Ανοίγει μια λεπτή ρωγμή στον χρόνο κάθε άνοιξη, μέσα από την οποία το Φως επιλέγει να υποχωρήσει εκούσια «εν σκοτεινοίς», καθώς η φύση οργιάζει γύρω από έναν άδειο σταυρό κι η γη μυρίζει νιότη και θάνατο. Μέσα σ’ αυτήν την ατμόσφαιρα, η ακολουθία του Επιταφίου οδηγεί την κατ’ Ανατολάς παράδοση ν’ αναζητά τα ανθρώπινα όρια στο χείλος του αβυσσαλέου πόνου. Απόψε, η νύχτα διπλασιάζεται στο πένθιμο φως των κεριών πάνω απ’ το νοτισμένο χώμα. Ήταν, άλλωστε, ο Άγιος Επιφάνιος Κύπρου που συνέλαβε τον παλμό αυτής της φρικτής και παράδοξης εσπέρας, διερωτώμενος «Τι τούτο; Σήμερον σιγή πολλή εν τη γη, σιγή πολλὴ και ηρεμία λοιπόν, ότι ο Βασιλεύς υπνοί». Οι κραυγές του Μαρτυρίου κατακάθισαν σε μίαν ορυκτή ακινησία. Ο τάφος απλώνει τη δική του άτεγκτη γεωμετρία κι οι συνοδοιπόροι αφήνονται στη σκιά ενός κόσμου που μόλις έχασε το κέντρο του.
Ο Ευστάθιος Λιανός Λιάντης είναι αν. καθηγητής Γεωπολιτικής της Θρησκείας και Θρησκευτικής Διπλωματίας του Πανεπιστημίου Αθηνών
Η σκέψη μας πασχίζει ανέκαθεν να εξημερώσει το άγνωστο κατασκευάζοντας νοητά οχυρά. Πλάθουμε εσχατολογικά οράματα και συνεκτικά φιλοσοφικά συστήματα, προκειμένου ν’ αντέξουμε το βάρος της θνητότητας, πιστεύοντας πως η Ιστορία διαθέτει εγγενή σκοπό. Το σκοτάδι της συγκεκριμένης νύχτας κατεδαφίζει σαρωτικά αυτά τα καταφύγια. Ο πυρήνας των πρώτων πιστών βίωσε την ολοκληρωτική διάψευση κάθε προσδοκίας, καθώς η νικηφόρος πορεία προς τη λύτρωση συνετρίβη πάνω στον βράχο του Γολγοθά. Εκείνην τη στιγμή, η βεβαιότητα παραχώρησε τη θέση της σ’ έναν πρωτόγονο, εντελώς σωματικό τρόμο. «Πέπαυται τόλμα Μαθητών». Το ιστορικό γίγνεσθαι αρνήθηκε να υπακούσει στην υπόσχεση της Σωτηρίας, συνθλίβοντας το όραμα κι επιτρέποντας στον φόβο της εγκατάλειψης να κυριαρχήσει ανεμπόδιστος.
Κάπου ανάμεσα στο Σώμα και τον Τάφο χωράει ολόκληρη η θλίψη του κόσμου. Ο υμνωδός μεταβολίζει το μέγα χωρικό αίνιγμα και το τρέπει σε θρήνο. Κλαίει τον Δημιουργό των αστερισμών, που δέχεται να μικρύνει ως την ασφυξία του χώματος. Σαν να εκδικείται η ύλη το άπειρο, κι ο Αχώρητος να χωρά στην ελάχιστη σχισμή ενός τάφου· «συστείλαί σε, τον αχώρητον εν μνήματι σμικρώ». Οι μαθητές βρέθηκαν ξαφνικά εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις. Στη μία πλευρά, στεκόταν η νωπή ανάμνηση των θαυμάτων, η ζωντανή, ακόμα, ηχώ της διδασκαλίας, που υποσχόταν την υπέρβαση της φθοράς. Στην άλλη πλευρά, ορθωνόταν ο παγωμένος όγκος της απώλειας με τον Λόγο λάφυρο στα χέρια της φθοράς. Το άρτιο κάλλος κειτόταν ολότελα ξένο προς τη ζωή. Κι όσο η συνείδηση ζητούσε πέρασμα τόσο το κενό άνοιγε την ανέκφραστη έκτασή του κι έμενε εκεί, άθικτο. Το σκοτάδι απαιτούσε να βιωθεί στην ολότητά του, δίχως καμίαν εγγύηση για την αυριανή ημέρα.
Όταν το φως υποχωρεί, τα όρια των πραγμάτων διαλύονται κι η όραση χάνει τη συνήθη ευκρίνειά της, αναγκάζοντας τον νου να πλάθει σκιές. Η κάθοδος στον Άδη συνεπάγεται την απώλεια κάθε ελέγχου, την πλήρη παραίτηση από κάθε αξίωση ισχύος απέναντι στο άγνωστο. Στον κλειστό χώρο του μνημείου, η ύπαρξη στερείται τα συνήθη ερείσματά της. Η εκκλησιαστική ποίηση, αντιλαμβανόμενη το βάρος αυτού του υπαρξιακού μετεωρισμού, μεταφέρει τη θεολογία στο εμπειρικό επίπεδο του μητρικού σπαραγμού. Το μοιρολόι για το γλυκύ έαρ, τη γλυκιά άνοιξη, η οποία βασιλεύει πια κάτω από το χώμα, γειώνει το θείο δράμα στο μέτρο του ανθρώπου. Αναγκάζει το άτομο να αισθανθεί την ευθραυστότητά του απέναντι στην τεράστια, ανεξερεύνητη σιωπή του σύμπαντος.
Ο νεωτερικός κόσμος ζει μέσα στην ευμένεια της αδιάκοπης προόδου, εξορίζοντας συστηματικά το πένθος απ’ όλες τις πτυχές του βίου, προκειμένου ν’ αποφύγει την επαφή με το τραύμα. Η παράδοση της Μεγάλης Παρασκευής, στον αντίποδα αυτής της τακτικής, επιβάλλει την άφοβη σπουδή στην οδύνη. Αξιώνει σεβασμό απέναντι στη θνητότητα, επιτρέποντας στον πόνο να αναπνεύσει χωρίς εφήμερα, παυσίπονα αφηγήματα. Η σιγή της επιτάφιας νύχτας αισθητοποιείται ως διαρκής μνημείωση της ανθρώπινης περατότητας. Τα χέρια, που θα σηκώσουν τον λίθο, είναι ακόμη τυλιγμένα σε σάβανα. Όμως, η γη διψά στο κατώφλι του μνήματος. Ακούμε ήδη τον χτύπο από το πέλμα του Θεού, που περπατά στα σκοτεινά, αναζητώντας πέρασμα προς το φως· «Ναι έρχομαι ταχύ. Αμήν, ναι έρχου, Κύριε Ιησού».
