Αρχική Blog Σελίδα 2

Στη Βουλή προς κύρωση ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας – Ερωτήσεις-απαντήσεις

Από
Έμβολος
-

Εισάγεται σήμερα, Πέμπτη 4 Ιουνίου, από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στην Ολομέλεια της Βουλής προς συζήτηση και κύρωση ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ένα εκτεταμένο νομοθετικό εγχείρημα 447 άρθρων που αποσκοπεί στην επικαιροποίηση, κωδικοποίηση και συστηματοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας σε ένα ενιαίο και συνεκτικό κείμενο.

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας

  1. Τι είναι ο Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας;

Είναι το αποτέλεσμα συγκέντρωσης, συστηματοποίησης και ενοποίησης όλης της ισχύουσας χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας σε έναν Κώδικα, προκειμένου να διευκολυνθούν η Διοίκηση και οι πολίτες στην ορθή και ταχεία γνώση και εφαρμογή αυτής της νομοθεσίας. Πρόκειται για ένα νομοθέτημα που αποτελείται από Πίνακα περιεχομένων, 477 άρθρα γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας και Παράρτημα Κωδικοποιητικών και Κωδικοποιούμενων Διατάξεων.

  1. Ποιους αφορά ο Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας;

Ο Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας αφορά ουσιαστικά όλους όσοι ζουν, εργάζονται ή χρησιμοποιούν τον χώρο στην καθημερινότητά τους. Δηλαδή κατοίκους, επαγγελματίες, επενδυτές, χρήστες υπηρεσιών, αλλά και φορείς όπως δήμους, περιβαλλοντικές οργανώσεις, επαγγελματικούς συλλόγους και επιχειρήσεις. Με απλά λόγια, οι κανόνες για το πώς οργανώνεται και χρησιμοποιείται ο χώρος επηρεάζουν άμεσα όσους εφαρμόζουν το δίκαιο και έμμεσα όλους τους πολίτες.

  1. Ποιο πρόβλημα επιλύει ο Κώδικας;

Ο Κώδικας δημιουργήθηκε για να βάλει τάξη στο μέχρι σήμερα πολύπλοκο και συχνά χαοτικό πλαίσιο της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.

Για χρόνια, οι σχετικοί κανόνες ήταν σκορπισμένοι σε πολλά διαφορετικά νομοθετήματα, με συνεχείς τροποποιήσεις, επικαλύψεις και ασάφειες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα διαφορετικές ερμηνείες και άνιση εφαρμογή του νόμου, αλλά και μεγάλες καθυστερήσεις για πολίτες, επαγγελματίες και υπηρεσίες.

Ο Κώδικας συγκεντρώνει και οργανώνει όλη αυτήν τη νομοθεσία σε ένα ενιαίο και πιο κατανοητό πλαίσιο, σε πιο απλή γλώσσα, ώστε η εφαρμογή των κανόνων να γίνεται ενιαία, με μεγαλύτερη σαφήνεια, ταχύτητα και ασφάλεια για όλους.

  1. Ποιος είναι ο στόχος της κωδικοποίησης;

Ο στόχος της κωδικοποίησης είναι να κάνει τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία πιο ξεκάθαρη, εύκολα και δωρεάν προσβάσιμη και την εφαρμογή της ενιαία για όλους.

Συγκεκριμένα, ο Κώδικας επιδιώκει:

– Να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, ώστε οι κανόνες να εφαρμόζονται με σαφή και σταθερό τρόπο.

– Να διευκολύνει πολίτες και επαγγελματίες στην αναζήτηση και κατανόηση της νομοθεσίας.

– Να περιορίσει τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις.

– Να διασφαλίσει ότι οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται με ενιαίο τρόπο σε όλη τη χώρα.

– Ως συνέπεια των παραπάνω, να μειωθούν οι αμφισβητήσεις, οι διαφορετικές ερμηνείες και οι υποθέσεις που καταλήγουν στη δικαιοσύνη.

  1. Πόσα νομοθετήματα κωδικοποιεί ο Κώδικας;

Στον Κώδικα περιλαμβάνονται διατάξεις 122 νόμων, 29 Προεδρικών Διαταγμάτων, 15 νομοθετικών διαταγμάτων, 4 βασιλικών διαταγμάτων, 3 αναγκαστικών νόμων, 7 υπουργικών αποφάσεων, 1 πράξης νομοθετικού περιεχομένου, ήτοι συνολικά 181 νομοθετημάτων, ηλικίας έως και 103 ετών.

  1. Πότε ξεκίνησε και πόσο διήρκησε η κατάρτιση του Κώδικα;

Η κατάρτιση του Κώδικα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2020 και ολοκληρώθηκε το 2026, έπειτα από μία πολυετή διαδικασία συλλογής, επεξεργασίας και συστηματοποίησης της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.

  1. Ποια η διαφοροποίησή του από τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν.);

Ο Κώδικας Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999 ήταν μία πρώτη προσπάθεια συγκέντρωσης της τότε ισχύουσας νομοθεσίας, όμως δεν επικαιροποιήθηκε ποτέ. Περιελάμβανε διατάξεις που ίσχυαν έως το 1997 και, με τις συνεχείς αλλαγές που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια, γρήγορα ξεπεράστηκε και έχασε την πρακτική αξία του.

Επιπλέον, οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις της νομοθεσίας γίνονταν εκτός του ίδιου του Κώδικα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ξανά κατακερματισμός και σύγχυση. Έτσι, η κωδικοποίηση του 1999 κατέστη σταδιακά ανεπίκαιρη.

Ο νέος Κώδικας διαφοροποιείται γιατί σχεδιάστηκε ως ένα διαρκώς ενημερωνόμενο και «ζωντανό» νομοθετικό εργαλείο. Κάθε νέα αλλαγή στη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία θα ενσωματώνεται πλέον απευθείας σε αυτόν, ώστε να παραμένει συνεχώς επίκαιρος, ενιαίος και λειτουργικός. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η συνοχή της νομοθεσίας και αποφεύγεται η επανάληψη του παλιού κατακερματισμού.

  1. Ο Κώδικας εισάγει νέο δίκαιο, αλλάζει τις ισχύουσες διατάξεις;

Ο Κώδικας περιλαμβάνει τις ισχύουσες διατάξεις νόμων και κανονιστικών πράξεων που αφορούν τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία. Δεν εισάγει, δηλαδή, νέες ρυθμίσεις, αλλά περιλαμβάνει κωδικοποιημένο ό,τι ήδη ισχύει.

  1. Ποιες νομοθετικές διατάξεις ενσωματώθηκαν στον Κώδικα;

Ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο σχεδόν το σύνολο της γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας αρμοδιότητας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Καλύπτει όλο το φάσμα του χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού: Από τον χωρικό σχεδιασμό, τις αστικές αναπλάσεις και την εφαρμογή πολεοδομικών σχεδίων, μέχρι τους κανόνες δόμησης και χρήσης, το πλαίσιο έκδοσης αδειών, την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και των υπερβάσεων δόμησης, τις επικίνδυνες οικοδομές, καθώς και ζητήματα αστικής πολιτικής, τομεακών εθνικών στρατηγικών και λειτουργίας συλλογικών οργάνων.

Με τα 477 άρθρα του και τη συστηματική οργάνωση της ύλης, αποτελεί, πλέον, ένα πλήρες και ενιαίο σημείο αναφοράς για τον τεχνικό και νομικό κόσμο.

Αντίθετα, στον Κώδικα δεν εντάχθηκαν ειδικές νομοθεσίες όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές (ΒΙ.ΠΕ.), οι τουριστικές επιχειρήσεις, τα ΕΣΧΑΣΕ,ΕΣΧΑΔΑ κ.λπ. Αυτές οι ρυθμίσεις παραμένουν ενταγμένες στα ειδικά νομοθετικά πλαίσιά τους, ώστε να διατηρούνται η συνοχή και η ορθή ερμηνεία τους. Η αποκοπή τους από το ευρύτερο κανονιστικό περιβάλλον τους θα δημιουργούσε ερμηνευτικά προβλήματα και κενά σε επιμέρους νομοθεσίες, όπως εκείνες που αφορούν τουριστικούς λιμένες, επιχειρηματικά πάρκα και άλλες ειδικές μορφές ανάπτυξης.

