«Ό,τι δεν φαίνεται, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει! Ενημερώσου και Προστάτεψε την Καρδιά σου!». Αυτό είναι το μήνυμα της Πανελλήνιας καμπάνιας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ), με αφορμή τις Ημέρες Ευαισθητοποίησης για την καρδιακή ανεπάρκεια της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (14-20 Μαΐου). Η ΕΚΕ θέλει να αναδείξει τον μεγάλο αριθμό των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια που παραμένουν αδιάγνωστοι, καθυστερώντας έτσι την έναρξη σωτήριων θεραπειών που είναι διαθέσιμες σήμερα.

Υπολογίζεται ότι περίπου 300.000 άνθρωποι στην Ελλάδα πάσχουν από Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ), μία χρόνια και εξελισσόμενη νόσος που αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες νοσηλειών και θανάτων παγκοσμίως, αλλά και στη χώρα μας.

Η Καρδιακή Ανεπάρκεια είναι μια πολύ συχνή και πολύ σοβαρή πάθηση, από την οποία πάσχει περίπου το 3% του ενήλικου πληθυσμού, πάνω από το 10% των ατόμων άνω των 70 ετών. Ένα στα 4 άτομα άνω των 40 ετών θα αναπτύξει καρδιακή ανεπάρκεια κατά τη ζωή του.

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι η κατάσταση, κατά την οποία η καρδιά αδυνατεί να καλύψει με επαρκή ποσότητα αίματος τις ανάγκες του οργανισμού. Εκδηλώνεται με ποικιλία συμπτωμάτων όπως δύσπνοια, οίδημα στα κάτω άκρα, εύκολη κόπωση και μειωμένη ικανότητα για σωματική δραστηριότητα — συμπτώματα που επιβαρύνουν πολύ την ποιότητα ζωής και συχνά αποδίδονται εσφαλμένα στη «φυσιολογική γήρανση».

Προκαλείται από πάρα πολλά αίτια (στεφανιαία νόσος και έμφραγμα μυοκαρδίου, μυοκαρδιοπάθειες, βαλβιδοπάθειες, χρόνια αρτηριακή υπέρταση, συγγενείς καρδιοπάθειες, κολπική μαρμαρυγή και άλλα) και ουσιαστικά είναι η κατάληξη όλων των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η καρδιακή ανεπάρκεια δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά μπορεί να προληφθεί. Η πρόληψη ξεκινά με τον έλεγχο των βασικών παραγόντων κινδύνου:

Υπέρταση – ιδιαίτερα συχνή στον ελληνικό πληθυσμό

Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2

Παχυσαρκία και καθιστική ζωή

Κατανάλωση αλκοόλ & κάπνισμα

Αρρυθμίες (κυρίως κολπική μαρμαρυγή)

Η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική για την έναρξη εξατομικευμένης θεραπείας. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα έχει φέρει επανάσταση στη θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας, που περιλαμβάνει σήμερα πολλά διαφορετικά φάρμακα και εμφυτεύσιμες συσκευές ρυθμού (απινιδωτές, αμφικοιλιακοί βηματοδότες).

 Παρά τις εξελίξεις όμως, η καρδιακή ανεπάρκεια παραμένει η πιο συχνή αιτία νοσηλειών σε άτομα άνω των 65 ετών, η πιθανότητα θανάτου φθάνει έως και το 50% στα 5 χρόνια μετά τη διάγνωση και τελικά η καρδιακή ανεπάρκεια έχει ακόμη σήμερα χειρότερη έκβαση από τις περισσότερες μορφές καρκίνου.

Σύμφωνα με την ΕΚΕ κρίσιμη παραμένει η εξατομικευμένη παρακολούθηση σε Ειδικά Ιατρεία και Κέντρα καρδιακής ανεπάρκειας, που θα εξασφαλίζουν τη βέλτιστη αντιμετώπιση των ασθενών με όλες τις σύγχρονες θεραπείες και τη συμμόρφωση με τα φάρμακα, καθώς και η αποκατάσταση με φυσική άσκηση, «στοιχεία που ο Έλληνας ασθενής συχνά δεν έχει διαθέσιμα και δε λαμβάνει ισότιμα».

