Αρχική Blog Σελίδα 2

Το αβοκάντο ριζώνει στην Κρήτη: Πάνω από 15.000 στρέμματα καλλιεργειών στο νησί

Μια καλλιέργεια που πριν από μερικές δεκαετίες έμοιαζε σχεδόν εξωτική για τα ελληνικά δεδομένα, σήμερα έχει αποκτήσει σταθερή θέση στον αγροτικό χάρτη της Κρήτης. Το αβοκάντο δεν είναι πλέον μια δοκιμαστική επιλογή για λίγους παραγωγούς, αλλά μια δυναμική δενδρώδης καλλιέργεια, με σημαντική οικονομική αξία και αυξανόμενη ζήτηση.

Κάτι που φαίνεται και από την καλλιεργούμενη έκταση, η οποία σύμφωνα με την ερευνήτρια του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, στο Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου, Τζατζάνη Θηρεσία-Τερέζα, ανέρχεται σε περισσότερα από 15.000 στρέμματα στο νησί, το οποίο παραμένει το βασικό κέντρο της ελληνικής παραγωγής.

Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κ. Τζατζάνη “η πραγματική έκταση της καλλιέργειας είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που εμφανίζεται στα επίσημα στοιχεία” και όπως υπογραμμίζει “τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα του ΟΠΕΚΕΠΕ καταγράφουν περίπου 5.000 δηλωμένα στρέμματα, ωστόσο όσοι παρακολουθούν από κοντά την καλλιέργεια στο νησί εκτιμούν ότι η πραγματική έκταση ξεπερνά τα 15.000 στρέμματα”.

Η ερευνήτρια, επισημαίνει ότι η ακριβής αποτύπωση της καλλιέργειας είναι ένα από τα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα επόμενα χρόνια.

Η μέση παραγωγή εκτιμάται περίπου στους 1,2 τόνους ανά στρέμμα αλλά οι αποδόσεις δεν είναι ίδιες παντού. Επηρεάζονται από την περιοχή, την ποικιλία, την ηλικία των δέντρων, τη φροντίδα του παραγωγού και, κυρίως, από τη διαθεσιμότητα νερού.

Η Κρήτη έχει μακρά εμπειρία στην καλλιέργεια του αβοκάντο με την κ. Τζατζάνη, να επισημαίνει ότι το Ινστιτούτο του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ ασχολείται με την καλλιέργεια εδώ και περίπου 45 χρόνια. «Για εμάς, στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, αυτή η καλλιέργεια δεν είναι καινούρια. Την έχουμε εγκαταστήσει σε κτήματα του Ινστιτούτου από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80», τονίζει.

Καταγραφή

Η ποικιλία Hass παραμένει η πιο εμπορική στην Κρήτη, καθώς έχει μεγάλη ζήτηση και στο εξωτερικό. Παράλληλα, καλλιεργούνται και συγγενικές ποικιλίες, όπως η Lamb Hass, αλλά και παλαιότερες ποικιλίες που είχαν εγκατασταθεί στο νησί, όπως η Zutano, η Fuerte και η Bacon.

Παρά την καλή προσαρμογή του στις συνθήκες της Κρήτης, το αβοκάντο δεν είναι εύκολη καλλιέργεια. Πριν από κάθε νέα φύτευση χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση του εδάφους, αλλά και της επάρκειας και της ποιότητας του νερού.

«Δεν είναι ένα δέντρο με τις απαιτήσεις της ελιάς. Έχει προφανώς περισσότερες απαιτήσεις σε νερό», σημειώνει η ερευνήτρια του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.

Το νερό είναι σήμερα ο σημαντικότερος περιοριστικός παράγοντας για την περαιτέρω επέκταση της καλλιέργειας στην Κρήτη. Η έλλειψή του, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και τις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες, δημιουργεί νέα δεδομένα για τους ντόπιους παραγωγούς.

