Αρχική Blog Σελίδα 2

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ – Άννα Καραμανλή: Ο αθλητικός τουρισμός μπορεί να γίνει επιταχυντής για μια πιο ποιοτική και βιώσιμη τουριστική οικονομία

Με όχημα τον αθλητισμό και αιχμή τον Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τη διεθνή τουριστική της εικόνα, να προσελκύσει επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και να δημιουργήσει νέες αναπτυξιακές ευκαιρίες για τις τοπικές οικονομίες. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της υφυπουργού Τουρισμού ‘Αννας Καρανανλή, η οποία, σε συνέντευξή της στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, περιγράφει τις δυνατότητες του αθλητικού τουρισμού ως ενός από τους πλέον δυναμικούς πυλώνες του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.

Σύμφωνα με την κυρία Καραμανλή, ο Αυθεντικός Μαραθώνιος δεν αποτελεί απλώς μια κορυφαία αθλητική διοργάνωση, αλλά έναν διεθνή πρεσβευτή της χώρας, που συνδέει την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της με τη σύγχρονη Ελλάδα. Χιλιάδες δρομείς και συνοδοί από το εξωτερικό επισκέπτονται την Αθήνα, ενισχύοντας την ξενοδοχειακή αγορά, την εστίαση, το εμπόριο και τις μεταφορές. Με οικονομικό αποτύπωμα που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παραθέτει, ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ, η διοργάνωση αποδεικνύει ότι ο αθλητισμός μπορεί να λειτουργήσει και ως σημαντικός μοχλός οικονομικής ανάπτυξης.

Η στρατηγική, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Όπως εξηγεί η κυρία Καραμανλή, από το Ράλι Ακρόπολις και το Ιστιοπλοϊκό Ράλι Αιγαίου έως τις ποδηλατικές διαδρομές του «The Greek Gravel Experience», στόχος είναι η ανάδειξη νέων προορισμών, η γεωγραφική διασπορά της τουριστικής δραστηριότητας και η ενίσχυση της επισκεψιμότητας εκτός της θερινής αιχμής.

Την ίδια στιγμή, η υφυπουργός εμφανίζεται αισιόδοξη για την πορεία του ελληνικού τουρισμού το 2026, επικαλούμενη την αύξηση των αφίξεων και των ταξιδιωτικών εισπράξεων. Το ζητούμενο, όπως επισημαίνει, είναι η μετάβαση σε ένα πιο ποιοτικό, βιώσιμο και εξωστρεφές τουριστικό μοντέλο, με τον αθλητισμό να λειτουργεί ως επιταχυντής αυτής της προσπάθειας

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης της υφυπουργού Τουρισμού, ‘Αννας Καραμανλή στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και τη δημοσιογράφο Μαρία Τσιβγέλη

ΕΡ: Τι σηματοδοτεί ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας για την τουριστική εικόνα της χώρας και τη διεθνή της προβολή;

ΑΠ: Κυρία Τσιβγέλη, θα ήθελα κατ’ αρχάς να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία να μιλήσουμε για μια διοργάνωση με ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα. Ως πρώην αθλήτρια και αθλητικογράφος, έχω ζήσει από κοντά τη δύναμη του αθλητισμού να εμπνέει, να ενώνει και να κινητοποιεί ανθρώπους. Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας εκφράζει με μοναδικό τρόπο αυτή τη δυναμική, φέρνοντας κοντά χιλιάδες δρομείς, εθελοντές και θεατές από όλο τον κόσμο.

Πρόκειται για ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα διεθνώς αθλητικά γεγονότα της χώρας μας, καθώς συνδέει την ιστορία και την αθλητική μας κληρονομιά με τη σύγχρονη Ελλάδα: μια χώρα ανοιχτή, φιλόξενη, με εμπειρία στη διοργάνωση μεγάλων διεθνών γεγονότων. Παράλληλα, προσφέρει στους επισκέπτες έναν ξεχωριστό λόγο να γνωρίσουν την Αθήνα, πέρα από την κλασική περιήγηση στα αξιοθέατά της.

Η εικόνα χιλιάδων δρομέων από κάθε γωνιά του πλανήτη να τερματίζουν στο Παναθηναϊκό Στάδιο, ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο. Πίσω, όμως, από αυτή την εικόνα υπάρχουν προσωπικές ιστορίες προσπάθειας και συγκίνησης. Αυτές οι αυθεντικές εμπειρίες δημιουργούν έναν ισχυρό δεσμό με τον τόπο και μετατρέπουν τους ίδιους τους επισκέπτες στους καλύτερους πρεσβευτές της Ελλάδας.

ΕΡ: Μπορεί ο αθλητικός τουρισμός να γίνει το «κλειδί» για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και την ενίσχυση της εθνικής οικονομίας; Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

ΑΠ: Ο αθλητικός τουρισμός μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά και στους δύο αυτούς στόχους. Για το Υπουργείο Τουρισμού αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, καθώς δημιουργεί ευκαιρίες βιώσιμης ανάπτυξης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού, ο αθλητικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τουριστικούς τομείς.

Η δυναμική αυτή συνδέεται και με το μεγάλο εύρος των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει: από τη συμμετοχή σε αγώνες και την παρακολούθηση μεγάλων διοργανώσεων έως τα ταξίδια για προπόνηση και την άθληση στη φύση. Πρόκειται για εμπειρίες που μπορούν να δημιουργήσουν ζήτηση και πέρα από τους μήνες της θερινής αιχμής.

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα: ισχυρή αθλητική παράδοση, ήπιο κλίμα για μεγάλο μέρος του έτους και μεγάλη ποικιλία τοπίων, από τη θάλασσα έως το βουνό. Μπορεί να προσφέρει διαφορετικές εμπειρίες, τόσο σε αθλητές όσο και σε ανθρώπους που θέλουν να συνδυάσουν τις διακοπές τους με την άσκηση και την επαφή με τη φύση.

Αυτή η δυνατότητα συνδέεται άμεσα με την εθνική στρατηγική μας για την επέκταση της τουριστικής περιόδου και τη διάχυση των οφελών σε περισσότερες περιοχές της χώρας. Περισσότερες διανυκτερεύσεις εκτός αιχμής σημαίνουν μεγαλύτερη στήριξη στις τοπικές επιχειρήσεις και στην απασχόληση.

Σε αυτή την κατεύθυνση αξιοποιούμε τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την αναβάθμιση τουριστικών υποδομών, με παρεμβάσεις σε τουριστικούς λιμένες, σε υποδομές καταδυτικού τουρισμού, σε χιονοδρομικά κέντρα καθώς και για τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε παραλίες. Η προσβασιμότητα αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση, ώστε περισσότεροι άνθρωποι να μπορούν να συμμετέχουν σε τουριστικές και αθλητικές εμπειρίες.

Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την ενίσχυση του συντονισμού, τον έγκαιρο προγραμματισμό των διοργανώσεων, την στοχευμένη προβολή και τη σύνδεσή τους με τις εμπειρίες που προσφέρει κάθε προορισμός. Οι Οργανισμοί Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών μπορούν να συμβάλουν στη συνεργασία Περιφερειών, Δήμων, διοργανωτών και επιχειρήσεων. Γιατί, όπως και στον αθλητισμό, η επιτυχία προϋποθέτει κοινό στόχο και συλλογική προσπάθεια.

ΕΡ: Ποια είναι η οικονομική συμβολή του Μαραθωνίου στην Αθήνα και πώς μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω το αποτύπωμά του στην τοπική αγορά;

ΑΠ: Η οικονομική συμβολή του Μαραθωνίου εκτείνεται πολύ πέρα από την ημέρα του αγώνα. Οι δρομείς που έρχονται από το εξωτερικό, συχνά μαζί με τις οικογένειες ή τους φίλους τους, διαμένουν στην πόλη, επισκέπτονται μουσεία και αξιοθέατα, χρησιμοποιούν τις μεταφορές και στηρίζουν την εστίαση και το εμπόριο. Πρόκειται για μια σημαντική τόνωση της τοπικής αγοράς μέσα στον Νοέμβριο.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δημοσιεύσει κατά καιρούς ο ΣΕΓΑΣ, η διοργάνωση έχει προσελκύσει περισσότερους από 18.000 δρομείς από το εξωτερικό και πάνω από 45.000 συνοδούς και επισκέπτες.

Πολλοί από αυτούς ταξιδεύουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, πραγματοποιώντας κατά μέσο όρο 3 έως 4 διανυκτερεύσεις και δαπανώντας 800-900 ευρώ ανά άτομο.

Με βάση τις ίδιες εκτιμήσεις, η οικονομική συμβολή της διοργάνωσης υπερβαίνει τα 40 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η πληρότητα στα ξενοδοχεία της Αττικής φτάνει το 97%, με σημαντικά οφέλη και για τις μεταφορές και την εστίαση.

Παράλληλα, η Athens Marathon Expo έχει καταγράψει συμμετοχή 180 εκθετών και 90.000 επισκεπτών, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του Μαραθωνίου ως κορυφαίου γεγονότος αθλητικού και τουριστικού ενδιαφέροντος.

