα έθνη, είχαν βρει τον τρόπο να φθάσουν εδώ, αλλά κανείς δεν είχε καταφέρει μέχρι σήμερα να αποδράσει, όπως ήταν και η γενική επιθυμία όλων. Καθώς οι πολεμικοί ανταποκριτές παρέμειναν για δέκα ημέρες χωρίς να μπορούν να επικοινωνήσουν με τις εφημερίδες τους, έχει συσσωρευτεί ένας τεράστιος όγκος τηλεγραφημάτων. Υπολογίζεται ότι πρέπει να διαβιβαστούν περίπου τριακόσιες χιλιάδες λέξεις. Για τον λόγο αυτό, το Επιτελείο αναγκάστηκε να μας επιτρέψει να επιβιβαστούμε σε ένα πολεμικό πλοίο, προκειμένου να μεταφέρουμε τις ανταποκρίσεις μας στην Αθήνα. Στα ακόλουθα τηλεγραφήματα, τα οποία λόγω των περιστάσεων μόλις σήμερα μπόρεσα να διαβιβάσω, οι αναγνώστες θα βρουν ένα πιστό ημερολόγιο των γεγονότων που οδήγησαν στην κατάληψη της Θεσσαλονίκης.
Η μάχη στον Λουδία
Κιρτζαλάρ [Άδενδρο], 4 Νοεμβρίου [22 Οκτωβρίου]
Βρισκόμαστε στη σιδηροδρομική γραμμή Μοναστηρίου–Θεσσαλονίκης, σε απόσταση μόλις τριάντα χιλιομέτρων από τον πολυπόθητο στόχο όλων των Ελλήνων. Φοβόμαστε ότι θα περάσουν αρκετές ημέρες ακόμη προτού καταφέρουμε να τον προσεγγίσουμε, επειδή όλες οι γέφυρες στον ποταμό Αξιό έχουν υπονομευθεί. Δεν θα είναι εύκολο εγχείρημα να περάσουν, δίνοντας μάχη, περισσότεροι από εξήντα χιλιάδες άνδρες πάνω από αυτοσχέδιες γέφυρες που ακόμη δεν υπάρχουν, καθώς οι πλωτήρες (ποντόνια) του μηχανικού δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν την ταχεία προέλαση του στρατού. Ίσως φθάσουν σήμερα.
Σας είχα ήδη αναφέρει ότι, ενώ ο Διάδοχος Κωνσταντίνος είχε φθάσει στα Γιαννιτσά, κατευθυνόμενος προς τον Αξιό, η άλλη μεραρχία της δεξιάς πτέρυγας του στρατού, η οποία είχε ξεκινήσει από την Κατερίνη, έφτασε στον Γιδά, πάνω στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Βέροια με τη Θεσσαλονίκη.
Έχοντας αναχωρήσει από τη Βέροια προχθές, 2 Νοεμβρίου [20 Οκτωβρίου], συναντήσαμε ακριβώς αυτή τη μεραρχία, η οποία αποτελεί τώρα την εμπροσθοφυλακή του στρατού. Προς τα στρατεύματα αυτά μας ώθησε ένας σφοδρός κανονιοβολισμός, ο οποίος, ξεκινώντας από τις έξι το πρωί, μας ανάγκασε να επισπεύσουμε την αναχώρησή μας από τη Βέροια, ενώ μαινόταν κατακλυσμιαία βροχή συνοδευόμενη από ισχυρότατο άνεμο. Χάρη σε μια ευτυχή σύμπτωση, διαθέτουμε τώρα ένα αυτοκίνητο· όμως, όπως κάθε ρόδο έχει τα αγκάθια του, ο οδηγός μας διακατέχεται από έναν ανήκουστο φόβο. Όσο ο βρυχηθμός των κανονιοβολισμών γίνεται πιο δυνατός και πλησιάζει, τόσο εκείνος εφευρίσκει προσχήματα για να επιβραδύνει την πορεία μας.
Φτάνουμε επιτέλους στις δέκα το πρωί στον Γιδά. Μερικοί στρατιώτες μάς πληροφορούν ότι τα στρατεύματα, που απείχαν λίγα χιλιόμετρα και είχαν ξεκινήσει το πρωί από τον Γιδά, είχαν επιτεθεί στο χωριό Πλατύ, το οποίο βρίσκεται επίσης πλησίον της σιδηροδρομικής γραμμής Βέροιας–Θεσσαλονίκης, όπου ήταν οχυρωμένοι μερικές χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες με μια πεδινή πυροβολαρχία. Οι Έλληνες είχαν ήδη καταλάβει το Πλατύ, αλλά συνέχιζαν να απωθούν τους Τούρκους προκειμένου να τους εξαναγκάσουν να περάσουν τον ποταμό Λουδία (τουρκικά: Καρά Ασμάκ), όπου θα μπορούσαν να κυκλωθούν από τα προελαύνοντα στρατεύματα του Διαδόχου. Ταυτόχρονα, οι Έλληνες επεδίωκαν να αποτρέψουν την καταστροφή των γεφυρών.
Το Πλατύ στις φλόγες
Πρέπει να βιαστούμε για να προλάβουμε να δούμε αυτή την πιο ενδιαφέρουσα φάση της μάχης. Ο οδηγός, χλωμός από τον φόβο του, αρνείται να συνεχίσει. Αφού τον στολίσαμε με βρισιές, τον εγκαταλείπουμε στη μοίρα του. Επιστρατεύουμε όλες τις μηχανικές μας γνώσεις και καταφέρνουμε, τρανταζόμενοι πάνω στον φρικτό και λασπώδη δρόμο, να φτάσουμε στο Πλατύ· ένα χωριό που αποτελείται από λίγα σπίτια, εκ των οποίων τα μισά, χτυπημένα από το ελληνικό πυροβολικό, έχουν παραδοθεί στις φλόγες.
Στο κονάκι βρίσκουμε τον διοικητή της 7ης Μεραρχίας, τον συνταγματάρχη Κλεομένη, ο οποίος διευθύνει μαζί με το επιτελείο του τις κινήσεις των στρατευμάτων του. Μας δείχνει με ποιον τρόπο οι Τούρκοι απωθούνται από παντού.
Ο διοικητής της 7ης Μεραρχίας, συνταγματάρχης του Μηχανικού Κλεομένης Κλεομένους, μαζί με το επιτελείο του έφιπποι στο Πλατύ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Η ατμόσφαιρα, εξαιτίας της βροχής, είναι σκοτεινή και εμποδίζει την ορατότητα σε μεγάλη απόσταση. Ωστόσο, η μάχη διεξάγεται σε μια πλατιά πεδιάδα, σχεδόν γυμνή από δέντρα, με αποτέλεσμα να μην είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς κάθε κίνηση.
Οι Τούρκοι βρίσκονται κοντά στον ποταμό Λουδία, πλησίον των δύο γεφυρών —της σιδηροδρομικής και της αμαξιτής οδού— οι οποίες απέχουν μεταξύ τους ένα χιλιόμετρο. Οι Έλληνες αναπτύσσονται σε έναν ευρύ ημικυκλικό σχηματισμό και, σφίγγοντας όλο και περισσότερο τον κλοιό, στοχεύουν στην κατάληψη των δύο προαναφερθεισών γεφυρών. Το ελληνικό πυροβολικό, έχοντας προσδιορίσει με ακρίβεια τις θέσεις του εχθρού, βάλλει με μεγάλη ευστοχία. Βλέπουμε τα βλήματα να πέφτουν όλα πολύ κοντά στις οθωμανικές θέσεις.
Αντίθετα, οι Τούρκοι βάλλουν σπάνια και πάντα άστοχα· οι βολές τους, όλες ανεξαιρέτως βραχείες, εκρήγνυνται πεντακόσια μέτρα πριν από τον στόχο. Οι Έλληνες πυροβολητές, βρεγμένοι ως το κόκαλο, εργάζονται αδιάκοπα αλλάζοντας θέσεις στα πυροβόλα τους, προχωρώντας από δεξιά προς τα αριστερά. Είναι τρεις πυροβολαρχίες των 75 χιλιοστών που βάλλουν εναλλάξ, χωρίς να πάψουν ποτέ να προξενούν φθορές στον εχθρό, ο οποίος πρέπει σίγουρα να έχει βαριές απώλειες, πλην όμως επανέρχεται με επιμονή για να ανακαταλάβει τις θέσεις που εγκατέλειψε.