Σύμφωνα με την ερευνήτρια του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ “οι πιο ευνοϊκές περιοχές για την καλλιέργεια βρίσκονται κυρίως στα Χανιά, ιδιαίτερα στο βόρειο τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας, καθώς και σε περιοχές προς το Ρέθυμνο, όπου υπάρχουν κατάλληλες συνθήκες και διαθέσιμο νερό. Αντίθετα, προς το Ηράκλειο και ακόμη περισσότερο προς την ανατολική Κρήτη, οι συνθήκες δεν θεωρούνται το ίδιο ευνοϊκές”.

Παρά τις δυσκολίες, το ενδιαφέρον των παραγωγών παραμένει ισχυρό. Το αβοκάντο, όπως επισημαίνει η κ. Τζατζάνη, είναι από τις λίγες δενδρώδεις καλλιέργειες που μπορούν να προσφέρουν υψηλό εισόδημα, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρωτογενής τομέας δέχεται έντονες πιέσεις από το αυξημένο κόστος παραγωγής.

«Είναι από τις ελάχιστες δενδρώδεις καλλιέργειες που δίνουν τόσο ικανοποιητικό κέρδος και, όταν μιλάμε για την αγροτική παραγωγή που έχει τόσο μεγάλη οικονομική πίεση, αυτό είναι μια σημαντική ανάσα», αναφέρει.

Η καλλιέργεια του αβοκάντο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην Κρήτη. Υπάρχουν περιοχές στην υπόλοιπη Ελλάδα με παρόμοιο κλίμα, οι οποίες μπορούν να υποστηρίξουν φυτεύσεις. Η περιοχή της Κυπαρισσίας και ευρύτερα της Τριφυλίας παρουσιάζει ιδιαίτερα θετική εικόνα, ενώ στο πλαίσιο προγράμματος με την Περιφέρεια Πελοποννήσου εξετάστηκαν και άλλες περιοχές, όπως η Λακωνία και η Μεσσηνία.

Η κ. Τζατζάνη δεν αποκλείει “υπό προϋποθέσεις, και άλλες περιοχές με κατάλληλο μικροκλίμα, όπως συγκεκριμένα σημεία στην ‘Αρτα ή σε νησιά των Δωδεκανήσων”. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, “οι εκτάσεις εκτός Κρήτης δεν είναι ακόμη τόσο μεγάλες ώστε να αλλάζουν τη συνολική εικόνα της ελληνικής παραγωγής”.

«Τα 15.000 στρέμματα αφορούν την Κρήτη. Στην υπόλοιπη Ελλάδα, αυτή τη στιγμή, τα στρέμματα δεν είναι τόσα πολλά ώστε να αλλάζουν το γενικό άθροισμα», σημειώνει.

Η άνοδος της καλλιέργειας συνδέεται και με τη σταθερή αύξηση της ζήτησης. Το αβοκάντο, σύμφωνα με την κ. Τζατζάνη, δεν αποδείχθηκε μια πρόσκαιρη διατροφική μόδα. Αντίθετα, έχει ενταχθεί πλέον πιο σταθερά στις διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών.

«Ήρθε και θα μείνει», λέει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι στην Κρήτη η κατανάλωση είναι ακόμη πιο εξοικειωμένη με το προϊόν, καθώς καλλιεργείται στο νησί εδώ και δεκαετίες.

Καταγραφή 3

Στην εσωτερική αγορά η κατανάλωση της παραγωγής

Η ελληνική παραγωγή απορροφάται σε μεγάλο βαθμό από την εγχώρια αγορά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εξαγωγές ή εισαγωγές. Το εμπόριο του αβοκάντο είναι διεθνές, με μεγάλες ποσότητες να προέρχονται από χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Νότιας Αφρικής και άλλες σημαντικές παραγωγικές ζώνες.

Για την Ελλάδα, όμως, το ζητούμενο δεν είναι ο ανταγωνισμός σε επίπεδο όγκου. Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Τζατζάνη το πλεονέκτημα της χώρας πρέπει να αναζητηθεί στην ποιότητα. Το κόστος παραγωγής είναι υψηλότερο σε σχέση με μεγάλες παραγωγικές περιοχές του εξωτερικού, όμως η ελληνική καλλιέργεια έχει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα: την περιορισμένη παρουσία εχθρών και ασθενειών.

