Ο έγκαιρος εμβολιασμός και ο σύγχρονος προσυμπτωματικός έλεγχος αποτελούν σήμερα τα ισχυρότερα όπλα έναντι του ιού των Ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), ο οποίος ευθύνεται όχι μόνο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά και για άλλους καρκίνους όπως του στόματος, του φάρυγγα, του λάρυγγα, της κεφαλής, του τραχήλου, του κόλπου, του πρωκτού, του αιδοίου, και του πέους.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή την 4η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον HPV, ο καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΑΠΘ και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας και Αντιμετώπισης του HPV, Θεόδωρος Αγοραστός, επισημαίνει: «Έχουμε μπει διεθνώς σε μια καινούργια εποχή με την ανακάλυψη του HPV και των συνεπειών που έχει μια HPV μόλυνση. Σήμερα και για πρώτη φορά είμαστε σε θέση να προλάβουμε περίπου δεκαριά καρκίνους, τουλάχιστον κατά ένα μέρος, διότι έχουμε και το εμβόλιο το οποίο προφυλάσσει απ’ τη μόλυνση, αλλά έχουμε και το HPV test το οποίο σε αντίθεση με το PAP test είναι πολύ πιο αποτελεσματικό. Άρα, η καινούργια εποχή χαρακτηρίζεται από την ικανότητα μιας πρωτογενούς πρόληψης με το εμβόλιο, η οποία είναι της τάξεως του 90%».
Πότε και μέχρι ποια ηλικία πρέπει να γίνεται ο εμβολιασμός
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Αγοραστός στη σημασία του εμβολιασμού από την ηλικία των 9 ετών. Αν και βασικός στόχος είναι να προηγείται της έναρξης των σεξουαλικών επαφών, το σημαντικότερο –όπως εξηγεί– είναι η ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση που αναπτύσσει ο οργανισμός σε μικρότερες ηλικίες.
«Οι γονείς πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι οφείλουν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους κατά του HPV σε μικρή ηλικία. Πολλοί πιστεύουν ότι το εμβόλιο πρέπει να γίνεται στα παιδιά πριν την έναρξη των σεξουαλικών επαφών. Αυτό ισχύει. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι όταν γίνει σε πολύ μικρή ηλικία ο εμβολιασμός, η ανοσιακή αντίδραση- απάντηση του οργανισμού είναι πολύ μεγαλύτερη. Ένα παιδάκι 9-10 ετών κάνει πολύ περισσότερα αντισώματα από μία γυναίκα 18-25 ετών. Γι’ αυτό λέμε να γίνεται νωρίς από την ηλικία των 9 ετών», σημειώνει ο κ. Αγοραστός και παράλληλα εξηγεί ότι στην Ελλάδα υπάρχει μία παρανόηση που έχει να κάνει με το ότι όσα εμβόλια είναι στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, αυτά και γίνονται και αποζημιώνονται.
«Αυτό όμως το εμβόλιο κατά του HPV δεν είναι μόνο για τα νέα παιδιά, νέα κορίτσια και αγόρια. Είναι και για μεγαλύτερους και για ενήλικες, μέχρι την ηλικία περίπου των 45 ετών. Οι οδηγίες του κράτους λένε ότι αποζημιώνεται το εμβόλιο αυτό μέχρι τα 18 και μάλιστα, πιθανόν, να το ελαττώσουν και αυτό να το κάνουν μέχρι τα 15. Αυτό δεν σημαίνει ότι μια κοπέλα ή ένα αγόρι 18, 20, 22, 25, 27 ετών δεν πρέπει να κάνει το εμβόλιο. Δηλαδή άλλο πράγμα η ένδειξη για εμβολιασμό και άλλο πράγμα η αποζημίωση του εμβολιασμού», εξηγεί ο κ. Αγοραστός.
Αναφερόμενος στο τι γίνεται σε άλλες χώρες, ο κ. Αγοραστός σημειώνει ότι στην ΕΕ η σύσταση για εμβολιασμό είναι από την ηλικία των 9 ετών και άνω, χωρίς να υπάρχει ανώτατο ηλικιακό όριο. Η Σουηδία και η Αυστρία αποζημιώνουν τον εμβολιασμό μέχρι την ηλικία των 30 ετών. Στις ΗΠΑ η σύσταση είναι για εμβολιασμό μέχρι την ηλικία των 45 ετών.
