Στο επίκεντρο ενός καινοτόμου ευρωπαϊκού προγράμματος, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Horizon Europe) και συντονίζεται από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (Εργαστήριο Υγειονομικής Τεχνολογίας), τίθεται η Σκιάθος, με στόχο την αντιμετώπιση κρίσιμων προκλήσεων, όπως η λειψυδρία, οι δασικές πυρκαγιές και οι πλημμύρες.

Στο πρόγραμμα αυτό συμμετέχουν επίσης ως εταίροι του έργου ο Δήμος Σκιάθου, η ΔΕΥΑ Σκιάθου, ο Δήμος Δυτικής Λέσβου και η περιβαλλοντική εταιρία HYDRASPIS. Πρόκειται για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «NURISH», το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης σε αγροτικές και μικρές αστικές κοινότητες μέσω της εφαρμογής μετασχηματιστικών λύσεων βασισμένων στη φύση. Το πρόγραμμα υποστηρίζει το μακροπρόθεσμο όραμα της ΕΕ για ισχυρότερες, συνδεδεμένες, ανθεκτικές και ευημερούσες αγροτικές περιοχές έως το 2040, συμβάλλοντας στη χωρική συνοχή, την καινοτομία, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την αναβάθμιση υποδομών και τη βιώσιμη γεωργία. Στο πλαίσιο αυτό, η Σκιάθος θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς κόμβους ανθεκτικότητας στην Ευρώπη, μαζί με αντίστοιχες περιοχές στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Φινλανδία και την Κύπρο.

Οι παρεμβάσεις, που θα υλοποιηθούν από το ΕΜΠ στο νησί, αφορούν, μεταξύ άλλων, στην περιβαλλοντικά ορθή και ενεργειακά χαμηλού αποτυπώματος επεξεργασία αστικών λυμάτων, καθώς και στη διοχέτευση νερού για πυρασφάλεια αλλά και για αγροτική χρήση μέσω της συλλογής και αποθήκευσής του από όμβρια ύδατα και ρέματα. Το ερευνητικό έργο αναπτύσσεται σε δύο βασικούς άξονες, δίνοντας έμφαση στην πυρασφάλεια και στον σχεδιασμό συστημάτων που θα εξασφαλίζουν νερό για την πυρόσβεση -που θα πληροί συγκεκριμένες προδιαγραφές- ενισχύοντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα του νησιού σε περιόδους αυξημένου κινδύνου. Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, συντονιστής του έργου και μέλος του Εργαστηρίου Υγειονομικής Τεχνολογίας, Συμεών Μαλαμής, το έργο περιλαμβάνει τρεις παρεμβάσεις: τη διαχείριση και επεξεργασία λυμάτων, τη διοχέτευση μικρού μέρους της απορροής ρέματος για χρήση στην πυρασφάλεια και την αξιοποίηση πλημμυρικών απορροών με στόχο τη μείωση των πλημμυρικών φαινομένων, αλλά και την αποθήκευση νερού, το οποίο θα μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιείται τόσο για την πυρόσβεση όσο και για αγροτική χρήση.

Σύμφωνα με τον κ. Μαλαμή, είναι η πρώτη φορά που θα υλοποιηθεί μια τέτοια εφαρμογή φυσικού συστήματος για τη διοχέτευση νερού για πυρασφάλεια. «Θα εφαρμόσουμε τη λεγόμενη τεχνολογία των περατών τάφρων», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Για τη Σκιάθο, όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος του νησιού, Θεόδωρος Τζούμας, η διαχείριση των πόρων και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί βασική προτεραιότητα. «Η Σκιάθος είναι ένα νησί που η φύση κυριαρχεί παντού. Και εκτός του ότι είναι μοναδικό νησί λόγω της ομορφιάς του, τα 2/3 της είναι χαρακτηρισμένα ως αισθητικό δάσος, με προεδρικό διάταγμα του 1978. Μόνο 12 τέτοιες περιοχές έχουμε σε όλη τη χώρα», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τζούμας και προσθέτει ότι καθοριστικός παράγοντας είναι και η εύρυθμη λειτουργία των δικτύων του νησιού. «Μέσα από το πρόγραμμα αυτό μας δίνεται η δυνατότητα της επαναχρησιμοποίησης των επεξεργασμένων λυμάτων και των πλημμυρικών απορροών και για τη γεωργία αλλά και για την πυρασφάλεια», επισημαίνει και σημειώνει ότι το συγκεκριμένο έργο αποτελεί πρόκληση και αναμένουν με αγωνία τα αποτελέσματά του, ενώ, όπως τονίζει ο κ. Τζούμας, τα δύο σημεία όπου αναμένεται να εφαρμοστεί είναι οι Κουκουναριές και οι Στήλες στην περιοχή Ασέληνος.

