Αρχική Blog Σελίδα 2

Πιερία: Η προίκα μας, η ιστορία μας, είναι απλωμένη στα Πιέρια

Από
Έμβολος
-

«Δείχνουμε προίκα… και σας καλ(ν)ούμε στα 1000 μέτρα, στην Άνω Μηλιά Πιερίας, στο χορό της Παράδοσης και της Ομορφιάς….»

Αυτό εν ολίγοις είναι το μήνυμα που εκπέμπουν εδώ και ημέρες τα μέλη του Πολιτιστικού και Εξωραϊστικού Συλλόγου Άνω Μηλιάς Πιερίας προς όλους τους επισκέπτες του βουνού των Μουσών.

20260423 200023

Και καθώς αυτήν την περίοδο εκατοντάδες ορειβάτες και φυσιολάτρες καταφθάνουν κάθε Σαββατοκύριακο στην Άνω Μηλιά και να απολαύσουν «την φύση που οργιάζει μέσα στην ομορφιά» η πρόσκληση γίνεται έκπληξη…

Στο χώρο του Συλλόγου, στο ψηλότερο κατοικημένο σημείο του ορεινού οικισμού, μερικές δεκάδες μέτρα από το καταφύγιο του ΕΟΣ Κατερίνης έχει απλωθεί μια πλούσια προίκα μιας Χαράς «για να θυμούνται οι μεγάλοι και να μαθαίνουν οι νεότεροι…»

20260423 200232

Πλούσια, γιατί έχει μοναδικά νυφιάτικα και γαμπριάτικα «κομμάτια» λαικής τέχνης, γιατί χρειάστηκε αρκετές εβδομάδες για να συγκεντρωθούν και να μεταφερθούν στην Άνω Μηλιά αλλά και γιατί ορισμένα από τα εκθέματα της νύφης γυρίζουν το ρολόι του χρόνου πίσω στον 20ο και 19ο αι. που η προίκα ήταν το καταλυτικό γεγονός του γάμου και της έναρξης στην κοινή ζωή του νιόπαντρου ζευγαριού, είτε υπήρχε το «περίφημο» προικοσύμφωνο είτε όχι…

Η συγκεκριμένη, που εκτίθεται στο κονάκι του Συλλόγου αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα ενός μακεδονίτικου γάμου από το παρελθόν, συνυφασμένο με την παράδοση, τα ήθη και τα έθιμα της τοπικής κοινωνίας.

20260423 200330

«Είναι προίκα της ιστορίας μας…» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Συλλόγου Άνω Μηλιάς Γιάννης Πούλιος. «Άλλωστε η έκθεση είναι αφιερωμένη στους ήρωες Λαζαίους και όλους εκείνους που συμμετείχαν στην μάχη της Μηλιάς και στην ανατίναξη του Πύργου τους στις 2 Απριλίου του 1822, την μνήμη των οποίων τιμούμε ανελλιπώς κάθε χρόνο αυτή τη μέρα, όλα τα μέλη του Συλλόγου, ο Δήμος Κατερίνης, κάτοικοι των Πιερίων και άλλοι τοπικοί φορείς…».

Η Ευτέρπη, η  μούσα της Μουσικής έχει μάλιστα καταγράψει και σε δημοτικά τραγούδια το πως «χορεύουν τα Λαζόπουλα στον Πύργο, πως τα καριοφίλια ηχούν στις λαγκαδιές της Μηλιάς και παρακείθε ετοιμάζονται προικιά να στρώσουν κρεββάτι νυφικό» (καθώς)…«παντρεύεται ο Τόλιος/το πρώτο το Λαζόπουλο/ το χιλιοτραγουδισμένο».

milia 2 1

Μια νησίδα ομορφιάς και γνώσης

«Η έκθεση αναδεικνύει τον λαϊκό μας πολιτισμό , είναι μια νησίδα ομορφιάς και γνώσης που αξίζει να περάσει κανείς πολλή ώρα στον χώρο για να δει με την προσοχή που του αξίζει κάθε αντικείμενο – θησαυρό της παράδοσης» σημειώνει σε σχετική ανακοίνωσή της η Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Κατερίνης.

milia 4 1 600x400 1

Όπως ανέφερε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κα Πόπη Μεντεκίδου- επιμελήτρια της συγκέντρωσης των αντικειμένων και της παρουσίασης- «τα εκθέματα προέρχονται από την τοπική κοινωνία της Άνω Μηλιάς κι είναι όλα αυθεντικά. Χρονολογούνται από τις αρχές του 20ου αιώνα ενώ άλλα προέρχονται και από τους προγόνους ετερόκλητων οικιστών της Άνω Μηλιάς και χρονολογούνται από τον 19ο αι.

milia 3 1 768x512 1

Υπάρχουν πρόσθεσε, αυθεντικές φωτογραφίες νεονύμφων του 1887, χειροποίητη  κεντημένη με μπιρσίμι νυφική φορεσιά του 1893, μεταξωτά κεντήματα, ολομέταξα νυφικά εσώρουχα του 1910 καθώς και οικιακά ορειχάλκινα σφυρήλατα σκεύη του 1920». Φυσικά δεν λείπουν και αντικείμενα από προίκες κοριτσιών των κατοπινών δεκαετιών καθώς η προίκα υπήρξε καθοριστικός θεσμός  στην ελληνική κοινωνία μέχρι που άρχισε να ατονεί (μετά το 1950) ενώ η οριστική νομική του κατάργηση ήρθε το 1983 με την αναθεώρηση του Οικογενειακού Δικαίου που καθιέρωσε την ισότητα των δύο φύλων, διαλύοντας τις ταπεινωτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των οικογενειών πριν το γάμο και την αναχρονιστική αντίληψη ότι η γυναίκα πρέπει να «πληρώσει» για τα έξοδα της κοινής ζωής επειδή υποτίθεται ότι δεν εργαζόταν.

milia 5 1 600x400 1

 Τον  19ο και έως τα μισά του 20ου αι., η προίκα ήταν «κλειδί» για τη σύναψη γάμου, αντιπροσωπεύοντας την οικονομική συνεισφορά της οικογένειας της νύφης (σε χρήματα, κτηματική περιουσία ή κινητά αγαθά) στο νέο ζευγάρι. Ένας γάμος τότε θεωρούνταν κοινωνικά επιτυχημένος μόνο αν συνοδευόταν από προίκα, με αποτέλεσμα οι γονείς να αισθάνονται υποχρεωμένοι να προικίσουν τις κόρες τους για να μην μείνουν «ανύπαντρες». Συχνά, ο γάμος αποτελούσε μια συμφωνία συμφερόντων (προξενιό), όπου η προίκα ήταν το κύριο θέμα συζήτησης και όχι τα συναισθήματα των μελλόνυμφων.

milia 6 1 600x400 1

Στις αγροτικές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας εκτός από τα «προικιά» δηλαδή κεντήματα, χαλιά, σεντόνια και υφαντά που έφτιαχνε η ίδια η κοπέλα από μικρή ηλικία, η προίκα περιλάμβανε κτήματα, λιόδεντρα, ζώα ή κοπάδια, κρίσιμα για την επιβίωση της νέας οικογένειας και πολλές φορές- στα νεότερα χρόνια- όταν μια προίκα ήταν ισχυρή η γυναίκα μπορούσε να έχει ισχυρό λόγο μέσα στην οικογένεια.

milia 7 1

Η έκθεση του Συλλόγου επικεντρώνεται  στο έθιμο του «απλώματος της προίκας» που αναβιώνει και σε άλλες περιοχές ως πολιτιστική κληρονομιά, δείχνοντας τον πλούτο της λαϊκής τέχνης που περιέχουν τα παλιά μπαούλα.