Για να ενισχυθεί περαιτέρω αυτό το αποτύπωμα, χρειάζεται να δώσουμε στους επισκέπτες περισσότερους λόγους να παρατείνουν την παραμονή τους. Πολιτιστικές διαδρομές, γαστρονομικές εμπειρίες και εκδρομές στην Αττική μπορούν να εμπλουτίσουν το ταξίδι τους. Η συνεργασία διοργανωτών, αυτοδιοίκησης και επιχειρήσεων είναι καθοριστική, ώστε τα οφέλη να φτάνουν σε περισσότερες γειτονιές και περισσότερες τοπικές επιχειρήσεις.

Πέρα όμως από την οικονομική συμβολή, ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας έχει σημαντική κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση.

Κάθε χρόνο συγκεντρώνονται 3 τόνοι ρούχων και παπουτσιών, ενώ κατά μήκος της διαδρομής τοποθετούνται 400 κάδοι ανακύκλωσης, οδηγώντας στην ανακύκλωση 500.000 πλαστικών μπουκαλιών.

Η διοργάνωση στηρίζεται στην προσφορά 4.500 εθελοντών, ενώ μέρος των εσόδων διατίθεται για την ενίσχυση κοινωνικών δράσεων.

Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ο αθλητισμός μπορεί να στηρίζει την οικονομία και, ταυτόχρονα, να ενισχύει την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, τον εθελοντισμό και την κοινωνική συνοχή.

ΕΡ: Πώς σχεδιάζει το υπουργείο να αξιοποιήσει μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις ώστε να προσελκύσει επισκέπτες στην Ελλάδα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου;

ΑΠ: Το Υπουργείο Τουρισμού και ο ΕΟΤ στηρίζουν διαχρονικά εμβληματικά αθλητικά γεγονότα όπως ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας, το Διεθνές Ιστιοπλοϊκό Ράλι Αιγαίου και το ιστορικό Ράλι Ακρόπολις. Πρόκειται για γεγονότα με διεθνή αναγνωρισιμότητα, που συνδέουν τον αθλητισμό με την προβολή των ελληνικών προορισμών.

Τα κορυφαία αυτά αθλητικά γεγονότα αλλά και μεγάλες, πρόσφατες επιτυχίες της χώρας, όπως η διοργάνωση του Final Four της EuroLeague 2026, επιβεβαιώνουν ότι η χώρα μας διαθέτει την οργανωτική ωριμότητα, τις υποδομές και την τεχνογνωσία να φιλοξενεί διοργανώσεις διεθνούς κύρους.

Η Ελλάδα- πέρα από αγαπημένος τουριστικός προορισμός- αναδεικνύεται σταθερά σε μια χώρα που μπορεί να πρωταγωνιστεί στο διεθνές αθλητικό στερέωμα.

Σε αυτό το πνεύμα εξωστρέφειας, το Υπουργείο συμμετέχει ενεργά και σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως το EuroVelo, το πανευρωπαϊκό δίκτυο ποδηλατικών διαδρομών μεγάλων αποστάσεων, που προωθεί τον ποδηλατικό τουρισμό και τις βιώσιμες μετακινήσεις σε όλη την Ευρώπη.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναπτύσσονται και νέες θεματικές δράσεις αθλητικού τουρισμού, όπως οι αγώνες ποδηλατικού τουρισμού, που εντάσσονται στην πρωτοβουλία «The Greek Gravel Experience» και πραγματοποιούνται σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, όπως η Μεγαλόπολη, ο Αμάραντος Καρδίτσας και ο Μαραθώνας.

Οι διοργανώσεις αυτές, που τελούν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού και του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, ενισχύουν τη γεωγραφική διασπορά του τουριστικού προϊόντος, συμβάλλουν στην επέκταση της τουριστικής περιόδου και αναδεικνύουν νέους προορισμούς και μορφές βιωματικού και βιώσιμου τουρισμού, που μπορούν να απολαύσουν οι αθλούμενοι και οι επισκέπτες.

ΕΡ:  Πώς εξελίσσεται η φετινή τουριστική χρονιά και τι δείχνουν τα μέχρι τώρα στοιχεία για τις αφίξεις και τα έσοδα έως το τέλος του 2026;

ΑΠ: Μια και η συνέντευξή μας έχει σαν αφορμή τον αθλητικό τουρισμό, θα μου επιτρέψετε να «δανειστώ» την αθλητική ορολογία και να πω ότι τα τελευταία χρόνια ο ελληνικός τουρισμός έχει επιδείξει, εν μέσω αλλεπάλληλων, σφοδρών κρίσεων, ανθεκτικότητα Μαραθωνοδρόμου και ταχύτητα sprinter. Αντέχει, προσαρμόζεται και παραδίδει την σκυτάλη των αυθεντικών, ποιοτικών εμπειριών από τη μια γωνιά της Ελλάδας στην άλλη.

Έτσι λοιπόν, μετά από τρεις συνεχόμενες χρονιές – ρεκόρ, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι και το 2026 ο ελληνικός τουρισμός θα ξεπεράσει για μια ακόμη φορά τον εαυτό του…ήδη, τη χρονική περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου του 2026, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις άγγιξαν τα 18,2 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 9,4% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Παράλληλα οι αφίξεις ανήλθαν σε 28,5 εκατομμύρια ταξιδιώτες, σημειώνοντας άνοδο κατά 10% σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του προηγούμενου έτους. Ενώ -και αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό- και το 2026 επιβεβαιώνεται σταθερά η επέκταση της τουριστικής περιόδου, κατά τους χειμερινούς και πλάγιους μήνες.

Με αυτά τα δεδομένα, η εγγενής δυναμική του αθλητικού τουρισμού μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής στη μετάβαση προς μια πιο ποιοτική, βιώσιμη τουριστική οικονομία σε κάθε περιοχή της χώρας.

Γιατί όταν ενώνουμε δυνάμεις, μπορούμε να οδηγήσουμε τον ελληνικό τουρισμό «Πιο γρήγορα, πιο ψηλά, πιο δυνατά»…

Προέλευση φωτογραφίας: Υπουργείο Τουρισμού
ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Κουμπαράς» έως 2.400 ευρώ τον χρόνο για κάθε παιδί – Ποιοι είναι οι δικαιούχοι, πώς λειτουργεί, ποιες εισφορές προστατεύονται

Τον «κουμπαρά» της νέας γενιάς θεσπίζει το νομοσχέδιο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη για τα μέτρα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), το οποίο ψηφίζεται τις ερχόμενες ημέρες στη Βουλή.

Για κάθε παιδί που θα ανοίξει τον νέο Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, το ελληνικό Δημόσιο αναλαμβάνει να καταβάλλει το ίδιο ποσό με την οικογένεια, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο. Με άλλα λόγια, αν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ τον μήνα για το παιδί τους, το κράτος προσθέτει άλλα 100 ευρώ τον μήνα. Στο τέλος της χρονιάς το παιδί θα διαθέτει στον λογαριασμό του 2.400 ευρώ, πριν καν υπολογιστούν τα κέρδη από τις επενδύσεις.

Ωστόσο το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς δεν μένει «παγωμένο».  Θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία, ακολουθώντας σταδιακά την αύξηση των τιμών και των εισοδημάτων.

Ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) που θεσπίζεται, δημιουργεί ένα μακροχρόνιο αποταμιευτικό και επενδυτικό εργαλείο για τα παιδιά. Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγεται από τις αρχές του 2027, από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παιδιού και μπορεί να ξεκινήσει πριν συμπληρώσει τα δύο του χρόνια. Σε πρώτη φάση, δηλαδή, θα αφορά γεννηθέντες από το 2025 και μετά.

Πού μπορεί να «ανοίξει» ο λογαριασμός

Ο δικαιούχος πρέπει να είναι ανήλικος, έως δύο ετών με ελληνική ιθαγένεια, ή με ιθαγένεια κράτους-μέλους της ΕΕ εφόσον είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Ο λογαριασμός ανοίγεται σε πάροχο, ο οποίος μπορεί να είναι τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, ασφαλιστική επιχείρηση ή άλλος κατάλληλος χρηματοπιστωτικός φορέας.

Στον λογαριασμό μπορεί να καταβάλλει χρήματα οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο: γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί, ή ακόμα και επιχειρήσεις (νομικά πρόσωπα). Το συνολικό όριο εισφορών ανά παιδί ορίζεται σε 10.000 ευρώ ετησίως.

Το Δημόσιο θα εισφέρει από μεριάς του, καταβάλλοντας το ίδιο ποσό, με μέγιστο τα 1.200 ευρώ ετησίως αρχικά. Η κρατική συνεισφορά πιστώνεται στον λογαριασμό εντός 30 ημερών μετά την κάθε καταβολή που γίνεται στον λογαριασμό του παιδιού από ιδιώτες.

Έτσι, αν μια οικογένεια καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα, στο τέλος του έτους έχει εισφέρει 1.200 ευρώ και το κράτος προσθέτει άλλα 1.200 ευρώ. Το συνολικό ποσό της χρονιάς ανέρχεται σε 2.400 ευρώ, πριν από αποδόσεις ή τυχόν χρεώσεις. Αν όμως η οικογένεια καταβάλλει 5.000 ευρώ, το κράτος προσθέτει έως 1.200 ευρώ και όχι αντίστοιχα 5.000 ευρώ.