Η ξύλινη οδική γέφυρα του Καρά Ασμάκ, η οποία καταστράφηκε από τους υποχωρούντες Τούρκους (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Ο ηρωισμός των εθελοντών
Στις 13:00, ο συνταγματάρχης Κλεομένης διατάσσει τα πεζοπόρα τμήματα που βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή να κινηθούν για την τελική επίθεση, με σκοπό την κατάληψη των δύο γεφυρών. Οι Τούρκοι έχουν ήδη περάσει στην απέναντι όχθη του ποταμού, αλλά με την παραμικρή κίνηση του ελληνικού πεζικού προς τα εμπρός, απαντούν με καταιγιστικές ομοβροντίες τυφεκιοβολισμών. Τρεις ελληνικές πυροβολαρχίες διασταυρώνουν τα πυρά τους πλησίον των γεφυρών για να αναγκάσουν τους Τούρκους να υποχωρήσουν ακόμη περισσότερο. Την ίδια στιγμή, η ελληνική αριστερή πτέρυγα, αποτελούμενη από εύζωνες, κινείται για να επιτεθεί στη γέφυρα της αμαξιτής οδού, ενώ η δεξιά πτέρυγα, αποτελούμενη από εθελοντικά σώματα —τους λεγόμενους αντάρτες— προελαύνει προς τη σιδηροδρομική γέφυρα.
Οι Τούρκοι, βλέποντας πλέον ότι είναι αδύνατον να υπερασπιστούν άλλο τα δύο περάσματα του ποταμού, αποφασίζουν να τα καταστρέψουν. Προτού καν προλάβουν να φτάσουν οι εύζωνες, οι οποίοι προελαύνουν τρέχοντας, βλέπουμε ψηλές φλόγες να υψώνονται. Ο μέραρχος βγάζει μια κραυγή οργής: είναι η ξύλινη γέφυρα που καίγεται. Όταν φτάνουν οι εύζωνες, δεν έχει απομείνει παρά ένα τεράστιο, πύρινο καμίνι που φουντώνει από τον άνεμο. Οι Τούρκοι, προβλέποντας την υποχώρησή τους, είχαν προετοιμάσει μεγάλη ποσότητα εύφλεκτων υλών.
Απομένει όμως ακόμα η σιδηροδρομική γέφυρα, που είναι στέρεα κατασκευασμένη από σίδερο. Οι πυροβολητές εντείνουν εκεί τα πυρά τους για να απωθήσουν τους Τούρκους, οι οποίοι φαίνονται να προετοιμάζουν κάτι: ίσως δυναμίτιδα. Καμιά εικοσαριά αντάρτες, από τους πιο τολμηρούς, ορμούν ολοταχώς, ρισκάροντας τη ζωή τους από την έκρηξη των βομβών και των βλημάτων του ελληνικού πυροβολικού. Όμως οι πυροβολητές παρακολουθούν με προσοχή την προέλασή τους και παύουν το πυρ μόλις τους βλέπουν να φθάνουν στη γέφυρα. Λίγα λεπτά ακόμα και θα σημειωνόταν μια σφοδρή έκρηξη: το φυτίλι έχει σχεδόν καεί ολόκληρο. Οι γενναίοι εθελοντές ορμούν να κόψουν τα καλώδια, αλλά πληρώνουν ακριβά την τόλμη τους, καθώς οι Τούρκοι, βλέποντας το πυροβολικό να σταματά τις βολές του, προελαύνουν ξανά, αδειάζοντας τα Μάουζερ τους πάνω στο μικρό απόσπασμα: τέσσερις Έλληνες πέφτουν νεκροί, οι υπόλοιποι είναι όλοι τραυματισμένοι, εκτός από έναν αξιωματικό, ο οποίος καλπάζει έφιππος για να ειδοποιήσει το πυροβολικό να κατευθύνει τα πυρά του πέρα από το ποτάμι, ώστε να εμποδίσει τον εχθρό να προελάσει εκ νέου και να επιχειρήσει ξανά την καταστροφή της γέφυρας.
Ο βρυχηθμός των κανονιών ξαναρχίζει. Οι αντάρτες προελαύνουν και πάλι· η γέφυρα είναι στα χέρια τους. Η ημέρα στέφεται με επιτυχία. Τα στρατεύματα προωθούνται όλα μέχρι τις όχθες του ποταμού, καταδιώκοντας τους Τούρκους που υποχωρούν εσπευσμένα.
Ο λοχαγός Μαζαράκης με την ομάδα των «Προσκόπων» που διέσωσαν τη σιδηροδρομική γέφυρα του Καρά Ασμάκ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Γύρω στις τέσσερις το απόγευμα η μάχη έχει τελειώσει. Αντάρτες και εύζωνοι καταδιώκουν ακόμα τους φυγάδες, συλλαμβάνοντας μερικούς αιχμαλώτους.
Πηγαίνουμε μαζί με το επιτελείο να επισκεφθούμε τις καταληφθείσες θέσεις· περνάμε τη γέφυρα και βρίσκουμε το έδαφος στρωμένο με πτώματα Τούρκων, περισσότερα από διακόσια. Οι ελληνικές απώλειες, αντίθετα, ανέρχονται σε περίπου σαράντα νεκρούς και τραυματίες.
Η κατάληψη του Κιρτζαλάρ
Το ίδιο κιόλας βράδυ αρχίζει η διέλευση όλων των στρατευμάτων μέσω της σιδηροδρομικής γέφυρας, με σκοπό την κατάληψη του χωριού Κιρτζαλάρ.
Καθώς δεν είναι πλέον δυνατή η χρήση της αμαξιτής οδού εξαιτίας της καμένης γέφυρας, τόσο το πυροβολικό όσο και οι εφοδιοπομπές με τα αυτοκίνητα αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν αυτό το πέρασμα. Τις μεγαλύτερες δυσκολίες αντιμετωπίζουν τα αυτοκίνητα, τα οποία, καθώς οδηγούνται μέσα από βαλτώδη λιβάδια, συχνά βουλιάζουν και απαιτείται η επιστράτευση βοδιών για τον απεγκλωβισμό τους.
Τμήματα της 7ης Μεραρχίας στις δύο όχθες του Καρά Ασμάκ μετά τη μάχη. Διακρίνεται η ανωδομή της σιδηροδρομικής γέφυρας (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Τελικά, ολόκληρη η μεραρχία μαζί με την εφοδιαστική φάλαγγα [επιμελητεία] βρίσκεται στις 3 Νοεμβρίου [21 Οκτωβρίου] στο Κιρτζαλάρ, αναμένοντας τη διαταγή προέλασης. Έχοντας διαβεί τον μικρό ποταμό Λουδία, απομένει τώρα ο μεγάλος ποταμός Αξιός, τις γέφυρες του οποίου οι υποχωρούντες Τούρκοι λέγεται ότι έχουν καταστρέψει ολοσχερώς.
Ολόκληρη η ημέρα κυλά χωρίς να ακουστεί ο βρυχηθμός των κανονιών. Ο καιρός έχει βελτιωθεί και, προς το βράδυ, επιτρέπει την αποκατάσταση της οπτικής επικοινωνίας [με οπτικό τηλέγραφο] με το στράτευμα του Διαδόχου, που βρίσκεται στα αριστερά μας, σε απόσταση περίπου δέκα χιλιομέτρων στον Αξιό. Στο στρατόπεδό μας διαβεβαιώνουν ότι τα στρατεύματα του αρχιστρατήγου, κατά τη διάρκεια της χθεσινής μάχης, κατάφεραν να αποκόψουν την υποχώρηση των Τούρκων και να απωθήσουν περίπου δύο χιλιάδες από αυτούς μέσα στους βάλτους, όπου θα βρήκαν βέβαιο θάνατο.
Βλέπουμε μακριά να καίγονται δύο χωριά.
