686 επώνυμοι κωδικοί, ακόμη 230 σε σχολικά και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας – Έρχονται νέες συμμετοχές εταιρειών

Η εθνική πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα βασικά αγαθά διευρύνεται, ενώ κυβέρνηση και αγορά εκφράζουν τη βεβαιότητα ότι η αποκλιμάκωση των τιμών θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ στην πρωτοβουλία έχουν ήδη ενταχθεί 686 κωδικοί επώνυμων προϊόντων από 55 εταιρείες, καθώς και 130 κωδικοί σχολικών ειδών και 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (PL), ενώ το επόμενο διάστημα εκτιμάται ότι θα προστεθούν και νέες επιχειρήσεις και κωδικοί προϊόντων.

Στο μεταξύ, υπενθυμίζεται ότι αποκλιμάκωση παρουσίασαν οι τιμές στα ράφια των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο, καθώς ο σχετικός δείκτης του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) κατέγραψε ετήσια μείωση 0,47% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σηματοδοτώντας την πρώτη αρνητική ετήσια μεταβολή μετά από επτά διαδοχικούς μήνες ανατιμήσεων και τη χαμηλότερη καταγραφή από τον Δεκέμβριο του 2024. Σε μηνιαία βάση, οι τιμές υποχώρησαν κατά 0,77% έναντι του Ιουνίου.

Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Ανάπτυξης, η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η κοινή προσπάθεια κυβέρνησης, βιομηχανίας και οργανωμένου λιανεμπορίου για τη συγκράτηση και τη σταδιακή μείωση των τιμών στα βασικά αγαθά αποδίδει.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε στα τέλη Ιουνίου, μετά από σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ ακολούθησε νέα σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο με εκπροσώπους της βιομηχανίας τροφίμων, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου, κατά την οποία συμφωνήθηκε το πλαίσιο των παρεμβάσεων.

Από τις 31 Αυγούστου τίθενται σε εφαρμογή οι συμφωνημένες μειώσεις τιμών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, με την εθελοντική συμμετοχή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και της βιομηχανίας τροφίμων.

Προσδοκίες για νέες μειώσεις τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο

Κυβέρνηση και εκπρόσωποι της αγοράς εμφανίζονται βέβαιοι ότι η αποκλιμάκωση των τιμών θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, με νέες μειώσεις σε τρόφιμα και καταναλωτικά αγαθά τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς σημείωσε: «Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, στην πρωτοβουλία μείωσης τιμών θα συμμετάσχουν συνολικά 60 με 65 βιομηχανίες και μεγάλες εταιρείες τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων» και συμπλήρωσε ότι «η έκπτωση να κυμανθεί μεταξύ 6% και 7% κατά μέσο όρο και θα αφορά 1.000 με 1.100 βασικούς κωδικούς επωνύμων προϊόντων».

Κληθείς να σχολιάσει τον αρνητικό πληθωρισμό στα σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο, ο ίδιος ανέφερε: «είναι η πρώτη φορά, μετά από πολλούς μήνες, που συνολικά οι κατηγορίες τροφίμων και καταναλωτικών ειδών στα σούπερ μάρκετ είχαν πτωτική πορεία. Δηλαδή ο μέσος όρος τον Ιούλιο ήταν -0,47%, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ. Αναμένουμε ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τροφίμων θα συνεχιστεί μέχρι τον Οκτώβριο».

Αναλύοντας τους λόγους που οδήγησαν στην αποκλιμάκωση των τιμών στα ράφια των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο, ο κ. Πεταλάς υπογράμμισε ότι ο πληθωρισμός τροφίμων τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat) όσο και στην Ελλάδα (σύμφωνα με τα στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ και ΙΕΛΚΑ) από την αρχή του χρόνου καταγράφει πτωτική πορεία. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό οφείλεται σε τρεις παράγοντες.

Ο πρώτος έχει να κάνει με το γεγονός ότι παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις που ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο με την εκτίναξη της τιμής της ενέργειας επηρεάζοντας σημαντικά τη λειτουργία της βιομηχανίας τροφίμων και του λιανεμπορίου, δεν έγιναν ανατιμήσεις στα τρόφιμα μέχρι τώρα. «Η βιομηχανία και το λιανεμπόριο δεν βιάζονται. Θέλουν να έχουν καθαρότερο ορίζοντα πριν κάνουν κάποια ανατίμηση. Θα την κάνουν μόνο όταν η προοπτική είναι αναμφισβήτητα αναγκαία. Η εφοδιαστική αλυσίδα γνωρίζει πολύ καλά ότι η ανατίμηση σημαίνει αυτομάτως πτώση της κατανάλωσης και αυτό δεν το θέλει κανείς. Δεν κερδίζει κάποιος από την ανατίμηση των προϊόντων. Μπορεί να πωλούνται μερικές ποσότητες σε μεγαλύτερη τιμή, αλλά αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας» ανέφερε ο κ. Πεταλάς.