  1. Η κωδικοποίηση περιλαμβάνει σχέδια πόλεων, πολεοδομικές μελέτες ή εγκύκλιες οδηγίες;

Δεν έχουν συμπεριληφθεί στην κωδικοποίηση οι επιμέρους κανονιστικές ή γενικές ατομικές πράξεις (επιμέρους σχέδια πόλεων ή πολεοδομικές μελέτες), επειδή αυτές δεν έχουν γενική αλλά τοπικά εντοπισμένη εφαρμογή. Και αυτές οι πράξεις θα εξακολουθούν να εφαρμόζονται και μετά την κύρωση του Κώδικα, όχι μόνον ως προς το ατομικό σκέλος τους (χάραξη οικοδομικών και ρυμοτομικών γραμμών), αλλά και ως προς το κανονιστικό (όροι δόμησης και χρήσεις γης επιμέρους περιοχών). Επίσης, ο Κώδικας δεν περιλαμβάνει εγκύκλιες οδηγίες. Σε κάθε περίπτωση, οι εγκύκλιες οδηγίες που αφορούν στις διατάξεις που κωδικοποιούνται σε αυτόν εξακολουθούν να ισχύουν και να εφαρμόζονται.

  1. Κωδικοποιούνται διατάξεις που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές;

Δεν κωδικοποιούνται διατάξεις που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές, αλλά έχουν συμπεριληφθεί στον Κώδικα διατάξεις για τη συνταγματικότητα των οποίων ενδέχεται να γεννώνται αμφιβολίες, εφόσον το ζήτημα δεν έχει κριθεί οριστικώς με δικαστική απόφαση.

  1. Πώς θα εντοπίσω σε ποιο άρθρο κωδικοποιήθηκε μία διάταξη;

Στο τέλος του Κώδικα περιλαμβάνεται σε Παράρτημα χρονολογικός πίνακας που περιλαμβάνει στην πρώτη στήλη τις κωδικοποιούμενες διατάξεις των νομοθετημάτων κατά χρονολογική σειρά και στη δεύτερη στήλη τις κωδικοποιητικές διατάξεις. Από αυτόν τον πίνακα είναι εύκολος ο εντοπισμός του άρθρου στο οποίο κωδικοποιήθηκε μία ρύθμιση.

  1. Ποιες διατάξεις καταργούνται με τον Κώδικα;

Από την έναρξη ισχύος του Κώδικα καταργούνται οι κωδικοποιούμενες διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Α και ειδικότερα στον πίνακα αντιστοίχισης των κωδικοποιητικών με τις κωδικοποιούμενες διατάξεις που συνοδεύει τον Κώδικα. Συνοπτικά, ό,τι κωδικοποιείται καταργείται και αποτελεί, πλέον, μέρος του Κώδικα. Ό,τι δεν κωδικοποιείται δεν καταργείται.

  1. Από πότε αρχίζει η ισχύς του Κώδικα; Θα υπάρχει μεταβατικό διάστημα κατά το οποίο θα ισχύει ο Κώδικας παράλληλα με άλλα νομοθετήματα;

Η ισχύς του Κώδικα αρχίζει από τη δημοσίευσή του σε ΦΕΚ. Δεν προβλέπεται μεταβατικό διάστημα παράλληλης ισχύος του Κώδικα και των νομοθετημάτων που κωδικοποιεί. Ωστόσο, θα βρίσκονται παράλληλα με την ισχύ του Κώδικα οι διατάξεις που δεν κωδικοποιούνται σε αυτόν, π.χ. λόγω του ειδικού χαρακτήρα τους.

  1. Πώς μπορώ να αναζητήσω όρους μέσα στον Κώδικα;

Η αναζήτηση όρων, πλέον, είναι εξαιρετικά εύκολη, καθώς οι ρυθμίσεις από 181 νομοθετήματα συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο αρχείο.

  1. Ο νέος Κώδικας θα είναι προσβάσιμος σε κάθε πολίτη;

Οι πολίτες θα έχουν δωρεάν και άμεση πρόσβαση στον Κώδικα από τη δημοσίευσή του. Το κείμενο θα είναι διαθέσιμο μέσω της ιστοσελίδας του Εθνικού Τυπογραφείου, με αναζήτηση βάσει του αριθμού ΦΕΚ, αλλά κυρίως μέσω της νέας ηλεκτρονικής βάσης νομικών δεδομένων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Για πρώτη φορά δημιουργείται μία σύγχρονη, διαρκώς επικαιροποιούμενη ψηφιακή βάση χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, η οποία θα συγκεντρώνει σε ένα σημείο το σύνολο του ισχύοντος πλαισίου. Η βάση θα λειτουργεί ως ένα εύχρηστο και διαδραστικό εργαλείο αναζήτησης, με δυνατότητες γρήγορης πλοήγησης και άμεσης πρόσβασης στις ισχύουσες διατάξεις.

Κάθε νέα νομοθετική μεταβολή θα ενσωματώνεται απευθείας στον Κώδικα, ώστε πολίτες, μηχανικοί, νομικοί, επενδυτές και δημόσιες υπηρεσίες να έχουν πάντα πρόσβαση στο ισχύον και ενημερωμένο κείμενο.

  1. Πώς καταρτίστηκε ο Κώδικας;

Ο Κώδικας καταρτίστηκε από ειδική επιτροπή με μέλη εγνωσμένου κύρους στο αντικείμενο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας. Ειδικότερα, χρέη προέδρου της επιτροπής εκτέλεσε ο Κώστας Μενουδάκος, επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ, ενώ στην επιτροπή μετείχαν λειτουργοί του ΣτΕ και του ΝΣΚ, καθηγητές ΑΕΙ, δικηγόροι, επιστήμονες εξειδικευμένοι σε θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας και προϊστάμενοι Διευθύνσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Σημαντική υπήρξε, επίσης, η συμβολή της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην προώθηση και ολοκλήρωση του εγχειρήματος, από το 2019 μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά, υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αρμοδιότητα τα θέματα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ο οποίος υποστήριξε καθοριστικά, με συνέπεια και προσωπικό ενδιαφέρον την προσπάθεια κωδικοποίησης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προώθηση και υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι τρεις σημαντικές παρεμβάσεις που φέρνει η πρόταση της ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Από
Έμβολος
-

Παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα που εκσυγχρονίζουν τη δημόσια ζωή και το πολιτικό σύστημα, αντιμετωπίζοντας παθογένειες δεκαετιών, φέρνει η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Τρία βασικά πεδία του Οδικού Χάρτη, ο οποίος σύμφωνα με την κυβερνητική πλειοψηφία, θα οδηγήσει τη χώρα στο 2030, είναι: α. περιβάλλον – ιδιοκτησία – στέγη, β. ο έλεγχος συνταγματικότητας και γ. το Κράτος Δικαίου – Δικαιοσύνη.

Το κυβερνών κόμμα δημοσιοποίησε τον κατάλογο με τις διατάξεις που θεωρεί ότι πρέπει να αναθεωρηθούν και την κατεύθυνση των νέων προστασιών ή δικλίδων ασφαλείας που θα ήθελε να προσθέσει στο Σύνταγμα. Αυτή η πρώτη εικόνα έχει αρχίσει να συμπληρώνεται το τελευταίο 24ωρο χάρη σε αναλυτικότερες πληροφορίες ως προς το σκεπτικό της κυβερνητικής πλειοψηφίας για ορισμένα κρίσιμα άρθρα.