Τα ελληνικά στρατεύματα, μετά από τόσες ημέρες πορείας και μαχών, συχνά υπό κακοκαιρία, αντέχουν θαυμάσια· το ηθικό τους είναι εξαιρετικά υψηλό· οι στρατιώτες συζητούν με απόλυτη φυσικότητα το ενδεχόμενο να περάσουν τον ποταμό Αξιό κολυμπώντας. Για όποιον γνωρίζει πόσο κρυουλιάρηδες είναι οι Έλληνες, μια τέτοια πρόθεση, με το ψύχος να μας παγώνει αυτή τη στιγμή, δείχνει πόσο ζεστάθηκαν οι ψυχές τους.
Ο Διάδοχος και αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού Κωνσταντίνος Α’ με το επιτελείο του στον σιδηροδρομικό σταθμό του Κιρτζαλάρ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Σήμερα το πρωί που ξυπνήσαμε, βρεθήκαμε σχεδόν μόνοι. Ολόκληρη η μεραρχία, αφού μάζεψε τις σκηνές της, προελαύνει προς τον Αξιό. Πότε θα τον περάσουμε; Πότε θα μπορέσουμε να στείλουμε αυτά τα τηλεγραφήματα; Να δύο ερωτήματα στα οποία αδυνατούμε να απαντήσουμε· σκεφτήκαμε να καταφύγουμε ακόμα και σε ένα αργοκίνητο μέσο, σε έναν απλό πεζοπόρο, για να τα στείλει στη Λάρισα. Δεν καταφέραμε όμως ακόμα να βρούμε κανέναν· αυτοί οι χωρικοί έχουν εξαφανιστεί όλοι: φεύγουν μαζί με τους Τούρκους. […]»
Αντί επιλόγου
Εκατόν δεκατέσσερα χρόνια μετά από εκείνες τις βροχερές ημέρες του Οκτωβρίου του 1912, η ανταπόκριση του Bitetti μάς προσφέρει κάτι περισσότερο από μια απλή εξιστόρηση της μάχης που διεξήχθη στο Πλατύ και στη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία. Μας επιτρέπει να γνωρίσουμε τις συνθήκες εργασίας και τις τεχνικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι πολεμικοί ανταποκριτές εκείνης της εποχής, υπό το καθεστώς της κρατικής λογοκρισίας. Παρ’ όλα αυτά, η ικανότητά τους να αφομοιώνουν τις μαρτυρίες και να τις μετατρέπουν σε ζωντανά, γεμάτα ένταση ρεπορτάζ συνέβαλε ώστε η ελληνική προέλαση να βρεθεί στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Σήμερα, στην εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας και της ακαριαίας μετάδοσης της είδησης, η «οδύσσεια» αυτών των ανταποκριτών φαντάζει μακρινή. Παραμένει, όμως, μια πολύτιμη υπενθύμιση για το πώς γράφτηκε η Ιστορία, τόσο στα λασπωμένα πεδία των μαχών της Μακεδονίας όσο και στις γεμάτες μελάνι σελίδες του διεθνούς Τύπου.
Πηγές
Εφημερίδα Corriere della Sera, Σάββατο 16 Νοεμβρίου 1912, σελίδα 3.
Αρχείο Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ/ΓΕΣ), φάκελος 1668/ΙB/1: «Έκθεσις πεπραγμένων της Στρατονομίας της 7ης Μεραρχίας από της κηρύξεως της επιστρατεύσεως μέχρι τις 15 Νοεμβρίου 1912».
Ιστορικό και Διπλωματικό Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών, Αρχείο Κεντρικής Υπηρεσίας, 1912: φάκελοι 60/2, 61/1 και 117/1· 1913: φάκελοι 32/2, 77/2 και 77/5.
Iakovos Michailidis, «Reporting from the Frontline: The war correspondents in the Balkan Wars (1912–1913)», Media History, 2018. DOI: 10.1080/13688804.2018.1519389.
Σε μια περίοδο σημαντικών επενδυτικών κινήσεων, αλλά και έντονων πιέσεων στο κόστος στέγασης, η ελληνική αγορά ακινήτων αναζητεί νέες ισορροπίες. Η ανάπτυξη οργανωμένων φοιτητικών κατοικιών, οι επενδύσεις σε πολυτελή ακίνητα και εξυπηρετούμενα διαμερίσματα, η αυξανόμενη διεθνής ζήτηση και η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο για το ελληνικό real estate.
Την ίδια στιγμή, η περιορισμένη προσφορά κατοικιών και η επιβάρυνση των νοικοκυριών αναδεικνύουν την ανάγκη θεσμικών παρεμβάσεων και νέων χρηματοδοτικών λύσεων. Οι εξελίξεις αυτές βρέθηκαν στο επίκεντρο της τελευταίας ημέρας του συνεδρίου Prodexpo 2026, με τη συμμετοχή εκπροσώπων επιχειρήσεων, επενδυτικών σχημάτων, μεσιτικών δικτύων και δημόσιων φορέων. Στις συζητήσεις παρουσιάστηκαν συγκεκριμένα επενδυτικά σχέδια, στοιχεία για το στεγαστικό κόστος, προτάσεις για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και οι αλλαγές που επιφέρει η τεχνολογία στις υπηρεσίες ακινήτων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν οι προοπτικές της οργανωμένης φοιτητικής στέγης, ενός τομέα στον οποίο η αυξανόμενη ζήτηση δημιουργεί νέες επενδυτικές δυνατότητες.
LAMDA Development: 800 φοιτητικά δωμάτια στο Ελληνικό
Την ανάπτυξη περίπου 800 δωματίων φοιτητικής κατοικίας στο Ελληνικό παρουσίασε ο Θεόδωρος Γαβριηλίδης, Chief Investment Officer της LAMDA Development, με στόχο τα πρώτα 130 να ολοκληρωθούν έως τη μεθεπόμενη Prodexpo, σε δύο χρόνια. Το σχέδιο συνδέεται με τη δημιουργία πανεπιστημιακού campus από το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας στο Ελληνικό, με έμφαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την έρευνα και τις σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας. Τα υπόλοιπα περίπου 650 δωμάτια προβλέπεται να ακολουθήσουν σε ορίζοντα τριετίας, παράλληλα με την ανάπτυξη των πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων. Ο κ. Γαβριηλίδης αναφέρθηκε στην πρόκληση δημιουργίας οικονομικά προσιτής φοιτητικής στέγης σε μία από τις ακριβότερες περιοχές της Αττικής. Όπως εξήγησε, το επενδυτικό μοντέλο στηρίζεται σε τρεις βασικούς παράγοντες. Στις οικονομίες κλίμακας από την ανάπτυξη περίπου 800 δωματίων, στην αξιοποίηση ταχύτερων και οικονομικότερων μεθόδων κατασκευής και στη δυνατότητα τουριστικής λειτουργίας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τα δωμάτια θα χρησιμοποιούνται από φοιτητές κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους και θα μπορούν να διατίθενται για τουριστική φιλοξενία το καλοκαίρι. Όπως εκτίμησε, τα υψηλότερα περιθώρια κέρδους από την τουριστική δραστηριότητα θα μπορούσαν να συμβάλουν στη συγκράτηση του κόστους διαμονής των φοιτητών. Πρόκειται για ένα μοντέλο που επιδιώκει να συνδυάσει τη φοιτητική κατοικία με τη δυνατότητα αξιοποίησης των εγκαταστάσεων σε διαφορετικές περιόδους του έτους. Το συγκρότημα σχεδιάζεται ώστε να καλύπτει τις ανάγκες φοιτητών, γονέων και τουριστών, με χώρους μελέτης, κοινωνικής ζωής, άθλησης και υπηρεσίες φιλοξενίας. Παράλληλα, εξετάζεται η σύνδεσή του με την ερευνητική δραστηριότητα του πανεπιστημίου, δημιουργώντας ένα «ζωντανό εργαστήριο» για την αξιοποίηση δεδομένων σε τομείς όπως η υγεία, η διατροφή και η ευεξία. Πέρα από το συγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο, ο Chief Investment Officer της LAMDA Development παρουσίασε τρεις προτάσεις για την αύξηση της προσφοράς φοιτητικής στέγης. Τη θεσμοθέτηση ή ενίσχυση ειδικής πολεοδομικής χρήσης για τη φοιτητική κατοικία, τη μείωση του ΦΠΑ στην κατασκευή αντίστοιχων συγκροτημάτων και τη δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών προϊόντων διάρκειας τουλάχιστον 20 ετών, με αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων και συνεργασία των ελληνικών τραπεζών. Οι παρεμβάσεις αυτές, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, θα μπορούσαν να διευκολύνουν την υλοποίηση επενδύσεων με μακροχρόνιο ορίζοντα και να συμβάλουν στη δημιουργία περισσότερων διαθέσιμων δωματίων.
