Στις Βάθρες Μεταμόρφωσης! Κυριακή 1.11.2026, 10:30 πρωινής η εκδρομή, με ξεσκόνιστα φύλλα και πνοές φθινοπώριστες. Υμνούμε και Ευλογούμε:
α΄. Βάδισμα, σε ευθείες, ανάμεσα δάσους οξιάς, μέχρι τη Γαλαρία και επιστροφή, 3 χιλιόμετρα. στο ξωκλήσι Μεταμόρφωσης.
β΄. Βάδισμα 1ου σεναρίου, προσθέτοντας βάδισμα 2ου μονοπατιού προς Κάτω Βάθρες, 70% ανωφέρειας – κατωφέρειας, ζικ ζακ, 3 χιλιόμετρα κατεβαίνοντας – ανεβαίνοντας, το δυσκολότερο κομμάτι θα λέγαμε και επιστροφή στο ξωκλήσι Μεταμόρφωσης του Σωτήρος.
γ΄. Όσοι δεν επιθυμούν 1ο και 2ο σενάριο, βαδίζουν 1 χιλ. σε ευθεία, μέχρι το ξωκλήσι Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, από το Ντραζίλοβο – Μεταμόρφωση, αράζουν και αναμένουν περιπατητές και βαδιστές 1ου – 2ου σεναρίου.
δ΄. 1ο ή 2ο ή 3ο σενάριο, στα 1000 μέτρα αψηλά Βερμίου, γύρω τρεις απογεύματος το τέλος περπατημάτων. Όποιος επιθυμεί αναχώρηση την έχει, οι άλλοι, έχοντας φέρει μαγειρεμένα φαγητά, τσίπουρα ή φρέσκα κρέατα και τσίκνες, (δυο ψησταριές, τέσσερα τραπέζια…) στο ξωκλήσι Μεταμόρφωσης Σωτήρος και τα καταχαίρεται!!!
ε΄. Στον αύλειο χώρο έρχονται οργανοπαίχτες, ποιητές, Κουγκ Φου, όλοι μία παρέα σε δράσεις, υμνώντας ”Τα Φυσικά’.
στ΄. Δεν πατάμε νερά, όποιος θέλει να κολυμπήσει φέρει μαζί του μαγιό, πετσέτα, πέδιλα, ύδατα 8-10 βαθμών, τυχόν πληροφορίες 6939699902, είσοδος – έξοδος εκδρομής ελευθέρα, Γιαννακοχώρι – Ντραζίλοβο 16χιλ. , ευκόλως για όλα τα οχήματα…
Κοινή Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τον Υπουργό Υγείας για τις καθυστερήσεις στις ιστολογικές, ανοσοϊστοχημικές και μοριακές εξετάσεις ογκολογικών ασθενών στο ΕΣΥ.
Κοινή Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τον Υπουργό Υγείας κατέθεσαν ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης και ο Ιωάννης Τσίμαρης, Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, για τις καθυστερήσεις στην ιστολογική και μοριακή τεκμηρίωση ογκολογικών περιστατικών στα δημόσια νοσοκομεία.
Οι δύο βουλευτές τονίζουν ότι η ιστολογική έκθεση, ο ανοσοϊστοχημικός έλεγχος, οι μοριακές εξετάσεις και οι βιοδείκτες αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για την οριστική διάγνωση και την έγκαιρη επιλογή θεραπείας. Όταν καθυστερεί η διαγνωστική απάντηση, καθυστερεί στην πράξη και η θεραπευτική απόφαση, με άμεση επιβάρυνση για τους ασθενείς, τις οικογένειές τους και τα ογκολογικά τμήματα του ΕΣΥ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα, καθώς τα νοσοκομεία της πόλης λειτουργούν ως κέντρα αναφοράς για μεγάλο αριθμό ογκολογικών ασθενών από την 3η και 4η Υγειονομική Περιφέρεια.
Με την παρέμβασή τους, ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης και ο Ιωάννης Τσίμαρης ζητούν από το Υπουργείο Υγείας ενιαία καταγραφή των χρόνων έκδοσης ιστολογικών, ανοσοϊστοχημικών και μοριακών εξετάσεων, αποτύπωση των εργαστηρίων με υψηλό φόρτο και εκκρεμότητες, άμεσο σχέδιο αποσυμφόρησης, ενίσχυση με προσωπικό, εξοπλισμό και αντιδραστήρια, καθώς και μεταβατική λύση για τους ογκολογικούς ασθενείς χωρίς οικονομική επιβάρυνση των ίδιων ή των οικογενειών τους.
Κοινή δήλωση Χουρδάκη – Τσίμαρη
«Στην ογκολογική φροντίδα, ο χρόνος δεν είναι διοικητική λεπτομέρεια. Είναι κρίσιμος παράγοντας για τη διάγνωση, την επιλογή θεραπείας και την πορεία του ασθενούς. Δεν μπορεί ένας ασθενής με ύποπτη ή επιβεβαιωμένη κακοήθεια να περιμένει επί εβδομάδες για μια ιστολογική ή μοριακή απάντηση, ούτε να αναγκάζεται να πληρώσει ιδιωτικά για να μη χαθεί πολύτιμος θεραπευτικός χρόνος.
Το Υπουργείο Υγείας οφείλει να γνωρίζει τους πραγματικούς χρόνους αναμονής, να ενισχύσει άμεσα τα Παθολογοανατομικά Εργαστήρια του ΕΣΥ και να διασφαλίσει ότι κανένας ογκολογικός ασθενής δεν θα στερείται έγκαιρη διάγνωση λόγω αδυναμιών του δημόσιου συστήματος.
Ζητούμε συγκεκριμένα στοιχεία, σαφές σχέδιο αποσυμφόρησης και χρονοδιάγραμμα. Στον καρκίνο, η καθυστέρηση στη βιοψία είναι καθυστέρηση στη θεραπεία.»
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης
ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Αθήνα, 15 Οκτωβρίου 2026
Προς:
Τον Υπουργό Υγείας, κ. Σπυρίδωνα – Άδωνι Γεωργιάδη
Θέμα: «Καθυστερήσεις στην ιστολογική και μοριακή τεκμηρίωση ογκολογικών περιστατικών στο ΕΣΥ – ανάγκη εθνικής παρακολούθησης χρόνων, άμεσης αποσυμφόρησης των Παθολογοανατομικών Εργαστηρίων και προστασίας των ασθενών από ιδιωτική δαπάνη»
Κύριε Υπουργέ,
Η έγκαιρη ιστολογική διάγνωση αποτελεί κρίσιμο στάδιο της ογκολογικής φροντίδας. Η ιστολογική έκθεση, ο ανοσοϊστοχημικός έλεγχος και, όπου απαιτείται, ο μοριακός έλεγχος και ο προσδιορισμός βιοδεικτών αποτελούν τη βάση για την οριστική τεκμηρίωση της νόσου, την επιλογή θεραπευτικής στρατηγικής και την έγκαιρη έναρξη θεραπείας.