Ο κ. Μαλαμής, περιγράφοντας τη μεθοδολογία που θα ακολουθηθεί για την παρέμβαση που σχετίζεται με τη διοχέτευση μικρού μέρους της απορροής ρέματος για χρήση στην πυρασφάλεια και την αξιοποίηση πλημμυρικών απορροών, επισημαίνει ότι θα αναπτυχθεί η τεχνολογία των περατών τάφρων. «Φανταστείτε μια λεπτή λωρίδα γης η οποία σκάβεται σε μικρό βάθος και τοποθετείται κατάλληλη μόνωση και στραγγιστικός αγωγός στον πυθμένα της. Το νερό θα στραγγίζει και θα απορρέει μέσω διαπερατού, αδρανούς πληρωτικού υλικού, όπως είναι το χαλίκι. Αυτή η παρέμβαση πρέπει να γίνει σε κατάλληλα σημεία όπου παρατηρούνται πλημμυρικά φαινόμενα. Μέρος του πλημμυρικού όγκου του νερού παροχετεύεται στο στραγγιστικό αυτό κανάλι με αποτέλεσμα να μειώνεται η σφοδρότητα του φαινομένου. Το νερό αυτό που εκτρέπεται, χρησιμοποιώντας αυτό το σύστημα αποστράγγισης, αποθηκεύεται σε ειδικές δεξαμενές την υγρή περίοδο, έτσι ώστε να είναι διαθέσιμο για νερό πυρόσβεσης», εξηγεί και προσθέτει ότι το νερό αυτό θα πρέπει να πληροί και συγκεκριμένες προδιαγραφές που χρειάζεται, ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί από ένα πυροσβεστικό σε περίπτωση πυρκαγιάς. «Θα πρέπει η ποιότητα του νερού να είναι τέτοια, ώστε να μη συσσωρεύονται στερεά μέσα στη δεξαμενή αποθήκευσης ούτε να δημιουργούνται άλγη. Αυτά είναι ζητήματα προς διερεύνηση, ωστόσο, θα έχουμε τη δυνατότητα να βάλουμε και κάποια φίλτρα για να αναβαθμίσουμε την ποιότητα του νερού, όπου και αν αυτό χρειαστεί», επισημαίνει.

Όσον αφορά στον άλλον άξονα του έργου, ο κ. Μαλαμής τονίζει ότι πρόκειται για μία παρέμβαση «καθαρισμού αστικών λυμάτων» με ένα καινοτόμο σύστημα, το οποίο συνδυάζει τεχνητούς υγροβιότοπους μαζί με φωτοβολταϊκά. «Ουσιαστικά, εφαρμόζουμε ένα φυσικό σύστημα επεξεργασίας, τους λεγόμενους τεχνητούς υγροβιότοπους που τους έχουμε εφαρμόσει με μεγάλη επιτυχία και αλλού, όπως στη Δυτική Λέσβο στην Άντισσα, όπου έχουμε αναπτύξει ένα κυκλικό σύστημα διαχείρισης λυμάτων σε πλήρη κλίμακα για ένα χωριό 800 κατοίκων. Εκεί χρησιμοποιούμε τεχνητούς υγροβιότοπους για να επεξεργαστούμε τα λύματα και να παράξουμε ανακτημένο νερό, το οποίο χρησιμοποιείται για άρδευση σε καλλιέργειες. Εδώ, στη Σκιάθο, υπάρχει μία πρόσθετη καινοτομία. Συνδυάζουμε τεχνητούς υγροβιότοπους μαζί με φωτοβολταϊκά για να αναπτύξουμε ένα ενεργειακά αυτόνομο σύστημα επεξεργασίας και επαναχρησιμοποίησης λυμάτων», αναφέρει ο κ. Μαλαμής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Παράλληλα, επισημαίνει ότι όλες αυτές οι λύσεις, δηλαδή, τόσο οι τεχνητοί υγροβιότοποι όσο και οι περατές τάφροι, είναι λύσεις βασισμένες στη φύση, οι λεγόμενες nature-based solutions (NBS). Σύμφωνα με τον κ. Μαλαμή, ιδιαίτερη έμφαση χρειάζεται να δοθεί στο γεγονός ότι αυτές οι παρεμβάσεις θα υλοποιηθούν στο πεδίο, δεν θα μείνουν δηλαδή σε θεωρητικό επίπεδο.

Όπως τονίζει, αυτό που τους ενδιαφέρει είναι οι εφαρμογές αυτές να γίνονται σε περιοχές που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα προβλήματα. «Και το θέμα της λειψυδρίας, αλλά και των πυρκαγιών είναι κάτι το οποίο είναι σημαντικό στη Σκιάθο. Έχουμε υλοποιήσει αρκετές άλλες εφαρμογές σε πληθώρα νησιών, στη Μυτιλήνη, στη Μύκονο, στην Τήνο, στη Σίφνο. Εξετάζουμε παρεμβάσεις σε νησιά όπου οι ανάγκες είναι έντονες το καλοκαίρι, καθώς λόγω της αύξησης του τουρισμού οι υποδομές πιέζονται πάρα πολύ στην ύδρευση, στην παροχή του αγροτικού νερού, και στην αποχέτευση. Παράλληλα, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να εκδηλωθούν φαινόμενα, όπως πυρκαγιές που μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στις υφιστάμενες υποδομές. Με γνώμονα αυτό το τρίπτυχο, επιλέξαμε το νησί της Σκιάθου. Για μένα, είναι πάρα πολύ σημαντικό να τις υιοθετούν αυτές τις λύσεις οι τοπικοί φορείς, ώστε να είναι ώριμες οι συνθήκες για να μπορούμε να τις εφαρμόσουμε. Ακόμη, στοχεύουμε οι καινοτόμες αυτές λύσεις να γίνουν μέρος της συνείδησης των πολιτών», σημειώνει ο κ. Μαλαμής. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι τέτοιου είδους λύσεις τις έχει εφαρμόσει το εργαστήριό τους, με κάποιες παραλλαγές, και σε άλλες περιοχές στην Ελλάδα, σε αγροτικές περιοχές χωρίς πυκνό αστικό ιστό. «Επομένως, είναι λύσεις που έχουμε δοκιμάσει.