Φοιτητική κατοικία: Νέες επενδύσεις και αυξανόμενη ζήτηση
Η ανάπτυξη οργανωμένων φοιτητικών κατοικιών δεν περιορίζεται στο Ελληνικό, καθώς επενδυτικές πρωτοβουλίες καταγράφονται και σε άλλες περιοχές της χώρας, με την αγορά να αναζητεί λύσεις απέναντι στην περιορισμένη προσφορά διαμερισμάτων.
Ο Δημήτρης Οικονόμου, Founder & CEO της MyStudentFlat, παρουσίασε την επέκταση της ψηφιακής πλατφόρμας μίσθωσης φοιτητικών κατοικιών στην Ελλάδα την άνοιξη, μετά την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου χρηματοδότησης. Όπως ανέφερε, η εταιρεία διαθέτει πλέον επενδυτές από 14 χώρες, στοιχείο που αποτυπώνει το ενδιαφέρον για επιχειρηματικά μοντέλα, τα οποία συνδέουν τη φοιτητική στέγη με τις ψηφιακές υπηρεσίες. Η δραστηριότητα της πλατφόρμας επικεντρώνεται στη διαδικασία αναζήτησης και μίσθωσης κατοικιών για φοιτητές.
Ο Ιωάννης Δογραμματζής, Co-Founder & CEO της KORPO Development, επισήμανε ότι η έλλειψη διαθέσιμων διαμερισμάτων δημιουργεί την ανάγκη για νέες λύσεις στην αγορά. Έδωσε έμφαση στην ανάπτυξη οργανωμένων συγκροτημάτων που δεν περιορίζονται στην παροχή ενός δωματίου, αλλά μπορούν να διαμορφώνουν ολοκληρωμένες κοινότητες φοιτητικής διαβίωσης, με υποδομές και υπηρεσίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες των ενοίκων.
Η Άννα Παρίση, Head of Asset Management & ESG/Sustainability της Premia Properties, παρουσίασε τις επενδύσεις της εταιρείας σε πανεπιστημιακές πόλεις της περιφέρειας, όπως η Ξάνθη, η Λάρισα και η Ρόδος. Στην Ξάνθη, όπως ανέφερε, δημιουργήθηκαν περισσότερες από 100 κλίνες, οι οποίες καλύφθηκαν αμέσως. Η συγκεκριμένη περίπτωση αναδεικνύει τη ζήτηση που υπάρχει για οργανωμένες λύσεις στέγασης και εκτός των δύο μεγαλύτερων αστικών κέντρων.
Η αυξημένη ζήτηση για φοιτητική κατοικία αποτελεί μία μόνο διάσταση του ευρύτερου στεγαστικού προβλήματος, το οποίο επηρεάζει πλέον και νοικοκυριά που μέχρι πρόσφατα είχαν μεγαλύτερη δυνατότητα πρόσβασης στην αγορά. Το κόστος απόκτησης ή ενοικίασης κατοικίας και οι δυνατότητες αύξησης του διαθέσιμου αποθέματος απασχόλησαν ξεχωριστή συζήτηση του συνεδρίου.
Προσιτή κατοικία: Το κόστος στέγασης και οι παρεμβάσεις της ΔΥΠΑ
Η Τόνια Αράχωβα, υποδιοικήτρια της ΔΥΠΑ, παρουσίασε τις στεγαστικές δράσεις της υπηρεσίας, με έμφαση τόσο στα προγράμματα χρηματοδότησης της αγοράς πρώτης κατοικίας όσο και στην αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας της. Όπως ανέφερε, μέσω του προγράμματος «Σπίτι μου 1» περισσότερες από 7.192 οικογένειες απέκτησαν κατοικία με δάνεια έως 150.000 ευρώ. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμφωνία κοινωνικής αντιπαροχής της 8ης Μαΐου 2026, στο πλαίσιο της οποίας η ΔΥΠΑ διέθεσε οκτώ αδόμητα οικόπεδα για την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών. Παράλληλα, στάθηκε στην ολοκλήρωση οικισμού που παρέμενε σε εκκρεμότητα επί 23 χρόνια, αναδεικνύοντας τη σημασία της ολοκλήρωσης έργων που προορίζονται για στεγαστική υποστήριξη δικαιούχων.
Η Βάλια Δήμου, Executive, Property Sales & Servicing Division της Cerved Property Services, παρουσίασε στοιχεία που αποτυπώνουν την πίεση που ασκεί το στεγαστικό κόστος στα ελληνικά νοικοκυριά. Επικαλούμενη στοιχεία του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέφερε ότι η δαπάνη στέγασης στην Ελλάδα αντιστοιχεί περίπου στο 36% του οικογενειακού εισοδήματος, έναντι 24% στον ΟΟΣΑ και 19,2% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαφορά αυτή καταδεικνύει την έκταση της επιβάρυνσης σε σχέση με τα αντίστοιχα διεθνή και ευρωπαϊκά μεγέθη.
Ο Κυριάκος Καμπούρης, διευθύνων σύμβουλος της IMS FC, υποστήριξε ότι δεν υπάρχει φούσκα στην ελληνική αγορά ακινήτων. Στήριξε την εκτίμησή του στο γεγονός ότι οι περισσότερες αγοραπωλησίες πραγματοποιούνται με ίδια κεφάλαια και όχι μέσω τραπεζικού δανεισμού, διαφοροποιώντας έτσι τις σημερινές συνθήκες από περιόδους κατά τις οποίες η αγορά εξαρτιόταν περισσότερο από την πιστωτική επέκταση.
Η Κατερίνα Παλιοδήμου, Chief Investment Officer της Amvrosia Development, ανέλυσε τους παράγοντες που διαμορφώνουν το υψηλό κόστος ανάπτυξης νέων κατοικιών. Αναφέρθηκε στις τιμές της γης, στο κατασκευαστικό κόστος, στη χρηματοδότηση και στις καθυστερήσεις αδειοδότησης, επισημαίνοντας ότι οι παράγοντες αυτοί περιορίζουν τις δυνατότητες δημιουργίας οικονομικά προσιτών κατοικιών. Ως πιθανές παρεμβάσεις πρότεινε κρατικές εγγυήσεις μισθωμάτων, φορολογικές ελαφρύνσεις και επιτάχυνση των διαδικασιών κοινωνικής αντιπαροχής.
Ο Γιάννης Παρασκευόπουλος, General Manager της Danos, an alliance member of BNP Paribas Real Estate, επισήμανε ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν αφορά πλέον μόνο τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, αλλά επηρεάζει και τη μεσαία τάξη. «Μόνο με αύξηση προσφοράς θα μπορέσουμε να φτάσουμε στα επιθυμητά αποτελέσματα», υπογράμμισε, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος, ώστε περισσότερα ακίνητα να καταστούν διαθέσιμα στην αγορά.
Παράλληλα με την αναζήτηση λύσεων για την προσιτή κατοικία, η αγορά αναπτύσσει νέες κατηγορίες ακινήτων που απευθύνονται σε διαφορετικές ομάδες ενοίκων και επενδυτών. Μία από αυτές είναι τα εξυπηρετούμενα διαμερίσματα, τα οποία συνδυάζουν χαρακτηριστικά κατοικίας και οργανωμένης φιλοξενίας, καλύπτοντας ανάγκες που δεν εντάσσονται πλήρως ούτε στην παραδοσιακή μίσθωση ούτε στην ξενοδοχειακή διαμονή.