Σύμφωνα με αναφορές ασθενών, υγειονομικών και επαγγελματιών του χώρου, σε Παθολογοανατομικά Εργαστήρια δημόσιων νοσοκομείων παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις στην επεξεργασία και έκδοση αποτελεσμάτων ιστολογικών εξετάσεων, ιδίως σε περιστατικά ύποπτης ή επιβεβαιωμένης κακοήθειας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι καθυστερήσεις φέρονται να εκτείνονται σε εβδομάδες ή και περισσότερο, με συνέπεια την αναβολή θεραπευτικών αποφάσεων, την παράταση της αγωνίας των ασθενών και την πρόσθετη πίεση στα ογκολογικά τμήματα και τα ογκολογικά συμβούλια.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη στενή έννοια της «βιοψίας». Αφορά ολόκληρη τη διαγνωστική αλυσίδα: τη λήψη και παραλαβή του υλικού, την τεχνική επεξεργασία, τη μικροσκοπική αξιολόγηση, τον ανοσοϊστοχημικό έλεγχο, τη μοριακή διερεύνηση, την έκδοση της τελικής διαγνωστικής έκθεσης και την αξιοποίησή της από τον θεράποντα ιατρό ή το ογκολογικό συμβούλιο. Καθυστέρηση σε οποιοδήποτε από αυτά τα στάδια μπορεί να μετατραπεί σε καθυστέρηση της θεραπείας.
Η λειτουργική επάρκεια των Παθολογοανατομικών Εργαστηρίων συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της ογκολογικής φροντίδας, την αξιοποίηση των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου και την αποτελεσματικότητα του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο. Η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση αποδυναμώνονται όταν το ύποπτο εύρημα δεν οδηγεί εγκαίρως σε ιστολογική και μοριακή τεκμηρίωση και, στη συνέχεια, σε θεραπευτική απόφαση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάσταση της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας. Τα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης λειτουργούν ως κέντρα αναφοράς για μεγάλο αριθμό ασθενών από τη Βόρεια Ελλάδα, με υψηλό φόρτο ογκολογικών περιστατικών. Για τον λόγο αυτό απαιτείται ειδική αποτύπωση των χρόνων αναμονής, των εκκρεμών δειγμάτων, των κενών θέσεων και των αναγκών εξοπλισμού στην 3η και 4η Υγειονομική Περιφέρεια.
Η απουσία ενιαίων, συγκρίσιμων και δημόσια ελέγξιμων δεικτών για τους χρόνους έκδοσης ιστολογικών, ανοσοϊστοχημικών και μοριακών εξετάσεων δυσχεραίνει τον ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο. Δεν αρκεί να εξετάζεται πόσα δείγματα διακινούνται. Πρέπει να αποτυπώνεται πόσος χρόνος μεσολαβεί από την παραλαβή του δείγματος έως την τελική διαγνωστική έκθεση, πόσα δείγματα παραμένουν σε εκκρεμότητα και ποια νοσοκομεία χρειάζονται άμεση ενίσχυση.
Το ζήτημα έχει και σαφή κοινωνική διάσταση. Όταν ένας ογκολογικός ασθενής δεν λαμβάνει εγκαίρως αποτέλεσμα από δημόσια δομή, συχνά αναζητά λύση στον ιδιωτικό τομέα, επιβαρυνόμενος ο ίδιος ή η οικογένειά του. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι η πρόσβαση στη διαγνωστική τεκμηρίωση, και κατ’ επέκταση στη θεραπευτική απόφαση, δεν θα εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα του ασθενούς.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
Υφίσταται σήμερα ενιαίος εθνικός μηχανισμός καταγραφής και αξιολόγησης των χρόνων από την παραλαβή του δείγματος έως την έκδοση της τελικής ιστολογικής, ανοσοϊστοχημικής ή μοριακής έκθεσης για ογκολογικά περιστατικά; Εάν όχι, πότε και με ποια ευθύνη θα θεσπιστεί;
Ποια είναι η επίσημη αξιολόγηση του Υπουργείου για τα Παθολογοανατομικά Εργαστήρια του ΕΣΥ που εμφανίζουν υψηλό φόρτο, εκκρεμότητες ή συστηματικές καθυστερήσεις, ιδίως στην 3η και 4η Υγειονομική Περιφέρεια;
Ποιο συγκεκριμένο σχέδιο άμεσης αποσυμφόρησης προτίθεται να εφαρμόσει το Υπουργείο για τα εργαστήρια με συσσωρευμένες εκκρεμότητες; Ποιος φορέας θα έχει την ευθύνη εφαρμογής, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και ποιοι μετρήσιμοι στόχοι τίθενται;
Ποιος είναι ο σχεδιασμός για τη στελέχωση των Παθολογοανατομικών Εργαστηρίων με παθολογοανατόμους, ειδικευόμενους, τεχνολόγους, παρασκευαστές και λοιπό αναγκαίο προσωπικό; Περιλαμβάνει ο σχεδιασμός ειδικά κίνητρα για την επιλογή της Παθολογικής Ανατομικής ως ειδικότητας και για την παραμονή ιατρών στο ΕΣΥ;
Ποια μέτρα λαμβάνονται για την επάρκεια αντιδραστηρίων, τη συντήρηση και ανανέωση εξοπλισμού, την πρόσβαση σε μοριακές εξετάσεις και βιοδείκτες, καθώς και την ψηφιακή διασύνδεση των Παθολογοανατομικών Εργαστηρίων με τις κλινικές και τα ογκολογικά συμβούλια;
Μέχρι την αποκατάσταση της λειτουργικής επάρκειας των δημόσιων εργαστηρίων, προτίθεται το Υπουργείο να ενεργοποιήσει μεταβατικό μηχανισμό ταχείας εξυπηρέτησης ογκολογικών περιστατικών, όπως διαπεριφερειακή ανακατανομή δειγμάτων ή συνεργασία με πιστοποιημένα/διαπιστευμένα δημόσια, πανεπιστημιακά ή ιδιωτικά εργαστήρια, χωρίς οικονομική επιβάρυνση των ασθενών; Θα προβλεφθεί κάλυψη ή αποζημίωση από τον ΕΟΠΥΥ στις περιπτώσεις τεκμηριωμένης αδυναμίας έγκαιρης εξυπηρέτησης από δημόσια δομή;
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Παρακαλείται ο αρμόδιος Υπουργός να καταθέσει στη Βουλή:
Κάθε διαθέσιμο συγκεντρωτικό πίνακα ή αναφορά, από 1.1.2024 έως σήμερα, με τους χρόνους έκδοσης ιστολογικών, ανοσοϊστοχημικών και μοριακών εξετάσεων για ογκολογικά περιστατικά στα δημόσια νοσοκομεία, ανά νοσοκομείο και Υγειονομική Περιφέρεια.
Κάθε διαθέσιμο στοιχείο, πίνακα ή αναφορά για τις εκκρεμείς ιστολογικές, ανοσοϊστοχημικές και μοριακές εξετάσεις ανά Παθολογοανατομικό Εργαστήριο του ΕΣΥ, με χρονική κατηγοριοποίηση των εκκρεμοτήτων, εφόσον αυτή τηρείται.
Αναλυτική κατάσταση, ανά Παθολογοανατομικό Εργαστήριο του ΕΣΥ, των οργανικών θέσεων, των υπηρετούντων, των κενών θέσεων, των επικουρικών, των μετακινήσεων και των υπό εξέλιξη προκηρύξεων για παθολογοανατόμους, ειδικευόμενους, τεχνολόγους, παρασκευαστές και λοιπό αναγκαίο προσωπικό.