Τι επιλέγει η οικογένεια

Το κεφάλαιο του λογαριασμού επενδύεται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και προϊόντα: αμοιβαία κεφάλαια και ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Αποκλείονται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία και παράγωγα προϊόντα, προϊόντα μόχλευσης, δομημένα προϊόντα και ορισμένες εναλλακτικές επενδύσεις.

Οι καταθέσεις και τα αμοιβαία χρηματαγοράς θεωρούνται μετρητά και δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 5% του χαρτοφυλακίου, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων. Υπάρχουν επίσης κανόνες διασποράς και όρια έκθεσης, ώστε να μην εξαρτάται το κεφάλαιο από μία μετοχή ή μία αγορά.

Ο γονέας ή νόμιμος εκπρόσωπος θα επιλέγει το επενδυτικό προφίλ για τον λογαριασμό του παιδιού, δηλαδή έναν συνδυασμό σταθερού εισοδήματος και μετοχών.

Θα προσφέρονται τέσσερα διαφορετικά επενδυτικά μοντέλα:

  • Συντηρητικό: 100% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 0% σε μετοχές.
  • Ισορροπημένο: 70% σταθερό εισόδημα και 30% μετοχές.
  • Αναπτυξιακό: 30% σταθερό εισόδημα και 70% μετοχές.
  • Δυναμικό: 100% σε μετοχές.

Αν δεν δηλώσει καμία επιλογή ο γονέας, τα κεφάλαια τοποθετούνται από προεπιλογή στο αναπτυξιακό μοντέλο, με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση, η προεπιλεγμένη επιλογή μεταβαίνει αυτόματα στο ισορροπημένο προφίλ, εκτός αν ο γονέας ή εκπρόσωπος του παιδιού δηλώσει διαφορετικά.

Ανεξαρτήτως προηγούμενων αλλαγών, όμως, επιτρέπεται μετάβαση σε προφίλ χαμηλότερου κινδύνου κατά την τελευταία τριετία πριν από τα 18.

Η «εγγύηση κεφαλαίου»

Η «εγγύηση κεφαλαίου» (κεφαλαιακή προστασία) καλύπτει τις ιδιωτικές εισφορές έως το ετήσιο ποσό που δικαιούται κρατική αντιστοίχιση — αρχικά έως 1.200 ευρώ — αλλά και την αντίστοιχη κρατική συνεισφορά. Στην ενηλικίωση, η αξία των επενδύσεων που αποκτήθηκαν με αυτά τα ποσά δεν πρέπει να υπολείπεται του ονομαστικού τους ποσού.

Δεν προστατεύονται αυτόματα όμως τυχόν εισφορές πάνω από το ετήσιο όριο της κρατικής αντιστοίχισης. Για αυτές μπορεί να επιλεγεί πρόσθετη κεφαλαιακή προστασία, αλλά με χωριστή χρέωση για τον ιδιώτη. Η προστασία αυτή παρέχεται με ανέκκλητη δέσμευση από πιστωτικό ίδρυμα της ΕΕ ή ασφαλιστική επιχείρηση και προβλέπεται ότι ισχύει ακόμη και σε περίπτωση αφερεγγυότητας του παρόχου. Το κόστος της τιμολογείται χωριστά και εμφανίζεται διακριτά στον ενιαίο δείκτη κόστους.

Κόστος και διαφάνεια

Το συνολικό ετήσιο κόστος της προεπιλεγμένης επιλογής δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού. Στο όριο δεν περιλαμβάνονται φόροι, τέλη ρυθμιζόμενων αγορών και το κόστος της κεφαλαιακής προστασίας, το οποίο τιμολογείται χωριστά.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα δημοσιεύει ετησίως συγκριτικό πίνακα κόστους των προεπιλεγμένων επιλογών όλων των παρόχων. Ο πίνακας πρέπει να τεθεί υπόψη του γονέα πριν από την υπογραφή της σύμβασης.

Αναλήψεις και προστασία του κεφαλαίου

Τα κεφάλαια δεν μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως θάνατο γονέα ή νόμιμου εκπροσώπου, θάνατο του δικαιούχου ή σοβαρούς λόγους υγείας του παιδιού.

Πριν από την ενηλικίωση δεν επιτρέπεται ενεχυρίαση, εκχώρηση ή κατάσχεση των δικαιωμάτων του δικαιούχου, με επιφύλαξη ειδικών διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Ο λογαριασμός δεν ανήκει στην πτωχευτική περιουσία του γονέα ή κηδεμόνα.

Αν γίνει ανάληψη κατά παράβαση των περιορισμών, επιστρέφεται στο Δημόσιο το σύνολο της συνεισφοράς που έχει ως τότε καταβάλει το κράτος, καθώς και οι αντίστοιχες αποδόσεις της. Ωστόσο ο λογαριασμός δεν κλείνει, αλλά συνεχίζει να λειτουργεί με το τυχόν υπόλοιπο. Η κρατική συνεισφορά μπορεί να επανεκκινήσει ξανά, μόλις πιστωθούν επόμενες εισφορές ιδιωτών στο λογαριασμό.

Φορολογικά κίνητρα

Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως δεν αποτελούν εισόδημα του ανηλίκου και δεν λαμβάνονται υπόψη σε εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια. Το ίδιο ισχύει για την κρατική συνεισφορά.

Οι εισφορές εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ απαλλάσσονται από φόρο εισοδήματος τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό.

Σημαντική αλλαγή σε σχέση με τη διαβούλευση είναι ότι αφαιρέθηκε η ρητή εξαίρεση των εισφορών από τα τεκμήρια του πόθεν έσχες. Επομένως, δεν προβλέπεται απαλλαγή των εισφορών από τον έλεγχο προέλευσης των χρημάτων.

Τι ισχύει στα 18 έτη

Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους του παιδιού, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Το παιδί μπορεί να πραγματοποιήσει ολική ανάληψη, να μεταφέρει τα κεφάλαια σε καταθετικό λογαριασμό, σε επενδυτικό λογαριασμό ή σε επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν, ή να πραγματοποιήσει μερική ανάληψη.

Η ανάληψη ή μεταφορά του ποσού που θα έχει συγκεντρωθεί, δεν θα υπόκειται σε φόρο. Σε περίπτωση μεταφοράς σε επενδυτικό λογαριασμό, διατηρείται το ιστορικό των επενδύσεων και δεν θεωρείται νέα εισφορά.

Τι μπορεί να επιλέξει ο γονέας

Εκτός από τα έτοιμα επενδυτικά μοντέλα που θα προσφέρουν οι πάροχοι (τράπεζες, ασφαλιστικές κλπ) υπάρχει και η επιλογή της αυτοδιαχείρισης, αν ο γονέας ή νόμιμος εκπρόσωπος έχει γνώση των αγορών και θέλει να επιλέγει ο ίδιος τις επενδύσεις του παιδιού, αντί να αφήσει την επιλογή στον πάροχο.

Στην αυτοδιαχείριση, οι άμεσες μετοχές και ομόλογα δεν μπορούν να ξεπερνούν το 30% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου. Ο γονέας μπορεί να επιλέξει και αμοιβαία κεφάλαια ή ETF, εφόσον τηρούνται τα όρια του επιλεγμένου προφίλ.

Ωστόσο δεν είναι πλήρως ελεύθερη η διαχείριση. Πριν εκτελέσει κάθε επενδυτική εντολή που λαμβάνει από τον γονέα ή εκπρόσωπο του παιδιού, ο πάροχος την ελέγχει και δεν εκτελεί όσες παραβιάζουν τους κανόνες του νομοσχεδίου. Παρακολουθεί επίσης αν το χαρτοφυλάκιο τηρεί το επιλεγμένο προφίλ και τους κανόνες διασποράς, με έλεγχο τουλάχιστον ανά τρίμηνο.

Τι προβλέπεται αν σταματήσουν οι καταβολές

Αν σταματήσει η καταβολή εισφορών, δεν προβλέπεται ποινή, κατάσχεση ή κλείσιμο του λογαριασμού. Στην περίπτωση αυτή:

  • το υπάρχον κεφάλαιο παραμένει επενδυμένο.
  • οι αποδόσεις συνεχίζουν να πιστώνονται στον λογαριασμό.
  • το κράτος δεν προσθέτει νέα συνεισφορά, επειδή δεν υπάρχει νέα επιλέξιμη ιδιωτική εισφορά.

Αν αργότερα μπουν ξανά χρήματα, επανεκκινεί η κρατική αντιστοίχιση, εντός των ετήσιων ορίων.

Πόσο αυξάνεται η κρατική καταβολή

Η κρατική συνεισφορά ξεκινά από έως 1.200 ευρώ ετησίως για κάθε παιδί και αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία.