milia 11

Το κάλεσμα για την «επίδειξη της προίκας» είχε πάντοτε το δικό του ξεχωριστό τελετουργικό και σύμφωνα με την κα Μεντεκίδου η παρουσίαση επιβεβαίωνε την οικονομική και κοινωνική επιφάνεια της νύφης. Εκτός αυτού τα υφαντά, τα κεντήματα και τα χειροτεχνήματα της προίκας αποτελούσαν δείγμα της νοικοκυροσύνης και της δημιουργικότητας της…

«Δείχνουμε προίκα, έχουμε Χαρά την Κυριακή…»

Σε πρώτη φάση, πριν την Χαρά(σ.σ. την Κυριακή του γάμου),συνήθως την Τετάρτη, γινόταν «το ξεδίπλωμα». «Οι γυναίκες και οι φίλες του σογιού άπλωναν τα υφαντά, τα κεντήματα, τις πετσέτες , τα στρωσίδια , τα ρούχα, τα χαλκώματα, κλπ. σε όλο το σπίτι ακόμη και σε σχοινιά στην αυλή. Σκοπός ήταν η επίσημη επίδειξη της εργατικότητας της νύφης και της οικονομικής ισχύος της οικογένειας. Οι συγχωριανοί περνούσαν να θαυμάσουν και να ευχηθούν «καλορίζικα». Σε πολλές περιοχές της Μακεδονίας στην επίδειξη της προίκας οι συγγενείς έσπευδαν να ενισχύσουν τα προικιά με κάποιο δώρο τους ή χρήματα για την νύφη.

milia 12 768x559 1

Μετά 1-2 μέρες ακολουθούσε η μεταφορά της στο νέο σπίτι του ζεύγους, με καρότσα, άλογα κλπ στολισμένα με λουλούδια και κορδέλες συνοδεία μουσικών οργάνων μέσα στους δρόμους του χωριού για να την δουν όλοι. Όταν στο προικοσύμφωνο αναγράφονταν ακίνητα,οικόπεδα, χωράφια και χρήματα, αυτό σε αρκετές περιοχές, διαβάζονταν δημόσια» ανέφερε η κα Μεντενίδου.

milia 768x512 1

Σε ορισμένες αγροτικές περιοχές πάντως της Δυτικής Μακεδονίας σ’ όσες ακόμα κρατούσε (δεκαετίες ’60 – ’70) η προίκα, συνήθιζαν να μεταφέρουν τα προικιά από το σπίτι της νύφης στο σπίτι του γαμπρού απλωμένα σε σύρματα, στις καρότσες των τρακτέρ. Εικόνα που καλοτύχιζε το ζευγάρι καθώς “έχτιζε” την εντύπωση ότι «ήταν τόσα πολλά και τόσο βαριά, που δεν μπορούσαν να μεταφερθούν ούτε με τα χέρια, ούτε μ’ άλογα, ούτε μ’ άλλο μέσο…»

Η έκθεση «Η προίκα μας, η ιστορία μας» θα διαρκέσει έως τις 10 Μαΐου. Το κοινό μπορεί να την επισκέπτεται κάθε Κυριακή κατά τις ώρες 11:00 π.μ. – 14:00.

*Τις φωτογραφίες παραχώρησαν ο Δήμος Κατερίνης και η κα Πόπη Μεντεκίδου
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από το Ορμούζ στην Ελλάδα: Η κρίση ανέδειξε τη σημασία της κρουαζιέρας

Από
Έμβολος
-

Σημαντικό οικονομικό πλήγμα υπέστη η αγορά της κρουαζιέρας στη Μεσόγειο, από το δίμηνο εγκλωβισμό των πέντε κρουαζιερόπλοιων στον Περσικό Κόλπο, εκ των οποίων τρία από αυτά πραγματοποιούν homeporting από ελληνικά λιμάνια, επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και περιορισμένος αριθμός πλοίων, μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογες επιπτώσεις στον κλάδο.

   Έχει υπολογιστεί ότι η  μέση δαπάνη ενός επιβάτη κρουαζιέρας σε έναν προορισμό κυμαίνεται σήμερα μεταξύ 70 και 100 δολαρίων ανά λιμάνι, με τα ποσά να ξεπερνούν τα 120 δολάρια σε ορισμένες περιπτώσεις, μετατρέποντας κάθε άφιξη πλοίου σε άμεση “ένεση” εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων για την τοπική οικονομία.

   Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς που μίλησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μόνο από την απουσία των δύο κρουαζιερόπλοιων της Celestyal Cruises, τα οποία παρέμειναν εγκλωβισμένα στην περιοχή του Αραβικού Κόλπου, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή, καταγράφηκε απώλεια περίπου 94.000 επιβατών στην Ελλάδα, ενώ τα άμεσα διαφυγόντα έσοδα από τη μη πραγματοποίηση των προγραμματισμένων δρομολογίων ανήλθαν σε περίπου 12 εκατ. ευρώ.

   Εφόσον συνυπολογιστούν τα λιμενικά τέλη, ο φόρος κρουαζιέρας, οι τροφοδοσίες πλοίων και το σύνολο των υποστηρικτικών υπηρεσιών, το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα για την Ελλάδα εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ.

   Σημειώνεται ότι η Celestyal Cruises, διατηρεί γραφεία και προσωπικό στο λιμάνι του Πειραιά, ενώ τα δύο κρουαζιερόπλοιά της πραγματοποιούν από τα λιμάνια του Λαυρίου και του Πειραιά κυκλικά δρομολόγια στα νησιά του Αιγαίου.

   Tο Celestyal Discovery, που παρέμενε αγκυροβολημένο στο Ντουμπάι από τα τέλη Φεβρουαρίου, ήταν το πρώτο κρουαζιερόπλοιο που διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ, ανοίγοντας τον δρόμο και για τα υπόλοιπα πλοία σε μορφή κομβόι.

   Το πλοίο αναμένεται να επανεκκινήσει δρομολόγια από το Λαύριο την 1η Μαΐου, ενώ το Celestyal Journey βρίσκεται ήδη σε πορεία επανατοποθέτησης προς τον Πειραιά, με έναρξη δρομολογίων στις 2 Μαΐου.

   Την ασφαλή διέλευση των δύο κρουαζιερόπλοιων επιβεβαίωσε σε ανάρτησή της στο διαδίκτυο και η Celestyal Cruises, επισημαίνοντας ότι «η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και φορείς ασφάλειας, με προτεραιότητα την προστασία πληρώματος και πλοίων.

   Και τα δύο πλοία κατευθύνονται σε λιμάνια της Ελλάδας, όπου αναμένεται να ξεκινήσουν κανονικά την καλοκαιρινή τους δραστηριότητα και ότι τα μελλοντικά δρομολόγια που είναι προς πώληση θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με το πρόγραμμα, προσφέροντας στους επιβάτες και στους ταξιδιωτικούς μας συνεργάτες σιγουριά και συνέχεια» αναφέρει η εταιρεία.

   Την ίδια στιγμή, και άλλοι μεγάλοι όμιλοι κρουαζιέρας επιταχύνουν την επιστροφή των πλοίων τους.

   Η TUI Cruises ανακοίνωσε ότι δύο κρουαζιερόπλοιά της εγκατέλειψαν με ασφάλεια την περιοχή της Μέσης Ανατολής και κατευθύνονται προς τη Μεσόγειο, επιτρέποντας την πραγματοποίηση των προγραμματισμένων αναχωρήσεων του Mein Schiff 5 από το Ηράκλειο στις 15 Μαΐου και του Mein Schiff 4 από την Τεργέστη στις 17 Μαΐου.