Εξυπηρετούμενα διαμερίσματα: Μια αναπτυσσόμενη αγορά
Ο Σταύρος Τόλιας, διευθύνων σύμβουλος της ZOIA, περιέγραψε τη διαφοροποίηση της ζήτησης για εξυπηρετούμενα διαμερίσματα. Όπως ανέφερε, το συγκεκριμένο προϊόν απευθύνεται σε επαγγελματίες, ψηφιακούς νομάδες, φοιτητές και επισκέπτες που επιλέγουν διαμονή μεγαλύτερης διάρκειας. Η συνύπαρξη διαφορετικών κατηγοριών πελατών αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της αγοράς, καθώς οι ανάγκες τους διαφοροποιούνται από εκείνες των επισκεπτών ενός συμβατικού ξενοδοχείου.
Η Σοφία Αθανασοπούλου, Investment and Portfolio Director της Orilina REIC, παρουσίασε την επένδυση της εταιρείας σε κτίριο 30 διαμερισμάτων στην οδό Γερανίου, με διαχειριστή τη Limehome. Αναφέρθηκε στη σταθερή και επαναλαμβανόμενη ζήτηση από διαφορετικές κατηγορίες πελατών, εξηγώντας ότι η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να ενισχύει τη σταθερότητα των εσόδων μιας επένδυσης.
Ο Adam Konieczny, Director of Hospitality Asset Management and Investment της ISWM Group, παρουσίασε τη λειτουργική διάσταση των εξυπηρετούμενων διαμερισμάτων. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, μπορούν να εμφανίζουν λειτουργικά περιθώρια κέρδους 55% έως 60%, έναντι 35% έως 40% στα συμβατικά ξενοδοχεία. Απέδωσε τη διαφορά κυρίως στις χαμηλότερες λειτουργικές ανάγκες και στο περιορισμένο κόστος υπηρεσιών, όπως η εστίαση, που συνήθως επιβαρύνουν περισσότερο τις ξενοδοχειακές μονάδες.
Στον αντίποδα της συζήτησης για το κόστος στέγασης, η αγορά κατοικιών υψηλών προδιαγραφών εξακολουθεί να προσελκύει διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον. Οι προοπτικές της πολυτελούς κατοικίας συνδέονται ολοένα περισσότερο με την ποιότητα κατασκευής, την παροχή υπηρεσιών και την αναγνωρισιμότητα διεθνών brands.
Πολυτελείς κατοικίες: Διεθνείς επενδύσεις και υψηλές προδιαγραφές
Ο Γιάννης Γεωργόπουλος, δήμαρχος Ερμιονίδας, αναφέρθηκε στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής για την προσέλκυση επενδύσεων υψηλών προδιαγραφών. Εστίασε στη φυσική ομορφιά, στην πρόσβαση και στην ιδιωτικότητα που αναζητούν οι αγοραστές πολυτελών κατοικιών, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η ανάπτυξη πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία του περιβάλλοντος. Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη οι επενδύσεις να δημιουργούν ουσιαστικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Ο Ιωάννης Ρεβύθης, ιδρυτής και γενικός διευθυντής της Revithis Real Estate, περιέγραψε την αυξανόμενη διεθνή ζήτηση για ελληνικές εξοχικές κατοικίες και την εξέλιξη της συγκεκριμένης αγοράς. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα branded residences, εκτιμώντας ότι η σύνδεση μιας κατοικίας με αναγνωρισμένο διεθνές brand μπορεί να αυξήσει την αξία πώλησης ή μίσθωσής της κατά 30% έως 35%. Η εκτίμησή του συνδέεται με την πρόσθετη αξία που αποδίδουν οι αγοραστές στην αναγνωρισιμότητα και στις προδιαγραφές ενός διεθνούς σήματος.
Η Ιωάννα Λαζαρίδου, partner της KLC Law Firm, ανέδειξε τη σημασία της νομικής ασφάλειας στις διαφορετικές μορφές αξιοποίησης ακινήτων. Εστίασε στη χρονομεριστική μίσθωση και στα ζητήματα που εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά ως προς την αναγκαστική εκτέλεση, υπογραμμίζοντας τη σημασία ενός σαφούς νομικού πλαισίου για τις σχετικές συναλλαγές.
Ο Τέο Μπόσδας, COO της CCRE Group, υπογράμμισε την ανάγκη η Ελλάδα να εδραιωθεί ως διεθνής προορισμός πολυτελών ακινήτων. «Η Ελλάδα οφείλει να εδραιωθεί ως ένα luxury brand», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τη δυνατότητα αυτή με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, την εκτεταμένη ακτογραμμή και το φυσικό περιβάλλον. Η τοποθέτησή του επικεντρώθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς ταυτότητας της ελληνικής αγοράς πολυτελούς κατοικίας.
Η Μάρω Κονιδά, Buildings & Aviation Director της Salfo & Associates, αναφέρθηκε στις ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις που συνοδεύουν την ανάπτυξη branded residences. Όπως επισήμανε, η σύνδεση ενός ακινήτου με διεθνώς αναγνωρισμένο brand δημιουργεί συγκεκριμένες προσδοκίες ως προς την αρχιτεκτονική, τα υλικά, την ποιότητα κατασκευής και τη συνολική εμπειρία των αγοραστών. Οι προδιαγραφές αυτές αποτελούν βασικό στοιχείο διαφοροποίησης των συγκεκριμένων έργων.
Πέρα από τις διαφορετικές κατηγορίες ακινήτων, σημαντικές αλλαγές καταγράφονται και στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς. Η ψηφιοποίηση, η αξιοποίηση δεδομένων και η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζουν την αναζήτηση, την εκτίμηση και την προώθηση ακινήτων, μεταβάλλοντας παράλληλα τις απαιτήσεις από τους επαγγελματίες του κλάδου.
Η μεσιτεία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η Αντιγόνη Δούναβη, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Εκτιμητών Ελλάδος, αναφέρθηκε στις δυνατότητες αλλά και στα όρια της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα των εκτιμήσεων. Υπογράμμισε ότι τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να υποστηρίξουν το έργο των επαγγελματιών, χωρίς όμως να υποκαθιστούν την εμπειρία, την αυτοψία και την επαγγελματική κρίση. «Οι αυτοματοποιημένες εκτιμήσεις δεν είναι εκτιμήσεις, είναι προτάσεις», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η πραγματική αξία ενός ακινήτου δεν μπορεί να προσδιοριστεί αποκλειστικά από έναν αλγόριθμο.
Ο Αθανάσιος Στάμου, γενικός γραμματέας της ΠΟΣΜΑΣ, πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Λάρισας και διευθυντής της INVESTA Real Estate, αναφέρθηκε στις αλλαγές που καταγράφονται στις προτεραιότητες των αγοραστών. Όπως επισήμανε, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στην ενεργειακή απόδοση, στη μόνωση, στα κουφώματα και στα συστήματα θέρμανσης, καθώς οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν άμεσα το κόστος χρήσης της κατοικίας. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη οι μεσίτες να ενημερώνουν με ρεαλισμό τους πελάτες τους.
Ο Ιωάννης Ζιαβράς, ιδρυτής και επικεφαλής του δικτύου RE/MAX Properties Investment και πρόεδρος της Επιτροπής Μεσιτών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, αναφέρθηκε στην ισχυρή διεθνή ζήτηση για ελληνικά ακίνητα, η οποία επεκτείνεται σταδιακά και σε περιοχές εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων. Παράλληλα, επισήμανε ότι η αξιοποίηση των νέων ψηφιακών εργαλείων αποτελεί πλέον σημαντική παράμετρο για την αποτελεσματική λειτουργία των μεσιτικών επιχειρήσεων.
Η Ιλιάνα Μαλιτά, Head of Residential Department της ΔΑΝΟΣ στην Αθήνα, η οποία συντόνισε τη συζήτηση, ανέδειξε την ανθρώπινη διάσταση του επαγγέλματος. Στάθηκε στη σημασία της εμπιστοσύνης, του ήθους και της σύνεσης στις συναλλαγές ακινήτων, επισημαίνοντας τον συμβουλευτικό χαρακτήρα της σχέσης μεταξύ μεσίτη και πελάτη.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι δυνατότητες του PropTech και της Τεχνητής Νοημοσύνης εξετάστηκαν σε ξεχωριστές συζητήσεις, με έμφαση στις πρακτικές εφαρμογές τους και στις νέες απαιτήσεις των πελατών.