Κλιμακωτά δηλαδή η ανώτατη ετήσια κρατική συνεισφορά θα αυξάνεται, από 1.200 ευρώ την αρχική περίοδο, σε 1.320 ευρώ μετά την πρώτη πενταετία, σε 1.452 ευρώ μετά τη δεύτερη πενταετία και σε 1.597,20 ευρώ μετά την τρίτη πενταετία.

Η αύξηση αφορά το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς, όχι υποχρεωτική καταβολή της οικογένειας. Η οικογένεια εξακολουθεί να μπορεί να βάζει ό,τι θέλει και μπορεί, από πχ μόλις 10 ή 100 ευρώ το χρόνο, ή έως 10.000 ευρώ ετησίως, ενώ το δημόσιο θα αντιστοιχίζει μόνο έως το εκάστοτε όριο.

Για παράδειγμα:

  • αν μια οικογένεια καταθέτει 1.200 ευρώ τον χρόνο στην αρχική περίοδο (100 ευρώ το μήνα) , το κράτος θα προσθέτει άλλα 1.200 ευρώ. Το ετήσιο κεφάλαιο πριν από αποδόσεις θα είναι 2.400 ευρώ σε ένα χρόνο.
  • αν μετά από πέντε χρόνια το όριο της κρατικής συνεισφοράς έχει αυξηθεί σε 1.320 ευρώ, για να λάβει το παιδί το μέγιστο ποσό κρατικής επιδότησης η οικογένεια πρέπει να καταθέσει τουλάχιστον 1.320 ευρώ μέσα στη χρονιά. Τότε το ετήσιο κεφάλαιο πριν από αποδόσεις γίνεται 2.640 ευρώ.
  • αν η οικογένεια καταβάλλει μόνο 600 ευρώ σε μια χρονιά, το κράτος προσθέτει 600 ευρώ, ανεξαρτήτως του ανώτατου ορίου.
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διπλή ανάσα για τους οφειλέτες: Ποιοι ωφελούνται από το επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό και τις 120 δόσεις για τα παλαιά χρέη

Με δύο νέες παρεμβάσεις ενισχύεται η προστασία των δανειοληπτών και όλων των οφειλετών προς τις τράπεζες, την Εφορία και τον ΕΦΚΑ.

Η πρώτη αφορά την καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για οφειλές που ρυθμίζονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Το μέτρο αφορά τους ευάλωτους δανειολήπτες, αλλά και επιλέξιμους οφειλέτες που αξιοποιούν το συγκεκριμένο πλαίσιο.

Η σημασία του ενισχύεται από τη διεύρυνση της περιμέτρου του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ο οποίος πλέον καλύπτει και οφειλές με κατώτατο όριο τα 5.000 ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα υπαγωγής σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό οφειλετών.

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την ενεργοποίηση από τα μέσα Νοεμβρίου της νέας πλατφόρμας της ΑΑΔΕ που δίνει τη δυνατότητα ρύθμισης των χρεών προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ σε 120 δόσεις από 72 δόσεις που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς. Με άλλα λόγια δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης των παλαιών οφειλών (που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2024) σε βάθος δεκαετίας.

Και οι δύο αλλαγές ενσωματώθηκαν στο νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που ψηφίστηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στη Βουλή. Σε αυτό συμπεριλήφθηκαν επίσης η μεγάλη αύξηση των προστίμων (έως 5 εκατ. ευρώ) προς τους servicers για παραβάσεις της νομοθεσίας σε βάρος των δανειοληπτών. Ειδικότερα, το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο της Τράπεζας της Ελλάδος προς τους servicers αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ.

Εξωδικαστικός Μηχανισμός με σταθερό επιτόκιο 3%

Με το σταθερό επιτόκιο 3% και τις αυστηρές ποινές στους servicers που ενσωμάτωσε στο νέο νόμο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ενισχύεται σημαντικά το ευνοϊκό καθεστώς του εξωδικαστικού μηχανισμού για τους δανειολήπτες, οφειλέτες. Το νέο πλαίσιο θα ισχύσει για καταβολές οφειλών από 1 Δεκεμβρίου 2026. Είναι ενδεικτικό ότι το κέρδος για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών ανέρχεται σε περίπου 20.200 ευρώ στην περίπτωση εξασφαλισμένης απαίτησης και σε 28.600 ευρώ για απαίτηση χωρίς εξασφάλιση. Με το προηγούμενο καθεστώς μετά την παρέλευση τριετίας από τη ρύθμιση μπορούσε να φτάσει στο 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και στο 5,57% για οφειλές χωρίς εξασφαλίσεις

Τα πλεονεκτήματα

Η υπαγωγή στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, ακόμη και για το κατώτατο όριο των 5.000 ευρώ, συνοδεύεται από σημαντικά πλεονεκτήματα:

 -Αναστολή κατασχέσεων με την οριστική υποβολή της αίτησης

 – Μεγάλη περίοδος αποπληρωμής: Οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις (20 έτη) προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις (35 έτη) προς τις τράπεζες και τα funds.

 – Διαγραφή οφειλών: Αν πληρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ο αλγόριθμος μπορεί να προτείνει μερική διαγραφή προσαυξήσεων ή και βασικού κεφαλαίου.

 Η ρύθμιση των 120 δόσεων

Πάνω από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για να μπορέσουν να τακτοποιήσουν τα παλαιά χρέη τους προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε βάθος δεκαετίας και με ελάχιστη πληρωμή 30 ευρώ το μήνα. Ο οφειλέτες θα μπορούν με αίτηση τους έως το τέλος Ιουνίου 2027 στη νέα πλατφόρμα της ΑΑΔΕ να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα εμφανίσουν δύο συνεχόμενες απλήρωτες δόσεις και δεν θα έχουν νέες αρρύθμιστες οφειλές. Στις 120 δόσεις μπορούν να ενταχθούν βεβαιωμένες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 εφόσον δεν βρίσκονταν σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Οι υπόλοιπες προϋποθέσεις για τους φορολογούμενους αφορούν στα εξής:

-Να έχουν τακτοποιήσει εντός ενός μήνα από την ένταξη στις 120 δόσεις χρέη που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025

– Να έχουν υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, με προθεσμία υποβολής έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

– Να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στις 72 δόσεις έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν τις οφειλές τους στις 120 εφόσον η προηγούμενη ρύθμιση παραμένει ενεργή.

 «Φρένο» στις κατασχέσεις

Όσοι τηρούν τη ρύθμιση λαμβάνουν φορολογική ενημερότητα. Παράλληλα αναστέλλονται η ποινική δίωξη για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο και τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων προβλέπεται, υπό προϋποθέσεις, αποδέσμευση μελλοντικών απαιτήσεων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Η αμηχανία μπροστά στη σιωπή – Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Το τραπέζι έχει γεμίσει με καφέδες, η συζήτηση πηγαίνει από το ένα θέμα στο άλλο και κάποια στιγμή, εντελώς φυσικά, όλοι σταματούν να μιλούν. Περνούν μερικά δευτερόλεπτα και κάποιος αισθάνεται την ανάγκη να πει οτιδήποτε, ακόμη κι αν δεν έχει κάτι ιδιαίτερο να προσθέσει.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

«Τι καιρό κάνει σήμερα, ε;»

Οι υπόλοιποι χαμογελούν και η συζήτηση ξαναρχίζει. Η μικρή αμηχανία έχει περάσει.

Γιατί όμως μας είναι κάποιες φορές τόσο δύσκολο να αφήσουμε μια στιγμή να περάσει χωρίς να τη γεμίσουμε με λόγια;

Η σιωπή έχει μια ιδιαίτερη θέση στις ανθρώπινες σχέσεις. Ανάλογα με τις συνθήκες, μπορεί να μας προσφέρει ηρεμία και οικειότητα ή να μας προκαλέσει αμηχανία και ανασφάλεια. Η ίδια ακριβώς σιωπή μπορεί να βιώνεται διαφορετικά από δύο ανθρώπους που βρίσκονται στον ίδιο χώρο.

Όταν, για παράδειγμα, γνωρίζουμε κάποιον για πρώτη φορά, μπορεί να αισθανόμαστε ότι έχουμε την ευθύνη να διατηρούμε τη συζήτηση ζωντανή. Αν σταματήσουμε να μιλάμε, αναρωτιόμαστε μήπως ο άλλος βαριέται, μήπως δεν περνά καλά ή μήπως μας θεωρεί αδιάφορους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η σιωπή αποκτά ένα νόημα που δεν γνωρίζουμε αν πραγματικά έχει. Αρχίζουμε να ερμηνεύουμε αυτό που συμβαίνει μέσα από τις δικές μας ανησυχίες.

Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που δυσκολεύονται περισσότερο με τη σιωπή όταν βρίσκονται μόνοι τους. Μόλις σταματήσει η δραστηριότητα της ημέρας, ανοίγουν την τηλεόραση, βάζουν μουσική ή αναζητούν κάτι στο κινητό τους.

Φυσικά, αυτές οι συνήθειες μπορεί απλώς να τους ευχαριστούν. Δεν χρειάζεται να αναζητούμε κάποιο βαθύτερο ψυχολογικό νόημα σε καθετί που κάνουμε. Κάποιες φορές όμως, η συνεχής απασχόληση λειτουργεί και σαν ένας τρόπος να αποφεύγουμε σκέψεις ή συναισθήματα που εμφανίζονται όταν δεν υπάρχει τίποτα άλλο να τραβά την προσοχή μας.