Το γεγονός αυτό επιτρέπει, σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και τη βιολογική παραγωγή. «Επειδή δεν έχουμε τόσους πολλούς εχθρούς και ασθένειες για το αβοκάντο, μπορούμε να καλλιεργήσουμε βιολογικά. Αυτό δίνει ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε σχέση με την ποιότητα», τονίζει η ίδια.

Για μια μικρή παραγωγική χώρα όπως η Ελλάδα, ο στόχος δεν είναι να επηρεάσει την παγκόσμια κατάταξη. Είναι να δημιουργήσει ένα προϊόν με καλή φήμη, υψηλή ποιότητα και σταθερή ζήτηση, τόσο στην εσωτερική αγορά όσο και στο εξωτερικό.

«Αυτό που θέλουμε να κερδίσουμε είναι να βγει ένα ποιοτικό προϊόν, να έχει καλή φήμη και να το αποζητούν και στο εξωτερικό. Αυτό ουσιαστικά το έχουμε πετύχει μέχρι τώρα», καταλήγει η ερευνήτρια του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.

* Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από την ερευνήτρια του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, στο Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου, Τζατζάνη Θηρεσία – Τερέζα
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΣΕΒ: πρακτικές συμβουλές για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις

Πρακτικές συμβουλές για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις δίνει ο ΣΕΒ, σημειώνοντας σε σχετικό Οδηγό ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει την τεχνολογία ως επιταχυντή ανταγωνιστικότητας, ενισχύοντας την καινοτομία σε κρίσιμους κλάδους και αναβαθμίζοντας δεξιότητες σε όλο το εύρος της οικονομίας.

Σύμφωνα με τον Οδηγό, σκόπιμο είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εισαχθεί – για παράδειγμα – σε τομείς όπως ο αυτοματισμός απαντήσεων σε after sales ερωτήματα, η ανάλυση και σύνοψη συμβολαίων προμηθευτών, η εξαγωγή γνώσης από αναφορές βλαβών και συντήρησης, η ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων αισθητήρων. Σκόπιμο είναι επίσης να δοθεί προτεραιότητα στις δραστηριότητες που εξασφαλίζουν τη μεγαλύτερη αξία, είναι εφικτές και υποστηρίζονται από διαθέσιμα δεδομένα. Διεργασίες που επαναλαμβάνονται με υψηλή συχνότητα και έχουν χαμηλή πολυπλοκότητα ταιριάζουν περισσότερο στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Σε άλλες περιπτώσεις που υπάρχει μεγαλύτερη πολυπλοκότητα είναι αναγκαία η ανθρώπινη συνεργασία, με την τεχνητή νοημοσύνη σε υποστηρικτικό ρόλο.

Μια πρακτική που προτείνεται στον Οδηγό είναι η δημιουργία ενός “ψηφιακού διδύμου”, δηλαδή ενός εργαλείου που παρακολουθεί, καταγράφει και αναλύει μια διαδικασία όπως υλοποιείται σήμερα και την αναπαριστά σε περιβάλλον τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να προσδιορίζεται εκ των προτέρων το όφελος που θα προκύψει από την εφαρμογή της στην πράξη. Για παράδειγμα, αν το αντικείμενο είναι η μείωση του χρόνου ανταπόκρισης σε αιτήματα πελατών τότε:

-Το Ψηφιακό Δίδυμο αντλεί αυτόματα από το σύστημα , κάθε αίτημα που έχει καταγραφεί και αναπαράγει βήμα-βήμα πώς διεκπεραιώθηκε το καθένα: πότε εισήλθε, πότε κατηγοριοποιήθηκε, πόσο περίμενε, σε ποιον δρομολογήθηκε, πόσες φορές άλλαξε χέρια, πότε επιλύθηκε. Αυτό δεν το κάνει  άνθρωπος, αλλά το λογισμικό αυτόματα.