Στέγη και προστασία της περιουσίας και του περιβάλλοντος

Σημαντικό σκέλος της πρότασης της ΝΔ συνδέεται με τα άρθρα 17 και 24.

Στο σκέλος του ιδιωτικού πλούτου, όπως εξήγησαν πηγές με γνώση της υπόθεσης, σήμερα το Σύνταγμα προβλέπει μεν προστασίες επί της αρχής για την ιδιοκτησία, όμως δεν έχει απτές πρόνοιες για την περιουσία, η οποία μέχρι στιγμής προστατεύεται μόνο από διεθνή κείμενα.

Η πρόταση της ΝΔ προβλέπει, παράλληλα, την κατοχύρωση της δυνατότητας μεταφοράς του συντελεστή δόμησης, ενός κρίσιμου πολεοδομικού εργαλείου για τον ορθολογικό χωρικό σχεδιασμό σε οικιστικές περιοχές, που συμβάλλει τόσο στην καλύτερη αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας όσο και στην προστασία διατηρητέων κτισμάτων και κοινόχρηστων χώρων.

Η διαδικασία μεταφοράς του συντελεστή δόμησης εκσυγχρονίστηκε φέτος χάρη στην πιλοτική ενεργοποίηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, η οποία επιτρέπει την ηλεκτρονική καταχώριση τίτλων που διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά στις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή, ενισχύοντας έτσι την ασφάλεια δικαίου.

Την ίδια στιγμή, στο πλαίσιο των προσπαθειών για αύξηση της προσφοράς προσιτής στέγης, η κυβερνητική παράταξη σχεδιάζει να κατοχυρώσει στο Σύνταγμα τη φιλοσοφία της αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Πρόκειται για πρωτοβουλία που φαίνεται να αντικατοπτρίζει το εν εξελίξει πρόγραμμα Κοινωνικής Αντιπαροχής, μέσω του οποίου αναξιοποίητα ακίνητα του Δημοσίου θα αναπτυχθούν από εργολάβους και μέρος των οικημάτων που θα κατασκευαστούν θα διατεθούν με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους σε ευάλωτα νοικοκυριά.

Επιπλέον, με τις προσθήκες που προτείνει η ΝΔ στο άρθρο 24 κατοχυρώνεται το περιβαλλοντικό ισοζύγιο για κάθε κρατική παρέμβαση, που σημαίνει ότι θα υλοποιούνται περιβαλλοντικές δράσεις, όπως η δενδροφύτευση, ως αντιστάθμισμα για έργα που έχουν αρνητικό αποτύπωμα στη φύση.

Στην ίδια «πράσινη» λογική, η εισήγηση της ΝΔ προβλέπει ακόμη τη συνταγματική κατοχύρωση της προώθησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ουσιαστικά «θωρακίζοντας» τη μεγάλη διείσδυση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας στο ελληνικό μείγμα, ενώ θα υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά και στην προστασία των ζώων.

O έλεγχος συνταγματικότητας

Οι θέσεις της ΝΔ περιέχουν επίσης έναν νέο μηχανισμό για τον προληπτικό έλεγχο της συνταγματικότητας νομοθετημάτων. Συγκεκριμένα, μετά την ψήφιση αλλά πριν από τη δημοσίευση ενός νομοσχεδίου, είτε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, είτε ο πρωθυπουργός, είτε η απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών θα μπορούν να ζητήσουν την κρίση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου. Η κρίση του ΑΕΔ θα δεσμεύει δικαστήρια στο μέλλον. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει τη δυνατότητα να παραπέμψει ένα νομοσχέδιο ανά βουλευτική σύνοδο.

Με αυτόν τον τρόπο, εκτιμάται, ότι  παρέχεται μια νέα γρήγορη οδός για τη δικαστική κρίση της συνταγματικότητας των νόμων. Επιτυγχάνεται έτσι σημαντική επιτάχυνση και ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου που προστατεύει τα δικαιώματα του πολίτη, αλλά και τις επενδύσεις στη χώρα που απαιτούν ένα σταθερό και εκ των προτέρων γνωστό νομικό περιβάλλον. Όπως είναι γνωστό, σήμερα η αμετάκλητη δικαστική κρίση ως προς τα ζητήματα της συνταγματικότητας μπορεί να έλθει πολλά χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του νόμου.

Μέτρα για το κράτος Δικαίου και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης

Η πρόταση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ περιέχει, επίσης, ειδικές μέριμνες σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των θεσμών, το κράτος δικαίου και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης από οποιαδήποτε παρέμβαση.

Σε μία προσπάθεια να ικανοποιηθεί το χρόνιο αίτημα για εκλογή των ηγεσιών των τριών Ανώτατων Δικαστηρίων χωρίς να έχει ρόλο το Υπουργικό Συμβούλιο, το κυβερνών κόμμα προτείνει η επιλογή της ηγεσίας να γίνεται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, δίχως κυβερνητική παρέμβαση. Η επιλογή θα γίνεται μεταξύ τριών δικαστικών λειτουργών που θα έχει επιλέξει η Ολομέλεια του εκάστοτε Ανώτατου Δικαστηρίου. Ενώ σήμερα για κάθε ανώτατο δικαστικό λειτουργό το Υπουργικό Συμβούλιο έχει ευρύτατη δικαστική ευχέρεια για να επιλέξει μεταξύ δεκάδων δικαστών που πληρούν τα απαιτούμενα τυπικά προσόντα, πλέον η αρμόδια Επιτροπή της Βουλής θα επιλέγει δεσμευτικά τον έναν από τους τρεις δικαστικούς λειτουργούς που θα έχει προηγουμένως ψηφίσει η κάθε Ολομέλεια.

Σημαντικές τομές αναμένονται και στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Κύριος άξονας είναι η κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προανακριτικής εξέτασης σε βάρος υπουργών και υφυπουργών, καθώς και η κατάργηση της «αμελλητί» διαβίβασης στο κοινοβούλιο στοιχείων σε βάρος πολιτικών προσώπων.

Αντιθέτως, στόχος είναι η Βουλή να πάψει να αναλαμβάνει ανακριτικές αρμοδιότητες. Αντ’ αυτού, τον χειρισμό της ανάκρισης, προανάκρισης ή προανακριτικής εξέτασης θα αναλαμβάνει εισαγγελέας Εφετών και η πρόταση άσκησης δίωξης θα γίνεται από ανώτατο δικαστικό όργανο. Οι υποθέσεις ποινικής ευθύνης των υπουργών και των υφυπουργών θα φτάνουν στη Βουλή μετά από την αναγκαία επεξεργασία, προκειμένου να έχουν την αναγκαία ωριμότητα για να αποφασισθεί η κίνηση ή μη της ποινικής δίωξης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εξαρθρώθηκε κύκλωμα στη Δυτική Μακεδονία που εισέπραττε παράνομες επιδοτήσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ – Έγιναν 14 συλλήψεις

Από
Έμβολος
-

Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος,στο πλαίσιο της επιχείρησης «ΘΕΡΙΣΜΟΣ», προχώρησε στην εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης, τα μέλη της οποίας δραστηριοποιούνταν στην κατ’ επάγγελμα και κατ’ εξακολούθηση τέλεση απάτης σχετικής με επιχορηγήσεις, μέσω υποβολής ψευδών δηλώσεων για τη λήψη αγροτικών ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Για τον τερματισμό της παράνομης δραστηριότητας πραγματοποιήθηκε συντονισμένη αστυνομική επιχείρηση την Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2026, σε περιοχές της Κοζάνης και του Αγρινίου, στο πλαίσιο της οποίας συνελήφθησαν 14 άτομα, μεταξύ των οποίων ο φερόμενος αρχηγός και ο εκτελεστικός συντονιστής της οργάνωσης.