Κάθε έγγραφο, υπηρεσιακή αναφορά, υπόμνημα ή εισήγηση που έχει υποβληθεί στο Υπουργείο Υγείας, στις Υγειονομικές Περιφέρειες ή στις διοικήσεις νοσοκομείων σχετικά με καθυστερήσεις, ελλείψεις προσωπικού, ελλείψεις αντιδραστηρίων, προβλήματα εξοπλισμού ή ανάγκη αποσυμφόρησης Παθολογοανατομικών Εργαστηρίων.
Κάθε απόφαση, εγκύκλιο, οδηγία, υπηρεσιακό σημείωμα, εσωτερικό πρωτόκολλο ή σχέδιο δράσης που αφορά την προτεραιοποίηση ογκολογικών δειγμάτων, την αποσυμφόρηση εργαστηρίων, τη διαπεριφερειακή ανακατανομή δειγμάτων ή τη συνεργασία με άλλα δημόσια, πανεπιστημιακά ή ιδιωτικά εργαστήρια.
Κάθε σύμβαση, συμφωνία, απόφαση, έγγραφο χρηματοδότησης ή έγγραφο προμηθειών, από 1.1.2024 έως σήμερα, που αφορά ιστολογικές, ανοσοϊστοχημικές, μοριακές εξετάσεις, βιοδείκτες, αντιδραστήρια, αναλώσιμα, εξοπλισμό, συντήρηση ή ψηφιακή υποδομή Παθολογοανατομικών Εργαστηρίων του ΕΣΥ.
Εφόσον ορισμένα από τα ανωτέρω στοιχεία δεν τηρούνται ή δεν συλλέγονται, να κατατεθεί σχετική έγγραφη βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας, με αναφορά στο ποια στοιχεία δεν τηρούνται και για ποιον λόγο.
Ο Μανώλης Κ. Κεφαλογιάννης με ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά την αύξηση των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής κατά 93 δις. Ευρώ.
Αναλυτικά η ερώτηση:
«Διασφάλιση πρόσθετης και δεσμευμένης χρηματοδότησης για την Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028–2034
Η επαρκής χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επισιτιστική ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας και τη στήριξη του εισοδήματος των Ευρωπαίων και Ελλήνων αγροτών.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέλαβε σημαντική πρωτοβουλία για την πρόωρη διάθεση περίπου 45 δισ. ευρώ, από το αποθεματικό ευελιξίας των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης, προς στήριξη του αγροτικού τομέα.
Παράλληλα, προβλέπονται περίπου 48 δισ. ευρώ για τις αγροτικές περιοχές, μέσω της ελάχιστης διάθεσης του 10% των σχετικών πόρων. Η ένταξη των κονδυλίων αυτών στην ΚΑΠ, με ειδική δέσμευση υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης (Πυλώνας ΙΙ), θα ενίσχυε ουσιαστικά τη χρηματοδοτική της επάρκεια.
Ερωτάται η Επιτροπή:
Προτίθεται να δεσμεύσει αποκλειστικά υπέρ της ΚΑΠ τα 45 δισ. ευρώ και να εξασφαλίσει τη διάθεσή τους από το 2028;
Προτίθεται να εντάξει και να κατοχυρώσει τα 48 δισ. ευρώ εντός της ΚΑΠ, για τη χρηματοδότηση του Πυλώνα ΙΙ και τη στήριξη των αγροτών;»
Ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας ενημερώνει τους δημότες και τους επισκέπτες ότι την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 ξεκίνησαν εργασίες καθαίρεσης στην οδό Θεοφίλου, στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου «Αναβάθμιση Κέντρου Νάουσας».
Για την ασφαλή εκτέλεση των εργασιών και την προστασία των πολιτών, η οδός Θεοφίλου θα παραμείνει κλειστή έως το πέρας των παρεμβάσεων. Για τον χρόνο επαναλειτουργίας της θα εκδοθεί νεότερη ανακοίνωση από τον Δήμο.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι οδηγοί καλούνται να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή κατά την προσέγγισή τους στην περιοχή, να συμμορφώνονται με τη σχετική σήμανση και να ακολουθούν τις εναλλακτικές διαδρομές, σύμφωνα με τις οδηγίες της Τροχαίας και των αρμόδιων αρχών.
Αντίστοιχα, οι πεζοί παρακαλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις μετακινήσεις τους πλησίον του χώρου των εργασιών, να τηρούν τη σήμανση και να ακολουθούν τις υποδείξεις των αρμόδιων υπηρεσιών, αποφεύγοντας την είσοδο στα σημεία όπου εκτελούνται παρεμβάσεις. Η συνεργασία όλων είναι απαραίτητη για την αποφυγή ατυχημάτων, την ασφαλή μετακίνηση στην περιοχή και την ομαλή εξέλιξη των εργασιών.
Ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας ευχαριστεί τους κατοίκους, τους επαγγελματίες και τους επισκέπτες για την κατανόηση και τη συνεργασία τους κατά το διάστημα εφαρμογής των προσωρινών κυκλοφοριακών περιορισμών. Με νεότερη ανακοίνωση θα υπάρξει ενημέρωση για την πορεία των εργασιών και την αποκατάσταση της κυκλοφορίας στην οδό Θεοφίλου.
Ανακοίνωση Πέτρου Παππά, βουλευτή ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής και Υπεύθυνου του Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας Ατόμων με Αναπηρία και Ευάλωτων Κοινωνικών Ομάδων για την Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού
Η Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού αναδεικνύει το δικαίωμα των ανθρώπων με οπτική αναπηρία στην αυτονομία, στην ασφαλή μετακίνηση και στην ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνία. Το λευκό μπαστούνι δεν είναι απλώς ένα βοήθημα μετακίνησης. Είναι σύμβολο ανεξαρτησίας και ελευθερίας.
Η σημερινή ημέρα δεν μπορεί να εξαντλείται σε ευχές και επετειακές δηλώσεις. Η ισότητα κρίνεται στην πράξη: στο πεζοδρόμιο, στη διάβαση, στο λεωφορείο, στο σχολείο, στον χώρο εργασίας, στην πρόσβαση στην πληροφορία και στις δημόσιες υπηρεσίες.
Κάθε εμπόδιο σε έναν οδηγό όδευσης τυφλών, κάθε απροσπέλαστη διαδρομή, κάθε ψηφιακή υπηρεσία που δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από έναν άνθρωπο με οπτική αναπηρία περιορίζει την ελευθερία του. Δεν αρκεί να ζητάμε από τους ανθρώπους να προσαρμόζονται στα εμπόδια. Οφείλουμε να καταργήσουμε τα εμπόδια.
Για εμάς στο ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, η κοινωνική δικαιοσύνη απαιτεί συγκεκριμένες πολιτικές: ελεύθερα και ασφαλή πεζοδρόμια, συνεχείς οδηγούς όδευσης τυφλών, λειτουργική ηχητική σήμανση στις διαβάσεις, προσβάσιμες μεταφορές και ψηφιακές υπηρεσίες. Απαιτεί επίσης ενίσχυση της εκπαίδευσης στην κινητικότητα, στον προσανατολισμό και στις δεξιότητες καθημερινής διαβίωσης, με επαρκές εξειδικευμένο προσωπικό, καθώς και ουσιαστικές ευκαιρίες στην εκπαίδευση και στην εργασία.