Ο δεύτερος αφορά στο γεγονός ότι υπήρξαν κατηγορίες προϊόντων (κρέας μοσχαρίσιο, καφές, κακάο) που επηρέασαν αρνητικά τον πληθωρισμό τροφίμων διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα, τους προηγούμενους 24 μήνες. Παράλληλα, έντονα κλιματικά φαινόμενα επηρέασαν αρνητικά τις κατηγορίες των φρούτων και λαχανικών. «Πλέον μειώσεις τιμών καταγράφονται σε φρούτα και λαχανικά λόγω των καλών καιρικών συνθηκών αλλά και στο νωπό κρέας λόγω της ομαλοποίηση των τιμών παραγωγών και εισαγωγών, με αποτέλεσμα οι κατηγορίες τροφίμων που ανέβασαν τον πληθωρισμό το προηγούμενο διάστημα, τώρα να τον κατεβάζουν σιγά σιγά» υποστήριξε ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ

Ένας επιπλέον παράγοντας που έπαιξε ιδιαίτερο ρόλο στην Ελλάδα κυρίως τον Ιούλιο ήταν η συμφωνία μεταξύ της βιομηχανίας, της εφοδιαστικής αλυσίδας και της κυβέρνησης, περί τα τέλη Ιουνίου, να μην υπάρξουν ανατιμήσεις σε τρόφιμα και καταναλωτικά προϊόντα για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. «Όπως δείχνουν τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, η συμφωνία τηρήθηκε. Υπήρξε συγκράτηση των βιομηχανιών τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων με αποτέλεσμα να γίνουν μειώσεις σε αρκετές κατηγορίες» υπογράμμισε.

Την ίδια στιγμή, προβληματισμός επικρατεί για το γεγονός ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα ενώ το ενεργειακό κόστος απειλεί τη λειτουργία πολλών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, το λειτουργικό κόστος όλης της εφοδιαστικής αλυσίδας και ιδιαίτερα του λιανεμπορίου έχει πυροδοτηθεί. «Τα κόστη των αλυσίδων αλλά και της βιομηχανίας, λόγω της ενέργειας, πιέζονται ενώ οι ανατιμήσεις στα υλικά συσκευασίας των προϊόντων που παράγονται από πρώτη ύλη πετρελαίου είναι μεγάλες. Εάν δεν εκτονωθούν αυτά τα φαινόμενα, εκτιμάται ότι μετά τον Οκτώβριο τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα θα δούμε νέες ανατιμήσεις στις τιμές των προϊόντων» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Εστιάζοντας στο μέτρο του πλαφόν περιθωρίου κέρδους, ο κ. Πεταλάς επανέλαβε ότι αυτό το νομοθέτημα δεν ευνόησε τον ανταγωνισμό, τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις ενώ έβλαψε περισσότερο τον καταναλωτή. «Έκανε την αγορά να μην λειτουργεί φυσιολογικά. Συγκεκριμένα, όποτε μπορούσε να μειώσει τις τιμές δεν τις μείωνε γιατί υπήρχε πάντα ο φόβος του ‘‘κλειδώματος”, λόγω του μεικτού περιθωρίου. Ο νόμος αυτός καταργήθηκε 30 Ιουνίου και υπήρχαν ‘‘σειρήνες” που έλεγαν ότι τον Ιούλιο χωρίς την ισχύ του νόμου θα δούμε τον πληθωρισμό στα σούπερ μάρκετ να ανεβαίνει. Αλλά τελικά είναι για πρώτη φορά αρνητικός» επεσήμανε ο κ. Πεταλάς και συμπλήρωσε: «Η παρεμβατικότητα στην αγορά δεν είναι ο τρόπος και ο λόγος να επηρεάσεις τον πληθωρισμό τροφίμων. ‘Άλλωστε, σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν συνέβαινε κάτι αντίστοιχο. Αυτό είναι ένα αποδεικτικό στοιχείο του ότι η αγορά δουλεύει υγιώς μόνο μέσω του ανταγωνισμού και βέβαια εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν γεωπολιτικά».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

 Τι σημαίνει η πιστοποίηση Pillar Assessment της ΕΑΤ για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Φθηνότερα δάνεια, περισσότερες εγγυήσεις και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες αλλά και νοικοκυριά, είναι το άμεσο πρακτικό αποτέλεσμα της αναβάθμισης της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), μετά την ολοκλήρωση της Αξιολόγησης κατά πυλώνες (του λεγόμενου Pillar Assessment) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 15 Ιουλίου.