   Από την πλευρά της, η MSC Cruises επιβεβαίωσε ότι και το MSC Euribia διέσχισε με ασφάλεια τα Στενά του Ορμούζ και κατευθύνεται προς τη Βόρεια Ευρώπη, για να πραγματοποιήσει τα δρομολόγια που είχαν προγραμματιστεί για τις 16 Mαΐου από Κίελο και 17 Μαΐου από την Κοπεγχάγη.

   Παράλληλα, η Explora Journeys, που είναι μια πολυτελής εταιρεία κρουαζιέρας (luxury cruise line) και ανήκει στον όμιλο MSC Group, επιβεβαίωσε ότι το Explora II θα λειτουργεί από τον Νοέμβριο του 2026 έως τον Μάρτιο του 2027 αποκλειστικά στη Μεσόγειο, καθώς η αρχικά προγραμματισμένη αποστολή στη Μέση Ανατολή δεν θα πραγματοποιηθεί.

   -Ισχυρή ανάκαμψη του κλάδου διεθνώς-

   Παρά τις πρόσκαιρες απώλειες που προκάλεσε η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή, η παγκόσμια αγορά κρουαζιέρας διατηρεί ισχυρή δυναμική, περνώντας σε φάση ανάκαμψης και σταθερής ανάπτυξης.

   Σύμφωνα με τη ετήσια έκθεση  που εκδίδει η Διεθνής Ένωση Κρουαζιέρας Cruise Lines International Association (CLIA) «State of the Cruise Industry 2026», το 2025 ταξίδεψαν συνολικά 37,2 εκατομμύρια επιβάτες, ενώ το 90% δηλώνει ότι σκοπεύει να ταξιδέψει ξανά, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή εμπιστοσύνη των ταξιδιωτών.

   Οι προβλέψεις της clia δείχνουν ότι η επιβατική κίνηση θα συνεχίσει να αυξάνεται, φθάνοντας τα 38,3 εκατ. το 2026, τα 40,3 εκατ. το 2027, τα 41,2 εκατ. το 2028 και τα 42,1 εκατ. το 2029, με την αγορά να επιστρέφει σε πιο «ώριμους» ρυθμούς ανάπτυξης μετά την έντονη μεταπανδημική ανάκαμψη.

   Σε οικονομικό επίπεδο, ο κλάδος ενισχύει τη συμβολή του, καθώς το 2024 παρήγαγε 198 δισ. δολάρια παγκόσμιου οικονομικού αντίκτυπου, υποστηρίζοντας περίπου 1,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και δημιουργώντας 60 δισ. δολάρια σε μισθούς.

   Σημαντική ενίσχυση καταγράφεται και στις βασικές αγορές προέλευσης επιβατών κρουαζιέρας το 2025, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποτελούν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης, οδηγώντας τη συνολική άνοδο της παγκόσμιας ζήτησης.

   Oι επιβάτες προέλευσης από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 1,5 εκατομμύριο σε σύγκριση με το 2024, φθάνοντας τα 20,6 εκατομμύρια, σημειώνοντας άνοδο 7,5% και αντιπροσωπεύοντας περίπου το 55% της συνολικής κίνησης των κορυφαίων αγορών.

   Για πρώτη φορά, ο στόλος των εταιρειών κρουαζιέρας που είναι μέλη της CLIA ξεπέρασε τα 300 ποντοπόρα πλοία το 2024, αυξάνοντας τον αριθμό τους σε 327 το 2026.

   Όπως σημείωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της CLIA, Bud Darr, «ο κλάδος της κρουαζιέρας  πλέει προς το μέλλον με εξαιρετική δυναμική, συνδυάζοντας ρεκόρ ζήτησης με καινοτομία και βιώσιμες πρακτικές», επιβεβαιώνοντας τη μετάβαση της βιομηχανίας σε ένα πιο «πράσινο» και τεχνολογικά εξελιγμένο μοντέλο ανάπτυξης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ενιαίος ηλεκτρικός χώρος από τη Μεσόγειο έως τη Βαλτική με το νέο επιχειρηματικό σχέδιο της ΔΕΗ – Επενδύσεις 24,2 δισ. ευρώ έως το 2030

Από
Έμβολος
-

Ως ενιαίο ηλεκτρικό χώρο στον οποίο τα ελλείμματα της μιας χώρας καλύπτουν τα πλεονάσματα της άλλης αντιμετωπίζει η ΔΕΗ την ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης με το νέο επιχειρηματικό σχέδιο της περιόδου 2026 – 2040 που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα.

Κομβικό στοιχείο του νέου σχεδίου είναι η διείσδυση της ΔΕΗ στην παραγωγή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας  σε τρεις νέες χώρες (Σλοβακία, Πολωνία, Ουγγαρία), πέρα από Ρουμανία, Βουλγαρία, Ιταλία και Κροατία όπου ο όμιλος έχει ήδη παρουσία. Κοινό χαρακτηριστικό των χωρών αυτών περιοχής είναι οι υψηλότερες – σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη – τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που από τη σκοπιά του καταναλωτή είναι προφανώς αρνητικό, αλλά από τη σκοπιά του επενδυτή αποτελεί ευκαιρία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο επενδυτικό σχέδιο που παρουσίασε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης, κατά την τριετία 2023-2025 οι τιμές χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες αυτές κυμάνθηκαν μεταξύ 102 και 112 ευρώ έναντι 79-100 ευρώ στην Κεντρική Ευρώπη (Γερμανία, Ελβετία) 64-91 ευρώ σε Γαλλία και Ιβηρική χερσόνησο και 36-56 ευρώ στη Σκανδιναβία. Η ηλεκτρική “απομόνωση” της Αν. Ευρώπης έχει τεθεί κατ’ επανάληψη στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ από την Ελλάδα και άλλες χώρες της περιοχής, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπισή της. Σύμφωνα με τη ΔΕΗ, δεν υπάρχουν στον ορίζοντα επενδύσεις μεγάλης κλίμακας σε διασυνοριακές διασυνδέσεις που θα περιόριζαν τη διαφορά στις τιμές και θα αποκαθιστούσαν τη λειτουργία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι η ΔΕΗ επέλεξε να μετατρέψει το μειονέκτημα σε πλεονέκτημα.

Ένα δεύτερο στοιχείο είναι η συμπληρωματικότητα της παραγωγής των Ανανεώσιμων Πηγών (αιολικά και φωτοβολταϊκά) που δημιουργούν συνθήκες εξισορρόπησης των ελλειμμάτων και πλεονασμάτων παραγωγής. Για παράδειγμα η καμπύλη της ηλιακής παραγωγής της Ελλάδας αντισταθμίζει την αντίστοιχη καμπύλη της αιολικής παραγωγής στη Ρουμανία. Το ίδιο με τα φωτοβολταϊκά στης Κροατίας και τα αιολικά της Πολωνίας. Η εκμετάλλευση αυτών των συνεργειών θα εξασφαλίζει για τη ΔΕΗ βελτιστοποίηση των ροών ενέργειας και ελαχιστοποίηση των περικοπών “πράσινης” ενέργειας σε περιόδους υπερπαραγωγής σε μια χώρα / περιοχή.