Η κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες τις, με σαφή χρονοδιαγράμματα, επαρκή χρηματοδότηση και έλεγχο της εφαρμογής των παρεμβάσεων προσβασιμότητας. Με τους ίδιους τους ανθρώπους με οπτική αναπηρία και τους αντιπροσωπευτικούς φορείς τους συμμέτοχους σε κάθε στάδιο του σχεδιασμού.
Η αυτονομία δεν μπορεί να εξαρτάται από την καλή θέληση του διπλανού. Πρέπει να διασφαλίζεται από μια Πολιτεία που σέβεται έμπρακτα τα δικαιώματα όλων.
Σύμφωνα με ενημέρωση από τον ΔΕΔΔΗΕ θα πραγματοποιηθούν οι παρακάτω διακοπές ηλεκτροδότησης:
Ημέρα: Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026
Α) Περιοχή: Νέα Έφεσος – Συγκεκριμένα πίσω από το Discount Markt, σε οδούς που εκτείνονται από και την οδό Αχιλλέως έως την οδό Απόλλωνος εντός του οικισμού της Νέας Εφέσου.
Ώρα: 08:00-11:00
Β) Περιοχή: Κονταριώτισσα – Πλησίον του Ι.Ν. Αγίου Θωμά, συγκεκριμένα στην οδό Εθνικής Αντιστάσεως από Αποστόλου Θωμά έως Κωνσταντινουπόλεως. Στην οδό Κωνσταντινουπόλεως, από Εθνικής Αντιστάσεως έως την οδό Αγίου Αθανασίου. Η διακοπή θα επηρεάσει επίσης τις οικίες στην αρχή της οδού Αγίου Αθανασίου.
Ώρες: 11:00-13:00
Συμπληρώνονται φέτος 114 χρόνια από την Απελευθέρωση της Βέροιας. Στις 16 Οκτωβρίου του 1912, τμήματα του Ελληνικού Στρατού εισήλθαν στην πόλη της Βέροιας και μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού και εθνικής υπερηφάνειας από τους κατοίκους της, έδωσαν τέλος στην Οθωμανική κυριαρχία.
Το πολυτιμότερο αγαθό του ανθρώπου είναι η ελευθερία και η προσωπική του αξιοπρέπεια. Όσες φορές χρειάστηκε, ο ηρωικός λαός μας υπερασπίστηκε με αυταπάρνηση τα ιδανικά του έθνους. Σε μια εποχή με εθνικούς κινδύνους για την πατρίδα μας, εμείς στεκόμαστε με αίσθημα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας για να αποτίσουμε φόρο τιμής σε όλους εκείνους που αγωνίστηκαν και έπεσαν μαχόμενοι, ώστε εμείς σήμερα να απολαμβάνουμε τα αγαθά της ελευθερίας. Εύχομαι σε όλους τους συμπολίτες μου χρόνια πολλά. Ζήτω το Ελληνικό Έθνος.
Καλούνται σε τακτική Γενική Συνέλευση τα μέλη του Συλλόγου Κοινωνικής Παρέμβασης με το διακριτικό τίτλο «ΕΡΑΣΜΟΣ» την 27η Οκτωβρίου 2026, ημέρα Τρίτη και ώρα 18:00 μ.μ., στα γραφεία του Συλλόγου (Μ. Αλεξάνδρου 17, Βέροια) 1ος (πρώτος) όροφος, με θέματα ημερήσιας διάταξης τα εξής:
Έγκριση Προϋπολογισμού έτους 2027
Προγραμματισμός δράσεων έτους 2027
Σε περίπτωση μη απαρτίας η Γενική Συνέλευση θα πραγματοποιηθεί στις 4 Νοεμβρίου 2026, ημέρα Τετάρτη, την ίδια ώρα και στο ίδιο μέρος.
Στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ορεινής Ποδηλασίας, που πραγματοποιήθηκε στις 10 και 11 Οκτωβρίου 2026 στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής, συμμετείχε η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο της τουριστικής προβολής και της ανάδειξης θεματικών μορφών τουρισμού, όπως ο αθλητικός τουρισμός.
Το πρωτάθλημα συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Κασσάνδρας, η Ελληνική Ομοσπονδία Ποδηλασίας (Ε.Ο.Π.), ο Αθλητικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης «Ο Ποδηλάτης» και η εταιρεία “Race System”. Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης διεξήχθησαν το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα XCE (Cross Country Eliminator) και το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα / Κύπελλο Ελλάδος XCC (Cross Country Short Track), όπου συμμετείχαν συνολικά 126 αθλητές και αθλήτριες από σωματεία όλης της χώρας, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών.
«Ήταν για μας στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ιδιαίτερη τιμή η συμμετοχή και η απονομή των μεταλλίων σε μια τόσο σημαντική αθλητική διοργάνωση, όπως το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ορεινής Ποδηλασίας στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής, που συγκέντρωσε αθλητές και επισκέπτες από όλη την Ελλάδα. Διοργανώσεις αυτού του επιπέδου αναδεικνύουν τη δυναμική του αθλητικού τουρισμού στην Περιφέρειά μας, που αποτελεί βασική θεματική προτεραιότητα στη στρατηγική μας, και μας δίνουν την ευκαιρία να προβάλλουμε τον μοναδικό φυσικό πλούτο και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Χαλκιδικής. Παράλληλα, μέσα από τη στήριξη αντίστοιχων δράσεων, ενισχύουμε την προβολή της Κεντρικής Μακεδονίας ως ενός πρότυπου, εναλλακτικού προορισμού για 365 ημέρες τον χρόνο, που προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες και συνδυάζει τη φύση, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό και τη φιλοξενία», δήλωσε η Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Βίκυ Χατζηβασιλείου.
Η επιλογή της Κασσάνδρας για την πραγματοποίηση του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Ορεινής Ποδηλασίας είχε ως στόχο την ανάπτυξη της ποδηλατικής κουλτούρας, την ενίσχυση του εναλλακτικού αθλητικού τουρισμού και την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου στην περιοχή της Χαλκιδικής. Η δράση προσέλκυσε πλήθος επισκεπτών σε μια περιοχή μοναδικού φυσικού πλούτου και ανέδειξε τη Χαλκιδική σε ανταγωνιστικό προορισμό εναλλακτικού και αθλητικού τουρισμού. Η Χαλκιδική έχει δυνατότητες να προσφέρει ποιοτικές και αυθεντικές εμπειρίες στους επισκέπτες, πέρα από το καθιερωμένο τουριστικό πρότυπο «ήλιος και θάλασσα», καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, συνδυάζοντας τη φύση, τις υπαίθριες δραστηριότητες και τον αθλητισμό.
Γράφει ο Τρύφων Τοπαλίδης, ερευνητής τοπικής ιστορίας
Στις 20 Οκτωβρίου συμπληρώνονται 114 χρόνια από τη μάχη του Καρά Ασμάκ —του ποταμού Λουδία, όπως ονομαζόταν στα οθωμανικά χρόνια—, η οποία διεξήχθη στις 20 Οκτωβρίου/2 Νοεμβρίου 1912, σύμφωνα με το παλαιό και το νέο ημερολόγιο αντίστοιχα. Ήταν η τελευταία και μία από τις πιο κρίσιμες μάχες κατά την προέλαση του ελληνικού στρατού προς τη Θεσσαλονίκη. Η επέτειος αυτή αποτελεί αφορμή για να στρέψουμε το βλέμμα μας όχι μόνο στους πρωταγωνιστές της μάχης, αλλά και σε εκείνους που ανέλαβαν να περιγράψουν τα γεγονότα στο ελληνικό και διεθνές αναγνωστικό κοινό: τους πολεμικούς ανταποκριτές.
Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912–1913, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ Ιάκωβος Μιχαηλίδης, αποτέλεσαν ορόσημο για τη διεθνή δημοσιογραφία. Ήταν από τις πρώτες ένοπλες συγκρούσεις που καλύφθηκαν τόσο εκτενώς, προσελκύοντας ένα πολυεθνικό «καραβάνι» περισσότερων από 200 έμπειρων πολεμικών ανταποκριτών, απεσταλμένων κορυφαίων εντύπων της Ευρώπης και της Αμερικής. Σύμφωνα με το Μητρώο Ανταποκριτών που τηρούσε η υπηρεσία Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών, περισσότεροι από 20 Έλληνες και ξένοι δημοσιογράφοι διαπιστεύθηκαν για να ακολουθήσουν τον ελληνικό στρατό στο μέτωπο της Θεσσαλίας–Μακεδονίας. Ανάμεσά τους ήταν και ο Ιταλός δημοσιογράφος Olindo Bitetti, ανταποκριτής της εφημερίδας Corriere della Sera του Μιλάνου.
Ο Ιταλός πολεμικός ανταποκριτής Olindo Bitetti (εδώ σε φωτογραφία της εποχής του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου)
Ο Olindo Bitetti (Καζέρτα, 6 Μαΐου 1886 – Ρώμη, 22 Μαΐου 1973) ήταν μια πολυσχιδής και δραστήρια προσωπικότητα: αθλητής υδατοσφαίρισης, ποδοσφαιριστής, ιδρυτικό μέλος του αθλητικού συλλόγου της Λάτσιο, επαγγελματίας δημοσιογράφος και πολεμικός ανταποκριτής. Αργότερα υπήρξε πιλότος μαχητικού αεροπλάνου στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πρόεδρος της Ιταλικής Ομοσπονδίας Κολύμβησης, ανταποκριτής της Gazzetta dello Sport και διευθυντής της εφημερίδας Il Popolo romano.
Πριν ακόμη ξεσπάσει ο πόλεμος που κήρυξαν τα χριστιανικά βαλκανικά κράτη εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο Bitetti εργαζόταν ως τακτικός ανταποκριτής της Corriere della Sera στην Αθήνα. Στις 12 Οκτωβρίου 1912 η Επιτελική Υπηρεσία Στρατού του χορήγησε πιστοποιητικό (άδεια) πολεμικού ανταποκριτή για να παρακολουθήσει τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού στο μέτωπο της Θεσσαλίας. Εκείνη την περίοδο η Corriere della Sera έχαιρε της εκτίμησης των ελληνικών διπλωματικών κύκλων για την αντικειμενική στάση της. Ο Δημήτριος Κακλαμάνος, επιτετραμμένος στην Ελληνική Πρεσβεία της Ρώμης, σε εμπιστευτική αναφορά του προς το Υπουργείο των Εξωτερικών για τον Ιταλικό Τύπο, έγραφε χαρακτηριστικά: «… εκ των επαρχιακών εφημερίδων την πρωτίστην θέσιν, και εν σχέσει ακόμη προς τας εφημερίδας της Ρώμης, κατέχει ο “Corriere della Sera” του Μιλάνου, όστις είνε αναντιρρήτως ουχί μόνον η πληρεστέρα, καλλίτερον γραφόμενη και μάλλον διαδεδομένη Ιταλική εφημερίς, αλλά και εν εκ των σοβαρωτέρων οργάνων του ευρωπαϊκού τύπου».
Η πρωτότυπη σελίδα της Corriere della Sera με την ανταπόκριση του Olindo Bitetti
Στο άρθρο αυτό παραθέτουμε σε ελληνική μετάφραση την ανταπόκριση του Olindo Bitetti για τη μάχη του Καρά Ασμάκ, όπως δημοσιεύθηκε στην Corriere della Sera το Σάββατο 16 Νοεμβρίου 1912 [3 Νοεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο, που ίσχυε τότε στην Ελλάδα]. Η ανταπόκριση αναδημοσιεύθηκε λίγες ημέρες αργότερα από την εφημερίδα Νεολόγος Πατρών. Διαβάζοντας το κείμενό του, το οποίο είναι γραμμένο σε ενεστώτα, σχηματίζει κανείς την έντονη εντύπωση ότι ο Ιταλός δημοσιογράφος βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της μάχης και παρακολουθούσε τους ευζώνους και την ομάδα των «ανταρτών» του λοχαγού Μαζαράκη να εφορμούν και να διασώζουν τη σιδηροδρομική γέφυρα πριν προλάβουν να την ανατινάξουν οι Τούρκοι.
Η αντιπαραβολή με το αρχειακό υλικό, ωστόσο, φωτίζει τον αφηγηματικό τρόπο του δημοσιογράφου και τον χρόνο άφιξής του στο πεδίο όπου είχε διεξαχθεί η μάχη. Ο Σπυρίδων Κουτσούμπας, επικεφαλής του Στρατονομικού Αποσπάσματος της 7ης Μεραρχίας, αναφέρει στην έκθεση πεπραγμένων της υπηρεσίας του, την οποία συνέταξε στις 17 Οκτωβρίου 1915, ότι το απόγευμα της επομένης της μάχης, δηλαδή στις 21 Οκτωβρίου, οι άνδρες του —εκτελώντας προφανώς σχετικές διαταγές— απομάκρυναν από τη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία τον Olindo Bitetti και τους συναδέλφους του: τον G. J. Stevens, ανταποκριτή της Daily Telegraph, τον Haworth J. Woodley, ανταποκριτή και φωτογράφο του λονδρέζικου ειδησεογραφικού πρακτορείου Central News Agency, και τον Κωνσταντίνο Πούπτη, ανταποκριτή της Daily Chronicle, οι οποίοι είχαν μόλις καταφθάσει.
Αυτοί οι τέσσερις πολεμικοί ανταποκριτές, επομένως, δεν υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες της μάχης· έφθασαν στο πεδίο αφού τα όπλα είχαν σιγήσει και ο εχθρός είχε ήδη απομακρυνθεί προς τον Αξιό και πέρα από αυτόν, ενώ στο μεταξύ ολοκληρωνόταν η επίστρωση της σιδηροδρομικής γέφυρας του Λουδία για τη διέλευση των οχημάτων του ελληνικού στρατού. Πιθανότατα στο Πλατύ, στο κονάκι του μπέη όπου είχαν διανυκτερεύσει οι επιτελείς της 7ης Μεραρχίας, ενημερώθηκαν οι δημοσιογράφοι για τα καθέκαστα της μάχης από αξιωματικούς και από τον ίδιο τον μέραρχο, αντισυνταγματάρχη του Μηχανικού Κλεομένη Κλεομένους. Στη συνέχεια ο Bitetti επιστράτευσε τη δεινή δημοσιογραφική του πένα και τον ιστορικό ενεστώτα για να μετατρέψει τη στρατιωτική ενημέρωση σε ένα ολοζώντανο, κινηματογραφικό ανάγνωσμα για το ευρωπαϊκό κοινό.