Όπως κάθε χρόνο, στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, όλο το Χριστιανορθόδοξο ποίμνιο συρρέει στις εκκλησίες, όπου με κατάνυξη παρακολουθεί και μετέχει πνευματικά στην αναπαράσταση του λυτρωτικού για την ανθρώπινη ύπαρξη Θείου Δράματος.
Στη μέθεξη τούτη του πιστού με όλα τα στάδια που οδηγούν στη σταυρική πορεία κι από εκεί στο ασύλληπτο θαύμα της Ανάστασης, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η απαράμιλλη μυσταγωγία που δημιουργούν οι ψαλμοί κι οι ύμνοι που αναπέμπονται από τους ψάλτες και τους κληρικούς. Είναι η κατανυκτική μελωδία τούτων των σεπτών ασμάτων, η άκρατη λυρικότητα κι ο άχραντος, θείος, συμβολισμός τους, που πλημμυρίζουν με την ανείπωτη υποβλητικότητά τους τις ψυχές των πιστών, που συμμετέχουν στο λειτουργικό δράμα που εξελίσσεται μέσα στις εκκλησιές και ζωπυρώνει το θρησκευτικό συναίσθημα με το κάλλος της εμπνευσμένης από το ένθεο πάθος δημιουργίας.
Η ψαλτική τέχνη κι η καλλιέργεια του βυζαντινού μέλους έχει μία μακρά παράδοση, αλλά δεν είναι μόνο ένα συμπληρωματικό κομμάτι στην ορθόδοξη λειτουργία. Έχει μία αυτόνομη μουσική αξία, που μάλιστα στα πρόσωπα μεγάλων εκτελεστών, όπως οι Σίμων Καρράς και Λυκούργος Αγγελόπουλος έχουν έχουν βρει όχι μόνον μεγάλους εκτελεστές και συνεχιστές της, αλλά κυρίως μεγάλους δασκάλους κι εμπνευστές για τη συνέχισή της από τις νεότερες γενιές. Η ψαλτική τέχνη δεν είναι απλά μία τεχνική κι η μαθητεία δεν είναι ένας επαγγελματικός προσανατολισμός, ούτε και μία ροπή ενός θεοσεβούς προς την υμνολογία. Παράλληλα με τη θρησκευτική αποστολή είναι συνάμα και μία μουσική τέχνη, που η Εκκλησία και οι θεολογικές σχολές, αλλά και άλλοι θεσμοί, όπως Ωδεία, αντιλαμβάνονται πως πρέπει να υπηρετούν και να επικοινωνούν, διασώζοντας και τη μελικότητα, την μουσική υψιπέτεια, αλλά και την αισθητική και θρησκευτική διάσταση της βυζαντινής μουσικής. Μία αποστολή, που με πολλά προγράμματα, που περιλαμβάνουν μαθήματα ιστορίας και μουσικολογίας, πολλά εργαστήρια κι εκδηλώσεις, που πέρα από τα λειτουργικά καθήκοντα της ψαλτικής, βοηθούν να εξακτινώνεται η μοναδική αυτοτελής μουσική μεγαλοσύνη του βυζαντινού μέλους.
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε σε τρεις από τους σημαντικότερους φορείς που επί χρόνια άοκνα κι επάξια διδάσκουν, καλλιεργούν και διαδίδουν το βυζαντινό μέλος: Το Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, το Τμήμα Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών και το τμήμα Βυζαντινής Μουσικολογίας του Παν/μιου Αθηνών (ΕΚΠΑ), το οποίο μάλιστα λειτουργεί και ειδικό επιμορφωτικό πρόγραμμα με τίτλο: «Βυζαντινή Μουσική: Από τη Φιλοσοφία στην Πράξη», το οποίο ξεκινά στις 22 Απριλίου.
Μαθητές από 10 έως 70 ετών!
Αλλά εύλογα γεννάται το ερώτημα: Σε ποιούς απευθύνονται τούτες οι σχολές; Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γιώργη-Βύρωνα Δάβο ο Γεν. Διευθυντής του Ιδρύματος Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και διευθυντής της Σχολής Βυζαντινής Μουσκής του Ιδρύματος, Αρχιμανδρίτης π. Ειρηναίος Νάκος: «Το ίδρυμα μουσικής της ιεράς αρχιεπισκοπής Αθηνών απευθύνεται σε όλους τους φιλόμουσους νέους, νέες και μεγαλύτερους που αισθάνονται την ανάγκη να ασχοληθούν με το ποιητικό μέρος της θεολογίας των πατέρων της εκκλησίας μας που ντύνονται με τη μουσική των Ελλήνων, τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική η οποία επίσης ντύνει μουσικά και τα παραδοσιακά μας τραγούδια!».
Το ίδιο, «σε όλους ανεξαιρέτως» απαντά κι ο Παναγής Μιχαλιτσιάνος , διευθυντής του Τμήματος Βυζαντινής Μουσικής του Ωδείου Αθηνών, προσθέτοντας πως «μόνες προϋποθέσεις, το σχετικο φωνητικό τάλαντο και η ακουστική αντίληψη. Η Βυζαντινή Μουσική, αλλά και κάθε είδους μουσική, σχεδόν όλες τις φορές εκκινεί απο την αναζήτηση του μαθητή να ανακαλύψει τι είναι αυτο που ακουει και τον μαγεύει, τον ταξιδεύει, του γεννά ερωτήματα και απαντήσεις, του μιλά στην καρδιά και το νου. Η επαγγελματική απασχόληση είναι κάτι που ενδεχομένως να προκύψει στην πορεία. Εάν ξεκινήσει όμως, κανείς με αυτό το σκεπτικό, το πιθανότερο είναι πως θα αποτύχει».
Την πτυχή της «ουσιαστικότερης γνωριμίας με τις ποικίλες πτυχές και παραμέτρους του ελληνικού μουσικού πολιτισμού» προσθέτει κι ο Αχιλλέας Χαλδαιάκης, καθηγητής Βυζαντινής Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, ως μία επιπλέον παράμετρο, πέρα από την επιθυμία «όλων ανεξαιρέτως» όσων «γνωρίζουν ή επιθυμούν να μάθουν την τέχνη της ψαλτικής σε επίπεδο θεωρίας και πράξης».
Μπορεί μεν το πρόγραμμα του Τμήματος του ΕΚΠΑ, ως πιο εξειδικευμένο, να απευθύνεται «σε ηλικίες από 18 και άνω», στα άλλα δύο τμήματα όμως, της Ιεράς Αρχιεπισκοπής και του Ωδείου, το ενδιαφέρον είναι μεγάλο και καλύπτει ένα ευρύ ηλικιακό φάσμα: «Έχουμε μαθητές, γυναίκες και άνδρες, από την ηλικία των 10 ετών μέχρι και την ηλικία των 70!», τονίζει ο π. Ειρηναίος Νάκος, ενώ ο κ. Μιχαλιτσιάνος δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως «στα μαθήματα συμμετέχουν άνθρωποι όλων των ηλικιών. Με ιδιαίτερη χαρά βλέπουμε και όλο και περισσότερες γυναίκες να εκδηλώνουν ενδιαφέρον».