Τα στοιχεία που αξιολογήθηκαν για την περαιτέρω διείσδυση στην περιοχή είναι επίσης το έλλειμμα ενέργειας που αναμένεται τα επόμενα χρόνια εξαιτίας συνδυασμού παραγόντων όπως: η ανάπτυξη των οικονομιών, η απόσυρση παλιών (ανθρακικών) μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, η αύξηση της ζήτησης από την Ουκρανία όταν τελειώσει ο πόλεμος σε συνδυασμό με το γεγονός ότι έχουν καταστραφεί μονάδες ισχύος 27 γιγαβάτ (από 59 γιγαβάτ πριν τον πόλεμο) καθώς και η πρόσθετη ζήτηση από τα νέα data centers που θα κατασκευαστούν στην περιιοχή, στα οποία η ΔΕΗ επίσης διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο.

Στόχος της ΔΕΗ είναι να αναδειχθεί στην πρώτη θέση των εταιρειών κοινής ωφέλειας της περιοχής. Συνοπτικά τα μεγέθη του νέου επιχειρηματικού σχεδίου περιλαμβάνουν τα εξής:

-Διπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος σε 24,3 GW το 2030, από 12,4 GW το 2025, με επενδύσεις σε ΑΠΕ, ευέλικτη παραγωγή και αποθήκευση, παρά την πλήρη απολιγνιτοποίηση, η οποία θα ολοκληρωθεί το 2026, και τη διακοπή λειτουργίας του 40% της παραγωγής ενέργειας από πετρέλαιο στα ελληνικά νησιά.

-Οι επενδύσεις μεταξύ 2026 και 2030 προβλέπεται να ανέλθουν σε Euro24,2 δισεκατομμύρια, εκ των οποίων το 48% εκτός Ελλάδος. Θα χρηματοδοτηθούν μεταξύ άλλων με την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 4 δισ ευρώ που αναμένεται να ολοκληρωθεί το Μάιο.

-Έως το 2030, το 45% της εγκατεστημένης ισχύος θα είναι εκτός Ελλάδος, ενώ το ενεργειακό μείγμα θα περιλαμβάνει όλες τις σύγχρονες μορφές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική, φυσικό αέριο, αποθήκευση), διαφοροποιώντας το χαρτοφυλάκιο της Εταιρείας τόσο γεωγραφικά όσο και τεχνολογικά.

-Λειτουργικά κέρδη ΕBITDA στα Euro4,6 δισεκατομμύρια το 2030 από Euro2,0 δισεκατομμύρια το 2025,

-Τα καθαρά κέρδη υπερτριπλασιάζονται σε Euro1,5 δισεκατομμύριο το 2030 από Euro0,45 δισεκατομμύρια το 2025.

-Μέρισμα ανά μετοχή που φθάνει τα Euro1,4 έως το 2030 από Euro0,4 το 2024, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης περίπου 24%.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο ΥΠΕΞ του Ιράν στο Πακιστάν, όπου αναμένονται απεσταλμένοι των ΗΠΑ

Από
Έμβολος
-

Η πιθανότητα να ξαναρχίσουν σήμερα συνομιλίες ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν για να τερματιστεί ο πόλεμος έμοιαζε να παίρνει μορφή χθες Παρασκευή, καθώς αντιπρόσωποι των δυο χωρών, ορκισμένων εχθρών, στάλθηκαν στην πακιστανική πρωτεύουσα, το Ισλαμαμπάντ, αλλά χωρίς καμιά εγγύηση ότι θα διεξαχθούν απευθείας διαπραγματεύσεις, δυο εβδομάδες μετά την αποτυχία του πρώτου εγχειρήματος.

   Παράλληλα, η κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, το άλλο βασικό θέατρο των εχθροπραξιών, φάνταζε χθες εξαιρετικά επισφαλής.

   Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους–στη μεγάλη πλειονότητά τους στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο–και έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία.

   Στην πακιστανική πρωτεύουσα Ισλαμαμπάντ αναμενόταν εδώ και μέρες να ξαναρχίσουν οι αμερικανοϊρανικές συνομιλίες που άρχισαν πριν από δυο εβδομάδες κι ανεστάλησαν έπειτα από δεκαπέντε ώρες, ενώ η κατάπαυση του πυρός ανανεώθηκε μονομερώς μέχρι νεοτέρας από τις ΗΠΑ.

   Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έφθασε χθες βράδυ στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες με κορυφαίους πακιστανούς αξιωματούχους.

   Όμως «δεν σχεδιάζεται να γίνει καμιά συνάντηση Ιράν-ΗΠΑ», τόνισε μέσω X ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, απλώς θα μεταφερθούν θέσεις του Ιράν στην αμερικανική πλευρά από τους πακιστανούς μεσολαβητές.

   Απεσταλμένοι του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, προγραμματίζεται να μεταβούν σήμερα στο Πακιστάν ενόψει συνομιλιών «με αντιπροσώπους» του Ιράν, δήλωνε μολαταύτα προηγουμένως η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, η Κάρολαϊν Λέβιτ, κατά την οποία η συνάντηση ζητήθηκε από την Τεχεράνη.

   Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, που ήταν επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας πριν από δυο εβδομάδες, δεν αναμένεται να κάνει το ταξίδι αυτή τη φορά–κάτι όμως που μπορεί να αλλάξει αν σημειωθεί πρόοδος, διευκρίνισε η κ. Λέβιτ.

   Μετά το Πακιστάν, ο κ. Αραγτσί αναμένεται να συνεχίσει περιοδεία με τους άλλους σταθμούς του να είναι το Ομάν και τη Ρωσία.

   Παράλληλα, η παράλυση της ναυσιπλοΐας συνεχίζεται στο στενό του Χορμούζ, από όπου υπό κανονικές συνθήκες περνά το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που προορίζεται για τις διεθνείς αγορές–καθώς η θαλάσσια οδός εξακολουθεί να υπόκειται σε διπλό αποκλεισμό, ιρανικό και αμερικανικό.

   Οι αγορές φάνηκαν να υποδέχονται με πολύ συγκρατημένη αισιοδοξία την προοπτική νέων διαπραγματεύσεων Ουάσιγκτον-Τεχεράνης. Η τιμή του WTI, αμερικανικής ποικιλίας αργού αναφοράς, υποχωρούσε στα 94,40 δολάρια το βαρέλι (-1,51%), αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς, συνέχισε να ανεβαίνει μεν, αλλά με πιο βραδύ ρυθμό, κλείνοντας στα 105,33 δολάρια (+0,25%).

   Στο άλλο κύριο μέτωπο του πολέμου, το λιβανικό, η κατάπαυση του πυρός, που προχθές Πέμπτη ανακοινώθηκε από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ πως παρατείνεται για τρεις εβδομάδες έπειτα από συνομιλίες αντιπροσώπων του Λιβάνου και του Ισραήλ στον Λευκό Οίκο, ήδη τίθεται υπό σοβαρή δοκιμασία.

   «Αεροπορικά πλήγματα του ισραηλινού εχθρού στον νότιο Λίβανο (…) είχαν αποτέλεσμα να γίνουν μάρτυρες έξι πολίτες και να τραυματιστούν άλλοι δύο», ανέφερε το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου σε ανακοίνωση Τύπου που δημοσιοποίησε αργά χθες βράδυ.

   Ο ισραηλινός στρατός διαβεβαίωσε ότι μέλη του σκότωσαν έξι μαχητές της Χεζμπολά κατά τη διάρκεια ανταλλαγών πυρών, αφού ανέφερε πως το σιιτικό κίνημα κατέρριψε ισραηλινό μη επανδρωμένο εναέριο όχημα.

   Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε τη Χεζμπολά ότι προσπαθεί να «σαμποτάρει» τη «διαδικασία για να επιτύχουμε ιστορική (σ.σ. συμφωνία) ειρήνης ανάμεσα στο Ισραήλ και τον Λίβανο».