Ο ρόλος μας είναι να αποδείξουμε ότι αυτές οι λύσεις μπορούν να υλοποιηθούν και λειτουργήσουν αποδοτικά σε πραγματικές συνθήκες στο πεδίο. Έπειτα, οι τοπικοί φορείς και οι περιφέρειες οφείλουν να εφαρμόσουν τέτοια συστήματα και σε άλλες περιοχές κάνοντας χρήση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων», καταλήγει. Για τον δήμαρχο Σκιάθου, Θ. Τζούμα, το καινοτόμο στοιχείο του προγράμματος είναι ότι θα αποκτήσουν μία τεχνογνωσία μετά την ολοκλήρωσή του, την οποία θα μπορούν να την αναπαράξουν και σε πιο μεγάλη κλίμακα. Ειδικά για τη Σκιάθο, όπως επισημαίνει ο κ. Τζούμας, τέτοιες παρεμβάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς πρόκειται για ένα νησί με πολύ πράσινο και ιστορικό σε πυρκαγιές και πλημμύρες. «Επιπλέον, έχουμε και έναν πληθυσμό, ο οποίος μεταβάλλεται. Από 5.000 που είμαστε το χειμώνα, φτάνουμε στους 55-60.000 το καλοκαίρι», τονίζει ο κ. Τζούμας, ενώ αναφέρει και άλλες δράσεις που πραγματοποιούνται στο νησί, όπως ένα σχέδιο που έχει εκπονηθεί σε συνεργασία με την ομάδα του καθηγητή του ΕΚΠΑ, Ευθύμη Λέκκα, για τη διαχείριση κρίσεων από καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές και αφορά τόσο στους ντόπιους όσο και στους επισκέπτες, καθώς και ένα πρόγραμμα που υλοποιείται από τον Κόμβο Κλιματικής Αλλαγής και το ΕΛΙΑΜΕΠ, προκειμένου στις αρχές Ιουνίου, φέτος, ο δήμος Σκιάθου να είναι ένας από τους πρώτους δήμους με σχέδιο ανθεκτικότητας για την κλιματική κρίση.

«Για εμάς, είναι προτεραιότητα οι δράσεις που αφορούν την προστασία του ανθρώπου και της φύσης. Οπότε στην κατεύθυνση αυτή συμφωνήσαμε να γίνει και αυτό το πρόγραμμα στην Σκιάθο», υπογραμμίζει ο κ. Τζούμας, ευχαριστώντας το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, αλλά και τον ερευνητή του εργαστηρίου Δρ. Χάρη Νάζο, ο οποίος κατάγεται από τη Σκιάθο, συμμετέχει ενεργά στο έργο και πρότεινε τη συμμετοχή του νησιού στο πρόγραμμα. Όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του προγράμματος «NURISH», ο κ. Μαλαμής υπολογίζει μέχρι το τέλος του έτους να έχει γίνει ο πλήρης σχεδιασμός των λύσεων, ώστε μέσα στο 2027 να έχουν ολοκληρωθεί τα έργα. Ιωάννα Καρδάρα

* Η φωτογραφία παραχωρήθηκε για δημοσίευση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ από τον δήμαρχο Σκιάθου, Θ. Τζούμα, και ελήφθη στο πλαίσιο επίσκεψης των ερευνητών του ΕΜΠ στη Σκιάθο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας έχει πλέον αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος, συνέργειες και εξωστρέφεια, με πρωτοβουλίες που συνδέουν πανεπιστήμια, τράπεζες, διεθνείς οργανισμούς και ιδιωτικές πρωτοβουλίες.

Από προγράμματα επιτάχυνσης έως διαγωνισμούς και επενδυτικές πλατφόρμες, το κοινό ζητούμενο είναι σαφές: Η μετατροπή ιδεών σε βιώσιμες επιχειρήσεις με διεθνή προοπτική. Αυτή την χρονική περίοδο τρέχει το OpenAI Greek Startup Accelerator, το οποίο εντάσσεται σε μια κοινή προσπάθεια της Endeavor Greece, της OpenAI και της ελληνικής κυβέρνησης για την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας υψηλής προστιθέμενης αξίας, την προσέλκυση ταλέντου και την καθιέρωση της Ελλάδας ως σύγχρονου οικοσυστήματος τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης. Το τρίμηνο πρόγραμμα, το πρώτο στο είδος του, ολοκληρώνεται τον Μάιο και στηρίζει ελληνικές AI-native νεοφυείς επιχειρήσεις. Συγκέντρωσε 240 αιτήσεις, από τις οποίες επιλέχθηκαν 21 ομάδες από 11 διαφορετικούς κλάδους, όπως healthtech, fintech, robotics και defense tech.