Ο Ηλίας Χείτας, CEO της iarts, συνομιλώντας με τον Παύλο Πανταζόπουλο, παρουσιαστή ειδήσεων στη Naftemporiki TV, περιέγραψε ένα μελλοντικό μοντέλο στο οποίο ψηφιακοί πράκτορες, οι λεγόμενοι AI agents, θα μπορούν να αναζητούν ακίνητα με συγκεκριμένα κριτήρια, να επικοινωνούν με μεσιτικά γραφεία και να συγκεντρώνουν πληροφορίες σε ελάχιστο χρόνο. Επισήμανε ότι οι τεχνολογικές λύσεις πρέπει να επιλέγονται με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε επιχείρησης και όχι απλώς επειδή είναι διαθέσιμες. Παράλληλα, τόνισε ότι η προσωπική εμπιστοσύνη εξακολουθεί να έχει καθοριστική σημασία στις συναλλαγές ακινήτων.
Ο Δημήτρης Οικονόμου της MyStudentFlat αναφέρθηκε στον ρόλο των δεδομένων στην αξιολόγηση επενδύσεων, στην τιμολόγηση και στις προβλεπόμενες αποδόσεις. Επισήμανε ότι οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν περισσότερες πληροφορίες και εργαλεία στους επαγγελματίες, ενισχύοντας τον συμβουλευτικό ρόλο του μεσίτη και τη δυνατότητα καλύτερης αξιολόγησης των επιλογών.
Ο Δημήτρης Μελαχροινός, συνιδρυτής και CEO του Spitogatos.gr, υπογράμμισε ότι, παρά την ταχύτατη ανάπτυξη των ψηφιακών εργαλείων, η αγορά κατοικίας παραμένει μια βαθιά προσωπική απόφαση. Όπως επισήμανε, η τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει την αναζήτηση και την πρόσβαση στην πληροφορία, αλλά ο ανθρώπινος παράγοντας εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία επιλογής και συναλλαγής.
Ο Jeries Besarat, CEO του Polikatikia.gr, στάθηκε στις αυξανόμενες απαιτήσεις των πελατών για ταχύτητα, άμεση ανταπόκριση και αποτελεσματική ψηφιακή επικοινωνία. Επισήμανε ότι οι επαγγελματίες που δεν προσαρμόζονται στις νέες τεχνολογικές συνθήκες κινδυνεύουν να χάσουν πελάτες από ανταγωνιστές που αξιοποιούν περισσότερο τα σύγχρονα εργαλεία εξυπηρέτησης.
Οι τοποθετήσεις στην Prodexpo 2026 ανέδειξαν μια αγορά που αναπτύσσει νέες επενδυτικές δραστηριότητες και ενσωματώνει τεχνολογικά εργαλεία, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις ως προς το κόστος και τη διαθεσιμότητα κατοικιών. Η αύξηση της προσφοράς, η αξιοποίηση νέων μορφών στέγασης και η διαμόρφωση κατάλληλων θεσμικών και χρηματοδοτικών συνθηκών παραμένουν βασικά ζητούμενα για την επόμενη ημέρα του ελληνικού real estate.
Τα στελέχη μας αποκτούν χρήσιμη εμπειρία, η γειτονιά της Ελλάδας δεν είναι γειτονιά των αγγέλων
Επίσκεψη στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας, (ΕΛΔΥΣΑ) στην περιοχή Γιανμπού (Yanbu), πραγματοποίησε το βράδυ της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας Νίκος Δένδιας, στο περιθώριο επίσκεψής του στο Ριάντ, όπου τον υποδέχθηκε εκ μέρους των Ενόπλων Δυνάμεων της Σαουδικής Αραβίας ο υποστράτηγος Ahmed Ali. Aldabeis.
Ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας ενημερώθηκε από τον Διοικητή της ΕΛΔΥΣΑ για την αποστολή της και συνομίλησε με το προσωπικό, το οποίο ευχαρίστησε για το καθήκον το οποίο επιτελεί. Παράλληλα, εξήρε τον ρόλο τη σημασία της ΕΛΔΥΣΑ, τόσο στην περιοχή όσο και για την Ελλάδα.
Σε δήλωσή του μετά το πέρας της επίσκεψης, ο κ. Δένδιας, αρχικά ανέφερε ότι, «είχα, καταρχάς, τη χαρά να γίνω δεκτός από τον Πρίγκιπα Διάδοχο, Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, ο οποίος με ευχαρίστησε για την παρουσία μας στη Σαουδική Αραβία, για την παρουσία της ελληνικής πυροβολαρχίας, για τη συμμετοχή μας στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας», προσθέτοντας ότι «επίσης, έγινε μια ευρύτερη συζήτηση των γεωπολιτικών εξελίξεων στην περιοχή».
«Αμέσως μετά, συναντήθηκα με τον υπουργό άμυνας, Πρίγκιπα Χαλίντ Μπιν Σαλμάν, ο οποίος ξεκίνησε διατυπώνοντας την ευγνωμοσύνη του για την παρουσία της ελληνικής πυροβολαρχίας στη Σαουδική Αραβία».
Στη συνέχεια ,όπως ανέφερε, συζήτησαν για μια σειρά από ζητήματα, μεταξύ των οποίων και τεχνικά ζητήματα που αφορούν την ελληνική πυροβολαρχία στο Γιανμπού, για το διάστημα παραμονής της, όπου επισκέφθηκε.
«Είχα την πολύ μεγάλη χαρά να σφίξω τα χέρια των στελεχών της Ελληνικής Δύναμης της Σαουδικής Αραβίας, των γυναικών και των ανδρών που υπηρετούν τα συστήματα Patriot και που συμμετέχουν στην άμυνα του Βασιλείου, αλλά επίσης προσφέρουν και στην άμυνα της πατρίδας μας», τόνισε ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας.
Προσφέρουν, όπως σημείωσε, «υπό την έννοια όχι μόνο της υπεράσπισης εγκαταστάσεων ενέργειας, αλλά και της διατήρησης ψηλά του κύρους της χώρας μας και των δυνατοτήτων της».
«Με την παρουσία τους εδώ αποκτούν χρήσιμη εμπειρία. Εμπειρία την οποία οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις χρειάζονται, γιατί όπως πολύ καλά ξέρουμε, η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές . Η γειτονιά μας, η περιοχή μας, δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων, κατέληξε ο κ. Δένδιας.
Ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας, νωρίτερα την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, έγινε δεκτός από τον Διάδοχο του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, Πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ (Mohammed bin Salman Al Saud) και είχε συνάντηση εργασίας με τον υπουργό ‘Αμυνας της χώρας Πρίγκιπα Χαλίντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ (Khalid bin Salman Al Saud).
Κατά τη συνάντηση με τον Πρίγκιπα – Διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, όπως ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας, στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με τη Σαουδική Αραβία, η περιφερειακή ασφάλεια και οι προκλήσεις κατά της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Από την πλευρά του, ο Πρίγκιπας – Διάδοχος εξέφρασε τις ευχαριστίες του για την ελληνική στρατιωτική παρουσία και τη συνεισφορά της συστοιχίας Patriot (Ελληνική Δύναμη Σαουδικής Αραβίας – ΕΛΔΥΣΑ) στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας.
Στη συνάντηση με τον υπουργό ‘Αμυνας της Σαουδικής Αραβίας αντηλλάγησαν απόψεις σχετικά με την περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών σε επίπεδο ενόπλων δυνάμεων και εξετάσθηκαν θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος που αφορούν στην αμυντική καινοτομία.
Επίσης, ο Σαουδάραβας υπουργός επανέλαβε τις ευχαριστίες του για την παρουσία της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη χώρα.
Η εποχή του φθηνού και άφθονου κεφαλαίου έχει παρέλθει, αλλά η Ευρώπη διαθέτει ισχυρό δημοσιονομικό πλαίσιο. Αυτό επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο CNN και τον δημοσιογράφο Richard Quest, στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ. Και τόνισε ότι η αξιοπιστία της δημοσιονομικής πολιτικής μιας χώρας αποτυπώνεται στις αποδόσεις των ομολόγων της.
Ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε, επίσης, ότι έχει μεταβληθεί το διεθνές περιβάλλον. Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας φτάνει στο τέλος της. Αντιμετωπίζουμε γεωπολιτικό κατακερματισμό. Υπάρχει ανάγκη, είπε, διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών. Ο κόσμος αλλάζει με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος, έχουν πλήρη επίγνωση αυτής της μεταβαλλόμενης πραγματικότητας.
Σε ερώτηση πώς βλέπει να εξελίσσεται η ενεργειακή κρίση, με δεδομένο ότι οι τιμές δεν πρόκειται να υποχωρήσουν σύντομα και ότι θα ακολουθήσει μια δύσκολη περίοδος, που θα διαρκέσει αρκετό καιρό, ο κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι «ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να στηρίξουμε τους πολίτες. Μιλώντας τώρα με την ιδιότητά μου ως υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας, έχουμε παρουσιάσει φέτος ένα πακέτο μέτρων ύψους 1,4 δισ. ευρώ για τη στήριξη των πολιτών και των επιχειρήσεων. Και έχουμε τη δυνατότητα να το κάνουμε ακριβώς επειδή έχουμε βάλει σε τάξη τα δημόσια οικονομικά μας».
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη:
Richard Quest: Ας επικεντρωθούμε στην κρίση χρέους. Οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται. Αν εξετάσουμε τις αποδόσεις των ιταλικών και των γαλλικών ομολόγων σε σύγκριση με τις αντίστοιχες των γερμανικών, είναι σημαντικά υψηλότερες. Η Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε χθες ότι η λύση στο πρόβλημα χρέους της Γαλλίας, ή στην κρίση χρέους της, βρίσκεται στη Γαλλία. Εμείς το ερμηνεύουμε ως ένδειξη ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν πρόκειται να χρειαστεί να αγοράσει γαλλικά ομόλογα ή να διασώσει τη Γαλλία.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, συμφωνώ με όσα είπε η Κριστίν Λαγκάρντ. Το ίδιο είχε επισημάνει και ο Εμανουέλ Μουλέν, διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας. Στην πραγματικότητα, όμως, η κατάσταση που παρατηρούμε σήμερα στην αγορά ομολόγων έχει, σε μεγάλο βαθμό, διεθνή χαρακτηριστικά. Πριν από δέκα χρόνια, η μέση απόδοση των ομολόγων στην Ευρώπη ήταν 1,1%. Σήμερα, η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων βρίσκεται στο 4,4%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, βλέπουμε τις πληθωριστικές προοπτικές να αυξάνονται. Η ενέργεια, η Τεχνητή Νοημοσύνη και πολλοί άλλοι παράγοντες έχουν αλλάξει τα δεδομένα.
Richard Quest: Εφόσον, λοιπόν, οι αποδόσεις είναι υψηλότερες, αυτό θα δημιουργήσει προβλήματα στη χρηματοδότηση των κρατικών προϋπολογισμών των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Η εποχή του φθηνού και άφθονου κεφαλαίου έχει παρέλθει σε παγκόσμιο επίπεδο. Βρισκόμαστε πλέον σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, με υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων. Προφανώς, αυτό προσθέτει επιπλέον πιέσεις στις ήδη υφιστάμενες δημοσιονομικές προκλήσεις. Αναφέρθηκα προηγουμένως στη σύγκριση των αποδόσεων των ομολόγων με εκείνες πριν από δέκα χρόνια. Ας δούμε και το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ευρώπη τότε και σήμερα. Ήταν 1,7%, ενώ σήμερα είναι υπερδιπλάσιο. Ωστόσο, στο μεταξύ, η Ευρώπη έχει βάλει σε τάξη τα δημόσια οικονομικά της και έχει αναπτύξει δυνατότητες που είναι πλέον ενσωματωμένες στους δημοσιονομικούς της θεσμούς.
Richard Quest: Λέτε, δηλαδή, ότι δεν διαβλέπετε κρίση χρέους; Δεν υπονοώ ότι θα συμβεί κάτι αντίστοιχο με όσα ζήσαμε πριν από δέκα ή δώδεκα χρόνια. Υποστηρίζετε ότι δεν πρόκειται να δούμε κρίση χρέους σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη που αντιμετωπίσαμε τότε. Και αυτό το λέει, μάλιστα, ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας.
Θα έλεγα ότι παρακολουθούμε την κατάσταση με προσοχή, αλλά δεν ανησυχούμε υπέρμετρα. Και ναι, οι αγορές εξετάζουν πολύ προσεκτικά τη δημοσιονομική πορεία κάθε χώρας ξεχωριστά. Όσο μεγαλύτερη αξιοπιστία διαθέτει μια χώρα ως προς τη δημοσιονομική της πολιτική και όσο μεγαλύτερη αξιοπιστία έχει το πολιτικό της σύστημα, τόσο περισσότερο αυτό αποτυπώνεται στις αποδόσεις των ομολόγων της. Η Ευρώπη διαθέτει ένα πολύ ισχυρό δημοσιονομικό πλαίσιο, το οποίο εφαρμόζουμε αυτή τη στιγμή.
Richard Quest: Υπάρχει, όμως, μια αντίφαση εδώ. Πρώτον, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της δικής σας, έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο. Ουσιαστικά ζητάτε μια χαλάρωση των κανόνων αυτή τη στιγμή. Την ίδια ώρα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην έκθεσή του για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, αναφέρει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να περιορίσουν τη δημοσιονομική επέκταση. Δεν μπορείτε να κάνετε και τα δύο ταυτόχρονα, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Πρώτον, πρόκειται για μια άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες που αντιμετωπίζουμε και στη στήριξη που πρέπει να παρέχουμε στους πολίτες. Δεύτερον, προφανώς υπάρχει και η τρέχουσα κατάσταση στις αγορές ομολόγων. Τρίτον, δεν θεωρώ ότι υπάρχει εγγενής αντίφαση ανάμεσα σε αυτούς τους στόχους, διότι, εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου και των προβλεπόμενων ρητρών του, μπορούν να ενσωματωθούν ευελιξίες στο σύστημα, χωρίς δημοσιονομική επέκταση. Επομένως, θεωρώ ότι μπορούν να επιτευχθούν και οι δύο στόχοι ταυτόχρονα.
Richard Quest: Νομίζω ότι παρουσιάζετε ένα υπερβολικά αισιόδοξο σενάριο. Έχουμε κυβερνήσεις που ζητούν να δαπανήσουν περισσότερα και το ΔΝΤ που τους λέει να δαπανήσουν λιγότερα.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Στην πραγματικότητα, η πρότασή μας αφορούσε μια διαφορετική σύνθεση στο πλαίσιο της υφιστάμενης δημοσιονομικής συμφωνίας. Δεν αφορούσε, επομένως, περισσότερες δαπάνες, αλλά έναν διαφορετικό τρόπο κατανομής τους. Υπάρχει, όπως γνωρίζουμε, η ρήτρα διαφυγής.
Richard Quest: Θα τη χρειαστείτε.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Η ρήτρα διαφυγής για την άμυνα, στην οποία εντάχθηκαν οι ενεργειακές επενδύσεις, και τώρα διεξάγεται συζήτηση για το πώς μπορεί να αξιοποιηθεί με τον βέλτιστο και πιο στοχευμένο τρόπο.
Richard Quest: ‘Αρα δεν βλέπετε κρίση;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Έχω ήδη απαντήσει. Παρακολουθούμε την κατάσταση με προσοχή, αλλά δεν ανησυχούμε υπέρμετρα.