Στη δικογραφία που σχηματίσθηκε για -κατά περίπτωση- εγκληματική οργάνωση, απάτη σχετική με τις επιχορηγήσεις κατ’ επάγγελμα και κατ’ εξακολούθηση, παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων και περί υπεύθυνης δήλωσης, καθώς και για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, περιλαμβάνονται ακόμη 23 άτομα, καθώς και 4 νομικά πρόσωπα, ενώ μέλη της εγκληματικής ομάδας ήταν και δύο ακόμη άτομα που έχουν αποβιώσει. Επιπλέον, συνελήφθη συγγενικό πρόσωπο ενός εκ των συλληφθέντων για παράβαση της νομοθεσίας περί ναρκωτικών.

Όπως έγινε γνωστό από την ΕΛΑΣ, προηγήθηκε πολύμηνη έρευνα του Τμήματος Προστασίας Δημόσιας Περιουσίας και Ευρωπαϊκών Πόρων της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων, η οποία διενεργήθηκε στο πλαίσιο παραγγελίας αρμόδιου εισαγγελέα, αναφορικά με τη δραστηριοποίηση εγκληματικών ομάδων που λάμβαναν παράνομα οικονομικές ενισχύσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, μέσω χρήσης ψευδών στοιχείων.

Από την έρευνα του «ελληνικού FBI»  προέκυψε ότι το αρχηγικό μέλος συνέστησε και διηύθυνε την εγκληματική οργάνωση, με σκοπό την αποκόμιση παράνομου περιουσιακού οφέλους μέσω της υποβολής ψευδών Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (Ε.Α.Ε.) στον ΟΠΕΚΕΠΕ, τόσο για λογαριασμό του ίδιου όσο και συγγενικών και συνδεόμενων προσώπων.

Αναφορικά με τον τρόπο δράσης του κυκλώματος, σύμφωνα με την Αστυνομία, τα μέλη του για να πετύχουν τον σκοπό τους δρούσαν με κοινό γεωγραφικό πυρήνα, είχαν μεταξύ τους συγγενικές και επαγγελματικές σχέσεις, επέλεγαν κοινά – συνδεόμενα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (Κ.Υ.Δ.), κατέθεταν αιτήσεις τα δεδομένα των οποίων ταυτίζονταν (ημερομηνίες υποβολής, κοινά Κ.Υ.Δ., φερόμενοι εκμισθωτές κ.α.), συμμετείχαν σε νομικά πρόσωπα με διαχειριστή – νόμιμο εκπρόσωπο τον συντονιστή, ενώ μεταξύ τους υπήρχε και αμφίδρομη δηλωτική σχέση προσχηματικών εκμισθωτών.

Πιο αναλυτικά, η οργάνωση αποτελούνταν από βασικά και περιφερειακά μέλη, τα οποία ενεργούσαν συντονισμένα και υπέβαλαν, κατά τα έτη 2019 έως 2024, αιτήσεις ενίσχυσης στις οποίες δήλωναν ψευδώς ότι καλλιεργούσαν ή εκμεταλλεύονταν εκτάσεις και αγροτεμάχια ως ιδιόκτητα ή μισθωμένα. Η δραστηριότητα της οργάνωσης διαπιστώθηκε ότι συνεχίστηκε από ένα τουλάχιστον μέλος και κατά το 2025.

Ωστόσο, από τη συνολική έρευνα της Αστυνομίας διαπιστώθηκε ότι μεγάλο μέρος των δηλωθέντων εκτάσεων δεν αντιστοιχούσε στο πραγματικό ιδιοκτησιακό καθεστώς, καθώς αυτές ανήκαν σε δημόσιους φορείς, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, υπηρεσίες του ελληνικού Δημοσίου, εταιρείες διαχείρισης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ιδιωτικές επιχειρήσεις και λοιπούς φορείς.

Παράλληλα, μέλη της οργάνωσης εμφανίζονταν εικονικά ως εκμισθωτές αγροτεμαχίων προς τρίτους αιτούντες, ενώ οι εκτάσεις αυτές δεν τους ανήκαν. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνταν ψευδές υπόβαθρο νομιμότητας για την υποβολή αιτήσεων οικονομικής ενίσχυσης και την παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων.

Επιπλέον, φρόντιζαν οι παράνομα δηλωθείσες εκτάσεις να κατανέμονται σε μεγάλο αριθμό προσώπων και να υποβάλλονται διαφορετικές αιτήσεις, με σκοπό αφενός να μεγιστοποιείταιτο παράνομο κέρδος και αφετέρου να δυσχεραίνεται το ελεγκτικό έργο των αρμόδιων Αρχών.

Καθοριστικός για τη λειτουργία της οργάνωσης αποδείχθηκε ο ρόλος προσώπων που συνδέονταν με Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (Κ.Υ.Δ.), μέσω των οποίων πραγματοποιούνταν η καταχώριση και οριστικοποίηση των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης.

Η οργάνωση αξιοποιούσε περισσότερα του ενός συνδεόμενα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων, επιλέγοντας εναλλακτικά τη χρήση τους ανά έτος, με σκοπό να δυσχεραίνεται η ανίχνευση της κοινής προέλευσης των αιτήσεων και να παραπλανάται ο διοικητικός έλεγχος.

Όπως προέκυψε, στην όλη διαδικασία πραγμάτωσης της εγκληματικής δραστηριότητας ενεργό και επιτελικό ρόλο είχαν δύο υπάλληλοι Κ.Υ.Δ., οι οποίοι παράλληλα υπέβαλαν και δικές τους ψευδείς αιτήσεις προς τον Οργανισμό.

Επιπρόσθετα, η εμπλοκή τεσσάρων νομικών προσώπων και συνεταιριστικών σχημάτων διευκόλυνε περαιτέρω τη στρατολόγηση νέων μελών, την αναζήτηση δικαιούχων και την απόκρυψη της πραγματικής έκτασης της εγκληματικής δραστηριότητας, καθώς δημιουργούνταν ένα νομιμοφανές επιχειρηματικό περιβάλλον γύρω από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα.

Από την ανάλυση των στοιχείων πληρωμών που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας προέκυψε ότι το συνολικό παράνομο οικονομικό όφελος που αποκόμισε η εγκληματική οργάνωση από τη λήψη επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, κατά τα έτη 2019 έως 2024, ανέρχεται σε 2.466.179,59 ευρώ.

Περαιτέρω, από την εκτεταμένη οικονομική και τραπεζική διερεύνηση διαπιστώθηκε ότι σε τουλάχιστον έξι περιπτώσεις οι παράνομα καταβληθείσες ενισχύσεις πιστώνονταν σε τραπεζικούς λογαριασμούς στους οποίους το αρχηγικό μέλος εμφανιζόταν ως συνδικαιούχος. Από την ανάλυση των χρηματικών ροών προέκυψε ότι μέρος των επιδοτήσεων αναλαμβανόταν απευθείας από τον ίδιο ή μεταφερόταν σε άλλους λογαριασμούς που συνδέονταν με αυτόν, στοιχείο που καταδεικνύει τον κεντρικό του ρόλο στη διαχείριση των παράνομων οικονομικών ωφελημάτων.

Επιπλέον, ανέκυψαν ενδείξεις παραβάσεων της φορολογικής νομοθεσίας ύψους περίπου 2.700.000 ευρώ, τα σχετικά ευρήματα της οποίας θα διαβιβαστούν στις αρμόδιες φορολογικές αρχές για περαιτέρω αξιολόγηση και έρευνα.

Συνολικά από τις έρευνες που διενεργήθηκαν σε οικίες, οχήματα, νομικά πρόσωπα και Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων, με τη συνδρομή αστυνομικών της Διεύθυνσης Αστυνομίας Κοζάνης, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν μεταξύ άλλων:

  • 16.820 ευρώ,
  • 5 χρυσές λίρες,
  • πλήθος σχετιζόμενων εγγράφων,
  • πλήθος τραπεζικών καρτών,
  • κινητά τηλέφωνα,
  • εξωτερική φορητή μονάδα αποθήκευσης (usb),
  • χειρόγραφες σημειώσεις,
  • σφραγίδες μεταξύ των οποίων και μία πλαστή με ανύπαρκτο Α.Φ.Μ.,
  • βιβλιάρια τραπέζης και
  • 2 κυνηγετικά τυφέκια.