Οι περισσότερες εδρεύουν στην Ελλάδα, ενώ ορισμένες δραστηριοποιούνται διεθνώς, αναδεικνύοντας το ισχυρό αποτύπωμα της ελληνικής επιχειρηματικής διασποράς. Το πρόγραμμα βασίζεται στη συνεργασία «OpenAI for Greece» (Σεπτέμβριος 2025) και προσφέρει πρόσβαση σε τεχνολογίες αιχμής, τεχνική υποστήριξη, mentoring και διεθνή δίκτυα, με στόχο τη δημιουργία παγκοσμίως ανταγωνιστικών εταιρειών από την Ελλάδα. Ταυτόχρονα υλοποιείται για έβδομη χρονιά το Scale Up by Endeavor Greece, η πρώτη διεθνής επιχειρηματική κοινότητα που ξεκίνησε από τη χώρα. Σήμερα αριθμεί 64 εταιρείες, οι οποίες έχουν δημιουργήσει πάνω από 3.400 θέσεις εργασίας και έχουν αντλήσει περισσότερα από 900 εκατομμύρια δολάρια, επιβεβαιώνοντας ότι εταιρείες με παγκόσμιο αντίκτυπο μπορούν να αναπτυχθούν και από την Ελλάδα.

Σε πλήρη ανάπτυξη βρίσκεται και ο 16ος Διαγωνισμός Καινοτομίας και Τεχνολογίας της Εθνικής Τράπεζας που εντάσσεται στο πρόγραμμα NBG Business Seeds που έχει συμπληρώσει 15 χρόνια. Ο διαγωνισμός βρίσκεται στην τελική του φάση και οι νικητές θα ανακοινωθούν στην τελετή βράβευσης στις 10 Ιουνίου. Το Πρόγραμμα και συγκεκριμένα ο Διαγωνισμός Καινοτομίας και Τεχνολογίας αποτελεί πλέον έναν θεσμό για την ανάδειξη και την οικονομική στήριξη των start up επιχειρήσεων στη χώρα μας, που επιβεβαιώνει τον τρόπο με τον οποίο η Εθνική Τράπεζα αντιλαμβάνεται, ενεργεί και υποστηρίζει τις καινοτόμες επιχειρήσεις και την τεχνολογική εξέλιξη ως καθοριστικούς παράγοντες για την ανταγωνιστικότητα, την εξωστρέφεια και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Μέχρι σήμερα, πάνω από 5.416 ομάδες έλαβαν καθοδήγηση και υποδομές, ενώ 150 ομάδες βραβεύτηκαν μέσα από τον ετήσιο κύκλο του Προγράμματος. Παράλληλα, η Εθνική Τράπεζα παρέχει χρηματοδότηση και προχωρά σε στρατηγικές συνεργασίες με νεοφυείς επιχειρήσεις που αναδείχτηκαν μέσα από το Πρόγραμμα. Σε συνεχή ανοικτή γραμμή με το οικοσύστημα των νεοφυών επιχειρήσεων βρίσκεται και το egg – enter grow go της Eurobank, με τις νεοφυείς επιχειρήσεις να έχουν πλέον τη δυνατότητα να ενταχθούν σε αυτό μετά από σχετική διαδικασία, χωρίς πλέον να υπάρχουν προσκλήσεις και κύκλοι.

Πρόσφατα στο egg Hub στο Μοσχάτο, ήρθαν σε κοινό χώρο startups, επενδυτές, ερευνητές, θεσμικοί εκπρόσωποι και στελέχη της αγοράς σε Summit που διοργανώθηκε και εστίασε σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η Βιοεπιστήμη, η Βιωσιμότητα, η Υψηλή Τεχνολογία (Deep Tech) και η Ασφάλεια, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών συνεργασιών και των επενδυτικών ευκαιριών. Με παρουσία δεκατριών ετών, το egg έχει διαμορφώσει ένα ισχυρό και διαχρονικό αποτύπωμα στην ελληνική startup σκηνή. Από το 2013 έως σήμερα, έχει υποστηρίξει περισσότερες από 460 επιχειρηματικές ομάδες και πάνω από 1.600 νέους επιχειρηματίες, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας σε κρίσιμους κλάδους για την ελληνική οικονομία. Το egg – enter grow go της Eurobank έχει υποστηρίξει συνολικά 1.600 νέους επιχειρηματίες, από το 2013 ως σήμερα εντάσσοντας 460 επιχειρηματικές ομάδες στις πλατφόρμες του. Από αυτές, 97 ομάδες προέρχονται από πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού, ενώ 232 επιχειρηματικές ομάδες έχουν σήμερα νομική μορφή.