Εξωστρέφεια με δημόσιες εκδηλώσεις και συναυλίες για το κοινό
Αλλά ποιό είναι το ενδιαφέρον του κοινού και κυρίως, των φορέων για τη βυζαντινή μουσική έξω από το λειτουργικό κομμάτι της και το προσωπικό ενδιαφέρον; Οι ίδιες οι Σχολές δείχνουν σημαντική εξωστρέφεια και πλησιάζουν το ευρύτερο κοινό, προβάλλοντας το έργο τους και παρουσιάζοντας και τη μουσική σημασία του βυζαντινού μέλους, πέρα από τη λειτουργική του διάσταση.
«Το ενδιαφέρον από δήμους και περιφέρειες είναι αρκετά μεγάλο με πρωταγωνιστή βέβαια την ιερά αρχιεπισκοπή Αθηνών η οποία έχει αναλάβει την κάλυψη των διαφόρων λειτουργικών αναγκών, αλλά και από ιδιώτες οι οποίοι συνδράμουν σε συναυλίες και μουσικές εκδηλώσεις», υπογραμμίζει ο π. Ειρηναίος Νάκος. Από την πλευρά του ο κ. Μιχαλιτσιάνος σημειώνει: «Το ίδιο το Ωδείο εκτιμά και στηρίζει τη δουλειά και την προσπάθεια που καταβάλλεται στο τμήμα. Ωστόσο, θεωρώ ότι σε επίπεδο Πολιτείας η Βυζαντινή Μουσική δεν κατέχει ακόμη τη θέση που της αρμόζει στο πολιτιστικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Πρόκειται για μια υπερχιλιετή μουσική παράδοση, η οποία δεν τυγχάνει της προβολής και του ενδιαφέροντος που θα της αναλογούσαν».
Την ιδιαίτερη σχέση που αφορά το ενδιαφέρον για τη βυζαντινή μουσική και για τα δικά του μαθήματα στο ΕΚΠΑ τονίζει ο κ. Χαλδαιάκης καθώς «τα παρακολουθούν όσες και όσοι εγγράφονται στο Τμήμα κατόπιν επιτυχίας τους στις πανελλήνιες εξετάσεις ή κατόπιν κατατακτηρίων εξετάσεων». Βέβαια, υπογραμμίζει, στο πλαίσιο της μουσικής παιδείας «υφίσταται γενικότερο ενδιαφέρον για τις επιμέρους μουσικές δραστηριότητες του Τμήματος και από διάφορους κατά καιρούς φορείς, σε εκδηλώσεις των οποίων συμβάλλουν τα μουσικά σχήματα του Τμήματος».
Για τον λόγο αυτό, οι Σχολές αυτές της Βυζαντινής Μουσικής πέρα από τα μαθήματα διοργανώνουν μία πλειάδα από δραστηριότητες, συναυλίες κι εκδηλώσεις. «Η σχολή διοργανώνει πρωτίστως, μαθητικές συναυλίες, ούτως ώστε να υπάρχει εξωστρέφεια της σπουδής των μαθητών μας, αλλά και μεγάλες συναυλίες και παρουσιάσεις τόσο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών όσο και πρόσφατα στο Ηρώδειο», μας ενημερώνει ο π. Ειρηναίος Νάκος. Ο δε, κ. Μιχαλιτσιάνος τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως «η Σχολή οργανώνει καποιες συναυλίες, ιδίως την περιοδο προ της Μεγάλης Εβδομάδας», προσθέτοντας ότι «συντομα επιθυμώ να ξεκινησουμε και καποιο κυκλο σεμιναρίων, που άλλα θα απευθύνονται στους γνώστες της ψαλτικής και άλλα και σε ευρύτερο κοινό».
Όσο για το τμήμα του ΕΚΠΑ, ο κ. Χαλδαιάκης τονίζει πως «εκτός από τα μαθήματα, οργανώνονται ερευνητικά ακαδημαϊκά προγράμματα, αλλά και πρακτικές ασκήσεις των φοιτητών και φοιτητριών σε παιδαγωγικές δομές, καθώς τέλος και συναυλίες βυζαντινής μουσικής, από τον αντρικό και τον γυναικείο χορό του Τμήματος».
Η σημασία των ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας
Αλλά τις ημέρες τούτες βρισκόμαστε στην περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα. Μία εβδομάδα, που χάρις σε τούτο το μέλος–το οποίο που για ν’ ακολουθήσουμε τον λυρισμό του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή, που ένιωθε στους ομότεχνούς του της υμνωδίας τη μεγαλοπρέπεια του ρήματος και της μελωδίας– «με τες λειτουργικές φωνές και συμφωνίες(…)» ο νούς μας «πιαίνει σε τιμές μεγάλες της φυλής μας,/στον ένδοξό μας Βυζαντινισμό». Ποιά είναι η μελική και συμβολική σημασία των ύμνων αυτών στη λειτουργία του Θείου Δράματος και στη βεβαίωση του χριστιανικού αισθήματος στα στήθη και το πνεύμα των πιστών;
«Ας φανταστούμε πως βρισκόμαστε μέσα σ’ έναν ιερό ναό σε μία ακολουθία μίας ώρας, χωρίς βυζαντινή μουσική, δηλαδή ακούγοντας μόνο ανάγνωση από το ποιητικό κείμενο, το αποτέλεσμα θα ήταν στο πρώτο τέταρτο ή εικοσάλεπτο να έχουμε ήδη επιβληθεί σε σωματική και ψυχική κούραση, η μουσική τι έρχεται να κάνει; επενδύει τα ποιητικά κείμενα και ανάλογα με το νόημα των κειμένων αυτών χρησιμοποιεί τους αυτούς ήχους της βυζαντινής μουσικής ούτως ώστε τα κείμενα να έρχονται πιο εύκολα, όμορφα & καρδιακά στην ψυχή του πιστού! Είμαι βέβαιος πως όλοι, ακόμα και οι πιο χαλαροί ξέρουν να ψάλλουν το “Η ζωή εν τάφω” και το “Χριστός Ανέστη”», μας περιγράφει εύγλωττα ο Αρχιμανδρίτης π. Ειρηναίος Νάκος.