   Το σιιτικό κίνημα, που κατηγορείται πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο ξαναρχίζοντας εχθροπραξίες με το Ισραήλ τη 2η Μαρτίου, κάλεσε από την πλευρά του το λιβανικό κράτος να απέχει «από απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ» και έκρινε ότι η παράταση της κατάπαυσης του πυρός «δεν έχει νόημα» εξαιτίας των συνεχιζόμενων «εχθρικών ενεργειών» του ισραηλινού στρατού.

«Θα γυρίσουμε στο σπίτι μας»

   Ο ισραηλινός στρατός εξέδωσε χθες Παρασκευή διαταγή να απομακρυνθούν εσπευσμένα οι κάτοικοι χωριού του νοτίου Λιβάνου, την πρώτη μετά την παράταση της κατάπαυσης του πυρός. Το λιβανικό επίσημο πρακτορείο ειδήσεων ANI έκανε κατόπιν λόγο για ισραηλινό βομβαρδισμό στο Ντέιρ Άμες.

   Η απευθείας διαπραγμάτευση με το Ισραήλ «σημαίνει αναγνώριση του εχθρού», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Άχμαντ Σουμάρι, 74 ετών, ο οποίος, παρά τους δισταγμούς του, αποφάσισε να φύγει από τη Σαΐντα, όπου είχε βρει καταφύγιο, και να γυρίσει στο χωριό του, έπειτα από την αμερικανική ανακοίνωση πως η κατάπαυση του πυρός παρατείνεται για τρεις εβδομάδες.

   «Θα γυρίσουμε στο σπίτι μας», είπε, έχοντας γύρω του σακούλες και στρώματα, εκφράζοντας την ελπίδα ότι «η κατάπαυση του πυρός θα μονιμοποιηθεί».

   Παράλληλα, η ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (FINUL στα γαλλικά, UNIFIL στα αγγλικά) ανακοίνωσε χθες τον θάνατο ακόμη ενός ινδονήσιου κυανόκρανου, ο οποίος είχε τραυματιστεί την 29η Μαρτίου στον νότο.

ΦΩΤΟ  EPA/PAKISTAN FOREIGN OFFICE 
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης S&P επιβεβαίωσε το αξιόχρεο της Ελλάδας ΒΒΒ με σταθερές προοπτικές

Από
Έμβολος
-

Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης S&P επιβεβαίωσε το αξιόχρεο της Ελλάδας στη βαθμίδα ΒΒΒ με σταθερές προοπτικές, ένα σκαλοπάτι πάνω από την επενδυτική βαθμίδα.

Ο S&P επισημαίνει ότι έκανε την εξαμηνιαία αξιολόγηση για το αξιόχρεο της Ελλάδας, με βάση τα τελευταία στοιχεία, χωρίς να δημοσιεύσει νέα έκθεση.

Ο οίκος είχε αναβαθμίσει την Ελλάδα εντός της επενδυτικής βαθμίδας πέρυσι τον Απρίλιο.

Στην ίδια βαθμίδα με τον S&P αξιολογούν το ελληνικό αξιόχρεο και οι οίκοι Fitch, DBRS και Scope, ενώ ο Moody’s το αξιολογεί ένα σκαλοπάτι χαμηλότερα, στο Baa3.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η επόμενη μέρα μετά το υπερπλεόνασμα και τους νέους στόχους του προϋπολογισμού

Από
Έμβολος
-

Επενδύσεις, ΠΔΕ και ανάπτυξη 2% διαμορφώνουν το νέο τοπίο στην οικονομία

Με τις προβλέψεις της κυβέρνησης για την Ανάπτυξη να υποχωρούν πλέον από 2,4% σε 2% του ΑΕΠ για το 2026 και με τις ανησυχίες για στασιμοπληθωρισμό στην Ευρώπη να ενισχύονται, το οικονομικό επιτελείο αλλάζει σχεδιασμό στην οικονομική πολιτική.

Δύο μήνες μετά το ξέσπασμα της μεγάλης κρίσης στη Μέση Ανατολή, πέραν από τα μέτρα στήριξης και άμεσης ανακούφισης που λαμβάνονται κατά περίπτωση ήδη, το βάρος της πολιτικής της κυβέρνησης πέφτει πλέον στην συνεχή παραγωγή επενδύσεων και στη διατήρηση της ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια. Στη βάση αυτή το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδιάζει ένα υψηλότερο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) το οποίο θα ενισχύεται κάθε χρόνο με επιπρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους. Η επενδυτική αυτή ενίσχυση θα προσεγγίσει τα 650 εκατ. ευρώ το 2027 και θα αυξάνεται κατά 1 δισ. ετησίως κάθε επόμενο χρόνο.

Το σχέδιο αυτό θα αποκαλυφθεί πλήρως στις 30 Απριλίου, καθώς τότε θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η ετήσια Έκθεση προόδου του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού – Διαρθρωτικού Σχεδίου (ΜΔΔΣ – Annual Progress Report) το οποίο θα ενσωματώνει τα απολογιστικά στοιχεία του 2025, τις έκτακτες τρέχουσες προβλέψεις για το 2026, αλλά και αναθεωρημένες εκτιμήσεις για το 2027.

Με διεθνείς συνθήκες τις οποίες κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ή να ελέγξει, η αναθεώρηση στόχων που συνεχώς μεταβάλλονται παγκοσμίως δεν αρκεί, παρατηρούν αρμόδια στελέχη. Στο οικονομικό επιτελείο θέτουν τις βάσεις για δράσεις που θα αποφέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα και αντίρροπες τάσεις στην οικονομική επιβράδυνση της ευρωπαϊκής Οικονομίας, με κύριο «μοχλό» το ενισχυμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ως βασικό μηχανισμό που καλείται να στηρίξει την ανάπτυξη στα επόμενα χρόνια.

Οι νέοι στόχοι

Ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς προανήγγειλε ήδη το βασικό αποτύπωμα  αυτής της αναθεώρησης: η ανάπτυξη του 2026 αναθεωρείται στο 2% από 2,4%, αλλά για το 2027 η πρόβλεψη βελτιώνεται στο 2% από 1,7% του ΑΕΠ, με καθοριστική συμβολή των επενδύσεων και του υψηλότερου συγχρηματοδοτούμενου ΠΔΕ

Η μεταβολή αυτή αποτυπώνει ένα νέο τοπίο στην ελληνική οικονομία:

  • από τη μία πλευρά, επιβεβαιώνεται ότι οι διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις επιβαρύνουν τις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις και οδηγούν σε υψηλότερο πληθωρισμό.
  • από την άλλη, η ελληνική οικονομία επιχειρεί να διατηρήσει σταθερό ρυθμό μεγέθυνσης 2% και μετά το ξέσπασμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή, μέσα από μια πιο δομική αλλαγή του αναπτυξιακού της μείγματος, όπου το βάρος μεταφέρεται στις δημόσιες και συγχρηματοδοτούμενες επενδύσεις.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις που θα αποτυπωθούν στην αναθεώρηση, ο πληθωρισμός για το 2026 ανεβαίνει στο 3,2% από 2,2% που ήταν η αρχική πρόβλεψη, ενώ για το 2027 τοποθετείται στο 2,4%.