Μια ανησυχία που αφήσαμε στην άκρη, μια στενοχώρια που δεν προλάβαμε να επεξεργαστούμε ή μια απόφαση που αναβάλλουμε μπορεί να επιστρέψει ακριβώς τη στιγμή που η καθημερινή φασαρία υποχωρεί.

Η σιωπή τότε μοιάζει άβολη, επειδή μας φέρνει σε επαφή με όσα ήδη υπάρχουν μέσα μας.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν σιωπές που μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα τρυφερές. Δύο φίλοι που περπατούν χωρίς να χρειάζεται να μιλούν συνεχώς, ένα ζευγάρι που κάθεται μαζί μετά από μια κουραστική ημέρα ή ένας άνθρωπος που απολαμβάνει λίγα λεπτά ησυχίας χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να κάνει κάτι.

Σε τέτοιες στιγμές, η σιωπή μπορεί να φανερώνει μια αίσθηση ασφάλειας. Δεν χρειάζεται να αποδεικνύουμε διαρκώς ότι είμαστε ενδιαφέροντες ή ευχάριστοι, ούτε να προσπαθούμε να γεμίσουμε κάθε κενό.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι όλες οι σιωπές είναι ευχάριστες. Υπάρχει και η σιωπή της απομάκρυνσης, της τιμωρίας ή της δυσκολίας να επικοινωνήσουμε. Το νόημά της εξαρτάται από τη σχέση, τη στιγμή και όσα συμβαίνουν ανάμεσα στους ανθρώπους.

Έχει λοιπόν ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε πότε η σιωπή μάς δυσκολεύει και τι ακριβώς αισθανόμαστε εκείνη τη στιγμή.

Φοβόμαστε μήπως ο άλλος μας παρεξηγήσει; Μήπως έρθουμε αντιμέτωποι με κάποια σκέψη που αποφεύγουμε; Ή απλώς έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ τον συνεχή θόρυβο, ώστε η ησυχία μάς φαίνεται ασυνήθιστη;

Δεν χρειάζεται να πιέσουμε τον εαυτό μας να αγαπήσει τη σιωπή. Μπορούμε όμως να ανακαλύψουμε ότι δεν είναι απαραίτητο κάθε στιγμή να γεμίζει με λέξεις, ήχους και δραστηριότητες.

Καμιά φορά, όταν αφήνουμε μια μικρή παύση να υπάρξει, διαπιστώνουμε ότι η επαφή με τον άλλον, όπως και η επαφή με τον εαυτό μας, μπορεί να συνεχίζεται ακόμη κι όταν δεν λέμε τίποτα.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας

Το 2026 θα είναι “πιθανόν” η δεύτερη πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ στον κόσμο μετά το 2024, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus

Το 2026 θα είναι «πιθανόν» η δεύτερη πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ στον κόσμο, έκρινε σήμερα το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus (Κοπέρνικος), ύστερα από ρεκόρ θερμοκρασίας που καταγράφηκε για μήνα Οκτώβριο υπό την επίδραση ενός αξιοσημείωτου φαινομένου Ελ Νίνιο που ήρθε να προστεθεί στην ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη.

«Το 2026 θα είναι πολύ πιθανόν η δεύτερη πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, με περίπου 20% πιθανότητες να φτάσει ή να ξεπεράσει το 2024, που είναι προσώρας η πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ», σημείωσε το Copernicus στο μηνιαίο δελτίο του. Εξάλλου είναι «πλέον σχεδόν σίγουρο ότι το 2026 θα ξεπεράσει το όριο του 1,5 °C σε σχέση με τα μέσα προβιομηχανικά επίπεδα, και θα γίνει έτσι το δεύτερο ημερολογιακό έτος που θα ξεπεράσει αυτό το όριο μετά το 2024», επισημαίνει σε ανακοίνωσή του.

Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι ο πιο φιλόδοξος στόχος της συμφωνίας του Παρισιού έχει χαθεί, καθώς για να θεωρηθεί επισήμως ξεπερασμένος θα πρέπει το όριο αυτό να ξεπερνιέται για πολύ μεγαλύτερη περίοδο. Ωστόσο οι επιστήμονες συγκλίνουν στο ότι η τουλάχιστον προσωρινή υπέρβαση αυτή φαίνεται ως αναπόφευκτη και θα μπορούσε ακόμη και να γίνει πραγματικότητα ως το 2030. Το Copernicus εξάλλου επισήμανε ότι ο Οκτώβριος του 2026 ήταν, σε παγκόσμια κλίμακα, ο ζεστότερος μήνας Οκτώβριος που έχει καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη με μέση θερμοκρασία αέρα υψηλότερη κατά 1,75 °C αυτής της προβιομηχανικής εποχής.

«Πρόκειται για τον τρίτο διαδοχικό μήνα που ξεπερνά το όριο του 1,5°C”, τόνισε το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο. Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια των ωκεανών και των θαλασσών του πλανήτη έφτασαν επίσης σε επίπεδα ρεκόρ για μήνα Οκτώβριο. «Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των θαλασσών, εκτός των πολικών περιοχών, έφτασε τους 20,95°C – επίπεδο ρεκόρ για μήνα Οκτώβριο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε καταγραφεί τον Οκτώβριο του 2023», σύμφωνα με το Copernicus.

Στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, όπου οι συνθήκες που συνδέονται με το φαινόμενο Ελ Νίνιο συνέχισαν να εντείνονται, η μηνιαία ανωμαλία στη θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας «έφτασε σε ιστορικά υψηλό (επίπεδο) 3,21°C, ξεπερνώντας υψηλά επίπεδα που είχαν καταγραφεί σε προηγούμενα φαινόμενα Ελ Νίνιο πολύ ισχυρής έντασης», διευκρίνισε. Στις 21 Οκτωβρίου, ο ΟΗΕ προειδοποίησε ότι το τρέχον φαινόμενο Ελ Νίνιο –φυσικό φαινόμενο που προκαλεί άνοδο των παγκόσμιων θερμοκρασιών και επιδείνωση των ακραίων φαινομένων στον πλανήτη— θα μπορούσε να είναι «πρωτοφανές» και «να ξεπεράσει κυριολεκτικά» τις τρέχουσες κλίμακες παρακολούθησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επιστήμη-Τεχνολογία: Η τεχνητή νοημοσύνη στο οπλοστάσιο των ομάδων κυβερνοκατασκοπείας, σύμφωνα με νέα έκθεση της ESET

Η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται πλέον από ομάδες κυβερνοκατασκοπείας (APT) σε διάφορα στάδια των επιχειρήσεών τους, από την ανάπτυξη κακόβουλου λογισμικού έως τη δημιουργία ιστοσελίδων-δολωμάτων, όπως αποκαλύπτει η νέα έκθεση δραστηριότητας APT (Advanced Persistent Threat) του κέντρου έρευνας της παγκόσμιας εταιρείας κυβερνοασφάλειας ESET.

Στην έκθεση παρουσιάζονται οι δραστηριότητες επιλεγμένων ομάδων APT που καταγράφηκαν από τους ερευνητές της ESET κατά την περίοδο Απριλίου- Σεπτεμβρίου 2026. Κατά την περίοδο αυτή, ομάδες APT που συνδέονται με την Κίνα πραγματοποίησαν επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών, με κύριους στόχους κρατικούς φορείς. Η δραστηριότητα ομάδων στη Μέση Ανατολή αυξήθηκε σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο αναφοράς, κυρίως λόγω της επανεμφάνισης αρκετών ομάδων που συνδέονται με το Ιράν.

Παράλληλα, οι ομάδες APT που συνδέονται με τη Ρωσία συνέχισαν να υποστηρίζουν τους στρατηγικούς στόχους της χώρας, βάζοντας στο στόχαστρο κρατικούς φορείς, οργανισμούς του αμυντικού τομέα και στρατιωτικές οντότητες στην Ευρώπη, με ιδιαίτερα αυξημένη δραστηριότητα στην Ουκρανία. Επιπλέον, τονίζεται ότι η δραστηριότητα ομάδων APT που συνδέονται με τη Λευκορωσία ευθυγραμμίζεται ολοένα και περισσότερο με τις προτεραιότητες της Ρωσίας. Τέλος, εντοπίστηκε ότι η Ουκρανία αναδεικνύεται σε ολοένα και πιο σημαντικό στόχο για τις ομάδες APT που συνδέονται με τη Βόρεια Κορέα.