Στην απαράμιλλη σημασία και αξία των ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας πλειοδοτεί κι ο κ. Μιχαλιτσιάνος, υπογραμμίζοντας πόσο αυτή η περίοδος «αποτελεί το αποκορύφωμα του λατρευτικού έτους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, με τους ύμνους να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη βίωση των Παθών και της Αναστάσεως. Πρόκειται για υμνογραφικά αριστουργήματα, υψηλής αισθητικής και νοήματος, που η βυζαντινή μελωδία, με την κατάλληλη επιλογή των ήχων, έρχεται για να τα ντύσει και να τα λαμπρύνει ακόμη περισσότερο. Και όλα αυτά, με σκοπό τη βίωση των Αχράντων Παθών, της Σταύρωσης και της Ανάστασης του Χριστού».
Όπως εμπεριστατωμένα τονίζει κι ο κ. Χαλδαιάκης «κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα βιώνεται μια νοητή οδοιπορία (με τη συνδρομή της εικόνας [των δρωμένων, της εικονογραφίας] και του ήχου [του λόγου (υμνογραφίας), του μέλους και του ρυθμού]) στο θείο Πάθος». Όπως τονίζει: «Με τον λόγο και το μέλος [μέσα σε μιαν αέναη ανακύκληση των βυζαντινών ήχων», τα «πυκνά θέματα», που η «υμνογραφία συγκεντρώνει ό,τι εκλεκτό και ανυπέρβλητο συνέθεσαν οι ποιητές της Εκκλησίας», η μουσική «φτάνει στο αποκορύφωμά της κι ο πιστός (ακροατής και μέτοχος παρακολουθεί συμβολικά και πραγματικά την ήρεμη πορεία του Ιησού προς το εκούσιο πάθος και την Ανάσταση». Και προσθέτει: «Μπροστά στο θεολογικό και πνευματικό βάθος των ιερών τελετών μόνο η ιερή σιγή του θάμβους θα άρμοζε. Τα μεγάλα προκαλούν πάντοτε δέος. Είναι τόσο ανθρώπινο, αλλά και τόσο θεοπρεπές το συναίσθημα αυτό». Και καταλήγει λέγοντας πως «έχουμε εδώ ένα ‘μοναδικό ως προς την αρτιότητά του μουσικο-λατρευτικό πρόγραμμα πνευματικής χειραγώγησης και μυσταγωγίας» που «η Εκκλησία χρησιμοποιεί δεξιότατα για να οδηγήσει μυστικά τους πιστούς στην ένδοξη Ανάσταση του Χριστού’ κι όπως λέει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, μεταβαίνοντας από τους άλλους ύμνους στους ύμνους της Μ. Εβδομάδας ‘μεταβαίνουμε από τα απλά άσματα στα άσματα των ασμάτων… και από φωνές αγγελικές και χερουβικές σ’ αυτά τα λόγια του Θεού’».
Μέσα από τις σχολές Βυζαντινής μουσικής, το είδος αυτό αποκτά μία πλατύτερη σημασία. Ανακτά την κορυφαία θέση που κατέχει στην παράδοση της ελληνικής μουσικής, σαν ένα όργανο μετάδοσης όχι μόνον της φωτοδότρας πίστης, αλλά και της γλώσσας και του πνεύματος του πολιτισμού μας, τα οποία κράτησε ζωντανά ακόμη και σε δύσκολους καιρούς. Το βυζαντινό μέλος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της παραδοσιακής μουσικής μας και πάντα θα συνεχίζει να υπηρετεί τόσο τα εκκλησιαστικά, όσο και τα κοσμικά της αιτήματα. Κι οι σχολές βυζαντινής μουσικής αποδεικνύουν πως υπηρετούν αυτήν την υψηλή αποστολή.
Γιώργης-Βύρων Δάβος
ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ:
1)Πλάνα από συναυλία Τμήματος Βυζαντινής Μουσικής Ωδείου Αθηνών (ΠΗΓΗ ΑΠΕ-ΜΠΕ κάμερα Κ. Σοροβός)
Στις καλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης κατέταξε την Ελλάδα η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μιλώντας σε εκδήλωση του Ταμείου ενόψει της Εαρινής Συνόδου, σύμφωνα με ενημέρωση από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον Έλληνα υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, επισημαίνοντας ότι η εκλογή του στην προεδρία του Eurogroup επιβεβαιώνει την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας και την ενισχυμένη παρουσία της στον πυρήνα των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Παράλληλα, αναφερόμενη στην κρίση της προηγούμενης δεκαετίας και στις δύσκολες μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν, η κ. Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι η πρόοδος της Ελλάδας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η πολιτική βούληση, η συνέπεια και η προσήλωση στις αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν σε ισχυρή ανάκαμψη.
Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Θέλω να κάνω μια ιδιαίτερη αναφορά σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία. Βρέθηκαν σε μια τεράστια κρίση, την κρίση της ευρωζώνης. Είμαι πολύ ευγνώμων στις ομάδες μας στο ΔΝΤ για τη δουλειά που έκανε το Ταμείο με αυτές τις χώρες. Και δείτε τις τώρα: είναι από τις οικονομίες με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη. Και πώς το κατάφεραν; Σφίγγεις τα δόντια, κάνεις τα δύσκολα, παίρνεις τους ανθρώπους μαζί σου. Και το γεγονός ότι σήμερα ο πρόεδρος της ευρωζώνης είναι ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών το επιβεβαιώνει. Η πολιτική βούληση, η δέσμευση και η ικανότητα να κάνεις δύσκολες μεταρρυθμίσεις, αποδίδουν».
Τρεις διαφορετικές μελέτες διαπιστώνουν λιγότερο γνωστούς παράγοντες που συντελούν σε χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας: τη φυτοφαγική διατροφή, την αυξημένη σωματική δραστηριότητα, τον επαρκή ύπνο, αλλά και την αισιοδοξία.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of the American Geriatrics Society», επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα για 9.071 γνωστικά υγιή άτομα που συμμετείχαν στην αμερικανική Μελέτη Υγείας και Συνταξιοδότησης και παρακολουθήθηκαν για έως και 14 χρόνια και διαπίστωσαν ότι η αυξημένη -σε σχέση με τον μέσο όρο- αισιοδοξία συσχετίστηκε με 15% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, έπειτα από προσαρμογή των αποτελεσμάτων για ηλικία, φύλο, εθνικότητα, εκπαίδευση, κατάθλιψη και σοβαρές παθήσεις.
Η υιοθέτηση μιας υγιεινής φυτοφαγικής διατροφής, ακόμα και σε ηλικία άνω των 60 ετών, σχετίζεται επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας σε σύγκριση με την κατανάλωση φυτοφαγικής διατροφής χαμηλότερης ποιότητας. Αντίθετα, η κατανάλωση μιας ανθυγιεινής φυτοφαγικής διατροφής, πλούσιας σε πρόσθετα σάκχαρα, επεξεργασμένα δημητριακά και πατάτες που καταναλώνονται ως μέρος επεξεργασμένων γευμάτων ή fast food, σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Τα παραπάνω προκύπτουν από μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας Neurology και στην οποία συμμετείχαν 92.849 άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 59 έτη στην αρχή της. Μια υγιεινή φυτοφαγική διατροφή δίνει προτεραιότητα στα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα φυτικά έλαια, τους ξηρούς καρπούς και τα όσπρια.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια διατροφής στην αρχή της μελέτης και έπειτα παρακολουθήθηκαν για έντεκα χρόνια κατά μέσο όρο. Οι επιστήμονες διευκρινίζουν πάντως ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η κατανάλωση μιας φυτικής διατροφής υψηλότερης ποιότητας προκαλεί χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, απλώς δείχνει μια συσχέτιση.