«Υπάρχουν μελέτες, που αποδεικνύουν ότι και οι ενήλικες έχουν να κερδίσουν αν κάνουν το εμβόλιο. Ας πούμε λοιπόν ότι τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 45 ετών υπάρχει ένδειξη. Δυστυχώς, στην Ελλάδα θα αναγκαστούν να το πληρώσουν οι άνω των 18 ετών. Το κόστος είναι γύρω στις 145 ευρώ η δόση. Ευτυχώς τώρα τελευταία έχει φανεί ότι αρκούν δύο δόσεις σε διάστημα έξι μηνών η μία από την άλλη. Η διεθνής κοινότητα συζητάει αυτή τη στιγμή και για τη μία δόση για τα νέα παιδιά. Το κόστος βέβαια είναι σημαντικό, αλλά θα πρέπει να το υπολογίσει κανείς ότι αξίζει τον κόπο», προσθέτει ο κ. Αγοραστός.
Πότε ξεκινά και πότε σταματά ο έλεγχος με HPV test
«Εάν κάποιο άτομο εμβολιαστεί σε μικρή ηλικία, τότε οι πιθανότητες να νοσήσει στη διάρκεια της ζωής του είναι μόνο 10%. Αυτό το 10%, ειδικά για τις γυναίκες που κάνανε το PAP test, καλύπτεται πολύ καλύτερα και πολύ πιο αποτελεσματικά με το HPV test, το οποίο ανιχνεύει την ύπαρξη του ιού και εάν αποβεί αρνητικό σε μια γυναίκα, 30-35 ετών, τότε η επανάληψή του δεν χρειάζεται να γίνει σε ένα χρόνο ή σε δύο χρόνια, αρκεί να γίνει μετά από 5 έως και 10 χρόνια. Τόσο ικανό και αποτελεσματικό είναι το test αυτό. Πρέπει να γίνει σαφές ότι πλέον το PAP test, το οποίο ήταν ένα καταπληκτικό προληπτικό test όλα αυτά τα χρόνια, έχει ξεπεραστεί τώρα από το HPV test.
Και γι’ αυτό ακριβώς και στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω», προτείνεται να γίνει το HPV test από την ηλικία των 30 ετών και πάνω. Οι γυναίκες στη πλειονότητά τους δεν το ξέρουν αυτό και συνεχίζουν και ζητούν και κάνουν το test του Παπανικολάου. Αλλά και οι γιατροί δεν συνηγορούν πάρα πολύ σε αυτή την αλλαγή. Αλλά εν πάση περιπτώσει, αν το ξέρει ο κόσμος, αν το ξέρει η γυναίκα, θα το ζητήσει», προσθέτει ο κ. Αγοραστός, σημειώνοντας παράλληλα ότι το HPV test ανιχνεύει την παρουσία του ίδιου του ιού και όχι απλώς κυτταρικές αλλοιώσεις, όπως το τεστ Παπανικολάου. Παράλληλα, σημειώνει ότι το HPV test πρέπει να γίνεται σε ηλικίες 30 έως 60 ή 65 ετών. Μετά τα 65, εφόσον έχουν προηγηθεί αρνητικά αποτελέσματα, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας είναι πολύ μικρός.
«Όταν ο κίνδυνος είναι πολύ χαμηλός, δεν κάνουμε μαζικό έλεγχο για να εντοπίσουμε έναν πολύ σπάνιο καρκίνο», σημειώνει ο κ. Αγοραστός και προσθέτει: «Διεθνώς σε γυναίκες οι οποίες έχουν ήδη εμβολιαστεί δεν χρειάζεται να αρχίσουν ούτε καν πριν τα 30 να ελέγχονται. Δηλαδή αν μια κοπέλα έκανε το εμβόλιο στα 15 και τώρα είναι 25 ετών κανονικά δεν χρειάζεται να ελεγχθεί γιατί είναι προφυλαγμένη λόγω του εμβολιασμού. Για αυτό το 10% που είπαμε ότι υπολείπεται από την κάλυψη του εμβολιασμού θα αρχίσει να ελέγχεται προληπτικά, από τα 30 και μετά γιατί και ο καρκίνος στον τράχηλο της μήτρας δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Θέλει τουλάχιστον καμιά δεκαριά χρόνια να εξελιχθεί. Οι περισσότερες χώρες, λοιπόν, ξεκινούν από τα 30, μερικές ξεκινούν και από τα 25, αλλά όχι από τα 20 και από τα 21 ή από τα 18 γιατί δεν χρειάζεται».
ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αγγέλα Φωτοπούλου