Ταυτόχρονα όμως, η εξέλιξη αυτή μετατρέπει την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, από εθνικό “εργαλείο” στήριξης των μικρομεσαίων, σε πιστοποιημένο εταίρο υλοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ με ευρύτερες δυνατότητες. Η ΕΑΤ περνάει έτσι σε νέα εποχή και η Ελλάδα αποκτά έναν “πολυεργαλείο ανάπτυξης” για τα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα της επόμενης δεκαετίας.

‘Αμεσα, πάντως, με «προίκα» περίπου 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα ετοιμάζεται να κινητοποιήσει πολλαπλάσια κεφάλαια από το τραπεζικό σύστημα. Με βάση την μέχρι σήμερα εμπειρία μόχλευσης που έχει η αγορά από δάνεια μέσω της ΕΑΤ, η δυνατότητα χρηματοδότησης μπορεί να φτάσει έως και τα 5 δισ. ευρώ, εξασφαλίζοντας σε περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις την πρόσβαση σε φθηνότερη χρηματοδότηση και με καλύτερους όρους.

Την ίδια στιγμή, μετά την πιστοποίηση, η ΕΑΤ ετοιμάζεται να ανοίξει την πόρτα και στην αγροτική επιχειρηματικότητα. Στα «σκαριά» βρίσκεται ένα νέο Ταμείο , προορισμένο να ενισχύει τον πρωτογενή τομέα, με έναν συνδυασμό δανείων και επιχορηγήσεων ειδικά για αγρότες.

«Νέα σελίδα» στις χρηματοδοτήσεις

Πρακτικά η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα πέτυχε κάτι που κανένας άλλος ελληνικός οργανισμός δεν είχε καταφέρει πριν: να πάρει το «πράσινο φως» της Κομισιόν για να διαχειρίζεται ευρωπαϊκά κονδύλια απευθείας από την ΕΕ, χωρίς τη μεσολάβηση υπουργείου. Το Pillar Assessment, πίσω από τον τεχνικό όρο, κρύβει μια αλλαγή τάξης μεγέθους για την ΕΑΤ και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της χώρας.

Η χρονική στιγμή που συμβαίνει αυτό είναι καθοριστική: τη στιγμή ακριβώς που κλείνει ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά και πριν ενεργοποιηθεί το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για τα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία της προγραμματικής περιόδου 2028-2034. Στο μεσοδιάστημα αυτό η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποκτά πρόσβαση σε κονδύλια της ΕΕ, για να μπορεί να διαθέτει προνομιακά δάνεια, ειδικά σχεδιασμένα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μετά το τέλος του Μηχανισμού Ανάκαμψης.

Ο αναβαθμισμένος στρατηγικός ρόλος που αναλαμβάνει η ΕΑΤ αναμένεται να διαφανεί και στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, καθώς οι ανακοινώσεις από τον Πρωθυπουργό και τους αρμόδιους υπουργούς θα δώσουν μία πρόγευση για τα νέα προγράμματα που ετοιμάζονται.

Η «προίκα» των 2 δισ. που γίνεται … 5 δισ. ευρώ

Χρειάστηκαν τέσσερα χρόνια εξαντλητικής προετοιμασίας, διεργασιών και ελέγχων μέχρι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας της (DG GROW), να εγκρίνει την αίτηση της ΕΑΤ. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει το 2022.

Από το 2019 έως σήμερα η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει εγκρίνει πάνω από 88.000 δάνεια, συνολικού ύψους 15,15 δισ. ευρώ, σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η συμβολή της στην ελληνική οικονομία αποτυπώνεται μέχρι σήμερα ως εξής:

• 12,5 δισ. ευρώ πρόσθετο ΑΕΠ

• 383.600 θέσεις εργασίας

• 7,3 δισ. ευρώ πρόσθετο εισόδημα εργαζομένων

• 5 δισ. ευρώ επιπλέον δημόσια έσοδα

Τα μεγέθη αυτά όμως είναι το ιστορικό αποτύπωμα της ΕΑΤ πριν το Pillar Assessment. Με πρόσβαση σε περισσότερα κεφάλαια, η στρατηγική αλλάζει και το αποτύπωμα μεγαλώνει.