-Στη συνέχεια προσομοιώνει το «τι θα συνέβαινε αν»: Το Ψηφιακό Δίδυμο τρέχει την προσομοίωση πάνω στα ιστορικά δεδομένα, δείχνοντας εκ των προτέρων, πριν υλοποιηθεί κάτι, πόσο θα μειωθεί ο χρόνος ανταπόκρισης, πού θα δημιουργηθούν νέα εμπόδια, ποιες εξαιρέσεις δεν θα μπορεί να χειριστεί ο agent και πόσες περιπτώσεις θα χρειαστούν ανθρώπινη εμπλοκή.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι στον τομέα των προσλήψεων:

-Ο ψηφιακός βοηθός αναλύει δεδομένα (π.χ. φόρτο εργασίας, απόδοση ομάδων, δεξιότητες) και προτείνει τεκμηριωμένα ανάγκες στελέχωσης, και όχι βάσει αιτήματος. Ακολούθως, δημιουργεί περιγραφές θέσεων εργασίας εστιασμένες στις δεξιότητες που λείπουν.

-Εξασφαλίζει ταχύτερη ανίχνευση και κατηγοριοποίηση υποψηφίων, αναλύοντας αυτόματα βιογραφικά και προφίλ, με αντιστοίχιση δεξιοτήτων και εμπειρίας στις πραγματικές ανάγκες της θέσης.

-Διενεργεί έξυπνη αξιολόγηση υποψηφίων προτείνοντας shortlist βάσει δεδομένων, ενώ παρέχει συγκριτικές πληροφορίες και τεκμηριωμένες προτάσεις, βοηθώντας έτσι το έργο του recruiter και μειώνοντας το «ένστικτο» ως βασικό κριτήριο πρόσληψης.

-Προσαρμόζει δυναμικά την προσφορά στον επιλεγέντα υποψήφιο με βάση την αγορά, το προφίλ του (εμπειρία, δεξιότητες, κοκ) και την εσωτερική πολιτική.

-Δημιουργεί αυτόματα προσωποποιημένο πλάνο ένταξης του νέου εργαζόμενου.

-Τόσο πριν, όσο και μετά την πρόσληψη, ψηφιακοί βοηθοί παρέχουν συνεχή υποστήριξη σε εργαζομένους, υπεύθυνους προλήψεων και στελέχη, απαντώντας σε ερωτήσεις, παρακολουθώντας την πρόοδο και εντοπίζοντας έγκαιρα προβλήματα ένταξης.

Ο Οδηγός περιλαμβάνει πρακτικές συμβουλές και  για την αντιμετώπιση των ανησυχιών από την πλευρά των εργαζόμενων ως προς την επίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις θέσεις εργασίας. Οι ανησυχίες αυτές σχετίζονται με τον φόβο αντικατάστασης («Η ΤΝ θα πάρει τη δουλειά μου»), την απώλεια εξειδίκευσης και κύρους («Τα χρόνια εμπειρίας μου καθίστανται αναξιόπιστα, μπορεί να αντικατασταθώ εύκολα», την Έλλειψη κατανόησης («Δεν καταλαβαίνω τι κάνει ή πώς να τη χρησιμοποιήσω», την ανησυχία ιδιωτικότητας και παρακολούθησης («Η ΤΝ με παρακολουθεί και αξιολογεί») και τη δυσπιστία σε αποφάσεις ΤΝ («Πώς να εμπιστευτώ μηχανή για σημαντικές αποφάσεις;» Σύμφωνα με παράδειγμα που περιλαμβάνεται στον Οδηγό, στον τομέα της εξυπηρέτησης πελατών η ΤΝ μπορεί να οδηγήσει σε μείωση θέσεων εργασίας (“εξοικονόμηση”) κατά 37 %.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ηλεκτρικά πατίνια στις ελληνικές πόλεις: Πολύτιμο εργαλείο βιώσιμης κινητικότητας ή ωρολογιακή βόμβα για την οδική ασφάλεια;