Σωματική δραστηριότητα και ύπνος
Μια άλλη μετα-ανάλυση 69 ερευνών που αφορούν εκατομμύρια ενήλικες ηλικίας 35 ετών και άνω, αναδεικνύει τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας και της διάρκειας ύπνου για τη μείωση του κινδύνου άνοιας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης PLOS One, η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο λιγότερος χρόνος καθιστικής ζωής και ο νυχτερινός ύπνος διάρκειας 7-8 ωρών μειώνουν τον κίνδυνο άνοιας.
Συγκεκριμένα, η τακτική σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε κατά μέσο όρο με 25% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας στις 49 μελέτες που αναλύθηκαν. Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντική ετερογένεια μεταξύ των μελετών.
Ο λίγος ύπνος κάτω από επτά ώρες και ο υπερβολικός ύπνος πάνω από οκτώ ώρες συσχετίστηκαν με 18% και 28% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας, αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον βέλτιστο νυχτερινό ύπνο 7-8 ωρών. Και πάλι βέβαια οι ερευνητές επισημαίνουν ότι υπήρξε μεγάλη ετερογένεια μεταξύ των 17 μελετών που αναλύθηκαν. Τέλος, η παρατεταμένη καθιστική ζωή, περισσότερες από οκτώ ώρες την ημέρα, συσχετίστηκε με 27% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι ενώ ο σχεδιασμός της μελέτης δεν μπορεί να δείξει αιτιολογική σχέση μεταξύ της σωματικής δραστηριότητας, του ύπνου και της άνοιας, τα ευρήματα υποδηλώνουν μια συσχέτιση.
Με τους περισσότερους εκδρομείς να εγκαταλείπουν τα κέντρα των πόλεων τις ημέρες του Πάσχα με το όχημά τους, η φόρτωση του αυτοκινήτου αποτελεί μια διαδικασία που θέλει προσοχή προκειμένου να υπάρξει ασφαλής μετακίνηση.
Το βασικό κριτήριο που θα πρέπει να προσέξει ο οδηγός είναι το βάρος που θα μεταφέρει, καθώς θα πρέπει να συνυπολογίσει και τα μέλη της οικογένειάς του. Έτσι γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι υπάρχει συγκεκριμένο βάρος που μπορεί να μεταφέρει και το οποίο ορίζει ο κατασκευαστής. Είναι σημαντικό να μην ξεπεραστεί το συγκεκριμένο όριο προκειμένου να εξασφαλιστεί το μέγιστο της ασφάλειας των ατόμων που θα μετακινηθούν. Το σίγουρο είναι ότι θα αλλάξει οδηγικά η συμπεριφορά του αυτοκινήτου, καθώς θα είναι πιο βαρύ και ενδεχόμενα να υπάρξει μετατόπιση βάρους σε κάθε στροφή. Επίσης οι ελιγμοί θα γίνονται πολύ πιο δύσκολα, με την απόσταση του φρεναρίσματος να αυξάνεται σημαντικά.
Όταν φορτώνουμε το αυτοκίνητο, τα βαριά αντικείμενα πρέπει να μπαίνουν στο κάτω μέρος του αποθηκευτικού χώρου, προκειμένου το κέντρο βάρος να διατηρηθεί χαμηλά. Αν το αυτοκίνητο έχει μπαγκαζιέρα, τότε σε αυτήν βάζουμε τα ελαφριά και τα ογκώδη αντικείμενα, προκειμένου να διατηρήσουμε χαμηλά το βάρος του αυτοκινήτου.
Καλό είναι να μην υπάρχουν ελεύθερα αντικείμενα στην καμπίνα του οδηγού, αφού με ένα απότομο φρενάρισμα, αυτά μπορούν να μετακινηθούν προς τα εμπρός, τραυματίζοντας τον οδηγό ή τον συνοδηγό. Αν είναι απαραίτητο να υπάρξουν κάποια αντικείμενα στην καμπίνα των επιβατών, αυτά θα πρέπει να τοποθετηθούν σε σταθερά σημεία. Τα κινητά ή τα τάμπλετ καλό είναι να μπαίνουν στις ειδικές θήκες και να μην είναι διάσπαρτα μέσα στην καμπίνα.
Αν υπάρχει ζώο, αυτό δεν πρέπει να περιφέρεται ελεύθερα μέσα στην καμπίνα, αλλά να βρίσκεται μέσα σε ειδικό κλουβί μεταφοράς. Αν το ζώο είναι μεγαλόσωμο, καλό είναι να υπάρξουν ειδικοί ιμάντες συγκράτησης.
Κατά τη διάρκεια της φόρτωσης στον αποθηκευτικό χώρο, φροντίζουμε τα αντικείμενα να είναι σταθερά και να μην μετακινούνται. Όταν ολοκληρωθεί η φόρτωση προτείνεται να χρησιμοποιηθούν ειδικοί ιμάντες ώστε να σταθεροποιηθεί το φορτίο.
Κάθε επιβάτης πρέπει να έχει τη θέση του και σε καμία περίπτωση να μην υπάρχουν περισσότερα άτομα από όσα ορίζει ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου. Όλα τα άτομα πρέπει να είναι δεμένα με τη ζώνη ασφαλείας. Όταν χρησιμοποιούμε την μπαγκαζιέρα, αυτή πρέπει να ελεγχθεί ώστε να είναι σταθερή και καλά ασφαλισμένη στην μπάρες οροφής προκειμένου να μην φύγει κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Αν υπάρξει μεταφορά ποδηλάτου, αυτό πρέπει να γίνει με ειδική βάση ποδηλάτου εξωτερικά.
Κατά τη διάρκεια της φόρτωσης πρέπει να έχουμε σε πολύ εύκολο σημείο το φαρμακείο, τον πυροσβεστήρα, το ειδικό γιλέκο και το τρίγωνο ακινητοποίησης, ώστε να χρησιμοποιηθούν σε ώρα ανάγκης, χωρίς ο οδηγός να αναγκαστεί να βγάλει έξω από το αυτοκίνητο όλα τα πράγματα για να έχει πρόσβαση σε αυτά.