Το πρόβλημα

Η αναθεώρηση αυτή συνδέεται άμεσα με τις ενεργειακές τιμές: το σενάριο βάσης για μέση τιμή Brent αναθεωρείται στα 89 δολάρια το βαρέλι καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026 (αντί 62 δολάρια που προέβλεπε πριν 6 μήνες ο προϋπολογισμός) με βάση τις αγορές futures, σε ένα περιβάλλον όμως που παραμένει ασταθές λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τις τιμές πετρελαίου να «πετάει» ξανά και πάλι στα 100 δολάρια το βαρέλι, μετά την πρόσκαιρη ανακούφιση που προκάλεσε πριν το Πάσχα η είδηση της εκεχειρίας στη Μ.Ανατολή.

Την ίδια στιγμή και όλη η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με παρόμοιες πιέσεις. Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις προειδοποίησε την περασμένη Πέμπτη από την Αθήνα ότι η ευρωπαϊκή οικονομία αντιμετωπίζει βραχυπρόθεσμα κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή συνδυασμό χαμηλότερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού, καθώς οι νέες ενεργειακές αναταράξεις επιδρούν αρνητικά στην οικονομική δραστηριότητα και ανεβάζουν το κόστος.

Στην ίδια κατεύθυνση, ο ίδιος από την Αθήνα υπογράμμισε ότι η απάντηση για την Ευρώπη είναι περισσότερη ανθεκτικότητα μέσω μεταρρυθμίσεων -και μάλιστα έθεσε την Ελλάδα ως παράδειγμα σημειώνοντας ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει λόγους να διδαχθεί από τη διαδρομή της χώρας τα τελευταία χρόνια.

Τι αλλάζει με το ενισχυμένο ΠΔΕ

Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο στο οποίο επιχειρεί να στηριχθεί η νέα ελληνική στρατηγική.

Η αναθεώρηση δεν αποτυπώνει μόνο μια υποχώρηση των προσδοκιών για το 2026, αλλά κυρίως μια προσπάθεια να εξασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη θα διατηρηθεί στο 2% και στα επόμενα χρόνια, όταν τα «απόνερα» της κρίσης θα συνεχίζονται αλλά η ώθηση από το Ταμείο Ανάκαμψης θα αρχίσει να εξασθενεί.

Το στοίχημα είναι να μη δημιουργηθεί επενδυτικό κενό μετά το 2026 και να περάσει η οικονομία σε μια φάση περισσότερο μόνιμης αναπτυξιακής στήριξης. Κεντρικό εργαλείο αυτής της μετάβασης αναδεικνύεται το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Το αναθεωρημένο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό -Διαρθρωτικό Σχέδιο θα προβλέπει ότι το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του ΠΔΕ αυξάνεται στα 7 δισ. ευρώ από 6,35 δισ. ευρώ το 2027, δηλαδή θα είναι μεγαλύτερο κατά περίπου 650 εκατ. ευρώ ή περίπου 10% σε σχέση με εφέτος.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η αύξηση αυτή αποκτά μόνιμο χαρακτήρα για τα έτη 2028, 2029 και 2030, καθώς θα προβλέπεται να αυξάνεται σταθερά κατά περίπου 1 δισ. ευρώ επιπλέον κάθε χρόνο,  ενσωματώνοντας πλέον και νέα ευρωπαϊκά εργαλεία, όπως το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (Social Climate Fund) και το Ταμείο Εκμοντερνισμού (Modernization Fund) που θα εισφέρουν άλλα 6,9 δισ. ευρώ στα νοικοκυριά -με στόχευση στα πιο ευάλωτα- αλλά και στις υποδομές και στις επιχειρήσεις. Αυτό θα αποτυπώνεται έτσι σε αύξηση του ΠΔΕ στα 8 δισ. ευρώ το 2028, στα 9 δισ. το 2029 ενώ το 2030 θα ξεπεράσει τα 10 δισ.

 Η συγκεκριμένη μεταβολή, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα μακροοικονομικά δεδομένα, τα μέτρα στήριξης και τις ελαφρύνσεις από τη νέα φορολογική κλίμακα που από φέτος εφαρμόζεται, είναι ο παράγοντας που, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, εξηγεί γιατί η Ανάπτυξη του 2027 βελτιώνεται εκ νέου στο 2%, αντί 1,7% που ήταν η προ εξαμήνου εκτίμηση.

Ωστόσο και αυτή η εικόνα αναμένεται να αλλάξει προς το καλύτερο: οι προβλέψεις αυτές δεν έχουν ενσωματώσει τις εισπράξεις που θα έρχονται στη χώρα από το νέο ΕΣΠΑ, καθώς η νέα προγραμματική περίοδος 2028-2034 δεν έχει ακόμα συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η εικόνα αναμένεται να ξεκαθαρίσει σχετικά στο β΄εξάμηνο του 2026 (επί της Ιρλανδικής Προεδρίας στην ΕΕ) ενώ οι οριστικές αποφάσεις θα έρθουν μέσα στο 2027 (πιθανότατα επί της Ελληνικής Προεδρίας). Ωστόσο η αρχική πρόταση μιλά περίπου για 49,5 δισεκατομμύρια ευρώ προς τη χώρα μας, τα οποία θα ξεκινήσουν να έρχονται σταδιακά το 2028 – 2029, προσθέτοντας επενδύσεις και ανεβάζοντας την Ανάπτυξη σημαντικά υψηλότερα και από το 2% του ΑΕΠ που θα προβλέπει για τότε το αναθεωρημένο Μεσοπρόθεσμο που θα δημοσιοποιηθεί την ερχόμενη Πέμπτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Προστατεύω ή κρύβω; Η αλήθεια μέσα στην οικογένεια – Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας

Από
Έμβολος
-

Ένας από τους πιο βαθιούς φόβους ενός γονιού είναι αυτός:
να μην πληγωθεί το παιδί του.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας

Και από εκεί ξεκινά μια διαρκής προσπάθεια προστασίας. Να προλάβει το κακό, να κρατήσει την ισορροπία, να διατηρήσει ένα περιβάλλον όσο γίνεται πιο ασφαλές. Είναι μια ανάγκη ανθρώπινη, σχεδόν αυτονόητη.

Όμως η ζωή δεν ρωτά.

Κάποιες στιγμές φέρνει δυσκολίες που δεν κρύβονται εύκολα. Πένθος, ασθένεια, οικονομική πίεση. Καταστάσεις που αλλάζουν την ατμόσφαιρα του σπιτιού, που αφήνουν ένα ίχνος ακόμα κι όταν δεν ειπωθούν.

Και τότε γεννιέται το δίλημμα.

Να το πούμε ή να το προστατεύσουμε;

Πολλοί γονείς επιλέγουν τη σιωπή.
Με μια σκέψη που μοιάζει λογική: «είναι μικρό, δεν θα το αντέξει».

Και κάπως έτσι αρχίζει να δημιουργείται μια περίεργη κατάσταση μέσα στο σπίτι.
Οι ενήλικες ξέρουν, τα παιδιά δεν «ξέρουν» τουλάχιστον όχι με λόγια.

Αλλά νιώθουν.

Αντιλαμβάνονται την ένταση, την αλλαγή στον τόνο της φωνής, τις ματιές που αποφεύγονται, τα μισόλογα. Μπορεί να μην έχουν την πλήρη εικόνα, όμως πιάνουν το βάρος της.

Και εκεί, χωρίς να το καταλάβουμε, συμβαίνει κάτι σημαντικό.

Η απειλή γίνεται πιο μεγάλη.

Όταν κάτι δεν λέγεται, δεν μικραίνει.
Απλώνεται.

Παίρνει μορφή μέσα στη φαντασία του παιδιού, και συχνά αυτή η μορφή είναι πιο τρομακτική από την πραγματικότητα. Γιατί δεν έχει όρια, δεν έχει λέξεις, δεν έχει εξήγηση.