«Κατά τη διάρκεια της ιδιαίτερα έντονης εξαμηνιαίας περιόδου, οι ερευνητές της ESET εντόπισαν αρκετές περιπτώσεις κατά τις οποίες ομάδες APT χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη (AI) και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) σε διάφορα στάδια των επιχειρήσεών τους. Οι φορείς απειλών αξιοποίησαν την τεχνητή νοημοσύνη κυρίως για να επιταχύνουν εργασίες που διαφορετικά θα απαιτούσαν σημαντική προσπάθεια, όπως η ανάπτυξη κακόβουλου λογισμικού και η δημιουργία ιστοσελίδων-δολωμάτων», σημειώνει ο Ζαν-Ίαν Μπουτέν, διευθυντής Έρευνας Απειλών της ESET.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΒΕΠ: Τα τρία σενάρια για την τιμή του πετρελαίου μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ

Στις επιπτώσεις των πολιτικών εξελίξεων στις ΗΠΑ και της κρίσης με το Ιράν στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου αναφέρεται ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ), Βασίλης Κορκίδης, στο εβδομαδιαίο ενημερωτικό δελτίο του Επιμελητηρίου.

Όπως αναφέρει, η αγορά προεξόφλησε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα στις ΗΠΑ αυξάνει την πολιτική πίεση για αποκλιμάκωση της έντασης με το Ιράν και περιορίζει μέρος του «πολεμικού ασφαλίστρου» στις τιμές του πετρελαίου. Η επικράτηση των Δημοκρατικών και στα δύο νομοθετικά σώματα του Κογκρέσου ενισχύει, σύμφωνα με τον ίδιο, την προσδοκία μεγαλύτερου ελέγχου στη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και ισχυρότερων πιέσεων για συμφωνία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, στις 4 Νοεμβρίου το Brent έκλεισε στα 94,62 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας ημερήσια πτώση 8,7%, ενώ το WTI έκλεισε στα 88,12 δολάρια, με πτώση 8,3%. Στη συνέχεια, μέσα σε 48 ώρες, το Brent επανήλθε οριακά κάτω από τα 100 δολάρια.

Ο κ. Κορκίδης αναφέρεται επίσης στις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης Brent για το 2027, οι οποίες διαμορφώνονται στα 93 δολάρια τον Ιανουάριο, στα 91 δολάρια τον Φεβρουάριο και στα 89 δολάρια τον Μάρτιο. Στο ενημερωτικό δελτίο επισημαίνεται ότι στην προσωρινή αποκλιμάκωση συμβάλλει και η αποκατάσταση της προσφοράς από τον Περσικό Κόλπο. Επικαλούμενος εκτίμηση της JPMorgan που μεταδίδει το Reuters, ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ αναφέρει ότι η αγορά επέστρεψε σε πλεόνασμα περίπου 1,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Οκτώβριο.

Για την εξέλιξη των τιμών, ο κ. Κορκίδης παρουσιάζει τρία πιθανά σενάρια: διπλωματική πρόοδο και σταθερή αποκατάσταση των φορτίων, που θα οδηγούσαν σε περαιτέρω υποχώρηση του ασφαλίστρου κινδύνου, παράταση του αδιεξόδου με συνεχιζόμενες εξαγωγές και έντονες διακυμάνσεις, καθώς και νέα στρατιωτική κλιμάκωση με προβλήματα στις θαλάσσιες ροές, που θα μπορούσε να αντιστρέψει απότομα την πτώση των τιμών.

Παράλληλα, αναφέρεται στην εκτίμηση της Eurasia Group ότι ενδεχόμενη κλιμάκωση θα μπορούσε να επαναφέρει το Brent στην περιοχή των 110-125 δολαρίων το βαρέλι. Σε ό,τι αφορά την ελληνική αγορά, ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ σημειώνει ότι μια διατηρήσιμη αποκλιμάκωση θα μετριάσει αρχικά τις πιέσεις στις επόμενες προμήθειες καυσίμων και στα μεταφορικά. Όπως επισημαίνει, η έκταση της ελάφρυνσης θα εξαρτηθεί από τις διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και τον χρόνο ανανέωσης των αποθεμάτων.

Τέλος, αναφέρει ότι οι επιχειρήσεις θα χρειαστούν αρκετές ημέρες σταθερά χαμηλότερων τιμών για να αναθεωρήσουν την κοστολόγησή τους, ενώ, εφόσον διατηρηθεί η πτώση, ενδέχεται να περιοριστεί μέρος των επιλεκτικών ανατιμήσεων σε διατροφικά και μη διατροφικά προϊόντα, τις οποίες αναμένει μέσα στον Νοέμβριο, με τον πληθωρισμό στο 5,6%.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ποιοι θα βρεθούν στο στόχαστρό των δημοκρατικών – Geoeurope: Η ομάδα της γεωπολιτικής

Σε μια ιστορική καμπή όπου η γεωπολιτική σκακιέρα, η παγκόσμια οικονομία και η ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης περιπλέκονται άρρηκτα με την εσωτερική πολιτική σκηνή των ΗΠΑ, οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 και η επακόλουθη αναμέτρηση του 2028, δεν αποτελούν απλές εκλογικές διαδικασίες.

Τώρα που το Δημοκρατικό Κόμμα έχει επιτύχει το λεγόμενο «Double Win» –αναλαμβάνοντας τον έλεγχο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων– αναμένεται να εξαπολύσει μια μεγάλη θεσμική αντεπίθεση. Αυτή η αντεπίθεση, μέσω της ενεργοποίησης εξαντλητικών κοινοβουλευτικών ερευνών (Congressional investigations) και της χρήσης της εξουσίας των κλητεύσεων (subpoena power), δεν θα στοχεύσει απλώς στην τιμωρία προσώπων, αλλά και στην αποδόμηση της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής επιρροής των τεχνο-ολιγαρχών της Silicon Valley.

Ο ΧΩΡΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Στην πρώτη γραμμή αυτής της θεσμικής σύγκρουσης θα βρεθούν οι κορυφαίοι πολιτικοί εκφραστές της τρέχουσας διακυβέρνησης. Η περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ είναι η πιο σύνθετη λόγω της θεσμικής του ιδιότητας και της πρόσφατης απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την προεδρική ασυλία.

Σύμφωνα με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, ένας εν ενεργεία πρόεδρος απολαμβάνει απόλυτη ασυλία για επίσημες πράξεις (official acts) που εμπίπτουν στα βασικά συνταγματικά του καθήκοντα (όπως η διοίκηση του στρατού και η εξωτερική πολιτική). Αυτό σημαίνει ότι ο Trump δεν μπορεί να διωχθεί ποινικά για τις αποφάσεις του να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις ή να επιβάλει δασμούς.

Επειδή οι Δημοκρατικοί ελέγχουν τη Βουλή, μπορούν να τον παραπέμψουν (impeachment) με απλή πλειοψηφία για «βαριά εγκλήματα και παραπτώματα». Ωστόσο, για την καταδίκη και την απομάκρυνση του από το αξίωμα απαιτείται πλειοψηφία 2/3 στη Γερουσία, που θα είναι αδύνατον να επιτευχθεί, εκτός και αν συναινέσουν και Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές.

Η προσπάθεια θα στραφεί σε άλλους στόχους, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Καθώς και οι δύο αποτελούν τους ισχυρότερους διεκδικητές του ρεπουμπλικανικού χρίσματος για τις προεδρικές εκλογές του 2028, η στοχοποίηση τους από τους Δημοκρατικούς θα έχει σαφή στρατηγικό χαρακτήρα, την πολιτική τους αποδυνάμωση μέσω της δημόσιας έκθεσης.

Ο Ρούμπιο, ως αρχιτέκτονας της εξωτερικής πολιτικής, θα κληθεί να λογοδοτήσει για τη νομιμότητα των στρατιωτικών εμπλοκών στη Μέση Ανατολή και την παράκαμψη του Κογκρέσου, ενώ ο Βανς θα βρεθεί στο επίκεντρο ερευνών για τον ρόλο του στη λήψη αποφάσεων εσωτερικής ασφάλειας. Αντίστοιχα, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ θα αντιμετωπίσει άμεσο κίνδυνο για παραβίαση της Πράξης Πολεμικών Εξουσιών (War Powers Resolution). Στο στόχαστρο είναι ο νυν υπουργός Δικαιοσύνης και προσωπικός δικηγόρος του Τραμπ, Τοντ Μπλανς, όπως και η πρώην Παμ Μπόντι, αλλά και ο ηττημένος των εκλογών, εισαγγελέας του Τέξας Κεν Πάξτον, που θα ερευνηθούν για την εργαλειοποίηση των δικαστικών μηχανισμών.

Σε ότι αφορά τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι η βασική τους προτεραιότητα θα είναι η διερεύνηση της απόφασης της κυβέρνησης να χορηγήσει ιδιότυπη ασυλία από φορολογικούς ελέγχους στον Ντόναλντ Τραμπ, την οικογένεια του και τις επιχειρήσεις του. Οι Δημοκρατικοί θα ξεκινήσουν έρευνες για τον υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ, για να διαπιστώσουν αν η επιβολή σαρωτικών δασμών έγινε με διαφανή κριτήρια ή αν υπήρξε προνομιακή μεταχείριση για συγκεκριμένους βιομηχάνους και δωρητές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Το ίδιο θα ισχύσει και για τον Ράσελ Βοτ, που διευθύνει το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού.

Ο αντικειμενικός σκοπός αυτών των ερευνών δεν είναι η ποινική φυλάκιση, αλλά η φθορά της δημόσιας εικόνας τους, αναγκάζοντας τους να αναλώσουν το πολιτικό τους κεφάλαιο σε μια διαρκή θέση άμυνας.