Άρθρο του Θανάση Τσιάνου*

Οι ελληνικές πόλεις βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η ανάγκη για τη μετάβαση προς τη βιώσιμη κινητικότητα είναι πλέον αδιαμφισβήτητη και τα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτροκίνητα Οχήματα (ΕΠΗΟ), με κυρίαρχα τα ηλεκτρικά πατίνια, αποτελούν ένα εξαιρετικό εργαλείο σε αυτή την κατεύθυνση. Είναι μέσα αμιγώς φιλικά προς το περιβάλλον, αθόρυβα και ευέλικτα, ιδανικά για να καλύψουν το λεγόμενο «τελευταίο μίλι» (last mile) των μετακινήσεών μας ή τη διαδρομή από την κατοικία προς τους σταθμούς των μέσων μαζικής μεταφοράς. Απαιτούν μικρό χώρο για την στάθμευση τους είτε στο σπίτι είτε στην εργασία είτε στον δρόμο. Και αυτή είναι η ουσιαστική μεγάλη διαφορά σε σχέση π.χ. με το ποδήλατο.

Αθανάσιος Τσιάνος
Ο κ. Αθανάσιος Τσιάνος

Ωστόσο, η θετική τους συμβολή ακυρώνεται στην πράξη από μια σκληρή και επικίνδυνη πραγματικότητα: τη διαρκώς αυξανόμενη άναρχη και παράνομη χρήση τους, η οποία εξελίσσεται σε μείζον ζήτημα οδικής ασφάλειας.

Τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Μόνο το 2025 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 109 τροχαία ατυχήματα με εμπλοκή ηλεκτρικών πατινιών, εκ των οποίων τα δύο ήταν θανατηφόρα. Ακόμα πιο σοκαριστικά είναι τα δεδομένα της ΠΟΕΔΗΝ, σύμφωνα με τα οποία πάνω από 400 παιδιά νοσηλεύτηκαν μετά από ατυχήματα με ΕΠΗΟ, με τα μισά εξ αυτών να εισάγονται στα δύο μεγάλα παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Και η αλήθεια είναι ότι οι αριθμοί αυτοί πιθανότατα υποεκτιμούν το πρόβλημα λόγω των δεκάδων αδήλωτων συμβάντων.

Το ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι παιχνίδι, είναι όχημα

Όταν χρησιμοποιείται για μεγάλες αποστάσεις ή σε οδικούς άξονες υψηλών ταχυτήτων, εκθέτει τον χρήστη σε δυσανάλογους κινδύνους, καθώς στερείται παθητικής προστασίας, έχει πολύ μικρούς τροχούς που αυξάνουν την πιθανότητα ανατροπής σε κακοτεχνίες και υψηλό κέντρο βάρους (σώμα του οδηγού) που δυσχεραίνει τους ελιγμούς έκτακτης ανάγκης.

Η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες χώρες που θέσπισε θεσμικό πλαίσιο το 2021. Γιατί λοιπόν θρηνούμε θύματα;

Η απάντηση κρύβεται στη συστηματική μη τήρηση των κανόνων και στο τεράστιο έλλειμμα ενημέρωσης, ελέγχου, οδικής κουλτούρας και αυτογνωσίας. Βλέπουμε καθημερινά ανηλίκους κάτω των 15 ετών να οδηγούν παράνομα, χρήστες χωρίς κράνος, πατίνια με δύο επιβάτες ή οχήματα να κινούνται σε λεωφόρους με ταχύτητες πολύ πάνω από το νόμιμο όριο των 25 χλμ/ώρα.

Η Ρίζα του Προβλήματος: Σε μια πόλη όπου ο πεζός (ποσό μάλλον ο ανήλικος πεζός) αισθάνεται απειλή, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται κυρίως στο πατίνι. Ζούμε σε πόλεις που δεν υπάρχουν πεζοδρόμια, ζούμε σε πόλεις που κυριαρχεί το αυτοκίνητο έναντι του πεζού και όπου, δυστυχώς, αποτελεί καθημερινότητα το να μη σταματάμε στις πεζοδιαβάσεις. Το αποτέλεσμα είναι η πλειονότητα των θυμάτων στο αστικό οδικό δίκτυο αφορά τους ευάλωτους χρήστες: πεζούς, ποδηλάτες και μοτοσικλετιστές. Εκεί εντοπίζεται το μεγάλο πρόβλημα.