Η Alpha Bank θα τρέξει για δεύτερη χρονιά την άνοιξη το Διαγωνισμό FinQuest. Ο διαγωνισμός FinQuest θέτει στρατηγικές, θεματικές προκλήσεις και αναζητά δυναμικές νεοφυείς επιχειρήσεις με καινοτόμα προϊόντα ή υπηρεσίες που ήδη έχουν αναπτυχθεί με σκοπό την άμεση εφαρμογή των λύσεων τους στην τραπεζική καθημερινότητα. Υποστηρίζεται, παράλληλα, από ένα ευρύ δίκτυο στρατηγικών συνεργατών της Alpha Bank, όπως πανεπιστήμια, επενδυτικά κεφάλαια (VCs), εκπρόσωπους του startup οικοσυστήματος, συμβουλευτικές εταιρείες και κορυφαίες τεχνολογικές επιχειρήσεις. Οι ομάδες που φτάνουν στην κορυφή έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ποικίλα πλεονεκτήματα και δώρα. Πέραν των χρηματικών επάθλων έχουν δωρεάν πρόσβαση σε εργαλεία και πλατφόρμες που προσφέρουν οι υποστηρικτές του διαγωνισμού για την επιτάχυνση της ανάπτυξης των startups. Επίσης αποκτούν ευκαιρίες επιχειρηματικής συνεργασίας και εμπορικής ανάπτυξης, στρατηγική δικτύωση με επενδυτές και σημαντικούς εκπροσώπους του οικοσυστήματος, αλλά και ανατροφοδότηση για βελτιστοποίηση του επιχειρηματικού τους μοντέλου. Με αυξανόμενη διεθνή απήχηση και αναπτυξιακό αποτύπωμα, ξεκίνησε και ο τρίτος κύκλος του EnvolveXL, σε 20 νεοφυείς επιχειρήσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενισχύοντας τη δυναμική του προγράμματος ως καταλύτη καινοτομίας και ανάπτυξης. Τι πρόγραμμα επιχειρηματικής επιτάχυνσης EnvolveXL, που αποτελεί την ναυαρχίδα του Envolve Entrepreneurship (https://envolveglobal.org), έχει ως βασικό στόχο την υποστήριξη της επενδυτικής ετοιμότητας αυτών των επιχειρήσεων και τη διασύνδεσή τους με την διεθνή επιχειρηματική κοινότητα. Το EnvolveXL, στοχεύει σε βάθος πενταετίας να υποστηρίξει συνολικά 100 startups ελληνικού ενδιαφέροντος προσφέροντάς τους τα εργαλεία, τη δικτύωση και την καθοδήγηση που απαιτούνται για την ανάπτυξή τους. Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη χρηματοδότηση και υποστήριξη του Libra Philanthropies. Η έναρξη του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στις 6 Απριλίου, με την πρώτη συνάντηση του τρίτου κύκλου. Για τους επόμενους μήνες, οι ομάδες θα ακολουθήσουν ένα εντατικό πρόγραμμα εκπαίδευσης και επιτάχυνσης της επιχείρησής τους – σε συνεργασία με πάνω από 60 έμπειρα στελέχη της αγοράς – με την κορύφωση του προγράμματος να πραγματοποιείται στις 16 Ιουνίου, στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων.

Στο Founders Arena, την κεντρική εκδήλωση του EnvolveXL, οι ομάδες που θα επιλεγούν θα παρουσιάσουν ζωντανά τα εγχειρήματά τους σε επενδυτές και εκπροσώπους του οικοσυστήματος καινοτομίας, με στόχο την εξωστρέφεια και την άντληση επενδυτικών κεφαλαίων. Σε εξέλιξη είναι αυτή την χρονική περίοδο με 20 νέες ομάδες και περισσότερους από 50 συμμετέχοντες από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων, από την Ιατρική και τη Νομική έως την Πληροφορική, τις Ψηφιακές Τέχνες και τις Οικονομικές Επιστήμες και ο 10ος κύκλος του Προγράμματος Επιχειρηματικής Επιτάχυνσης της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με στόχο να μετατραπούν οι καινοτόμες ιδέες των φοιτητών σε δυναμικές startups. Η διεπιστημονικότητα αποτελεί βασικό πυλώνα του προγράμματος, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η γνώση, η τεχνολογία και η δημιουργικότητα συνδυάζονται με επιχειρηματική σκέψη. Το πρόγραμμα καλύπτει την απόσταση μεταξύ της μετάβασης από την ακαδημαϊκή σύλληψη μιας ιδέας στην επιχειρηματική πράξη.