Ο ΧΩΡΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Αν για τους πολιτικούς ο κίνδυνος είναι πρωτίστως επικοινωνιακός, για τους τεχνο-ολιγάρχες και τις επιχειρήσεις τους η απειλή μεταφράζεται σε ενδεχόμενο οικονομικό και λειτουργικό στραγγαλισμό.

Ο Έλον Μασκ, έχοντας εκτεθεί ανεπανόρθωτα μέσω του υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE), θα βρεθεί αντιμέτωπος με βαριές κατηγορίες για σύγκρουση συμφερόντων (conflict of interest). Οι Δημοκρατικοί θα χρησιμοποιήσουν την «εξουσία του πουγκιού» (Power of the Purse) για να παγώσουν ή να θέσουν αυστηρούς όρους στα κυβερνητικά συμβόλαια δισεκατομμυρίων της SpaceX με τη NASA και το Πεντάγωνο, ενώ οι ομοσπονδιακές αρχές θα ερευνήσουν αν οι εισηγήσεις του για περικοπές ευνόησαν τις προσωπικές του επιχειρήσεις (Tesla, X).

Παράλληλα, η Palantir Technologies των Πίτερ Θιλ και Άλεξ Καρπ θα βρεθεί στο στόχαστρο για τον ρόλο του λογισμικού της στις μαζικές απελάσεις μεταναστών. Οι ιδρυτές της, έχοντας λειτουργήσει ως οι ιδεολογικοί και οικονομικοί χρηματοδότες της νέας ρεπουμπλικανικής Δεξιάς, θα δουν τα απόρρητα συμβόλαια τους με τις υπηρεσίες ασφαλείας να μπαίνουν στο μικροσκόπιο, προκαλώντας ισχυρούς κλονισμούς στη χρηματιστηριακή τους αξία και αποδεικνύοντας ότι οι διασυνδέσεις με την εξουσία, μπορούν να μετατραπούν σε επιχειρηματική αχίλλειο πτέρνα.

Αυτή η συντονισμένη επίθεση κατά προσώπων και εταιρειών θα οδηγήσει αναγκαστικά προς το τέλος της περιόδου πλήρους απορρύθμισης για τη βιομηχανία της Τεχνητής Νοημοσύνης. Κολοσσοί όπως η OpenAI, η Microsoft και η Anthropic θα δουν τις εθελοντικές συμφωνίες ασφαλείας, να αντικαθίστανται από υποχρεωτικούς ομοσπονδιακούς νόμους, περιορίζοντας την ελευθερία διάθεσης νέων προηγμένων μοντέλων. Η επιβολή αυστηρών περιβαλλοντικών περιορισμών και φόρων στην ενέργεια, θα βάλει φρένο στην ανεξέλεγκτη επέκταση των data centers, αυξάνοντας κατακόρυφα το κόστος λειτουργίας. Επιπλέον, η θεσμοθέτηση κανόνων για τα πνευματικά δικαιώματα, θα αναγκάσει τις εταιρείες να πληρώνουν για τα δεδομένα εκπαίδευσης των μοντέλων της ΑΙ, εξανεμίζοντας τα μέχρι τώρα υπερκέρδη τους.

Αν και οι υποστηρικτές του «τεχνο-επιταχυντισμού» προειδοποιούν ότι τέτοιες ρυθμίσεις θα στερήσουν από τις ΗΠΑ την πρωτοκαθεδρία στον γεωπολιτικό πόλεμο με την Κίνα, οι Δημοκρατικοί θα επιλέξουν να τρέξουν στον παγκόσμιο ανταγωνισμό με «ζώνη ασφαλείας», ποντάροντας στη δημιουργία ενός κοινού δυτικού μετώπου ρυθμίσεων σε συνεργασία με το AI Act της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πολιτική επικράτηση των Δημοκρατικών θα σημάνει την επιστροφή στην παραδοσιακή θεσμική ισορροπία, βάζοντας φρένο στις προεδρικές υπερεξουσίες. Με το Κογκρέσο να ανακτά τον ελεγκτικό του ρόλο, η Ουάσιγκτον θα στείλει ένα μήνυμα ότι η διακυβέρνηση δεν μπορεί να ασκείται μέσω παρορμητικών αποφάσεων, αλλά απαιτεί τη συναίνεση των θεσμών.

Προέλευση: https://geoeurope.org/2026/11/04/poioi-tha-brethoun-sto-stoxastro-ton-dim/

Κυβερνοεπιθέσεις παγκοσμίως με στόχο ακόμη και τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ – Καμπανάκι από την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας για την Ελλάδα

Από τη Γαλλία και το Βέλγιο έως τη Σουηδία και την Ιρλανδία, οι επιθέσεις σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων αποκαλύπτουν μια νέα διάσταση των ψηφιακών απειλών.

Οι κυβερνοεπιθέσεις περνούν πλέον από τον ψηφιακό κόσμο στην πραγματική οικονομία, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και συστήματα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απλές τεχνικές εγκαταστάσεις μπορούν να αποτελέσουν στόχο κακόβουλων ενεργειών, με σοβαρές οικονομικές και λειτουργικές συνέπειες. Περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα είχαν εντοπιστεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, η οποία επαναφέρει τις συστάσεις της για την προστασία των επιχειρήσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, όπου τον Οκτώβριο του 2026 εκατοντάδες καταστήματα μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ βρέθηκαν αντιμέτωπα με κυβερνοεπίθεση στα συστήματα ψύξης τους. Οι δράστες φέρονται να απέκτησαν απομακρυσμένη πρόσβαση στους ελεγκτές των ψυκτικών εγκαταστάσεων και να τροποποίησαν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας και απόψυξης, με αποτέλεσμα ψυγεία και καταψύκτες να ανεβάσουν θερμοκρασία, προκαλώντας αλλοίωση και καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι θερμοκρασίες στους ψυκτικούς θαλάμους έφτασαν ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου.

Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε στη Γαλλία. Στις 2 Νοεμβρίου, ένα νέο κύμα επιθέσεων έπληξε επιχειρήσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Σουηδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και η Εσθονία. Μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου επιβεβαίωσαν προβλήματα στα συστήματα ψύξης τους, ενώ σε αρκετά καταστήματα χρειάστηκε να απομακρυνθούν προϊόντα από τα ψυγεία και τους καταψύκτες, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των τροφίμων.

Παράλληλα, στις 5 Νοεμβρίου, οι αμερικανικές αρχές εξέδωσαν προειδοποίηση για συνεχιζόμενη απειλή κατά των βιομηχανικών συστημάτων ψύξης, επισημαίνοντας ότι η εκμετάλλευση ευπαθειών σε συνδεδεμένους στο διαδίκτυο ελεγκτές θερμοκρασίας μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ζημιές, απώλειες προϊόντων και διακοπή λειτουργίας κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν ότι η κυβερνοασφάλεια δεν αφορά αποκλειστικά τις τράπεζες, τις δημόσιες υπηρεσίες ή τις μεγάλες τεχνολογικές υποδομές. Αφορά πλέον κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί συνδεδεμένο εξοπλισμό, ακόμη και όταν αυτός εξυπηρετεί μια φαινομενικά απλή λειτουργία, όπως η διατήρηση των τροφίμων σε κατάλληλες θερμοκρασίες.

Η προειδοποίηση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας για την Ελλάδα

Με αφορμή τις διαδοχικές καταγγελίες για προβλήματα ψύξης σε καταστήματα τροφίμων σε όλη τη χώρα, κυρίως σε κρεοπωλεία, αλλά και την αναστάτωση και την εύλογη ανησυχία των καταναλωτών, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) παρεμβαίνει, δίνοντας διευκρινίσεις για την κατάσταση στην Ελλάδα και επαναλαμβάνοντας τις συστάσεις της προς τις επιχειρήσεις.

Όπως επισημαίνει, σύμφωνα με δηλώσεις των αρμόδιων τεχνικών συντήρησης, τα προβλήματα αποδίδονται σε κυβερνοεπίθεση, καθώς η βλάβη που εντοπίστηκε αφορά μη εξουσιοδοτημένες αλλαγές στη λειτουργία των ψυκτικών συστημάτων. Ωστόσο, η Αρχή διευκρινίζει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο περιστατικό στις υπηρεσίες της.

Η ΕΑΚ υπογραμμίζει ότι είχε εντοπίσει εγκαίρως τα κενά ασφαλείας και τα εκτεθειμένα συστήματα. Ειδικότερα, στις 14 Οκτωβρίου, μόλις δύο ημέρες μετά την επίθεση σε ψυγεία μεγάλων αλυσίδων τροφίμων στη Γαλλία, είχε εκδώσει σύσταση-προειδοποίηση για ευπάθειες σε ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel.