Κατά τη διάρκεια των ερευνών εντοπίστηκαν επίσης:

  • 14 δενδρύλλια κάνναβης,
  • κάνναβη συνολικού μεικτού βάρους 147,3 γραμμαρίων,
  • βάζο περιέχον ακατέργαστη κάνναβη καθαρού βάρους 60,1 γραμμαρίων και
  • μεταλλικός τρίφτης περιέχων υπολείμματα κάνναβης.

Για τις ναρκωτικές ουσίες που βρέθηκαν συνελήφθη συγγενικό πρόσωπο ενός εκ των συλληφθέντων και σε βάρος του σχηματίστηκε αυτοτελής δικογραφία για παράβαση της νομοθεσίας περί ναρκωτικών.

Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν στην αρμόδια εισαγγελική αρχή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ιράν: Ουδεμία πρόοδος στις συνομιλίες – Ντ. Τραμπ: Οι διαπραγματεύσεις πάνε «πολύ καλά»

Από
Έμβολος
-

Το Ιράν τόνισε χθες Τετάρτη πως δεν σημειώθηκε «καμιά απτή πρόοδος» στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, όπου οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν, τόσο στον Κόλπο όσο και στον Λίβανο.

«Ανταλλάχτηκαν μηνύματα όσον αφορά την ανάγκη να τερματιστεί η επίθεση εναντίον της Βηρυτού, όμως δεν σημειώθηκε καμιά απτή πρόοδος στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης», είπε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, αναφερόμενος στα πλήγματα του Ισραήλ εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, στην επικράτεια του Λιβάνου.

Οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της λιβανικής πρωτεύουσας θα οδηγούσε στην «επανέναρξη του πολέμου σε μεγάλη κλίμακα», προειδοποίησε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας μιλώντας στο λιβανικό τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Μαγιαντίν, σύμφωνα με αποσπάσματα της συνέντευξής του όπως μεταδόθηκαν από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Χθες βράδυ στην Ουάσιγκτον, οι κυβερνήσεις του Ισραήλ και του Λιβάνου συμφώνησαν να «εφαρμοστεί κατάπαυση του πυρός» και να δημιουργηθούν «πιλοτικές ζώνες» υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του λιβανικού στρατού, ανέφερε τριμερής ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα έπειτα από δυο ημέρες συνομιλιών υπό την αιγίδα της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Οι δηλώσεις του Αμπάς Αραγτσί έρχονται σε πλήρη αντίθεση με εκείνες του Ντόναλντ Τραμπ αργότερα στο Οβάλ Γραφείο.

«Μου λένε ότι οι διαπραγματεύσεις πάνε πολύ καλά (…) Ποιος ξέρει (…) (σ.σ. η σύναψη συμφωνίας) μπορεί να γίνει το σαββατοκύριακο», είπε ο αμερικανός πρόεδρος. Ανέφερε ακόμη πως εννοεί να «διαχωρίσει» τις συνομιλίες για τον Λίβανο από αυτές για το Ιράν. Η Τεχεράνη απορρίπτει την ιδέα, τονίζει πως ο πόλεμος είναι ένας.

Πλήγματα στο Κουβέιτ

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε τοποθετούμενος ενώπιον επιτροπής του κοινοβουλίου χθες ότι το ζήτημα του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί κατά υψηλό ποσοστό έχει «τεθεί με σαφήνεια» στην Τεχεράνη, εννοώντας μάλλον την απαίτηση της Ουάσιγκτον να της παραδοθεί, προσθέτοντας πάντως πως η άλλη πλευρά «δεν έχει δώσει πράσινο φως» για τίποτα τέτοιο.

Η τύχη του ιρανικού ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί σε υψηλό βαθμό αποτελεί ένα από τα κυριότερα εμπόδια για την επίτευξη συμφωνίας. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατηγορούν το Ιράν πως επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται εδώ και δεκαετίες.

Η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε χθες κείμενο το οποίο διατάσσει την απόσυρση των στρατευμάτων των ΗΠΑ που έχουν αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή στο πλαίσιο του πολέμου εναντίον του Ιράν, πρακτικά με μόνο συμβολική σημασία, εξέλιξη πάντως στην οποία παρατηρητές είδαν ράπισμα για τον πρόεδρο Τραμπ.

Πάντως δεν υπάρχει περίπτωση να έχει συνέχεια, ακόμη κι αν το εγκρίνει και η Γερουσία, με δεδομένο το δικαίωμα βέτο του αρχηγού του αμερικανικού κράτους.

Νωρίτερα χθες, οι αρχές του Κουβέιτ κατηγόρησαν την Τεχεράνη ότι έπληξε το αεροδρόμιο του μικρού εμιράτου του Κόλπου, στην πρώτη γνωστή φονική επίθεση αφότου άρχισε να εφαρμόζεται την 8η Μαΐου κατάπαυση του πυρός, ολοένα περισσότερο αμφισβητούμενη εν μέσω ανταλλαγών πυρών των ΗΠΑ και του Ιράν.

Σύμφωνα με τις αρχές, σκοτώθηκε ένας άνθρωπος –υπήκοος Ινδίας– και τραυματίστηκαν άλλοι 63 στο αεροδρόμιο.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διέψευσαν ότι επιτέθηκαν στο αεροδρόμιο και υποστήριξαν πως η υποδομή χτυπήθηκε κατά λάθος από σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot.

Οι εχθροπραξίες πυκνώνουν τις τελευταίες ημέρες, ιδίως γύρω από το στενό του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων, που έκλεισε de facto το Ιράν όταν άρχισε ο πόλεμος.

Το Κουβέιτ ανέφερε πως χθες μπήκε στο στόχαστρο 13 βαλλιστικών πυραύλων και 17 με επανδρωμένων εναέριων οχημάτων εφόρμησης που εξαπολύθηκαν από το Ιράν.

«Οι εκρήξεις διαδέχονταν η μια την άλλη πολύ κοντά σε κατοικημένες ζώνες. Για πρώτη φορά, τα παιδιά αισθάνθηκαν πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Χασάν Σέιχ, πακιστανός υπήκοος, 40 ετών, που διαμένει κοντά στο αεροδρόμιο.

Οι τιμές του πετρελαίου ξανά περί τα 100 δολάρια

Οι νέες εχθροπραξίες ώθησαν εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου περί τα 100 δολάρια το βαρέλι, έπειτα από την ύφεσή τους την περασμένη εβδομάδα, λόγω των προσδοκιών στις αγορές για τη σύναψη συμφωνίας που θα βάλει τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), το Ιράν στοχοποίησε ακόμη με πυραύλους το Μπαχρέιν, και ανταποδίδοντας, σε «νόμιμη άμυνα», αμερικανικές δυνάμεις διεξήγαγαν «πλήγματα» στο ιρανικό νησί Κεσμ., όπου χτυπήθηκε τηλεπικοινωνιακή υποδοχή κατά την Τεχεράνη.

Στην άλλη πλευρά, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι έβαλαν στο στόχαστρο βάση του αμερικανικού στρατού στο Κουβέιτ και το αρχηγείο του αμερικανικού 5ου στόλου, που έχει έδρα το Μπαχρέιν, με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης. Έκαναν λόγο περί αντιποίνων για τα αμερικανικά πλήγματα στο Κεσμ και εναντίον ιρανικού δεξαμενόπλοιου.

Ανέφεραν ακόμη πως στοχοποίησαν πλοίο συνδεόμενο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Η ιρανική διπλωματία κατηγόρησε το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ότι επιτρέπουν στην Ουάσιγκτον να χρησιμοποιεί τα εδάφη τους για να διεξάγει επιθέσεις εναντίον του Ιράν, κάτι που διέψευσε το μικρό εμιράτο, ανακοινώνοντας παράλληλα την απέλαση δυο διπλωματών που υπηρετούσαν στην ιρανική πρεσβεία.