Τέλος, πολύ σημαντικό είναι τα ελαστικά να έχουν την πίεση που ορίζει ο κατασκευαστής σε ανάλογες περιπτώσεις. Ελαστικά που έχουν λιγότερη πίεση θα αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμου, την φθορά του ελαστικού και θα δημιουργήσουν όρους χαμηλής ποιότητας κύλισης, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την οδήγηση, ενώ εάν τα ελαστικά έχουν μεγαλύτερη πίεση θα μειώσουν τα ποσοστά πρόσφυσης και θα αυξήσουν τα μέτρα φρεναρίσματος, ενώ παράλληλα θα αλλοιώσουν σημαντικά τον τρόπο οδήγησης.
Ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος ανήκει πλέον στα «απειλούμενα» είδη, σύμφωνα με τον νέο κατάλογο αναφοράς που συντάχθηκε από τη Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN), καθώς απειλείται από την κλιματική αλλαγή που πλήττει την Ανταρκτική.
Ο πληθυσμός του εμβληματικού πτηνού θα μειωθεί στο μισό μέχρι τη δεκαετία του 2080 εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας που προκαλεί το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων, σύμφωνα με τον εν λόγω οργανισμό αναφοράς, στον οποίο μετέχουν κυβερνήσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις και επιστήμονες. «Είναι ένα είδος πολύ συνδεδεμένο με τους πάγους της θάλασσας. Όμως από το 2016-2017 υπάρχει μεγάλη μείωση της έκτασης των πάγων γύρω από την Ανταρκτική συνολικά και συνεπώς, χωρίς θαλάσσιους πάγους, θα δυσκολευθεί πολύ να επιβιώσει», εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Κριστόφ Μπαρμπρό, ερευνητής στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Μελετών (CNRS).
Το ζώο περνάει από το καθεστώς του «οιονεί απειλούμενου» σ’ αυτό του «απειλούμενου» στον κόκκινο κατάλογο της IUCN, τον παγκόσμιο κατάλογο αναφοράς για την κατάσταση των φυτικών και ζωικών ειδών. «Έπειτα από προσεκτική αξιολόγηση διαφόρων εν δυνάμει απειλών, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η οφειλόμενη στον άνθρωπο κλιματική αλλαγή αντιπροσωπεύει την πιο σημαντική απειλή για τους αυτοκρατορικούς πιγκουίνους», εξήγησε ο Φίλιπ Τρέιθαν, μέλος της ομάδας ειδικών που εργάζεται για την νέα αξιολόγηση της IUCN.
Τα πτηνά αυτά τρέφονται με είδη (ψάρια, καλαμάρια, κριλ, κλπ.), τα οποία εξαρτώνται από τον πάγο και γίνονται όλο και πιο σπάνια. Ο κατατεμαχισμός και η εξαφάνιση των θαλάσσιων πάγων απειλούν επίσης την αναπαραγωγή αυτών των μεγάλων πιγκουίνων, οι οποίοι προτιμούν αυτή την επίπεδη και σταθερή επιφάνεια για να επωάζουν τα αυγά τους κρατώντας τα ζεστά ανάμεσα στις πατούσες τους.
Οι νεοσσοί ανατρέφονται στη συνέχεια μέχρι να αποκτήσουν αδιάβροχα φτερά. Όμως αν ο πάγος λιώσει υπερβολικά γρήγορα κάτω από τις μικρές πατούσες τους, κινδυνεύουν να πνιγούν ή να παγώσουν. «Αποικίες αρχίζουν να μετεγκαθίστανται» και «δεν θα αναπαραχθούν αναγκαστικά πάνω στον θαλάσσιο πάγο, αλλά θα ανέβουν στο τμήμα της ανταρκτικής ηπείρου που βρίσκεται ακριβώς πίσω», παρατηρεί ο Κριστόφ Μπαρμπρό.
«Όμως οι αλλαγές του θαλάσσιου πάγου και η κλιματική αλλαγή είναι αυτή τη στιγμή εξαιρετικά γρήγορες. Και ο φόβος μας είναι πως αυτό το είδος δεν θα έχει αρκετό χρόνο για να μπορέσει να προσαρμοσθεί», υπογραμμίζει ο ερευνητής. «Αυτό που είναι αρκετά σπάνιο», επιμένει, «είναι η ταχύτητα της αλλαγής».
Για τα τέλη Απριλίου προγραμματίζεται η έναρξη της 22ης αντιλυσσικής εμβολιαστικής εκστρατείας των αλεπούδων, όπως ενημέρωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ο εμβολιασμός εφαρμόζεται με την από αέρος ρίψη αντιλυσσικών εμβολίων-δολωμάτων υπό τον συντονισμό της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων του ΥΠΑΑΤ και με τη συνδρομή των κατά τόπους αρμόδιων κτηνιατρικών Αρχών της χώρας. Η ολοκλήρωση της εκστρατείας αναμένεται έως τα μέσα Μαΐου, με πιθανή παράταση έως το τέλος του ίδιου μήνα, εφόσον συντρέξουν λόγοι που επηρεάζουν την ομαλή διεξαγωγή της (π.χ. δυσμενείς καιρικές συνθήκες, αεροπορικές απαγορεύσεις).
Οι εναέριες ρίψεις των αντιλυσσικών εμβολιακών δολωμάτων θα πραγματοποιηθούν σε 17 Περιφερειακές Ενότητες (ΠΕ) της χώρας. Συγκεκριμένα, στις ΠΕ Έβρου (πλην Σαμοθράκης), Ροδόπης, Ξάνθης, Δράμας, Καβάλας (τμήμα αυτής), Σερρών (τμήμα αυτής), Κιλκίς, Θεσσαλονίκης (τμήμα αυτής), Πέλλας, Ημαθίας (τμήμα αυτής), Φλώρινας, Καστοριάς, Κοζάνης (τμήμα αυτής), Γρεβενών (τμήμα αυτής), Ιωαννίνων (τμήμα αυτής), Θεσπρωτίας και Πρέβεζας (τμήμα αυτής).
Επισημαίνεται ότι η πρώτη από αέρος αντιλυσσική εμβολιαστική εκστρατεία των κόκκινων αλεπούδων εφαρμόστηκε στη χώρα μας το 2013, μετά την εκδήλωση της επιζωοτίας της νόσου στα ζώα που διήρκησε έως το 2014. Από το 2021, η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο των κρατών-μελών με καθεστώς απαλλαγμένου από τον ιό της λύσσας, σύμφωνα με τον υπ’ αριθμ. 2021/620 Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Όπως τονίζει το Τμήμα Ζωοανθρωπονόσων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων της Γενικής Διεύθυνσης σε σύστασή του προς του πολίτες, θα πρέπει να αποφεύγουν οποιαδήποτε επαφή με τα εμβόλια-δολώματα που θα χρησιμοποιηθούν, καθώς περιέχουν ζωντανό ιό ελαττωμένης λοιμογόνου δύναμης. Σε περίπτωση τυχαίας επαφής μαζί τους, πρέπει να αναζητείται αμέσως ιατρική βοήθεια.