Στην εισαγωγή της ανταπόκρισής του, ο Bitetti περιγράφει επίσης τις μεγάλες τεχνικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι πολεμικοί ανταποκριτές εκείνης της εποχής. Η περιγραφή του αναδεικνύει την αντίθεση με τη σημερινή ταχύτητα μετάδοσης των ειδήσεων από τα τηλεοπτικά κανάλια και το διαδίκτυο. Επί δέκα ημέρες δεκάδες ανταποκριτές, εγκλωβισμένοι στη Θεσσαλονίκη χωρίς πρόσβαση σε τηλέγραφο ή ταχυδρομικές υπηρεσίες, δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τις εφημερίδες τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο όγκος των τηλεγραφημάτων που περίμεναν να διαβιβαστούν είχε φτάσει τις 300.000 λέξεις. Το ελληνικό επιτελείο τούς επέτρεψε τελικά να επιβιβαστούν σε πολεμικό πλοίο και να μεταφέρουν τις ανταποκρίσεις τους στην Αθήνα. Από εκεί ο Bitetti μπόρεσε να τις διαβιβάσει στην εφημερίδα του στο Μιλάνο.
Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΟΥ OLINDOBITETTI
«Με τον ελληνικό στρατό της Μακεδονίας για την κατάληψη της Θεσσαλονίκης
(Από τον ειδικό απεσταλμένο μας)
ΑΘΗΝΑ, 15 Νοεμβρίου, ώρα 13.30
Στη Θεσσαλονίκη, η οποία ελπίζαμε ότι θα αποτελούσε τη Μέκκα των ανταποκριτών, μας περίμενε μια οδυνηρή απογοήτευση. Βρεθήκαμε εντελώς εγκλωβισμένοι: χωρίς τηλέγραφο, χωρίς ταχυδρομική υπηρεσία, χωρίς τη δυνατότητα να βγούμε από την πόλη. Καμιά πενηνταριά ανταποκριτές, από όλα τα έθνη, είχαν βρει τον τρόπο να φθάσουν εδώ, αλλά κανείς δεν είχε καταφέρει μέχρι σήμερα να αποδράσει, όπως ήταν και η γενική επιθυμία όλων. Καθώς οι πολεμικοί ανταποκριτές παρέμειναν για δέκα ημέρες χωρίς να μπορούν να επικοινωνήσουν με τις εφημερίδες τους, έχει συσσωρευτεί ένας τεράστιος όγκος τηλεγραφημάτων. Υπολογίζεται ότι πρέπει να διαβιβαστούν περίπου τριακόσιες χιλιάδες λέξεις. Για τον λόγο αυτό, το Επιτελείο αναγκάστηκε να μας επιτρέψει να επιβιβαστούμε σε ένα πολεμικό πλοίο, προκειμένου να μεταφέρουμε τις ανταποκρίσεις μας στην Αθήνα. Στα ακόλουθα τηλεγραφήματα, τα οποία λόγω των περιστάσεων μόλις σήμερα μπόρεσα να διαβιβάσω, οι αναγνώστες θα βρουν ένα πιστό ημερολόγιο των γεγονότων που οδήγησαν στην κατάληψη της Θεσσαλονίκης.
Ο διοικητής της 7ης Μεραρχίας, συνταγματάρχης του Μηχανικού Κλεομένης Κλεομένους, μαζί με το επιτελείο του έφιπποι στο Πλατύ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Η μάχη στον Λουδία
Κιρτζαλάρ [Άδενδρο], 4 Νοεμβρίου [22 Οκτωβρίου]
Βρισκόμαστε στη σιδηροδρομική γραμμή Μοναστηρίου–Θεσσαλονίκης, σε απόσταση μόλις τριάντα χιλιομέτρων από τον πολυπόθητο στόχο όλων των Ελλήνων. Φοβόμαστε ότι θα περάσουν αρκετές ημέρες ακόμη προτού καταφέρουμε να τον προσεγγίσουμε, επειδή όλες οι γέφυρες στον ποταμό Αξιό έχουν υπονομευθεί. Δεν θα είναι εύκολο εγχείρημα να περάσουν, δίνοντας μάχη, περισσότεροι από εξήντα χιλιάδες άνδρες πάνω από αυτοσχέδιες γέφυρες που ακόμη δεν υπάρχουν, καθώς οι πλωτήρες (ποντόνια) του μηχανικού δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν την ταχεία προέλαση του στρατού. Ίσως φθάσουν σήμερα.
Σας είχα ήδη αναφέρει ότι, ενώ ο Διάδοχος Κωνσταντίνος είχε φθάσει στα Γιαννιτσά, κατευθυνόμενος προς τον Αξιό, η άλλη μεραρχία της δεξιάς πτέρυγας του στρατού, η οποία είχε ξεκινήσει από την Κατερίνη, έφτασε στον Γιδά, πάνω στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Βέροια με τη Θεσσαλονίκη.
Έχοντας αναχωρήσει από τη Βέροια προχθές, 2 Νοεμβρίου [20 Οκτωβρίου], συναντήσαμε ακριβώς αυτή τη μεραρχία, η οποία αποτελεί τώρα την εμπροσθοφυλακή του στρατού. Προς τα στρατεύματα αυτά μας ώθησε ένας σφοδρός κανονιοβολισμός, ο οποίος, ξεκινώντας από τις έξι το πρωί, μας ανάγκασε να επισπεύσουμε την αναχώρησή μας από τη Βέροια, ενώ μαινόταν κατακλυσμιαία βροχή συνοδευόμενη από ισχυρότατο άνεμο. Χάρη σε μια ευτυχή σύμπτωση, διαθέτουμε τώρα ένα αυτοκίνητο· όμως, όπως κάθε ρόδο έχει τα αγκάθια του, ο οδηγός μας διακατέχεται από έναν ανήκουστο φόβο. Όσο ο βρυχηθμός των κανονιοβολισμών γίνεται πιο δυνατός και πλησιάζει, τόσο εκείνος εφευρίσκει προσχήματα για να επιβραδύνει την πορεία μας.
Ο λοχαγός Μαζαράκης με την ομάδα των «προσκόπων» που διέσωσαν τη σιδηροδρομική γέφυρα του Καρά Ασμάκ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Φτάνουμε επιτέλους στις δέκα το πρωί στον Γιδά. Μερικοί στρατιώτες μάς πληροφορούν ότι τα στρατεύματα, που απείχαν λίγα χιλιόμετρα και είχαν ξεκινήσει το πρωί από τον Γιδά, είχαν επιτεθεί στο χωριό Πλατύ, το οποίο βρίσκεται επίσης πλησίον της σιδηροδρομικής γραμμής Βέροιας–Θεσσαλονίκης, όπου ήταν οχυρωμένοι μερικές χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες με μια πεδινή πυροβολαρχία. Οι Έλληνες είχαν ήδη καταλάβει το Πλατύ, αλλά συνέχιζαν να απωθούν τους Τούρκους προκειμένου να τους εξαναγκάσουν να περάσουν τον ποταμό Λουδία (τουρκικά: Καρά Ασμάκ), όπου θα μπορούσαν να κυκλωθούν από τα προελαύνοντα στρατεύματα του Διαδόχου. Ταυτόχρονα, οι Έλληνες επεδίωκαν να αποτρέψουν την καταστροφή των γεφυρών.