Επιθέσεις εναντίον του βόρειου Ισραήλ

Γραπτή δήλωση του Μοτζταμπά Χαμενεΐ αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα σήμερα, την ημέρα της επετείου από τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας Ρουχολά Χομεϊνί, κατά την οποία τελείται κατά κανόνα μεγάλη εκδήλωση γύρω από το μαυσωλείο του.

Η επέτειος συμπίπτει φέτος με μια από τις σημαντικότερες σιιτικές εορτές, που βγάζει τους Ιρανούς μαζικά στους δρόμους.

Προτού ανακοινωθεί η παράταση της υποτιθέμενης κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και στον Λίβανο, ισραηλινοί βομβαρδισμοί σκότωσαν εννιά ανθρώπους στη λιβανική επικράτεια, ανάμεσά τους στρατιώτη και διασώστες. Και, τις πρώτες πρωινές ώρες, το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων ANI μετέδωσε πως σκοτώθηκε ακόμη ένας διασώστης, όταν μπήκε στο στόχαστρο των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων ασθενοφόρο.

Ο στρατός του Ισραήλ από την πλευρά του ανακοίνωσε πως αναχαίτισε «εχθρικό αεροσκάφος» και δυο βλήματα από την κατεύθυνση του Λιβάνου. Η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση εναντίον της ισραηλινής επικράτειας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Έρευνα συνδέει τη χρήση των φαρμάκων GLP-1 με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού

Από
Έμβολος
-

Μια αναδρομική ανάλυση σε περισσότερες από 110.000 γυναίκες ηλικίας 45 έως 80 ετών έδειξε ότι όσες λάμβαναν φάρμακα κατά της παχυσαρκίας GLP-1 είχαν περίπου 30% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με όσες δεν λάμβαναν τα συγκεκριμένα φάρμακα. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο φετινό ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) και δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «JCO Oncology Practice».

Τα φάρμακα GLP-1, που αρχικά χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, πλέον χορηγούνται ευρέως και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και τη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία 111.646 γυναικών ηλικίας 45-80 ετών με δείκτη μάζας σώματος (BMI) ίσο ή μεγαλύτερο του 25, οι οποίες είχαν υποβληθεί σε απεικονιστικό έλεγχο μαστού από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2025.

Από αυτές, οι 15.264 γυναίκες (13,7%) είχαν λάβει συνταγογράφηση φαρμάκων GLP-1, ενώ οι υπόλοιπες 96.382 (86,3%) δεν είχαν λάβει τέτοια θεραπεία.

Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια την εμφάνιση νέων περιστατικών καρκίνου του μαστού σε δύο διαφορετικές ομάδες ανάλυσης: στο σύνολο των γυναικών και σε μια μικρότερη ομάδα 30.528 ατόμων, όπου κάθε γυναίκα που λάμβανε GLP-1 αντιστοιχίστηκε με μία γυναίκα ίδιας ηλικίας, φυλής, εθνικότητας, δείκτη μάζας σώματος, πυκνότητας μαστού και διαβητικής κατάστασης.

Η μειωμένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού καταγράφηκε και στις δύο αναλύσεις. Στο σύνολο του δείγματος οι γυναίκες που λάμβαναν GLP-1 εμφάνισαν κατά 35,1% χαμηλότερες πιθανότητες διάγνωσης καρκίνου του μαστού, ενώ στη μικρότερη ομάδα μελέτης η μείωση έφθασε το 30,5%.

Διευκρινίζεται ότι η μελέτη δεν έλαβε υπόψη τον τύπο του φαρμάκου GLP-1 ή τη διάρκεια χρήσης, τους γενετικούς παράγοντες κινδύνου ή τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου κατά τη διάγνωση.

Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο των στρατηγικών πρόληψης του καρκίνου του μαστού, καθώς το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, αποτελούν γνωστούς παράγοντες κινδύνου.

Παράλληλα, οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη καρκίνου του μαστού. Τα φάρμακα GLP-1 φαίνεται ότι μειώνουν τη συστηματική φλεγμονή μέσω πολλαπλών βιολογικών μηχανισμών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο συνδυασμός αυτών των επιδράσεων μπορεί να εξηγεί τη χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού που παρατηρήθηκε στις γυναίκες, οι οποίες λάμβαναν τις συγκεκριμένες θεραπείες.

Η καθηγήτρια Ακτινολογίας στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας, Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ, σημειώνει ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και δεν επιβεβαιώνει οριστικά μια συσχέτιση μεταξύ των φαρμάκων GLP-1 και της μειωμένης συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του μαστού, ωστόσο προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στο αυξανόμενο σώμα ενδείξεων που υποδηλώνει ότι αξίζει να διερευνηθούν αυτά τα φάρμακα απώλειας βάρους ως πιθανά εργαλεία πρόληψης του καρκίνου.

Προηγούμενες μελέτες παρατήρησης έχουν συνδέσει τα φάρμακα GLP-1 με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου ή με καλύτερη έκβαση σε επιζώντες καρκίνου. Ωστόσο, απουσιάζουν ακόμη προοπτικές κλινικές μελέτες, οι οποίες θεωρούνται το «χρυσό πρότυπο» της κλινικής έρευνας. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές σχεδιάζουν ήδη μια πολυκεντρική κλινική δοκιμή, προκειμένου να διερευνήσουν εάν τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να μειώσουν την επίπτωση του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν ιστορικό της νόσου.

«Τελικός μας στόχος είναι να βρούμε καλύτερες επιλογές για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού», επισημαίνει η Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ και προσθέτει: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει σημαντική βελτίωση στα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο του μαστού. Θα θέλαμε να δούμε αντίστοιχη πρόοδο και στην πρόληψη της νόσου».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Επιστήμη: Ερευνητές κατάφεραν να αποκτήσουν λεπτομερή εικόνα του μικροβιώματος του Ότζι

Από
Έμβολος
-

Ο Ότζι ή ‘Ανθρωπος των Πάγων συναρπάζει τους επιστήμονες, καθώς αποτελεί την παλαιότερη γνωστή και καλύτερα διατηρημένη φυσική μούμια ενός άνδρα που ανακαλύφθηκε στις ‘Αλπεις και χρονολογείται πριν από περίπου 5.300 χρόνια. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Microbiome», παρέχει μια λεπτομερή εικόνα του μικροβιώματός του.

Πρόκειται για μια εκτεταμένη έρευνα, στο πλαίσιο της οποίας οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ιταλικό ερευνητικό οργανισμό «Eurac Research», ανέλυσαν πάγο από την επιφάνεια της μούμιας, καθώς και λιωμένο νερό από το εσωτερικό της, ενώ συνέλεξαν πολυάριθμα δείγματα με τη μέθοδο του επιχρίσματος. Παράλληλα, αξιοποιήθηκαν δεδομένα από εντερικό ιστό και περιεχόμενο του στομάχου που είχαν συγκεντρωθεί σε προηγούμενες μελέτες. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης δείγμα εδάφους από το σημείο όπου βρέθηκε ο Ότζι, το οποίο είχε συλλεχθεί και καταψυχθεί κατά την ανάσυρσή του το 1991, προκειμένου να εντοπίσουν πιθανές περιβαλλοντικές επιρροές.

Χρησιμοποιώντας μια ποικιλία δειγμάτων και μεθόδων, οι ερευνητές κατάφεραν να διακρίνουν ποιοι μικροοργανισμοί υπήρχαν ήδη στο σώμα του Ότζι όσο ήταν εν ζωή και ποιοι το αποίκισαν μετά τον θάνατό του, τόσο κατά την παραμονή του στον παγετώνα όσο και κατά τις περισσότερες από τρεις δεκαετίες συντήρησής του.