Είναι ένα «κάτι κακό» που υπάρχει… αλλά δεν κατονομάζεται.

Και αυτό δημιουργεί μεγαλύτερη ανασφάλεια.

Τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς που θα τους εγγυηθούν ότι όλα θα πάνε καλά.
Γιατί αυτή η εγγύηση δεν υπάρχει.

Χρειάζονται όμως γονείς που να αντέχουν να είναι παρόντες όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά.

Που μπορούν να πουν την αλήθεια με τρόπο που να ταιριάζει στην ηλικία τους. Να δώσουν ένα πλαίσιο, ένα νόημα, ένα «αυτό συμβαίνει». Και μαζί με αυτό, να δώσουν και κάτι ακόμα πιο ουσιαστικό:

«Είμαι εδώ.»

Όχι ως απάντηση σε όλα.
Αλλά ως σταθερότητα μέσα στο άγνωστο.

Για να συμβεί αυτό, χρειάζεται πρώτα κάτι άλλο.

Οι ίδιοι οι γονείς να έχουν σταθεί μεταξύ τους. Να έχουν μοιραστεί αυτό που τους συμβαίνει, να έχουν βρει έναν τρόπο να το αντέξουν ως ζευγάρι. Γιατί αν ο ενήλικας δεν έχει επεξεργαστεί κάπως τη δυσκολία, δύσκολα μπορεί να τη μεταφέρει στο παιδί χωρίς να το φορτώσει.

Και ύστερα, χρειάζεται διαθεσιμότητα.

Γιατί κάθε παιδί θα αντιδράσει διαφορετικά.
Κάποιο μπορεί να φοβηθεί, κάποιο να θυμώσει, κάποιο να σωπάσει, κάποιο να κάνει πολλές ερωτήσεις. Κάποιο μπορεί να μη ρωτήσει καθόλου, όχι επειδή δεν καταλαβαίνει, αλλά επειδή προσπαθεί να προστατεύσει τον γονιό.

Και εκεί είναι σημαντικό να υπάρχει χώρος.

Χώρος για όλα.

Η αλήθεια, όταν λέγεται, δεν παύει να είναι δύσκολη.
Αλλά γίνεται διαχειρίσιμη.

Αποκτά σχήμα, όρια, λέξεις.
Μπορεί να ακουστεί, να εκφραστεί, να μοιραστεί.

Και κάπως έτσι, η οικογένεια δεν διαλύεται μπροστά στη δυσκολία.
Στέκεται μέσα σε αυτήν.

Ίσως τελικά η προστασία να μην είναι αυτό που νομίζουμε.

Δεν είναι να κρατήσεις το παιδί μακριά από κάθε δύσκολη αλήθεια.
Είναι να του δείξεις ότι μπορεί να σταθεί απέναντί της και ότι δεν είναι μόνο του.

«Σε εμπιστεύομαι» σημαίνει κάτι βαθύτερο από το να μην το φορτώσω.
Σημαίνει «πιστεύω ότι μπορείς να αντέξεις, και είμαι εδώ να σε στηρίξω».

Γιατί μια αλήθεια που λέγεται, όσο δύσκολη κι αν είναι, έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα.

Ενώνει.

Δίνει τη δυνατότητα σε όλους να νιώσουν, να μιλήσουν, να συνδεθούν.
Να υπάρξουν μέσα στη δυσκολία, όχι ο καθένας μόνος του, αλλά μαζί.

Και αυτό, τελικά, είναι που χτίζει ανθεκτικότητα.

Όχι η σιωπή.
Αλλά η παρουσία.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία – Η επιδημία ιλαράς εντείνεται στην Αμερική, προειδοποιεί ο περιφερειακός οργανισμός υγείας

Από
Έμβολος
-

Ο Παναμερικανικός Οργανισμός Υγείας (ΠΑΟΥ) προειδοποίησε χθες Πέμπτη εναντίον της κλιμάκωσης της επιδημίας ιλαράς στην αμερικανική ήπειρο, καθώς πλησιάζει στον ορίζοντα το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου που ξεκινά τον Ιούλιο στις ΗΠΑ, στο Μεξικό και στον Καναδά.

Τα κρούσματα ιλαράς που καταγράφονται στην ήπειρο βρίσκονται σε καθαρή άνοδο από το 2025, κυρίως στις χώρες της βόρειας Αμερικής, όπου ουδέποτε εξαλείφθηκε η εξαιρετικά μολυσματική και δυνητικά θανατηφόρα ασθένεια.

Την περασμένη χρονιά, καταγράφτηκαν πάνω από 14.700 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς σε 13 χώρες της αμερικανικής ηπείρου και δεκάδες θάνατοι: πρόκειται για «σχεδόν 32πλάσιο» επίπεδο από αυτό του 2024, ανέφερε ο διευθυντής του ΠΑΟΥ Ζάρμπας Μπαρμπόσα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Και «η τάση αυτή συνεχίζεται το 2026 και επιταχύνεται», καθώς πλέον τα κρούσματα είναι «πάνω από 15.300», κυρίως στο Μεξικό, στη Γουατεμάλα, στις ΗΠΑ και στον Καναδά, τόνισε. «Η επανεμφάνιση της ιλαράς στην αμερικανική ήπειρο αποτελεί σημαντικό πισωγύρισμα, που όμως είναι εντελώς αντιστρέψιμο» χάρη στον εμβολιασμό, σημείωσε.

Η ιλαρά έχει κύρια συμπτώματα πυρετό, καταρροή, βήχα, επιπεφυκίτιδα, φωτοφοβία και εξανθήματα στο πρόσωπο, στον κορμό και στα άκρα. Ενώ τα εμβόλια κατά της ιλαράς είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά κι έχουν λάβει άδειες, σε χώρες όπου πιστευόταν ότι η νόσος είχε εξαλειφθεί, η αύξηση των αμφισβητήσεων για τα εμβόλια και οι δυσκολίες ως προς την πρόσβαση στα εμβόλια σε κάποιες σήμαναν πως το πεδίο έγινε εύφορο για την επανεμφάνιση και την εξάπλωση της νόσου.

Επτά εκατομμύρια

«Ο κόσμος ξέχασε. Επειδή δεν βλέπει πλέον επιδημίες σε μαζική κλίμακα και παιδιά να πεθαίνουν γύρω του, αμφιβάλλει γιατί να κάνει εμβόλια—αλλά η ιλαρά ουδέποτε εξαλείφθηκε (παγκοσμίως), όπως η ερυθρά, κι όταν ο ιός αυτός μολύνει κάποιον ευάλωτο, του επιτίθεται ανελέητα», επέμεινε ο Ντανιέλ Σάλας, αρμόδιος για τα προγράμματα εμβολιασμού στον ΠΑΟΥ, στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Με αυτό το φόντο, και καθώς πλέον πλησιάζει στον ορίζοντα το Μουντιάλ του 2026, που θα διεξαχθεί στις ΗΠΑ, στο Μεξικό και στον Καναδά, όπου ο ιός κυκλοφορεί, ο γιατρός κάλεσε τους τουρίστες να φροντίσουν να είναι επαρκώς εμβολιασμένοι και να πάρουν προφυλάξεις για να αποφύγουν μολύνσεις.

Σχεδόν επτά εκατομμύρια επισκέπτες αναμένονται στις 16 πόλεις όπου θα διεξαχθούν αγώνες αυτής της διοργάνωσης, κάθε άλλο παρά συνηθισμένης, καθώς για πρώτη φορά θα πρόκειται για τουρνουά με 48 ομάδες και 104 αγώνες. Πέρα από τον κόσμο που θα υποδεχθεί στα στάδια, η καθεμιά από τις πόλεις αυτές θα οργανώσει «φεστιβάλ φιλάθλων», όπου θα συρρέουν χιλιάδες υποστηρικτές για να παρακολουθήσουν τα ματς σε γιγαντιαίες οθόνες.