Όπως αναφέρει η ΕΚΕ η χώρα μας αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις στη διαχείριση της καρδιακής ανεπάρκειας, καθώς αυτές επιδεινώθηκαν τα τελευταία χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης και της γήρανσης του πληθυσμού. Υποδιάγνωση, καθυστερημένη πρόσβαση σε ειδικές υπηρεσίες, μεγάλος αριθμός επανεισαγωγών, ανισότητες στη θεραπεία, ελλείψεις στην αντιμετώπιση της προχωρημένης καρδιακής ανεπάρκειας, έλλειψη προγραμμάτων καρδιακής αποκατάστασης, είναι τα βασικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς.

Πανελλήνια Καμπάνια για την Καρδιακή Ανεπάρκεια

Στο διάστημα 14-20 Μαΐου, οι Καρδιολογικές Κλινικές και τα Ιατρεία Καρδιακής Ανεπάρκειας των Νοσοκομείων: ΓΝΑ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ, ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (Α’ Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική), ΠΓΝΑ ΑΤΤΙΚΟΝ (Β. Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική), ΓΝΑ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ, ΓΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, ΓΝΠ Νίκαιας-Πειραιά- ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ (Α’ Καρδιολογικό Τμήμα), 251 ΓΝ Αεροπορίας, ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ (Καρδιολογικό Τμήμα), ΓΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ (Β΄Πανεπ.. Καρδιολογική Κλινική), ΠΓΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (Β’ Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική), ΠΓΝ ΠΑΤΡΩΝ (Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική), ΠΓΝ Λάρισας (Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική), ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης (Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική), ΓΝ Χαλκίδας, ΓΝ Βέροιας, ΓΝ Κοζάνης-ΜΑΜΑΤΣΕΙΟ, ΓΝ Καλαμάτας, ΓΝ Καρδίτσας, ΓΝ Δράμας, ΓΝ Κατερίνης, με open day clinics και άλλες πρωτοβουλίες, θα ενημερώσουν ασθενείς και πολίτες για την Καρδιακή Ανεπάρκεια, σε μια πανελλαδική προσπάθεια ευαισθητοποίησης για τη νόσο.

Παράλληλα, η ΕΚΕ, θα ενημερώνει τους πολίτες για τα συμπτώματα της καρδιακής ανεπάρκειας, τους κύριους παράγοντες που την προκαλούν και τις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές που υπάρχουν.

Η ΕΚΕ καλεί στους πολίτες να μην αγνοούν συμπτώματα όπως η δύσπνοια, η αδικαιολόγητη κόπωση και το πρήξιμο στα πόδια. Η έγκαιρη επίσκεψη σε καρδιολόγο σώζει ζωές. Επίσης καλεί τους Επαγγελματίες Υγείας να εφαρμόζουν τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες και να παραπέμπουν έγκαιρα τους ασθενείς σε εξειδικευμένες δομές.

Καλεί την πολιτεία να επενδύσει στη δημιουργία Δικτύου Ιατρείων και Κέντρων καρδιακής ανεπάρκειας σε όλη την Ελλάδα και τους ασφαλιστικούς φορείς να καλύψουν πλήρως τις εξελιγμένες θεραπείες που έχουν αποδεδειγμένα αποτέλεσμα στη βελτίωση των συμπτωμάτων των ασθενών, στη μείωση των νοσηλειών και των θανάτων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι τα φακελάκια νικοτίνης (nicotine pouches/sachets) καταναλώνονται αυξητικά  σε ολόκληρο τον κόσμο και καταγγέλλει τις επιθετικές τακτικές της καπνοβιομηχανίας για την προσέλκυση νεαρής πελατείας.