Ας μην ξεχνάμε λοιπόν ότι υπάρχουν παιδιά και έφηβοι που απλώς περπατούν και κινδυνεύουν. Και υπάρχουν επίσης γονείς που φοβούνται για λόγους οδικής ασφάλειας να αφήσουν π.χ. το δωδεκάχρονο παιδί τους να πάει βόλτα στη γειτονιά μόνο του ή με τους φίλους του ή να περάσει τον δρόμο απέναντι για να πάρει το σχολικό το πρωί.

Η αντίδραση της κοινωνίας απέναντι στους χρήστες των ηλεκτρικών πατινιών εμπεριέχει συχνά ένα στοιχείο υποκρισίας, καθώς εστιάζουμε επιλεκτικά στο μέσο και όχι στη συνολική οδηγική μας συμπεριφορά ή στις βαθύτερες ελλείψεις των πόλεων μας. Οφείλουμε, λοιπόν, να αποφασίσουμε ως κοινωνία, συλλογικά και ανεξαιρέτως, ότι αυτή η κατάσταση είναι απαράδεκτη.

Ειδικά για τη μετακίνηση και την ασφάλεια των ανηλίκων -είτε αυτοί είναι πεζοί είτε χρήστες ηλεκτρικών πατινιών- η Πολιτεία οφείλει να δράσει άμεσα και χωρίς καμία κωλυσιεργία. Έχουν δρομολογηθεί πλέον σημαντικά μέτρα και διαδικασίες που αισιοδοξώ ότι θα αποδώσουν σημαντικά το επόμενο διάστημα (κάμερες, θεσμοθέτηση φορέα οδικής ασφάλειας, αστυνόμευση, αναβάθμιση ΜΜΜ κ.λπ.), αλλά θα πρέπει να δοθεί βάρος και στα απλά καθημερινά (διαγραμμίσεις, βελτίωση επικίνδυνων σημείων, ορατότητες σε κόμβους, πεζοδρόμια κ.λπ.).

Όμως αν δεν καταφέρουμε από μόνοι μας ως κοινωνία να κάνουμε το πιο απλό -να σταματάμε στις πεζοδιαβάσεις και να δίνουμε προτεραιότητα στον πεζό- κανένα νομοσχέδιο και καμία αστυνόμευση δεν θα μπορέσει να το επιβάλλει. Το να σταματάμε στις πεζοδιαβάσεις δεν είναι απλώς μια μεμονωμένη πράξη ευγένειας. Λειτουργεί ασυνείδητα ως ένας «κόφτης ταχύτητας». Ο οδηγός βάζει στον εαυτό του τον κανόνα «πρέπει να έχω τον νου μου για πεζούς στις διαβάσεις», η προσοχή του μετατοπίζεται από το «πόσο γρήγορα θα φτάσω» στο «τι συμβαίνει γύρω μου». Αυτή η αυξημένη ετοιμότητα τον αναγκάζει ασυνείδητα να μειώσει ταχύτητα, καθώς το μυαλό του προετοιμάζεται για μια πιθανή επιβράδυνση. Το φρενάρισμα για τον πεζό επαναφέρει τον οδηγό στην αστική πραγματικότητα. Του υπενθυμίζει ασυνείδητα ότι βρίσκεται μέσα σε μια γειτονιά, σε έναν ζωντανό οργανισμό, και όχι σε μια πίστα ταχύτητας ή σε έναν αυτοκινητόδρομο κλειστής ροής. Αν αυτή η συμπεριφορά γινόταν καθολική, η μέση ταχύτητα των οχημάτων στις πόλεις θα έπεφτε κατακόρυφα από μόνη της, χωρίς την ανάγκη για σαμαράκια ή τεχνητά εμπόδια, αναβαθμίζοντας συνολικά την οδική ασφάλεια.