Έως τώρα, τα ευρωπαϊκά κονδύλια περνούσαν κυρίως μέσα από κράτη μέλη και Περιφέρειες. Το κράτος τα διαχειριζόταν, τα κατένειμε και τα έδινε. Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποτελούσε έναν από τους φορείς που μεσολαβούσαν για την υλοποίηση των προγραμμάτων.

Μετά το Pillar Assessment όμως, η ΕΑΤ συνομιλεί πλέον απευθείας με την Κομισιόν. Η Ελληνική Αναπτυξιακή τράπεζα γίνεται ο μοναδικός πιστοποιημένος ελληνικός οργανισμός που μπορεί να απευθύνεται στις Βρυξέλλες και να αντλήσει χρηματοδότηση χωρίς άλλη μεσολάβηση.

Έτσι αποκτά και τη δυνατότητα να διαχειριστεί τα περίπου 2 δισ. ευρώ των αδιάθετων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ακόμη και μετά τη λήξη του ΤΑΑ στις 31 Αυγούστου 2026.

Ωστόσο η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα δε περιορίζεται να διαθέσει απλώς τα 2 δισ. ευρώ για δάνεια προς επιχειρήσεις που τα έχουν ανάγκη. Στην πραγματικότητα… τα πολλαπλασιάζει, μέσω μόχλευσης.

Με βάση το ιστορικό μόχλευσης μέχρι σήμερα, κατά μέσον όρο η ΕΑΤ αυξάνει 2,7 φορές τους πόρους που διαχειρίζεται. Με κάθε ένα ευρώ δανείων μέσω της ΕΑΤ κινητοποιεί σχεδόν τρία ευρώ επιπλέον από τον ευρύτερο χρηματοπιστωτικό τομέα. Με βάση αυτόν τον πολλαπλασιαστή, τα 2 δισ. θα μπορούσαν να μετατραπούν σε δάνεια έως 5 ή 5,5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες και αγροτικές επιχειρήσεις, χωρίς να στερεί από εθνικούς πόρους την οικονομία και χωρίς νέο δανεισμό του κράτους.

Νέοι τομείς πέρα από τις μικρομεσαίες

Μέχρι σήμερα, η ΕΑΤ ήταν γνωστή σχεδόν αποκλειστικά στις μικρομεσαίες, μέσω προγραμμάτων όπως το ΤΕΠΙΧ και το «Εξοικονομώ». Αποτελούσε ένα μοχλό που κάλυπτε ανεπάρκειες της αγοράς, μεσολαβώντας για να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση ελληνικές επιχειρήσεις των οποίων το μικρό μέγεθος ή η οικονομική κατάσταση καθιστούσε δυσχερή ή απαγορευτική τη χρηματοδότησή τους από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Αν και ο ρόλος της ήταν και παραμένει κρίσιμος για τον βασικό κορμό της ελληνικής οικονομίας, τον οποίο αποτελούν οι μικρές επιχειρήσεις, πλέον μετεξελίσσεται σε έναν στρατηγικό εταίρο για την ανάπτυξη ολόκληρων κλάδων της οικονομίας.

Ο ρόλος της διευρύνεται προς νέες κατευθύνσεις:

–  Ενεργειακή μετάβαση η οποία αποτελεί σύγχρονο όρο ανθεκτικότητος και επιβίωσης των επιχειρήσεων και της εθνικής οικονομίας, ή και άλλους τομείς που αποτελούν προτεραιότητες της ΕΕ και αναδεικνύονται σε δυναμικά αναπτυσσόμενους κλάδους σε Ελλάδα και Ευρώπη.

–  Καινοτομία, για την οποία το Ταμείο Καινοτομίας διαχειρίζεται ήδη 155 εκατ. ευρώ

–  Προσιτή Στέγη: μόλις εφέτος, χιλιάδες νοικοκυριά γνώρισαν την ΕΑΤ επειδή χρειάστηκε να αγοράσουν πρώτη κατοικία με τραπεζικό δάνειο από το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Στο μέλλον η ΕΑΤ θα μπορεί να σχεδιάζει αντίστοιχα νέα προγράμματα, στο πλαίσιο των κυβερνητικών σχεδιασμών, με πόρους που θα αντλεί απευθείας από την ΕΕ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