Τα φακελάκια  που απελευθερώνουν την νικοτίνη στην στοματική κοιλότητα μόλις τοποθετηθούν ανάμεσα στα ούλα και τα χείλη μεταμορφώνουν με μεγάλη ταχύτητα την παγκόσμια αγορά καπνικών προϊόντων και προϊόντων με βάση την νικοτίνη, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

«Οι κυβερνήσεις διαπιστώνουν ταχεία εξάπλωση των προϊόντων αυτών, κυρίως μεταξύ των εφήβων και των νέων, που γίνονται στόχος παραπλανητικών τακτικών επιθετικού μάρκετινγκ», δηλώνει ο Ετιέν Κρουγκ, επικεφαλής του τμήματος Κοινωνικοί Παράγοντες Υγείας, Προαγωγή και Πρόληψη του ΠΟΥ

Τα προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη και ζαχαρώδη αρώματα «είναι φτιαγμένα για να είναι εθιστικά», προειδοποιεί σε ανακοίνωσή του το στέλεχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Τα φακελάκια νικοτίνης συχνά παρουσιάζονται ως προϊόντα «σύγχρονα», «διακριτικά» και χωρίς καπνό  και εξαπλώνονται με τέτοια ταχύτητα που οι χώρες πασχίζουν να ακολουθήσουν τον ρυθμό για να θεσπίσουν ρυθμιστικό πλαίσιο προειδοποιεί ο ΠΟΥ στην πρώτη του έκθεση για το προϊόν αυτό.

7 δισεκατομμύρια δολάρια

Περισσότερα από 23 δισεκατομμύρια φακελάκια νικοτίνης πωλήθηκαν το 2024, δηλαδή  50% περισσότερα από τον προηγούμενο χρόνο.

Η παγκόσμια αγορά των pouches έφθασε τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.

Οι πωλήσεις είναι οι υψηλότερες στην Βόρεια Αμερική, όπου γνωρίζουν και ισχυρή αύξηση. Σύμφωνα με την έκθεση του ΠΟΥ, μία δημοφιλής μάρκα του προϊόντος που διέθετε 9.000 σημεία πώλησης το 2017, το 2024 ήταν διαθέσιμη σε 150.000 καταστήματα.

Τα φακελάκια νικοτίνης γνωρίζουν επίσης μεγάλη επιτυχία στις ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, η Πολωνία, η Σουηδία, ενώ η αύξηση της κατανάλωσης είναι ταχεία και σε άλλες χώρες όπως το Πακιστάν, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

«Δεν πρόκειται απλώς για τάση της αγοράς. Είναι ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας σε ταχεία εξέλιξη», δηλώνει ο Βινάγιακ Πρασάντ, υπεύθυνος της αντικαπνιστικής εκστρατείας του ΠΟΥ.

Ο οργανισμός του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η νικοτίνη είναι «εξαιρετικά εθιστική» και ιδιαίτερα επιβλαβής για τους νέους ο εγκέφαλος των οποίων βρίσκεται σε ανάπτυξη.

Γλυκές γεύσεις

Η έκθεση καταγγέλλει την στρατηγική μάρκετινγκ που χρησιμοποιούν οι βιομηχανίες για να προσελκύσουν νέους, με ελκυστικές συσκευασίες ή την προώθηση των προϊόντων αυτών μέσω ίνφλουενσερ στα κοινωνικά δίκτυα.

Καταγγέλλει επίσης ορισμένα διαφημιστικά σλόγκαν που προωθούν μια κατανάλωση νικοτίνης «διακριτική» που επιτρέπει στους εφήβους να ξεφύγουν από την επιτήρηση των γονιών με σλόγκαν όπως «ξεχάστε τους κανόνες» ή «οποτεδήποτε, οπουδήποτε».

Ο Βινάγιακ Πρασάντ καταγγέλλει επίσης την παραπλανητική επικοινωνιακή πολιτική των εταιρειών που παρουσιάζεται τα pouches ως λιγότερο επικίνδυνα από τα παραδοσιακά τσιγάρα, ακόμη και ως εργαλείο που βοηθά τους καπνιστές να κόψουν το κάπνισμα.

«Τα φακελάκια νικοτίνης δεν είναι ακίνδυνα προϊόντα και δεν πρέπει να διατίθενται για να δημιουργήσουν μια νέα γενιά εξαρτημένων», λέει.

«Το μάρκετινγκ των προϊόντων αυτών σήμερα μοιάζει πολύ με αυτό που γνωρίσαμε πριν από 10 χρόνια, πριν από την έκρηξη της επιδημίας του ατμίσματος στους νέους», λέει ο Γόρχε Αλνταϊ, διευθυντής της μη κυβερνητικής οργάνωσης κατά του καπνίσματος STOP.