Παράλληλα, το ΥΠΑΑΤ υπογραμμίζει πως στο πλαίσιο εφαρμογής του εθνικού προγράμματος για την επιτήρηση και καταπολέμηση της λύσσας, υπενθυμίζεται ότι είναι υποχρεωτικό να εμβολιάζονται όλοι οι σκύλοι και οι γάτες, είτε δεσποζόμενα είτε αδέσποτα, με εγκεκριμένα αντιλυσσικά εμβόλια σε όλη την ελληνική επικράτεια. Ο αναμνηστικός εμβολιασμός γίνεται βάσει της διάρκειας ανοσίας που παρέχει το κάθε εμβολιαστικό σκεύασμα, πληροφορία που παρέχεται από την παρασκευάστρια εταιρεία.
Τέλος, τονίζεται ότι οι πολίτες θα πρέπει να ενημερώνουν άμεσα τις κτηνιατρικές/δασικές υπηρεσίες και τους θηροφύλακες σε περίπτωση ανεύρεσης νεκρών ζώων ευαίσθητων στον ιό της λύσσας (όλα τα θερμόαιμα ζώα) -ακόμη και μετά από τροχαία ατυχήματα- ή ζώων τα οποία εμφανίζουν συμπεριφορά ύποπτη για λύσσα (λυσσύποπτα).
Μάλλον έτσι είναι καλύτερα ή τουλάχιστον ακούγεται καλύτερα.
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Γιάννης Καφάτος
Προκειμένου να μη μιλάμε για ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές, ακρίβεια ο Πρωθυπουργός θα βρίσκει εναλλακτικές για να τραβάνε τα φώτα της δημοσιότητας και έτσι τώρα μπήκε στο χορό η απαγόρευση χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά μικρότερα των 15 ετών.
Δεν είναι κακή η σκέψη αλλά για να την κάνουμε λίγο …λιανά …
Φτάνει μια απαγόρευση για να αλλάξει ο τρόπος ζωής των παιδιών και των γονιών τους; Γιατί τα παιδιά, μην το ξεχνάμε είναι ο καθρέφτης μας. Τα παιδιά είμαστε εμείς οι μεγάλοι που με πράξεις και παραλείψεις τα πιέζουμε, τα φροντίζουμε, τα παραμελούμε – όταν τρέχουμε να προλάβουμε υποχρεώσεις και δουλειές.
Οπότε μήπως η κίνηση του πρωθυπουργού οφείλει να πυροδοτήσει ενέργειες που θα βοηθήσουν τη μητρότητα και την πατρότητα και θα δώσουν εναύσματα ποιοτικού χρόνου γονιών και παιδιών;
Μήπως όπως τα παιδιά εκπαιδεύονται από μικρά στη χρήση της τεχνολογίας να εκπαιδεύονται στο σχολείο και στο σπίτι να μαθαίνουν ότι πραγματική ζωή είναι εκτός σόσιαλ και ότι η αξία της αγκαλιάς και της εμπιστοσύνης είναι πολύ πιο σημαντικά από καρδουλες και like
Τα παιδιά καταφεύγουν στα σόσιαλ, σε έναν ψεύτικο κόσμο, επικίνδυνο αλλά θελκτικό γιατί ο πραγματικός κόσμος καταρρέει.
Καλη η απαγόρευση αλλά θέλει και …συνενόχους για να εχει αποτελέσματα.
Μην ξεχνάς ότι η πρώτη απαγόρευση είχε σαν αποτέλεσμα την καταδίκη του Ανθρώπου στην αιώνια αγωνία, τον πόνο και την έξοδό του από τον Παράδεισο. Είχε σαν αποτέλεσμα να στοχοποιηθεί η γυναίκα που δοκίμασε τον απαγορευμένο καρπό. Δηλαδή οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν φέρνουν πάντα τα αποτελέσματα που θέλουμε…
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας (FSB) της Ρωσίας ανακοίνωσε ότι συνέλαβε έναν δημοσιογράφο που είχε εργασθεί για το Radio Free Europe ως ύποπτο για προδοσία λόγω διαβίβασης πληροφοριών στις ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες.
Η FSB, ο κυριότερος διάδοχος της σοβιετικής KGB, ανέφερε πως ο άνδρας, το όνομα του οποίου δεν αποκάλυψε, κατηγορείται για εσχάτη προδοσία επειδή, κατά την υπηρεσία, συνεργάστηκε με την υπηρεσία πληροφοριών της Ουκρανίας SBU.
Προς το παρόν δεν υπάρχει κάποιο σχόλιο από το Κίεβο ή από το Radio Free Europe και η FSB δεν ανέφερε αν ο άνδρας που έχει συλληφθεί αρνήθηκε ή αν παραδέχθηκε τις κατηγορίες που του αποδίδονται.
Σε πλάνα που δημοσιοποιήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αξιωματικοί της FSB με καλυμμένα τα πρόσωπα φαίνονται να χτυπούν την πόρτα και να εισέρχονται στο διαμέρισμα του άνδρα για έρευνα. Το βίντεο δείχνει τους πράκτορες της FSB να βάζουν σε σειρά 21 παλιά στικάκια USB και δύο κινητά τηλέφωνα και να του διαβάζουν τα δικαιώματά του.
Η FSB ανέφερε πως ο άνδρας, κάτοικος της πόλης Τσίτα στην ανατολική Σιβηρία ο οποίος γεννήθηκε το 1960, διαβίβασε πληροφορίες μέσω του Telegram στις ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες τις οποίες δημοσίευσε σε τοπικό έντυπο σχετικά με ένα κρίσιμο στοιχείο υποδομών στην περιοχή.
«Οι πληροφορίες που ελήφθησαν από τις ειδικές υπηρεσίες της Ουκρανίας χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου να διενεργηθούν επιθέσεις σε υπολογιστές σε αυτές τις εγκαταστάσεις, που εμπόδισαν προσωρινά τις αρχές να ασκήσουν τα καθήκοντά τους», ανέφερε σε μια ανακοίνωση η FSB.
«H FSB εφιστά γι΄άλλη μια φορά την προσοχή στο γεγονός ότι όλα τα πρόσωπα που έχουν συναινέσει να συνδράμουν τον εχθρό θα ταυτοποιηθούν, θα οδηγηθούν [ενώπιον δικαστηρίου] για [απαγγελία] ποινική[ς] ευθύνη[ς] και θα λάβουν τη σκληρή τιμωρία που τους αξίζει», ανέφερε.