Ως προς τα ΕΠΗΟ, ο ΣΕΣ κατέθεσε πρόσφατα 8 συγκεκριμένες, ρεαλιστικές προτάσεις:

1. Εντατικοποίηση της αστυνόμευσης: Η σημαντικότητα της αστυνόμευσης είναι αδιαμφισβήτητη και αποδεικνύεται από την μείωση-ρεκόρ κατά 22% στα θανατηφόρα ατυχήματα το 2025 λόγω της συστηματικής επιβολής των κανόνων από την Τροχαία για παραβάσεις όπως το αλκοόλ, το κράνος, η ζώνη, η ταχύτητα.

2. Εποπτεία αγοράς και τεχνική συμμόρφωση: Το Υπουργείο Ανάπτυξης πρέπει να βάλει φρένο στην ελεύθερη πώληση πατινιών που αναπτύσσουν ταχύτητες 70 ή 100 χλμ/ώρα, επιβάλλοντας απαραβίαστους εργοστασιακούς περιοριστές ταχύτητας (κόφτες) και τεχνολογίες γεωεντοπισμού (geofencing) ειδικά για τα κοινόχρηστα πατίνια.

3. Κατάργηση της “γκρίζας ζώνης” για τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών: Σήμερα επιτρέπεται να χρησιμοποιούν ηλεκτρικά πατίνια εκτός οδού και με ταχύτητα που δεν υπερβαίνει τα 6 χλμ/ώρα. Η ρύθμιση αυτή δημιουργεί στην πράξη σύγχυση, τόσο στα ίδια τα παιδιά όσο και στους γονείς, καθώς η διάκριση μεταξύ “εντός” και “εκτός” οδού είναι δυσδιάκριτη στο αστικό περιβάλλον, ενώ ο έλεγχος της ταχύτητας των 6 χλμ/ώρα είναι ουσιαστικά ανέφικτος. Προτείνουμε τη θέσπιση ενός καθαρού κανόνα: Απόλυτη απαγόρευση χρήσης ΕΠΗΟ σε οποιοδήποτε περιβάλλον για όσους δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.

4. Πιστοποίηση οδήγησης και Εκπαίδευση στα σχολεία: Tα ΕΠΗΟ να οδηγούνται από χρήστες (άνω των 15 ετών) που είτε διαθέτουν ειδική πιστοποίηση, είτε διαθέτουν δίπλωμα οδήγησης άλλου οχήματος. Συνεπώς απαιτείται θεσμοθέτηση προγραμμάτων οδικής ασφάλειας, με θεωρητική και πρακτική κατάρτιση σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, εκπαιδευτές οδήγησης και φορείς οδικής ασφάλειας. Η επιτυχής ολοκλήρωση θα συνοδεύεται από Πιστοποιητικό Ικανότητας. Το παραπάνω μπορεί να έχει άμεση ισχύ, έτσι ώστε να μην επιτρέπεται η οδήγηση ΕΠΗΟ σε κάποιον χωρίς αποδεδειγμένη γνώση των κανόνων κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ) ή χωρίς γνώση χειρισμού του οχήματος.

5. Κίνηση αποκλειστικά σε οδούς με όριο έως 30 χλμ/ώρα (απαραίτητο ειδικά για τους ανηλίκους οδηγούς) με σκοπό την μείωση της διαφοράς ταχύτητας μεταξύ των πατινιών και των αυτοκινήτων. Η πρόταση εναρμονίζεται πλήρως με τη φιλοσοφία του νέου ΚΟΚ.

6. Υποχρεωτική ασφάλιση και ταυτοποίηση: Τα ΕΠΗΟ είναι οχήματα και είναι σκόπιμο να μην κυκλοφορούν ανώνυμα. Απαιτείται υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης και ειδικό σήμα κυκλοφορίας ανά όχημα.