Το Πλατύ στις φλόγες
Πρέπει να βιαστούμε για να προλάβουμε να δούμε αυτή την πιο ενδιαφέρουσα φάση της μάχης. Ο οδηγός, χλωμός από τον φόβο του, αρνείται να συνεχίσει. Αφού τον στολίσαμε με βρισιές, τον εγκαταλείπουμε στη μοίρα του. Επιστρατεύουμε όλες τις μηχανικές μας γνώσεις και καταφέρνουμε, τρανταζόμενοι πάνω στον φρικτό και λασπώδη δρόμο, να φτάσουμε στο Πλατύ· ένα χωριό που αποτελείται από λίγα σπίτια, εκ των οποίων τα μισά, χτυπημένα από το ελληνικό πυροβολικό, έχουν παραδοθεί στις φλόγες.
Στο κονάκι βρίσκουμε τον διοικητή της 7ης Μεραρχίας, τον συνταγματάρχη Κλεομένη, ο οποίος διευθύνει μαζί με το επιτελείο του τις κινήσεις των στρατευμάτων του. Μας δείχνει με ποιον τρόπο οι Τούρκοι απωθούνται από παντού.
Η ξύλινη οδική γέφυρα του Καρά Ασμάκ, η οποία καταστράφηκε από τους υποχωρούντες Τούρκους (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Η ατμόσφαιρα, εξαιτίας της βροχής, είναι σκοτεινή και εμποδίζει την ορατότητα σε μεγάλη απόσταση. Ωστόσο, η μάχη διεξάγεται σε μια πλατιά πεδιάδα, σχεδόν γυμνή από δέντρα, με αποτέλεσμα να μην είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς κάθε κίνηση.
Οι Τούρκοι βρίσκονται κοντά στον ποταμό Λουδία, πλησίον των δύο γεφυρών —της σιδηροδρομικής και της αμαξιτής οδού— οι οποίες απέχουν μεταξύ τους ένα χιλιόμετρο. Οι Έλληνες αναπτύσσονται σε έναν ευρύ ημικυκλικό σχηματισμό και, σφίγγοντας όλο και περισσότερο τον κλοιό, στοχεύουν στην κατάληψη των δύο προαναφερθεισών γεφυρών. Το ελληνικό πυροβολικό, έχοντας προσδιορίσει με ακρίβεια τις θέσεις του εχθρού, βάλλει με μεγάλη ευστοχία. Βλέπουμε τα βλήματα να πέφτουν όλα πολύ κοντά στις οθωμανικές θέσεις.
Αντίθετα, οι Τούρκοι βάλλουν σπάνια και πάντα άστοχα· οι βολές τους, όλες ανεξαιρέτως βραχείες, εκρήγνυνται πεντακόσια μέτρα πριν από τον στόχο. Οι Έλληνες πυροβολητές, βρεγμένοι ως το κόκαλο, εργάζονται αδιάκοπα αλλάζοντας θέσεις στα πυροβόλα τους, προχωρώντας από δεξιά προς τα αριστερά. Είναι τρεις πυροβολαρχίες των 75 χιλιοστών που βάλλουν εναλλάξ, χωρίς να πάψουν ποτέ να προξενούν φθορές στον εχθρό, ο οποίος πρέπει σίγουρα να έχει βαριές απώλειες, πλην όμως επανέρχεται με επιμονή για να ανακαταλάβει τις θέσεις που εγκατέλειψε.
Ο ηρωισμός των εθελοντών
Στις 13:00, ο συνταγματάρχης Κλεομένης διατάσσει τα πεζοπόρα τμήματα που βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή να κινηθούν για την τελική επίθεση, με σκοπό την κατάληψη των δύο γεφυρών. Οι Τούρκοι έχουν ήδη περάσει στην απέναντι όχθη του ποταμού, αλλά με την παραμικρή κίνηση του ελληνικού πεζικού προς τα εμπρός, απαντούν με καταιγιστικές ομοβροντίες τυφεκιοβολισμών. Τρεις ελληνικές πυροβολαρχίες διασταυρώνουν τα πυρά τους πλησίον των γεφυρών για να αναγκάσουν τους Τούρκους να υποχωρήσουν ακόμη περισσότερο. Την ίδια στιγμή, η ελληνική αριστερή πτέρυγα, αποτελούμενη από εύζωνες, κινείται για να επιτεθεί στη γέφυρα της αμαξιτής οδού, ενώ η δεξιά πτέρυγα, αποτελούμενη από εθελοντικά σώματα —τους λεγόμενους αντάρτες— προελαύνει προς τη σιδηροδρομική γέφυρα.
Οι Τούρκοι, βλέποντας πλέον ότι είναι αδύνατον να υπερασπιστούν άλλο τα δύο περάσματα του ποταμού, αποφασίζουν να τα καταστρέψουν. Προτού καν προλάβουν να φτάσουν οι εύζωνες, οι οποίοι προελαύνουν τρέχοντας, βλέπουμε ψηλές φλόγες να υψώνονται. Ο μέραρχος βγάζει μια κραυγή οργής: είναι η ξύλινη γέφυρα που καίγεται. Όταν φτάνουν οι εύζωνες, δεν έχει απομείνει παρά ένα τεράστιο, πύρινο καμίνι που φουντώνει από τον άνεμο. Οι Τούρκοι, προβλέποντας την υποχώρησή τους, είχαν προετοιμάσει μεγάλη ποσότητα εύφλεκτων υλών.
Απομένει όμως ακόμα η σιδηροδρομική γέφυρα, που είναι στέρεα κατασκευασμένη από σίδερο. Οι πυροβολητές εντείνουν εκεί τα πυρά τους για να απωθήσουν τους Τούρκους, οι οποίοι φαίνονται να προετοιμάζουν κάτι: ίσως δυναμίτιδα. Καμιά εικοσαριά αντάρτες, από τους πιο τολμηρούς, ορμούν ολοταχώς, ρισκάροντας τη ζωή τους από την έκρηξη των βομβών και των βλημάτων του ελληνικού πυροβολικού. Όμως οι πυροβολητές παρακολουθούν με προσοχή την προέλασή τους και παύουν το πυρ μόλις τους βλέπουν να φθάνουν στη γέφυρα. Λίγα λεπτά ακόμα και θα σημειωνόταν μια σφοδρή έκρηξη: το φυτίλι έχει σχεδόν καεί ολόκληρο. Οι γενναίοι εθελοντές ορμούν να κόψουν τα καλώδια, αλλά πληρώνουν ακριβά την τόλμη τους, καθώς οι Τούρκοι, βλέποντας το πυροβολικό να σταματά τις βολές του, προελαύνουν ξανά, αδειάζοντας τα Μάουζερ τους πάνω στο μικρό απόσπασμα: τέσσερις Έλληνες πέφτουν νεκροί, οι υπόλοιποι είναι όλοι τραυματισμένοι, εκτός από έναν αξιωματικό, ο οποίος καλπάζει έφιππος για να ειδοποιήσει το πυροβολικό να κατευθύνει τα πυρά του πέρα από το ποτάμι, ώστε να εμποδίσει τον εχθρό να προελάσει εκ νέου και να επιχειρήσει ξανά την καταστροφή της γέφυρας.
Ο βρυχηθμός των κανονιών ξαναρχίζει. Οι αντάρτες προελαύνουν και πάλι· η γέφυρα είναι στα χέρια τους. Η ημέρα στέφεται με επιτυχία. Τα στρατεύματα προωθούνται όλα μέχρι τις όχθες του ποταμού, καταδιώκοντας τους Τούρκους που υποχωρούν εσπευσμένα.