Με δομημένο πλαίσιο, σαφή χρονοδιαγράμματα και πρακτικό προσανατολισμό, η Επιχειρηματική Μονάδα του «Αρχιμήδη» λειτουργεί ως επιταχυντής για ιδέες που βρίσκονται σε πρώιμο ή ενδιάμεσο στάδιο ωρίμανσης. Στόχος είναι η συστηματική υποστήριξη των ομάδων, ώστε να ελέγξουν την εφικτότητα της πρότασής τους και να τη δοκιμάσουν σε πραγματικές συνθήκες αγοράς. Συμμετέχουν προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές, ερευνητές, μέλη ΔΕΠ και λοιπό προσωπικό του ΕΚΠΑ, καθώς και απόφοιτοι έως και τρία έτη μετά την αποφοίτησή τους. Αίτηση μπορούν να καταθέσουν τόσο μεμονωμένα φυσικά πρόσωπα όσο και επιχειρηματικές ομάδες ή νεοφυείς επιχειρήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον ένα μέλος τους προέρχεται από την πανεπιστημιακή κοινότητα. Οι ομάδες που θα ξεχωρίσουν από την πρώτη φάση προχωρούν στη δεύτερη, όπου το βάρος μεταφέρεται στο επιχειρηματικό σχέδιο, στα οικονομικά, στη χρηματοδότηση και στην ανάπτυξη πωλήσεων.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με Demo Day, δίνοντας στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις ιδέες τους σε επενδυτές και εκπροσώπους της αγοράς, ένα πρώτο, ουσιαστικό τεστ εξωστρέφειας για την επόμενη μέρα της καινοτομίας. Μέσα από αυτές τις παράλληλες πρωτοβουλίες, έχει διαμορφωθεί ένα πιο ώριμο και διασυνδεδεμένο οικοσύστημα, όπου η καινοτομία δεν παραμένει θεωρητική άσκηση, αλλά μεταφράζεται σε πραγματικές επιχειρηματικές ευκαιρίες με διεθνή προοπτική.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου, στις δύσκολες κυρίως στιγμές που αντιμετωπίζει, να στρέφεται στον Θεό και στους Αγίους, αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια, ένα ασφαλές καταφύγιο.

Σε όποιο Θεό και να πιστεύει κανείς. Αυτή η εσωτερική ανάγκη, πολλές φορές πέρα από την προσευχή, μετουσιώνεται σε μια προσωπική αφιέρωση, μια υπόσχεση. Ή ένα τάμα όπως είναι πιο γνωστό. Στη Ρόδο, από τα «πέτρινα» χρόνια της Οθωμανικής και της Ιταλικής Κατοχής μετέπειτα, η πίστη των ανθρώπων έγινε πολλές φορές προσωπικό τάμα στο Θεό και τους Αγίους. Και μέχρι σήμερα, στα εκατοντάδες μοναστήρια και ιερούς ναούς που υπάρχουν σε όλο το νησί, τα αφιερώματα στους Αγίους, έχουν ένα σπουδαίο, σιωπηρό αλλά ταυτόχρονα κορυφαίο ρόλο, στις δυσκολίες και τις δοκιμασίες των επισκεπτών οι οποίοι δεν είναι απαραίτητα χριστιανοί ορθόδοξοι.

Όπως επισημαίνει ο μητροπολίτης Ρόδου κ.κ. Κύριλλος, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, «τα τάματα αποτελούν διαχρονική, διαθρησκευτική και βαθιά προσωπική έκφραση πίστης, ευγνωμοσύνης και επίκλησης. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τα αποδέχεται ως συμβολικές και πνευματικές πράξεις, οι οποίες εκφράζουν την αναγνώριση της δύναμης του Θεού ή τη χάρη του Αγίου. Επί της ουσίας, μια πράξη εμπιστοσύνης του Θεού». Σε ερώτηση αν η Εκκλησία ενθαρρύνει τα τάματα ή τα βλέπει περισσότερο ως μια προσωπική έκφραση της πίστης ο μητροπολίτης Ρόδου τονίζει ότι «σίγουρα είναι μια προσωπική έκφραση, αλλά η έννοια του τάματος, μπορούμε να πούμε ότι είναι μια υπόσχεση προσφοράς στο Θεό, στους Αγίους που συνοδεύει μια προσευχή, ευχή, ένα αίτημα και βασίζεται στην πίστη που την δέχεται η Εκκλησία, ότι ο Θεός και ο Άγιος μπορεί να παρέμβει στη ζωή του ανθρώπου για να του δώσει τη θεραπεία, την προστασία σε μια δύσκολη περίπτωση, την ευλογία εν γένει. Και τονίζω ξανά βέβαια, ότι για την Εκκλησία το τάμα δεν είναι μαγική πράξη, δηλαδή κάνω ένα τάμα, ο Θεός είναι αναγκασμένος να ανταποκριθεί στο τάμα μου.

Είναι μια πράξη συμβολική και πνευματική, η οποία εκφράζει την αναγνώριση της δύναμης του Θεού ή της χάριτος του Αγίου που έχει και υπογραμμίζει και τη δέσμευση του πιστού χριστιανού να τηρήσει την υπόσχεσή του. Το τάμα υπήρχε και στους αρχαίους Έλληνες. Τα τάματα είναι κάτι κοινό σε όλες τις θρησκείες. Είναι μια έκφραση κυρίως ευγνωμοσύνης προς τον Θεό ή τους αγίους για κάτι που έλαβε από τον Θεό ο άνθρωπος. Κι απ’ την άλλη, είναι και μία επίκληση, υπόσχεση για κάτι που ζητάει ο άνθρωπος. Και βέβαια, αφορά γενικότερα την θρησκευτική συνείδηση όλων των λαών και όλων των θρησκειών.» Ο ίδιος θυμάται ως παιδί με συγκίνηση, στην Κρήτη όπου μεγάλωσε, ένα τάμα που του έκανε πάντα εντύπωση: «Αφορούσε αυτό που πήγαιναν δεκάδες πιστοί ξυπόλητοι την ημέρα που γιόρταζε ο ναός του Αγίου και σήκωναν πάνω στους ώμους μια αρτοκλασία. Καταλαβαίνετε, όταν έχουμε ναούς πάνω σε βουνά που πηγαίνουν μονοπάτια μέσα από τα αγκάθια.