Η ομάδα κατάφερε να ταυτοποιήσει γενετικό υλικό από το αρχικό μικροβίωμα του εντέρου τόσο στον εντερικό σωλήνα όσο και στο περιεχόμενο του στομάχου. Το μικροβίωμα αυτό, που είχε περιγραφεί για πρώτη φορά σε μελέτη του 2019 σε συνεργασία με το Eurac Research, παρουσιάζει αξιοσημείωτες ομοιότητες με τα ελάχιστα γνωστά παραδείγματα εντερικής χλωρίδας πρώιμων ανθρώπινων πληθυσμών. Τέτοια βακτήρια σπάνια απαντώνται στο έντερο των σύγχρονων ανθρώπων που ζουν σε βιομηχανοποιημένες κοινωνίες. Ο Ότζι προσφέρει, επομένως, μια σπάνια ματιά στο μικροβιακό παρελθόν της ανθρωπότητας.

icemanzink02

«Μούμια, ένα δυναμικό βιολογικό σύστημα»

Ένα εκπληκτικό εύρημα ήταν η παρουσία ειδών ζυμομυκήτων προσαρμοσμένων στο ψύχος, που πιθανότατα προέρχονται από το παγετώδες περιβάλλον και εξακολουθούν να υπάρχουν στο σώμα του Ότζι μέχρι σήμερα.

Οι νεοανακαλυφθέντες ζυμομύκητες απομονώθηκαν από δείγματα δέρματος, λιωμένου νερού από το εσωτερικό της μούμιας και περιεχομένου του στομάχου. Πρόκειται για ιδιαίτερα εξειδικευμένους οργανισμούς που έχουν προσαρμοστεί σε χαμηλές θερμοκρασίες. Γενετικές αναλύσεις αποκάλυψαν συγγένεια με στελέχη που απαντώνται σε εξαιρετικά ψυχρές περιοχές, όπως η Ανταρκτική. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι οι ζυμομύκητες προέρχονται από το παγετώδες περιβάλλον και ενδέχεται να συνδέονται με τη μούμια εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Οι ερευνητές εντόπισαν τόσο έντονα υποβαθμισμένο (αρχαίο) όσο και καλά διατηρημένο (σύγχρονο) DNA των μυκήτων. Αυτό δείχνει ότι οι μικροοργανισμοί αυτοί δεν αποτελούν απλώς απομεινάρια του παρελθόντος, αλλά εξακολουθούν να επιβιώνουν υπό τις σημερινές συνθήκες διατήρησης, στους -6 βαθμούς Κελσίου και σε περιβάλλον υψηλής υγρασίας, πιθανότατα σε λανθάνουσα κατάσταση.

«Βλέπουμε μια συνέχεια εδώ. Αυτοί οι ζυμομύκητες συνόδευσαν τον Ότζι στο μακρύ ταξίδι του μέσα στους αιώνες», εξηγεί ο Φρανκ Μάιξνερ, διευθυντής του Ινστιτούτου Μελετών Μούμιας του Eurac Research. Σύμφωνα με τον ίδιο, το εύρημα καταδεικνύει ότι η μούμια «δεν αποτελεί ένα στατικό κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά ένα δυναμικό βιολογικό σύστημα».

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι παλαιότερες μέθοδοι συντήρησης ίσως ευνόησαν ακούσια την ανάπτυξη ορισμένων μικροοργανισμών. Συγκεκριμένα, τρεις από τους τέσσερις ζυμομύκητες διαθέτουν τη γενετική ικανότητα να διασπούν τη φαινόλη, μια ουσία που χρησιμοποιήθηκε μετά την ανάσυρση του Ότζι για την απομάκρυνση μυκήτων από την επιφάνεια της μούμιας και ενδεχομένως λειτούργησε ως πηγή τροφής για αυτούς.

Οι ανθεκτικοί στο κρύο ζυμομύκητες ενδέχεται να παρουσιάζουν ενδιαφέρον για βιομηχανικές εφαρμογές, σύμφωνα με τους ερευνητές. Οι μικροοργανισμοί που έχουν προσαρμοστεί στο ψύχος θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να αξιοποιηθούν σε ενεργειακά αποδοτικές βιομηχανικές διεργασίες, όπως η ζύμωση σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Σ.Σ.: Επισυνάπτονται φωτογραφίες της μούμιας Ότζι. Credit: South Tyrol Museum of Archaeology/Eurac Research/Marion Lafogler

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας ενημερώνει τους καταναλωτές για τα δικαιώματα του ιδιοκτήτη και τις υποχρεώσεις του ενοικιαστή

Από
Έμβολος
-

Ένα συχνό φαινόμενο στις μισθώσεις κατοικιών είναι η πρόωρη αποχώρηση του ενοικιαστή. Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), επειδή έχει δεχθεί σχετικά ερωτήματα, ενημερώνει με ανακοίνωσή της τους καταναλωτές για τα δικαιώματα του ιδιοκτήτη και τις υποχρεώσεις του ενοικιαστή:

Η ελάχιστη διάρκεια της μίσθωσης κατοικίας σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία (Ν. 1703/1987 και Ν. 2235/1994) είναι τρία έτη, ακόμη κι αν στο συμφωνητικό προβλέπεται μικρότερο χρονικό διάστημα. Σύντμηση της τριετίας επιτρέπεται με νεότερη συμφωνία απέχουσα από την έναρξη της μισθωτικής σύμβασης τουλάχιστον έξι μήνες μετά την κατάρτισή της και αποδεικνυόμενη με συμβολαιογραφικό έγγραφο.

Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει πριν τη συμπλήρωση της τριετίας, χωρίς να συντρέχουν σοβαροί λόγοι (πχ ανωτέρα βία, μη παράδοση χρήσης στο συμφωνημένο χρόνο, όταν στο μίσθιο πραγματικά ή νομικά ελαττώματα ή λείπουν συμφωνημένες ιδιότητες κλπ), οφείλει αποζημίωση για πρόωρη λύση της σύμβασης, εφόσον ο ιδιοκτήτης αποδείξει ότι υπέστη ζημία (πχ έμεινε το ακίνητο κενό για μήνες), ίση με τα υπολειπόμενα μισθώματα.

Αν το μισθωτήριο περιλαμβάνει ρήτρα αποζημίωσης για πρόωρη αποχώρηση (πχ ένα ή περισσότερα μισθώματα), τότε αυτή εφαρμόζεται, εφόσον δεν θεωρείται καταχρηστική. Καταγγελία για ιδιοκατοίκηση από τον εκμισθωτή-ιδιοκτήτη δεν υφίσταται.

Ο ιδιοκτήτης έχει επίσης το δικαίωμα να κρατήσει την εγγύηση μόνο για οφειλές ή φθορές, όχι ως ποινή για την αποχώρηση.

Γενικές συστάσεις της ΕΕΚΕ για ενοικιαστές: Διαβάστε προσεκτικά τους όρους της σύμβασης και ενημερώστε έγκαιρα τον ιδιοκτήτη αν σκοπεύετε να αποχωρήσετε. Πάντοτε να αναφέρετε στο μισθωτήριο το πραγματικό μίσθωμα.

Γενικές συστάσεις της ΕΕΚΕ για ιδιοκτήτες: Συντάξτε σωστά το μισθωτήριο με τη βοήθεια νομικού. Ελέγχετε τακτικά την πορεία εξόφλησης των δαπανών του μισθίου (κοινόχρηστα, ενέργεια, νερό κλπ.) από τον ενοικιαστή.

Τέλος, στην ανακοίνωση αναφέρεται πως, για οποιοδήποτε πρόβλημα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, υποβάλλοντας ερωτήματα, αναφορές ή καταγγελίες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΙΕΛΚΑ: Στο 1,14% ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ τον Μάιο 2026

Από
Έμβολος
-

Στο 1,14% διαμορφώθηκε ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ τον Μάιο 2026, σε σχέση με τον Μάιο 2025, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).