Μάλιστα, σύμφωνα με την Αρχή, στην Ελλάδα είχαν εντοπιστεί περισσότερα από 300 αντίστοιχα συστήματα εκτεθειμένα στο διαδίκτυο. Στο επίκεντρο της συγκεκριμένης απειλής βρίσκονται οι ελεγκτές ψύξης (refrigeration controllers), δηλαδή συσκευές που είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο και επιτρέπουν τον απομακρυσμένο έλεγχο και τη ρύθμιση των ψυκτικών μηχανημάτων. Όταν οι συσκευές αυτές δεν διαθέτουν επαρκή προστασία, μπορούν να καταστούν προσβάσιμες από κακόβουλους χρήστες, οι οποίοι αποκτούν τη δυνατότητα να παρέμβουν στη λειτουργία τους.

 Τα μέτρα προστασίας που συστήνει η Αρχή

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας επαναλαμβάνει την ανάγκη άμεσης θωράκισης των συστημάτων, καλώντας τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν παλαιούς ή μη ενημερωμένους ελεγκτές ψύξης να τους αποσυνδέσουν από το δημόσιο διαδίκτυο.

Σε περιπτώσεις όπου αυτό δεν είναι εφικτό, η απομακρυσμένη πρόσβαση θα πρέπει να επιτρέπεται αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN. Παράλληλα, συστήνεται η αλλαγή των προεπιλεγμένων ή αδύναμων κωδικών πρόσβασης, η ενεργοποίηση πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης και η εγκατάσταση όλων των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αντικατάσταση του παλαιού εξοπλισμού, ο οποίος δεν υποστηρίζεται πλέον από τους κατασκευαστές και δεν λαμβάνει τις απαραίτητες ενημερώσεις ασφαλείας.

Επιπλέον, οι επιχειρήσεις καλούνται να γνωρίζουν ποιοι εξωτερικοί συνεργάτες και τεχνικοί έχουν πρόσβαση στα συστήματά τους, να ελέγχουν τα δικαιώματα απομακρυσμένης πρόσβασης και να διαθέτουν κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, ικανό να αναγνωρίζει ασυνήθιστες ή ύποπτες συμπεριφορές.

«Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε»

Το κεντρικό μήνυμα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας είναι ότι η πρόληψη πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε ψηφιακής διασύνδεσης. Όπως επισημαίνει, κάθε φορέας και επιχείρηση που χρησιμοποιεί ψηφιακά συνδεδεμένα συστήματα οφείλει να είναι προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει μια ενδεχόμενη κυβερνοεπίθεση.

Η Αρχή τονίζει ότι για ένα κυβερνοπεριστατικό το ερώτημα δεν είναι «αν» θα συμβεί, αλλά «πότε», υπογραμμίζοντας ότι τα απαραίτητα μέτρα πρέπει να έχουν ληφθεί εκ των προτέρων, ώστε να αποτραπούν ή να περιοριστούν οι συνέπειες μιας επίθεσης.

Η ολοένα και εντονότερη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης από κακόβουλους χρήστες καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών προστασίας. Άλλωστε, όπως επισημαίνεται, το κόστος αποκατάστασης μιας ζημιάς που προκαλείται από κυβερνοεπίθεση είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με το κόστος εφαρμογής προληπτικών μέτρων.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: η κυβερνοασφάλεια δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα τεχνολογικού εξοπλισμού, αλλά και ζήτημα κουλτούρας, ενημέρωσης και ετοιμότητας. Σε μια εποχή όπου ακόμη και ένα ψυγείο μπορεί να αποτελέσει πύλη εισόδου για μια κυβερνοεπίθεση, η πρόληψη δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία κάθε σύγχρονης επιχείρησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Φ. Δουλγκέρη

Άκης Σκέρτσος: «Με τους θύτες ή με τα θύματα;» – Τι προέβλεπε ο νόμος Παρασκευόπουλου και τι άλλαξε μετά το 2019

Στις αλλαγές που έγιναν στο νομοθετικό πλαίσιο για την έκτιση των ποινών και την αποφυλάκιση καταδικασμένων από το 2019 έως σήμερα αναφέρεται σε ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, συγκρίνοντας τις σχετικές ρυθμίσεις με εκείνες που ίσχυαν κατά την περίοδο 2015-2019.

Ο κ. Σκέρτσος αναφέρεται αρχικά στον νόμο 4322/2015, γνωστό ως νόμο Παρασκευόπουλου, επισημαίνοντας ότι με τις διατάξεις του «για φυλάκιση έως 3 έτη το όριο πραγματικής έκτισης έπεσε από τα 2/5 στο 1/10 της ποινής». Παράλληλα, σημειώνει ότι για κάθειρξη άνω των δέκα ετών προβλεπόταν δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους με πραγματική έκτιση του 1/3 της ποινής. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «σε πολύ σοβαρά εγκλήματα που επιβάλλουν κάθειρξη 15 ετών, αυτό σήμαινε έκτιση 5 χρόνων».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, από τον Απρίλιο του 2015 έως τον Αύγουστο του 2019 καταγράφηκαν συνολικά 18.193 αποφυλακίσεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 343 τον μήνα. Ειδικότερα, για το 2017 σημειώνει ότι αποφυλακίστηκαν 320 καταδικασμένοι για ληστείες, 1.137 για κλοπές και περίπου 700 για αδικήματα ναρκωτικών. Τι άλλαξε από το 2019; Όπως σημειώνει ο υπουργός Επικρατείας, το 2021, επί υπουργίας Κώστα Τσιάρα, αυξήθηκαν τα όρια έκτισης ποινών για συγκεκριμένα σοβαρά εγκλήματα, όπως η ανθρωποκτονία από πρόθεση, ο βιασμός και η ληστεία.

Ειδικότερα, όπως αναφέρει, για την πρόσκαιρη κάθειρξη απαιτείται έκτιση των 4/5 της ποινής, με συνυπολογισμό του ευεργετικού χρόνου, και τουλάχιστον των 3/5 με πραγματική παραμονή στη φυλακή. Ως παράδειγμα αναφέρει ότι σε περίπτωση κάθειρξης 15 ετών απαιτούνται τουλάχιστον 9 χρόνια πραγματικής κράτησης πριν από τη δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους.

Παράλληλα, αναφέρεται στις αλλαγές του 2024, επί υπουργίας Γιώργου Φλωρίδη, με τις οποίες, όπως σημειώνει, αυξήθηκε το ανώτατο όριο της πρόσκαιρης κάθειρξης από 15 σε 20 έτη και της συνολικής κάθειρξης για περισσότερα εγκλήματα από 20 σε 25 έτη. Το 2026, για τις πολλαπλές ισόβιες καθείρξεις, αυξήθηκε από τα 25 στα 30 χρόνια το ειδικό όριο πραγματικής κράτησης για τη δυνατότητα απόλυσης υπό όρους.

«Σε ένα σύγχρονο κράτους δικαίου που μεριμνά για την προστασία και την ασφάλεια των πολιτών του, και ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων εξ αυτών, μια καταδικαστική απόφαση για ένα σοβαρό έγκλημα και ο τρόπος με τον οποίο αυτή εκτελείται υπηρετούν» σύμφωνα με τον κ. Σκέρτσο τρεις σκοπούς: Να τιμωρείται το έγκλημα και να αποδίδεται δικαιοσύνη, να προστατεύονται τα θύματα και να στηρίζονται στην αποκατάσταση της βλάβης που υπέστησαν και να σωφρονίζεται ο καταδικασμένος, ώστε να μπορεί να επιστρέψει στην κοινωνία χωρίς να εγκληματήσει ξανά.

«Η πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Αλέξη Τσίπρα, κατά την κρίση μου, απέτυχε και στους τρεις» δηλώνει ο υπουργός Επικρατείας, συμπληρώνοντας πως «το χειρότερο είναι ότι 7 χρόνια μετά δεν υπάρχει καμία μεταμέλεια από τον ίδιο τον κ. Τσίπρα για τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής παρά μόνο υποκριτικές κορώνες περί νομιμότητας και διαφάνειας». Αναφερόμενος στην αποτίμηση της κυβερνητικής πολιτικής μετά το 2019, ο υπουργός Επικρατείας αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι «έχουμε ακόμη δουλειά να κάνουμε».

Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνει την ανάγκη για περισσότερες και καλύτερες υποδομές στις φυλακές, αξιοπρεπείς συνθήκες κράτησης και ουσιαστική προετοιμασία των κρατουμένων για την επανένταξή τους στην κοινωνία, μέσω της εκπαίδευσης, της εργασίας και της στήριξης μετά την αποφυλάκιση. Επιπλέον, τάσσεται υπέρ της αξιοποίησης εναλλακτικών τρόπων έκτισης ποινών, όπου το επιτρέπει η βαρύτητα της πράξης, αναφέροντας ως παραδείγματα την κοινωφελή εργασία και την κατ’ οίκον κράτηση με «βραχιολάκι».

«Αν ένας άνθρωπος βγαίνει από τη φυλακή πιο επικίνδυνος απ’ ό,τι μπήκε, το σωφρονιστικό σύστημα έχει αποτύχει», αναφέρει χαρακτηριστικά, καταλήγοντας ότι «ο ουσιαστικός σωφρονισμός είναι μέρος της προστασίας των θυμάτων», καθώς από αυτόν εξαρτάται και η αποτροπή νέων εγκληματικών πράξεων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