Καταλαβαίνετε, τι ήταν να περπατά έτσι ένας άνθρωπος μια ώρα για να εκπληρώσει το τάμα του. Ήταν και το πλήθος μαυροφορούσες γυναίκες που συγκεντρώνονταν στην Αγία Μαρίνα στο Ηράκλειο. Ήταν ένα τάξιμο για ένα σοβαρό θέμα υγείας για παράδειγμα, όπου έλεγαν να γίνω καλά και θα ντυθώ στα μαύρα για ένα χρόνο. Κι έβλεπα δεκάδες γυναίκες να φορούν όλες μαύρα σαν να έβλεπες μια βουβή κηδεία». Η Παναγιά Τσαμπίκα (η Ψηλή) – Τα τάματα τεκνοποίησης που έκαναν μέχρι και μουσουλμάνο να βαφτιστεί xριστιανός Στη Ρόδο, η Παναγία Τσαμπίκα ξεχωρίζει για τα τάματα τεκνογονίας. Και μάλιστα οι επισκέπτες, δεν είναι μόνο xριστιανοί oρθόδοξοι, αλλά άνθρωποι από όλο τον κόσμο που ξεκινούν να έρθουν στη Ρόδο για τον σκοπό αυτό: Να ανέβουν 305 σκαλιά σε υψόμετρο 287 μέτρων, μέχρι την κορυφή του βουνού. O μοναδικός αυτός ιερός ναός της Κυρά Παναγιάς (της Ψηλής) δεσπόζει στο σημείο αυτό. Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά προσκυνήματα στη Δωδεκάνησο, όπου ανάμεσα στους χιλιάδες επισκέπτες βρίσκονται και εκατοντάδες άτεκνα ζευγάρια που επικαλούνται τη βοήθειά της για να αποκτήσουν παιδί. Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης όταν γεννηθεί ένα παιδί, αναλόγως του φύλου, του δίνουν προς τιμήν της το όνομα Tσαμπίκα ή Tσαμπίκος. Δεν είναι ακριβώς γνωστό το πότε ανεγέρθηκε η ιερά μονή.

Το τέμπλο, βάσει επιγραφής, φιλοτεχνήθηκε το 1693 με χορηγό τον ιερομόναχο Γαβριήλ. Στις επιφάνειες των τοίχων εσωτερικά, διασώζονται αποσπασματικά διατηρημένες τοιχογραφίες των μεταβυζαντινών χρόνων. «Η χάρη της Παναγίας, φθάνει μέχρι τα πέρατα του κόσμου – επισημαίνει με δήλωσή του στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο μητροπολίτης Ρόδου. Δεν είναι μόνο Έλληνες που πηγαίνουν στην Παναγιά τη Τσαμπίκα (και τη χαμηλή και τη ψηλή) για να προσκυνήσουν και να προσευχηθούν για τεκνογονία. Υπάρχουν ζευγάρια μουσουλμάνων και καθολικών και προτεσταντών από τη Γερμανία και την Ολλανδία. Και όλα αυτά τα παιδιά παίρνουν το όνομα Τσαμπίκος ή Τσαμπίκα. Ξέρω πολλά ζευγάρια επίσης από Κρήτη, που έχουν ονομάσει τα παιδιά τους έτσι, προς τιμήν της Παναγίας. Ένας μουσουλμάνος επίσης, όπως γνωρίζουμε, που διαμένει στη Γερμανία και ο οποίος επισκέφθηκε την Ιερά μονή, όταν ήρθε στον κόσμο το παιδί τους – και άρα το τάμα τους εκπληρώθηκε- ζήτησε ο ίδιος να βαφτιστεί χριστιανός. Δεν ήρθαν στη Ρόδο για τον σκοπό αυτό. Ήταν ένα ζευγάρι άτεκνο. Αλλά όταν τους ενημέρωσε ο ξεναγός για τη δύναμη της πίστης μας, πήγαν εκεί, γονάτισαν, προσευχήθηκαν στην Παναγία. Προσπαθούσαν επί πολλά χρόνια να αποκτήσουν ένα παιδί. Κι όταν ήρθε στον κόσμο, του έδωσαν το όνομα Τσαμπίκα.