Ο δείκτης τιμών Μαίου 2026 σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Απρίλιο 2026 είναι αυξημένος κατά 0,29%. Συνολικά το κυλιόμενο 12μηνο (Μάιος 2025-Απρίλιος 2026) καταγράφει αύξηση +1,79%. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, το ήμισυ της πληθωριστικής πίεσης οφείλεται στην κατηγορία των νωπών φρούτων και λαχανικών, η οποία το τελευταίο δίμηνο επηρεάζεται από τις κακές καιρικές συνθήκες και την εποχικότητα. Οι υπόλοιπες κατηγορίες παρουσιάζουν συγκριτικά πολύ μικρές διακυμάνσεις.

Μεγαλύτερες μειώσεις τιμών τον Μάιο 2026 σε σχέση με τον Μάιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες:

Κατεψυγμένα: -4,37%

Τροφές και είδη για κατοικίδια: -3,20%

Ζύμες νωπές και κατεψυγμένες: -1,92%

Απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού: -1,42%

Χαρτικά, καλλυντικά και είδη προσωπικής υγιεινής: -1,41%

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα.

Μεγαλύτερες αυξήσεις τον Μάιο 2026 σε σχέση με τον Μάιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες:

Φρέσκα φρούτα και λαχανικά: +8,59%

Βρεφικές και παιδικές τροφές: +5,05%

Αλλαντικά: +4,14%

Φρέσκα Κρέατα: +3,64%

Έτοιμα γεύματα: +3,64%.

Σημειώνεται ότι οι  αυξήσεις στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά αποδίδονται κυρίως στις καιρικές συνθήκες του Ιανουαρίου μέχρι τις αρχές Μαϊου 2026, με τις αυξημένες βροχοπτώσεις, χαμηλές θερμοκρασίες και τα πλημμυρικά, και στην καθυστέρηση στη νέα σοδειά των εποχικών ειδών.

Οι υπόλοιπες κατηγορίες παρουσιάζουν σχετικά μικρές διακυμάνσεις. Ενδεικτικά, οι 22 κατηγορίες εξαιρουμένης της κατηγορίας των νωπών φρούτων και λαχανικών, καταγράφουν συνολικό πληθωρισμό μόλις 0,45%.

Οι λόγοι στους οποίους αποδίδεται η τάση της ευρύτερης συγκράτησης των τιμών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ:

-Συγκράτηση πληθωρισμού. Οι τιμές παρουσιάζουν συγκράτηση την τελευταία διετία στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων λόγω των μεγάλων όγκων προϊόντων που διακινούν, των οικονομιών κλίμακας, της οργανωσιακής-τεχνολογικής ετοιμότητας τους και των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.

-Υψηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων. Η συγκράτηση στις τιμές εμφανίζεται πολύ πιο γρήγορα στα μεγάλα σημεία πώλησης λόγω μεγαλύτερης κυκλοφοριακής ταχύτητας αποθεμάτων. Δηλαδή διακινούν πιο γρήγορα το απόθεμα τους και προβαίνουν πιο σύντομα σε νέες αγορές για αναπλήρωση των αποθεμάτων.

-Επίδραση προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Τα μερίδια πωλήσεων προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας είναι μεγαλύτερα στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ λόγω μεγαλύτερου εύρους κωδικολογίου, ενώ την τελευταία διετία καταγράφουν αύξηση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φινλανδία: Ένα άνδρας κατηγορείται για σεξουαλική κακοποίηση εις βάρος 361 παιδιών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Από
Έμβολος
-

Φινλανδοί εισαγγελείς απήγγειλαν κατηγορίες σε έναν άνδρα για σεξουαλική κακοποίηση 361 παιδιών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και διανομή παιδικής πορνογραφίας, ανακοίνωσε σήμερα η εισαγγελία.

Τα θύματα ήταν μεταξύ 9 και 15 ετών κατά τη στιγμή των αδικημάτων, τα οποία έλαβαν χώρα μεταξύ 2019 και 2022. Η φινλανδική αστυνομία δήλωσε τον Δεκέμβριο ότι διερευνά την υπόθεση και υποψιάζεται ότι ένας 27χρονος άνδρας διέπραξε 364 σεξουαλικά αδικήματα κατά παιδιών.

Η εισαγγελία αποφάσισε να μην ασκήσει δίωξη σε τρεις από αυτές τις υποθέσεις. Χιλιάδες βίντεο και εικόνες αγνώστων παιδιών ανακαλύφθηκαν στο κινητό τηλέφωνο του άνδρα το 2022, όταν η αστυνομία το έψαξε στο πλαίσιο ξεχωριστής ποινικής έρευνας, σύμφωνα με την αστυνομία. Ο άνδρας είχε έρθει σε επαφή με τα παιδιά μέσω της πλατφόρμας Snapchat, ζητώντας τους να τραβήξουν και να του στείλουν φωτογραφίες τους ή βίντεο ελάχιστα ντυμένα ή γυμνά. Τους είχε επίσης ζητήσει να εκτελέσουν σεξουαλικές πράξεις, σύμφωνα με την αστυνομία.

Σύμφωνα με τον εισαγγελέα, οι κύριες κατηγορίες αφορούν διακεκριμένη σεξουαλική βία εις βάρος παιδιών και διανομή εικόνων που απεικονίζουν παιδιά σε καταστάσεις σεξουαλικής φύσης. Ο άνδρας παραδέχτηκε εν μέρει τις πράξεις του κατά τη διάρκεια της έρευνας. Η δίκη του αναμένεται να ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συγκέντρωση στο υπουργείο Παιδείας, στις 9 Ιουνίου, προανήγγειλε η ΔΟΕ

Από
Έμβολος
-

Συγκέντρωση έξω από το κτίριο του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, προανήγγειλε για την ερχόμενη Τρίτη 9 Ιουνίου 2026, στις 13:00, η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΔΟΕ) και προχώρησε στην κήρυξη στάσης εργασίας από τις 11:30 έως τις 14:00 και από τις 14:00 έως τις 17:30, την ίδια ημέρα.

Αφορμή για την κινητοποίηση αποτελεί, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, ο σχεδιασμός του υπουργείου για «δραστικές περικοπές στους διορισμούς μόνιμων εκπαιδευτικών και αναπληρωτών». Η ΔΟΕ αναφέρει ότι «ετοιμάζεται δραστική μείωση στους αναγκαίους διορισμούς μόνιμων εκπαιδευτικών», αντί για 10.000 σε 5.000 και «δραστική μείωση στις προσλήψεις αναπληρωτών μέσω ΕΣΠΑ στην Παράλληλη Στήριξη». Παράλληλα, σημειώνει ότι «προγραμματίζονται συγχωνεύσεις και συμπτύξεις τμημάτων, ενεργοποιούν τις υποχρεωτικές μετακινήσεις μαθητών για να μη διαχωριστούν τμήματα ακόμα και σε σχολεία που διαθέτουν αίθουσες».

«Όλα τα παραπάνω, στο τέλος μίας σχολικής χρονιάς που πολλά κενά δεν καλύφθηκαν ποτέ, παρά τις χιλιάδες ώρες υποχρεωτικών υπερωριών και τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών από σχολείο σε σχολείο. Που χιλιάδες παιδιά στερήθηκαν τον Ειδικό Παιδαγωγό και την αναγκαία στήριξη που χρειάζονταν, που χιλιάδες διδακτικές ώρες σε μαθήματα όπως Μουσική, Εικαστικά, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Γυμναστική κ.ά., χάθηκαν, που Τμήματα Ένταξης έμειναν στα χαρτιά, αφού ποτέ δεν τοποθετήθηκε εκπαιδευτικός», τονίζεται στο σχετικό δελτίο Τύπου της ΔΟΕ. «Δίνουμε πρώτη αγωνιστική απάντηση στο ΥΠΑΙΘΑ», καταλήγει η Ομοσπονδία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ
123...17,751Σελίδα 2 από 17,751