Στην 24η θέση μεταξύ 167 χωρών παγκοσμίως – Στην 13η θέση στην ΕΕ των «27»
Τη νέα ετήσια έκθεση του Economist επικαλείται, σε ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, αναφορικά με τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. «Στις 7 Απριλίου 2026 δημοσιεύθηκε η νέα ετήσια έκθεση του διεθνούς περιοδικού Economist για την κατάσταση της δημοκρατίας στον κόσμο. Πρόκειται για μια από τις πλέον έγκυρες αξιολογήσεις, δημοσιογραφικά και ερευνητικά, εδώ και 20 χρόνια ως προς τα θέματα του κράτους δικαίου και της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών σε 167 χώρες του κόσμου», εξηγεί ο κ. Σκέρτσος και προσθέτει:
«Η Ελλάδα, μετά από μια μακρά περίοδο 14 ετών, από το 2009 έως το 2022, που χαρακτηριζόταν ως ελλειμματική δημοκρατία (flawed democracy), έχει επανέλθει, χάρη στις ασκούμενες πολιτικές, από το 2023 στην επίλεκτη κατηγορία των 26 μόλις χωρών σε σύνολο 167 παγκοσμίως που αξιολογούνται από τον Economist ως πλήρεις δημοκρατίες (full democracy). Η φετινή έκθεση είναι η τρίτη κατά σειρά από το 2023 που μας κατατάσσει στην κατηγορία αυτή».
Στο ερώτημα, «γιατί είναι σημαντική ειδικά αυτή η έκθεση;» ο υπουργός Επικρατείας απαντά ως εξής: «Διότι ο Economist θεωρείται διαχρονικά μία από τις πλέον έγκυρες διεθνείς εκδόσεις, καθώς συνδυάζει αυστηρά πρότυπα δεοντολογίας με υψηλό επίπεδο ανάλυσης και ανεξαρτησίας από κομματικές ή εθνικές πιέσεις. Η προσήλωσή του στη διασταύρωση πληροφοριών και στην τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία ενισχύει την αξιοπιστία του. Παράλληλα, διακρίνεται για τη σταθερή υπεράσπιση των αρχών της φιλελεύθερης δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της ανοιχτής οικονομίας, προσεγγίζοντας τα διεθνή ζητήματα με ορθολογισμό, θεσμική λογική και έμφαση στη μακροπρόθεσμη ευημερία των κοινωνιών.
Σε αντίθεση δηλαδή με άλλους φορείς που κάνουν αντίστοιχες αξιολογήσεις με πολιτικά μεροληπτικά κριτήρια -και σίγουρα δεν μπορείς να είσαι αντικειμενικός όταν κατατάσσεις μια ευρωπαϊκή δημοκρατία σε χειρότερη θέση ως προς την ελευθερία του λόγου από υποσαχάριες δικτατορίες- ο Economist διαθέτει τεκμήριο αξιοπιστίας και αμεροληψίας στις κρίσεις του».
Παράλληλα, ο κ. Σκέρτσος παραθέτει και «δύο πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για την παγκόσμια και ευρωπαϊκή διάσταση του δείκτη και της εθνικής κατάταξής μας. «Το πρώτο είναι ότι ο “βαθμός” της Ελλάδας στις 5 κατηγορίες που γίνεται η αξιολόγηση είναι 8,1 στα 10, ενώ η μέση βαθμολογία για την κατάσταση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου παγκοσμίως είναι 5,2 στα 10.
Το δεύτερο και ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο, καθώς δείχνει την επίδοση της πατρίδας μας στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, είναι ότι -σύμφωνα πάντα με τον Economist- η Ελλάδα καταγράφει τη 13η καλύτερη επίδοση στην ΕΕ των 27. Μάλιστα ανήκει στις 14 χώρες της ΕΕ που αξιολογούνται ως πλήρεις δημοκρατίες, ενώ 13 χώρες της ΕΕ αξιολογούνται ως ελλειμματικές δημοκρατίες».
Αναλυτικά, οι 14 χώρες της ΕΕ που λογίζονται ως «πλήρεις δημοκρατίες», είναι οι εξής: Δανία (θέση 3), Φινλανδία (θέση 5), Σουηδία (θέση 6), Ιρλανδία (θέση 7), Λουξεμβούργο (θέση 9), Ολλανδία (θέση 11), Γερμανία (θέση 16), Αυστρία (θέση 17), Πορτογαλία (θέση 20), Ισπανία (θέση 22), Τσεχία (θέση 23), Εσθονία (θέση 24), Ελλάδα (θέση 24) και Γαλλία (θέση 26).
Από την άλλη, οι 13 χώρες της ΕΕ που είναι στην κατηγορία «ελλειμματικές δημοκρατίες», είναι οι εξής: Μάλτα (θέση 28), Σλοβενία (θέση 29), Βέλγιο (θέση 31), Λετονία (θέση 33), Πολωνία (θέση 34), Ιταλία (θέση 37), Λιθουανία (θέση 39), Κύπρος (θέση 40), Σλοβακία (θέση 48), Ουγγαρία (θέση 55), Κροατία (θέση 57), Βουλγαρία (θέση 61) και Ρουμανία (θέση 69).
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να επαναπαυθούμε, όπως διευκρινίζει ο υπουργός Επικρατείας, και τούτο γιατί, όπως επισημαίνει, «ο αγώνας για περισσότερη και καλύτερη δημοκρατία οφείλει να είναι διαρκής. Και ποτέ δεν είναι αρκετός.
Η δημοκρατία και το κράτος δικαίου απαιτούν συνεχή εγρήγορση, πολιτικές μεταρρυθμίσεις που διευρύνουν τα πολιτικά δικαιώματα και μας θωρακίζουν με πρόσθετα θεσμικά εργαλεία απέναντι στη διαφθορά, την αναξιοκρατία, την αναποτελεσματική διακυβέρνηση, τις καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης».
Εν κατακλείδι, «η Ελλάδα εφαρμόζει με συνέπεια αυτές τις μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια στη δημόσια διοίκηση, στη δικαιοσύνη, στη διακυβέρνηση. Και αυτό καταγράφεται με τον πλέον επίσημο τρόπο.
Καμία δημοκρατία δεν είναι τέλεια και σίγουρα η δική μας έχει ακόμη σημαντικά βήματα να κάνει για να θεραπεύσει διαχρονικές αβελτηρίες. Υποθέσεις που απασχολούν τον δημόσιο διάλογο μας το υπενθυμίζουν. Ωστόσο, η ισοπέδωση που χαρακτηρίζει τον λόγο της αντιπολίτευσης ως προς την κατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα μας είναι απολύτως αναντίστοιχη με αυτήν που καταγράφουν συστηματικά τα τελευταία χρόνια οι πλέον έγκυροι διεθνείς δείκτες.
Γνωρίζουμε τα προβλήματά μας και εργαζόμαστε εντατικά για να τα θεραπεύσουμε», καταλήγει, στην ανάρτησή του ο κ. Σκέρτσος, ο οποίος, κλείνοντας, παραθέτει και το link για την εφετινή έκθεση του Economist: https://www.economist.com/interactive/democracy-index-2025.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