Richard Quest: Παρακολουθείτε την κατάσταση με προσοχή, αλλά δεν ανησυχείτε υπέρμετρα. Ας μιλήσουμε για το πώς βλέπετε να εξελίσσεται η ενεργειακή κρίση. Οι τιμές δεν πρόκειται να υποχωρήσουν σύντομα. Θα ακολουθήσει μια δύσκολη περίοδος, που θα διαρκέσει αρκετό καιρό.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να στηρίξουμε τους πολίτες. Μιλώντας τώρα με την ιδιότητά μου ως υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας, έχουμε παρουσιάσει φέτος ένα πακέτο μέτρων ύψους 1,4 δισ. ευρώ για τη στήριξη των πολιτών και των επιχειρήσεων. Και έχουμε τη δυνατότητα να το κάνουμε ακριβώς επειδή έχουμε βάλει σε τάξη τα δημόσια οικονομικά μας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αναγνωρίζουμε ότι η Ευρώπη πρέπει να στηρίξει τους πολίτες της σε μια δύσκολη περίοδο, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική της σταθερότητα. Θεωρώ ότι αυτό είναι εφικτό. Βρισκόμαστε ασφαλώς σε πολύ πιο ισχυρή θέση σε σύγκριση με εκείνη στην οποία βρισκόμασταν όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Έχουμε πραγματοποιήσει περισσότερες επενδύσεις στην ενέργεια και έχουμε διαφοροποιήσει τις ενεργειακές μας πηγές.
Ασφαλώς χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα. Πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην αποθήκευση ενέργειας, στα δίκτυα και στις διασυνδέσεις. Και η Ευρώπη κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.
Richard Quest: Τραπεζική Ένωση. Διάβασα την ομιλία σας. Ήταν μια καλή ομιλία, μόνο που έχω ακούσει τα ίδια πέντε φορές από διαφορετικούς προέδρους του Eurogroup και από την πρόεδρο της ΕΚΤ. Η τραπεζική μεταρρύθμιση δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί όσο ζούμε.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Διαφωνώ. Πιστεύω ότι θα ολοκληρωθεί. Και έχετε απόλυτο δίκιο όσον αφορά τους πολιτικούς που εκφωνούν ομιλίες. Συμφωνώ μαζί σας. Το ζητούμενο είναι η υλοποίηση. Το σύνθημά μας πρέπει να είναι: υλοποίηση, υλοποίηση, υλοποίηση.
Richard Quest: Τα τελευταία πέντε χρόνια δεν έχει σημειωθεί σχεδόν καμία πρόοδος στην τραπεζική μεταρρύθμιση.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Επιτρέψτε μου να διαφωνήσω, υπό την εξής έννοια: υπάρχει πρόοδος στη μεταρρυθμιστική ατζέντα της Ευρώπης. Δείτε, για παράδειγμα, το MISP, για να χρησιμοποιήσουμε ένα ακόμη ευρωπαϊκό ακρωνύμιο, δείτε τις κεφαλαιαγορές και την ενοποίησή τους.
Πόσο καιρό συζητάμε γι’ αυτό; Δέκα χρόνια; Τους τελευταίους δέκα μήνες έχουμε δει μεγαλύτερη πρόοδο από όση είχαμε δει τα προηγούμενα δέκα χρόνια. Πράγματι, καταλήξαμε σε μια αρχική συμφωνία στο Συμβούλιο σχετικά με την εποπτεία των κεφαλαιαγορών. Διότι εκεί βρίσκονται οι πιο άμεσα αξιοποιήσιμες ευκαιρίες. Μπορούμε να κατευθύνουμε γρήγορα περισσότερες επενδύσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία. Το ίδιο θα δείτε να συμβαίνει και στον τραπεζικό τομέα.
Richard Quest: Η έκθεση του Μάριο Ντράγκι αναφέρεται πολύ συχνά. Εξακολουθεί, όμως, να χρειάζεται περαιτέρω εφαρμογή.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Γι’ αυτό ακριβώς το ζητούμενο είναι η υλοποίηση. Συμφωνώ. Χρειάζεται πράγματι περαιτέρω εφαρμογή. Έχουμε ήδη τη διάγνωση από τον Μάριο Ντράγκι και τον Ενρίκο Λέτα. Γνωρίζουμε ότι πρέπει να συγκεντρώσουμε πόρους και να αποκτήσουμε μεγαλύτερη κλίμακα.
Αναφερθήκατε στις τράπεζες. Τι χρειάζεται να κάνουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες; Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες τράπεζες. Πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη κλίμακα. Πρέπει να μεγαλώσουν, να επενδύσουν περισσότερο στην Ευρώπη. Πιστεύω ότι αυτό είναι εφικτό, εφόσον αρθούν όλα αυτά τα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Richard Quest: Α, εφόσον, εφόσον, εφόσον!
Κυριάκος Πιερρακάκης: Έχουμε ήδη αρχίσει να το κάνουμε. Βρισκόμαστε εδώ, στην ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ στην Μπανγκόκ, σωστά; Το ΔΝΤ έκανε έναν υπολογισμό και αποτίμησε τα εμπόδια που υπάρχουν στον ευρωπαϊκό τομέα των υπηρεσιών ως ισοδύναμα με δασμό 110%. Στη μεταποίηση, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 44%.
Οι ευρωπαϊκές τράπεζες πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη κλίμακα. Το ίδιο ισχύει και για τις μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, τους λεγόμενους «ευρωπαϊκούς πρωταθλητές». Αναφερθήκατε στην Κριστίν Λαγκάρντ.
Richard Quest: Αυτό, λοιπόν, απαιτεί…
Κυριάκος Πιερρακάκης: Το ένα τρίτο του χάσματος παραγωγικότητας με τις Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδεται στο γεγονός ότι δεν διαθέτουμε επιχειρήσεις αρκετά μεγάλου μεγέθους.
Richard Quest: Αυτό απαιτεί από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις -και αυτό αφορά τον τραπεζικό τομέα, την Τεχνητή Νοημοσύνη, τις τηλεπικοινωνίες -να αποδεχθούν ότι δεν μπορούν όλες οι χώρες να είναι κερδισμένες. Θα πρέπει να δημιουργηθούν πανευρωπαϊκοί κολοσσοί.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα υποστήριζα ότι, με τη δημιουργία πανευρωπαϊκών κολοσσών, όλες οι χώρες μπορούν να βγουν κερδισμένες.
Richard Quest: Καταλαβαίνετε τι εννοώ. Το βλέπουμε ήδη στον τομέα της άμυνας. Πρέπει να επιλέξετε ποιοι θα είναι οι κερδισμένοι και ποιοι οι χαμένοι. Πρέπει να επιλέξετε κερδισμένους και χαμένους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σε συγκεκριμένες χώρες. Σε συγκεκριμένους τομείς.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Εγώ θα υποστήριζα ότι, ακριβώς αν κάνουμε αυτό που προτείνετε, θα επιτύχουμε ανάπτυξη σε τέτοια κλίμακα ώστε…
Richard Quest: Μα δεν το κάνετε. Το επιχείρημά μου είναι ότι οι εθνικές πολιτικές και οι αντιλήψεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων δεν τους επιτρέπουν να το κάνουν. Όλοι θέλουν να έχουν τα πάντα.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτή είναι η ιστορική παρατήρηση. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι συμφωνούμε στη θεωρία, αλλά στην πράξη σηκώνουμε το χέρι και λέμε: «Ναι, αλλά υπάρχει αυτή η μικρή εθνική ιδιαιτερότητα». Αυτό, όμως, αλλάζει. Και αλλάζει επειδή έχει μεταβληθεί το διεθνές περιβάλλον. Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας φτάνει στο τέλος της. Αντιμετωπίζουμε γεωπολιτικό κατακερματισμό.
Υπάρχει ανάγκη διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών. Ο κόσμος αλλάζει με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος, έχουν πλήρη επίγνωση αυτής της μεταβαλλόμενης πραγματικότητας. Και γι’ αυτό θα υποστήριζα – και δεν πρόκειται για μια αισιόδοξη εκτίμηση, αλλά για μια ρεαλιστική εκτίμηση – ότι θα επιτύχουμε τα αποτελέσματα που απαιτούνται.
Δεν είναι ένα ζήτημα άσπρου ή μαύρου. Δεν είναι ένα απόλυτο «ναι» ή «όχι». Είναι ζήτημα του πόση απόσταση θα διανύσουμε. Θα δείτε ότι θα έχει καλυφθεί σημαντική απόσταση στο επόμενο διάστημα.