«Η ιλαρά είναι νόσος που μεταδίδεται μέσω του αέρα και εξαπλώνεται πολύ εύκολα. Ο ιός μπορεί ακόμη και να σταθεί στον αέρα για ως και δυο ώρες αφού κάποιος μολυσμένος άνθρωπος φύγει από κάποιον χώρο», θύμισε.

Όταν επικοινώνησε μαζί του το Γαλλικό Πρακτορείο, το αμερικανικό υπουργείο Υγείας—επικεφαλής του οποίου είναι σήμερα μορφή των αντιεμβολιαστών, που επικρίνεται για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την επιδημία ιλαράς—ανέφερε πως βρίσκεται σε «συντονισμό με τους ομοσπονδιακούς εταίρους του» και εργάζεται «σε στενή συνεργασία με τη FIFA και τοπικούς παράγοντες για να εγγυηθεί την υγεία και την ασφάλεια των Αμερικανών και των ξένων επισκεπτών κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου» ποδοσφαίρου (Ιούνιος-Ιούλιος).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υπουργείο Εργασίας: Ο «χάρτης» των πληρωμών από τον e-ΕΦΚΑ και τη ΔΥΠΑ έως τις 30 Απριλίου

Από
Έμβολος
-

Συνολικά 1.177.920.384,15 ευρώ θα καταβληθούν σε 1.725.124 δικαιούχους, από τις 27 έως τις 30 Απριλίου 2026, στο πλαίσιο των προγραμματισμένων καταβολών του e-ΕΦΚΑ και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση:

Από τον e-ΕΦΚΑ:

– στις 27 Απριλίου, θα καταβληθούν 1.121.872.384,15 ευρώ σε 1.663.804 δικαιούχους για την πληρωμή κύριων και επικουρικών συντάξεων Μαΐου 2026,

– στις 30 Απριλίου, θα καταβληθούν 3.050.000 ευρώ σε 8.300 δικαιούχους για την πληρωμή προκαταβολών συντάξεων ν. 4778/2021 Μαΐου 2026,

– από τις 27 έως τις 30 Απριλίου, θα καταβληθούν 20.000.000 ευρώ σε 900 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ,

– στις 30 Απριλίου, θα καταβληθούν 3.500.000 ευρώ σε 2.200 δικαιούχους για επιστροφή εισφορών μη μισθωτών και

– στις 30 Απριλίου, θα καταβληθούν 298.000 ευρώ σε 340 δικαιούχους εξωιδρυματικών επιδομάτων του ΤΑΥΤΕΚΩ.

Από τη ΔΥΠΑ θα καταβληθούν:

– 13.000.000 ευρώ σε 21.500 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά επιδόματα,

– 1.000.000 ευρώ σε 15.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας,

– 14.000.000 ευρώ σε 13.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης και

– 1.200.000 ευρώ σε 80 δικαιούχους φορείς για την πληρωμή εισφορών προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας: Η εμφάνιση ενός επεισοδίου El Niño είναι όλο και περισσότερη πιθανή από τα μέσα του 2026

Από
Έμβολος
-

Η εμφάνιση ενός επεισοδίου El Niño είναι όλο και περισσότερο πιθανή από τα μέσα του 2026, με συνέπειες για τις θερμοκρασίες και τις βροχοπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα, ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας.

Σύμφωνα με την τελευταία επικαιροποίηση στοιχείων της υπηρεσίας αυτής του ΟΗΕ, που σημειώνει σαφή μεταβολή στον Ισημερινό Ειρηνικό, «οι θερμοκρασίες επιφανείας αυξάνονται με ταχύτητα, αφήνοντας να διαφανεί πιθανή επιστροφή του El Niño  από την περίοδο από τα μέσα του Μαΐου έως τον  Ιούλιο 2026.

«Οι προβλέψεις για τους τρεις επόμενους μήνες παραπέμπουν σε επικράτηση παγκοσμίως θερμοκρασιών υψηλότερων του κανονικού στην επιφάνεια των ηπειρωτικών περιοχών καθώς και τοπικές διαφοροποιήσεις των μοντέλων βροχόπτωσης, εξηγεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας με βάση τις προβλέψεις πολλών κλιματολογικών κέντρων.

«Επειτα από μία περίοδο ουδέτερων συνθηκών στις αρχές του έτους» που ακολούθησε το επεισόδιο La Niña της περιόδου 2025/26, εκτιμάται με κάποιον βαθμό βεβαιότητας ότι θα ξεκινήσει ένα επεισόδιο El Niño  που θα συνοδευθεί από νέα ενίσχυση τους επόμενους μήνες», δήλωσε ο Ουίλφραμ Μουφούμα Οκία, διευθυντής του Τμήματος Προβλέψεων του Κλίματος του ΠΟΜ.

«Σύμφωνα με τα μοντέλα, είναι πιθανόν να πρόκειται για ένα επεισόδιο ισχυρής έντασης», πρόσθεσε διευκρινίζοντας ότι «το επίπεδο εμπιστοσύνης στις προβλέψεις βελτιώνεται μετά τον Απρίλιο».

Το El Niño  χαρακτηρίζεται από αύξηση των θερμοκρασιών επιφανείας στο κέντρο και στο ανατολικό τμήμα του Ισημερινού Ειρηνικού. Συνήθως συμβαίνει κάθε δύο έως επτά χρόνια και διαρκεί περί τους εννέα έως δώδεκα μήνες.

Το τελευταίο επεισόδιο  El Niño, 2023-2024, κατέστησε αυτά τα χρόνια τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ. Το κυκλικό φαινόμενο επηρεάζει μέσω του φαινομένου του ντόμινο το παγκόσμιο κλίμα επί πολλούς μήνες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας ανακοίνωσε ότι θα δημοσιεύσει το επόμενο ενημερωτικό σημείωμα Niño/Niña στο τέλος του Μαΐου «ώστε να προσφέρουν  περισσότερο αξιόπιστες κατευθύνσεις για την λήψη αποφάσεων κατά την διάρκεια της περιόδου Ιουνίου-Αυγούστου και πέραν αυτής».

Ο ΠΟΜ προβλέπει για την περίοδο Μαΐου-Ιουνίου θερμοκρασίες επιφανείας στα ηπειρωτικά «υψηλότερες του κανονικού σχεδόν παντού». «Η ειδοποίηση είναι ιδιαίτερα έντονη για το νότιο τμήμα της Βόρειας  Αμερικής, την Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική και την Βόρεια Αφρική», διευκρινίζει ο οργανισμός προσθέτοντας ότι οι προβλέψεις για βροχοπτώσεις έχουν μεγάλες διακυμάνσεις κατά τόπο.

Σύμφωνα με τον ΠΟΜ, «δεν έχει αποδειχθεί ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει την συχνότητα ή την ένταση των επεισοδίων El Niño». Στο παρελθόν, ο Οργανισμός είχε ανακοινώσει ότι «τα κλιματικά φαινόμενα μεγάλης κλίμακας όπως τα El Niño/  La Niña εντάσσονται σε μία ευρύτερη συγκυρία κλιματικής αλλαγής οφειλόμενης στις ανθρώπινες δραστηριότητες».

ΑΠΕ-ΜΠΕ
123...17.579Σελίδα 2 από 17.579