Γύρω στις τέσσερις το απόγευμα η μάχη έχει τελειώσει. Αντάρτες και εύζωνοι καταδιώκουν ακόμα τους φυγάδες, συλλαμβάνοντας μερικούς αιχμαλώτους.
Πηγαίνουμε μαζί με το επιτελείο να επισκεφθούμε τις καταληφθείσες θέσεις· περνάμε τη γέφυρα και βρίσκουμε το έδαφος στρωμένο με πτώματα Τούρκων, περισσότερα από διακόσια. Οι ελληνικές απώλειες, αντίθετα, ανέρχονται σε περίπου σαράντα νεκρούς και τραυματίες.
Τμήματα της 7ης Μεραρχίας στις δύο όχθες του Καρά Ασμάκ μετά τη μάχη. Διακρίνεται η ανωδομή της σιδηροδρομικής γέφυρας (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Η κατάληψη του Κιρτζαλάρ
Το ίδιο κιόλας βράδυ αρχίζει η διέλευση όλων των στρατευμάτων μέσω της σιδηροδρομικής γέφυρας, με σκοπό την κατάληψη του χωριού Κιρτζαλάρ.
Καθώς δεν είναι πλέον δυνατή η χρήση της αμαξιτής οδού εξαιτίας της καμένης γέφυρας, τόσο το πυροβολικό όσο και οι εφοδιοπομπές με τα αυτοκίνητα αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν αυτό το πέρασμα. Τις μεγαλύτερες δυσκολίες αντιμετωπίζουν τα αυτοκίνητα, τα οποία, καθώς οδηγούνται μέσα από βαλτώδη λιβάδια, συχνά βουλιάζουν και απαιτείται η επιστράτευση βοδιών για τον απεγκλωβισμό τους.
Τελικά, ολόκληρη η μεραρχία μαζί με την εφοδιαστική φάλαγγα [επιμελητεία] βρίσκεται στις 3 Νοεμβρίου [21 Οκτωβρίου] στο Κιρτζαλάρ, αναμένοντας τη διαταγή προέλασης. Έχοντας διαβεί τον μικρό ποταμό Λουδία, απομένει τώρα ο μεγάλος ποταμός Αξιός, τις γέφυρες του οποίου οι υποχωρούντες Τούρκοι λέγεται ότι έχουν καταστρέψει ολοσχερώς.
Ο Διάδοχος και αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού Κωνσταντίνος Α’ με το επιτελείο του στον σιδηροδρομικό σταθμό του Κιρτζαλάρ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Ολόκληρη η ημέρα κυλά χωρίς να ακουστεί ο βρυχηθμός των κανονιών. Ο καιρός έχει βελτιωθεί και, προς το βράδυ, επιτρέπει την αποκατάσταση της οπτικής επικοινωνίας [με οπτικό τηλέγραφο] με το στράτευμα του Διαδόχου, που βρίσκεται στα αριστερά μας, σε απόσταση περίπου δέκα χιλιομέτρων στον Αξιό. Στο στρατόπεδό μας διαβεβαιώνουν ότι τα στρατεύματα του αρχιστρατήγου, κατά τη διάρκεια της χθεσινής μάχης, κατάφεραν να αποκόψουν την υποχώρηση των Τούρκων και να απωθήσουν περίπου δύο χιλιάδες από αυτούς μέσα στους βάλτους, όπου θα βρήκαν βέβαιο θάνατο.
Βλέπουμε μακριά να καίγονται δύο χωριά.
Τα ελληνικά στρατεύματα, μετά από τόσες ημέρες πορείας και μαχών, συχνά υπό κακοκαιρία, αντέχουν θαυμάσια· το ηθικό τους είναι εξαιρετικά υψηλό· οι στρατιώτες συζητούν με απόλυτη φυσικότητα το ενδεχόμενο να περάσουν τον ποταμό Αξιό κολυμπώντας. Για όποιον γνωρίζει πόσο κρυουλιάρηδες είναι οι Έλληνες, μια τέτοια πρόθεση, με το ψύχος να μας παγώνει αυτή τη στιγμή, δείχνει πόσο ζεστάθηκαν οι ψυχές τους.
Σήμερα το πρωί που ξυπνήσαμε, βρεθήκαμε σχεδόν μόνοι. Ολόκληρη η μεραρχία, αφού μάζεψε τις σκηνές της, προελαύνει προς τον Αξιό. Πότε θα τον περάσουμε; Πότε θα μπορέσουμε να στείλουμε αυτά τα τηλεγραφήματα; Να δύο ερωτήματα στα οποία αδυνατούμε να απαντήσουμε· σκεφτήκαμε να καταφύγουμε ακόμα και σε ένα αργοκίνητο μέσο, σε έναν απλό πεζοπόρο, για να τα στείλει στη Λάρισα. Δεν καταφέραμε όμως ακόμα να βρούμε κανέναν· αυτοί οι χωρικοί έχουν εξαφανιστεί όλοι: φεύγουν μαζί με τους Τούρκους. […]»
Αντί επιλόγου
Εκατόν δεκατέσσερα χρόνια μετά από εκείνες τις βροχερές ημέρες του Οκτωβρίου του 1912, η ανταπόκριση του Bitetti μάς προσφέρει κάτι περισσότερο από μια απλή εξιστόρηση της μάχης που διεξήχθη στο Πλατύ και στη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία. Μας επιτρέπει να γνωρίσουμε τις συνθήκες εργασίας και τις τεχνικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι πολεμικοί ανταποκριτές εκείνης της εποχής, υπό το καθεστώς της κρατικής λογοκρισίας. Παρ’ όλα αυτά, η ικανότητά τους να αφομοιώνουν τις μαρτυρίες και να τις μετατρέπουν σε ζωντανά, γεμάτα ένταση ρεπορτάζ συνέβαλε ώστε η ελληνική προέλαση να βρεθεί στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Σήμερα, στην εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας και της ακαριαίας μετάδοσης της είδησης, η «οδύσσεια» αυτών των ανταποκριτών φαντάζει μακρινή. Παραμένει, όμως, μια πολύτιμη υπενθύμιση για το πώς γράφτηκε η Ιστορία, τόσο στα λασπωμένα πεδία των μαχών της Μακεδονίας όσο και στις γεμάτες μελάνι σελίδες του διεθνούς Τύπου.
Πηγές
Εφημερίδα Corriere della Sera, Σάββατο 16 Νοεμβρίου 1912, σελίδα 3.
Αρχείο Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ/ΓΕΣ), φάκελος 1668/ΙB/1: «Έκθεσις πεπραγμένων της Στρατονομίας της 7ης Μεραρχίας από της κηρύξεως της επιστρατεύσεως μέχρι τις 15 Νοεμβρίου 1912».
Ιστορικό και Διπλωματικό Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών, Αρχείο Κεντρικής Υπηρεσίας, 1912: φάκελοι 60/2, 61/1 και 117/1· 1913: φάκελοι 32/2, 77/2 και 77/5.
Iakovos Michailidis, «Reporting from the Frontline: The war correspondents in the Balkan Wars (1912–1913)», Media History, 2018. DOI: 10.1080/13688804.2018.1519389.