Προσωπικά ξέρω άλλες δύο τέτοιες περιπτώσεις, ανθρώπων άλλων θρησκειών από την Ευρώπη. Θα υπάρχουν, ασφαλώς και πολλές άλλες, από όλη τη χώρα και όλο τον κόσμο.» Τα τάματα στις ιερές μονές του Ταξιάρχη στη Ρόδο Εκτός από τη Σύμη και τον Πανορμίτη, όπου δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο επισκέπτονται τη μονή, υπάρχουν και οι ιερές μονές Ταξιάρχη στη Ρόδο, όπου πραγματικά εκατοντάδες άνθρωποι, κυρίως ντόπιοι , αφήνουν σιωπηρά το δικό τους τάμα, με την προσδοκία να λάβουν τη χάρη του. Η Ιερά Μονή Θαρρίου (Ταξιάρχου Μιχαήλ) στα Λάερμα είναι μια από τις μονές εκείνες, όπου οι πιστοί επιλέγουν να προσευχηθούν αλλά και να καταθέσουν τα αφιερώματά τους. Με πίστη, με ευλάβεια και αθόρυβα. Μεταλλικά τάματα που απεικονίζουν διάφορα σημεία του σώματος, εικόνες ξύλινες, σκαλιστές, κέρινα ομοιώματα ανθρωπίνων οργάνων, έως και λαμπάδες διαφόρων μεγεθών, αποτελούν την μοναδική αυτή πράξη πίστης. Του ανθρώπου προς τον Θεό.

Πολλοί πιστοί δε, σε πάρα πολλές εκκλησίες, μετά από κάποια δοκιμασία υγείας, που αφορά τραυματισμό κυρίως, επιλέγουν να αφήσουν στους ιερούς ναούς ή τις μονές της περιοχής τους, πατερίτσες ή γάζες, ως ευχαριστίες για το τέλος της δοκιμασίας τους. Τάματα έχουμε σε όλες τις εκκλησίες και τα μοναστήρια – σημειώνει ο μητροπολίτης Ρόδου: «Έχουμε είτε σπαθιά είτε μεταλλικά παπούτσια. Τι συμβολίζει αυτό; Συμβολίζει ότι επειδή ο Ταξιάρχης κρατάει το σπαθί, του πάμε ας πούμε και εμείς ένα σπαθί ως δώρο. Και τα μεταλλικά παπούτσια αντιστοιχούν στο ότι τρέχει παντού, οπότε κατά τη λαϊκή δοξασία, αλλάζει τα παπούτσια. Ναι, έχουμε λαϊκές δοξασίες, που βέβαια δεν έχουν θεολογικό υπόβαθρο, αλλά ουσιαστικά εκφράζουν το πώς νιώθει, το πώς αισθάνεται τον Ταξιάρχη ο πιστός.» Ο Άγιος Μηνάς στις Καλυθιές Ένα μοναδικό εξωκλήσι που βρίσκεται στην περιοχή των Καλυθιών Ρόδου, και δέχεται δεκάδες τάματα κάθε χρόνο, είναι αυτό του Αγίου Μηνά. Τα αφιερώματα αυτά, δεν είναι ούτε μεταλικά, ούτε ξύλινες εικόνες αλλά ούτε και κέρινα. Εκεί, οι πιστοί δένουν μια κορδέλα σε ένα δέντρο που βρίσκεται δίπλα στο ξωκλήσι, ως ένδειξη ενός προσωπικού τάματος.

Και κάνουν την δική τους ευχή, με την προσδοκία ο Άγιος Μηνάς να τους την εκπληρώσει. Ο άγιος Φιλήμονας στην Αρνίθα Στο χωριό Αρνίθα της Ρόδου, υπάρχει η Ιερά μονή που χρονολογείται από το 1839. Η Ιερά μονή του Αγίου Φιλήμονος. Εντός αγίου που λατρεύονταν κατεξοχήν στην Κωνσταντινούπολη. Όπως εξηγεί ο μητροπολίτης Ρόδου, η μονή αυτή αποτέλεσε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, καταφύγιο ανθρώπων με ψυχικές παθήσεις. Για την ακρίβεια, θεραπευτήριο ψυχικών παθήσεων, η ύπαρξη του οποίου συνδέεται άμεσα με τη λαϊκή παράδοση που αναφέρει ότι ο Άγιος Φιλήμων ήταν ψυχίατρος στη Γάζα της Mικράς Ασίας. H οργάνωση και λειτουργία της πρωτότυπης και ιδιόμορφης αυτής κλινικής ήταν τόσο υποδειγματική, ώστε οι θεράποντες μοναχοί διατηρούσαν αρχείο με το ιστορικό της ασθένειας των νοσηλευομένων, το οποίο καταστράφηκε κατά την περίοδο της ιταλικής κατοχής. Τα τάματα, που διαχρονικά αφιερώνονται στην ιερά μονή, έχουν σχέση με τις ψυχικές παθήσεις συνανθρώπων μας. Και στον Κώδικα της Ιεράς Μονής, από τις μαρτυρίες που υπάρχουν, τα τάματα αυτά διαχρονικά ανέρχονταν σε εκατοντάδες. Κι αντιστοιχούσαν στον ανθρώπινο, ψυχικό πόνο, για τον οποίο εκείνα τα χρόνια, δεν υπήρχαν φάρμακα και θεραπείες.

Φωτογραφία: Ιερά Μονή Παναγίας Τσαμπίκας (Ψηλή) από την Ιερά Μητρόπολη Ρόδου

Μ. Μαστής / ΑΠΕ-ΜΠΕ