Στην έκθεσή του ο ΠΟΥ καλεί επειγόντως τις χώρες να ενισχύσουν τα νομοθετικά τους πλαίσια για να καταπολεμήσουν το πρόβλημα, υπενθυμίζοντας ότι περί τις 160 χώρες δεν διαθέτουν ειδικούς κανόνες για να πλαισιώσουν ρυθμιστικά την πώληση και κατανάλωση των nicotine pouches και ότι μόνο 16 απαγορεύουν την πώλησή τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μπορούν ψυχεδελικές ουσίες που προέρχονται από τα λεγόμενα «μαγικά μανιτάρια» να χρησιμοποιηθούν ως φάρμακα για την κατάθλιψη; Την απάντηση στο ερώτημα αυτό αναμένεται να δώσουν τα αποτελέσματα διεθνούς κλινικής μελέτης για την ψιλοσίνη, μια ψυχεδελική ουσία που προέρχεται από ορισμένα είδη μανιταριών. Στη μελέτη μετέχουν 48 χώρες από όλον τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Στο πλαίσιο αυτό, η πρώτη κλινική μελέτη στην Ελλάδα υλοποιείται στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, στη Μονάδα Κλινικών Ερευνών της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, σε συνεργασία με τη Β’ Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική. Η μελέτη διερευνά τη χρήση της ψιλοσίνης ως πιθανής συμπληρωματικής θεραπευτικής προσέγγισης σε ενήλικες με Μείζονα Καταθλιπτική Διαταραχή.

«Σε μια εποχή όπου η κατάθλιψη αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας διεθνώς, η ανάγκη για νέες, ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Η συγκεκριμένη μελέτη, που ξεκίνησε πριν από τρεις μήνες και ήδη έχουν ενταχθεί οι πρώτοι ασθενείς, δεν αφορά απλώς τη χορήγηση μιας ψυχεδελικής ουσίας. Αντίθετα, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο μοντέλο κλινικής έρευνας, όπου η θεραπευτική παρέμβαση μελετάται με αυστηρούς κανόνες ασφάλειας, συνεχή παρακολούθηση και εξειδικευμένη υποστήριξη. Περιλαμβάνει προσεκτική επιλογή των συμμετεχόντων, κλινικές και ψυχομετρικές αξιολογήσεις, παρακολούθηση ζωτικών σημείων, διαδικασίες φαρμακοεπαγρύπνησης και ψυχολογική υποστήριξη πριν και μετά τη χορήγηση», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Κλινικής Φαρμακολογίας και επιστημονικά υπεύθυνος της μελέτης, Γεώργιος Παπαζήσης, με αφορμή την παρουσίαση της μελέτης από τον ίδιο και την ψυχολόγο, θεραπεύτρια των ψυχεδελικών συνεδριών της μελέτης Αικατερίνη Στραβοράβδη, στο πλαίσιο του 39ου Βορειοελλαδικού Ιατρικού Συνεδρίου της Ιατρικής Εταιρείας Θεσσαλονίκης.

Ο κ. Παπαζήσης ανέφερε ακόμη ότι ψυχεδελικές ουσίες όπως η ψιλοκυβίνη, η ψιλοσίνη, η αγιαχουάσκα, το LSD η ιμπογκαΐνη αλλά και το MDMA βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο έντονου διεθνούς επιστημονικού ενδιαφέροντος, καθώς ερευνητικές ομάδες σε μεγάλα ακαδημαϊκά και κλινικά κέντρα διερευνούν τον πιθανό ρόλο τους σε ψυχιατρικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη, η διαταραχή γενικευμένου άγχους και η μετατραυματική αγχώδης διαταραχή.

«Η συμμετοχή της Ιατρικής Θεσσαλονίκης και του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου σε μια τέτοια διεθνή ερευνητική προσπάθεια αναδεικνύει τη δυναμική των ελληνικών κλινικών και ακαδημαϊκών δομών να συμβάλλουν σε επιστημονικές εξελίξεις αιχμής. Παράλληλα, ανοίγει έναν ουσιαστικό διάλογο για το πώς οι νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις στην ψυχική υγεία μπορούν να μελετηθούν με υπευθυνότητα, τεκμηρίωση και αυστηρή δεοντολογική εποπτεία», συμπλήρωσε ο κ. Παπαζήσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