7. Συμμετοχή των δήμων στην αδειοδότηση κοινόχρηστων πατινιών: Σήμερα, οι άδειες λειτουργίας κοινόχρηστων πατινιών χορηγούνται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, χωρίς να εξασφαλίζεται εκ των προτέρων ότι η πόλη διαθέτει το κατάλληλο οδικό δίκτυο και τις απαραίτητες υποδομές στάθμευσης. Να μην δίνονται άδειες σε εταιρείες ενοικίασης κοινόχρηστων πατινιών, αν ο οικείος δήμος δεν διαθέτει εγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο κίνησης και στάθμευσης ΕΠΗΟ.

8. Βελτίωση Υποδομών και Μείωση της Ταχύτητας στην πράξη: Οι δήμοι πρέπει να διαμορφώσουν το οδικό περιβάλλον έτσι ώστε να «υποχρεώνει» τον οδηγό να κόψει ταχύτητα (υπερυψωμένες διαβάσεις, στενώσεις οδοστρώματος, σωστές διαγραμμίσεις, πεζοδιαβάσεις κ.λπ.). Προς τούτο, είναι επιτακτική η άμεση αναθεώρηση του αναχρονιστικού πλαισίου π.χ. που απαγορεύει τις υπερυψωμένες διαβάσεις σε οδούς από όπου διέρχεται αστική συγκοινωνία.

Η οδική ασφάλεια δεν μπορεί να επαφίεται στην τύχη ή αποκλειστικά στην ατομική ευθύνη. Απαιτεί μια Πολιτεία που νομοθετεί με τόλμη, μια Τοπική Αυτοδιοίκηση που δημιουργεί ασφαλείς υποδομές και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που καλλιεργεί κουλτούρα σεβασμού.

(*) Ο Θανάσης Τσιάνος είναι πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ)
φωτογραφία  κ. Αθ. Τσιάνος
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Οι συχνότερες παθήσεις του θυρεοειδούς, η σχέση του με το σωματικό βάρος και πότε χρειάζεται θεραπεία

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς είναι εξαιρετικά συχνές στον γενικό πληθυσμό. Σύμφωνα με δεδομένα της μεγάλης εθνικής επιδημιολογικής μελέτης EMENO, περίπου το 9% του ελληνικού πληθυσμού εμφανίζει κάποια θυρεοειδοπάθεια, με τον υποθυρεοειδισμό να αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή. Οι παθήσεις του θυρεοειδούς είναι σημαντικά συχνότερες στις γυναίκες, όπου το ποσοστό φτάνει περίπου το 15%, ενώ οι θυρεοειδικοί όζοι ανευρίσκονται πολύ συχνά στον γενικό πληθυσμό, ιδιαίτερα με τη χρήση υπερηχογραφικού ελέγχου.

Τα παραπάνω ανέφερε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο επίκουρος καθηγητής Ενδοκρινολογίας στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας Γρηγόρης Ευφραιμίδης, με αφορμή ημερίδα που θα πραγματοποιηθεί σήμερα Κυριακή 24 Μαΐου 2026, από τις 11:00 έως τις 14:00, στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης (Εθνικής Αμύνης 27).

Η ημερίδα πραγματοποιείται με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδούς, που έχει καθιερωθεί διεθνώς στις 25 Μαΐου, και συνδιοργανώνεται από το Επιστημονικό Τμήμα Θυρεοειδούς της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας και την Αντιδημαρχία Κοινωνικής Πολιτικής, Αλληλεγγύης και Δημόσιας Υγείας του Δήμου Θεσσαλονίκης. Στόχος της είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, αλλά και η προσέγγιση ιατρών άλλων ειδικοτήτων, με έμφαση στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την κατάλληλη αντιμετώπιση των παθήσεων του θυρεοειδούς.

Hashimoto, όζοι και καρκίνος θυρεοειδούς

Όπως εξηγεί ο κ. Ευφραιμίδης, οι παθήσεις του θυρεοειδούς χωρίζονται σε λειτουργικές και μορφολογικές παθήσεις.

Στις λειτουργικές περιλαμβάνονται ο υποθυρεοειδισμός και ο υπερθυρεοειδισμός. Αυτές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον μεταβολισμό, τα επίπεδα ενέργειας, το σωματικό βάρος, τη λειτουργία της καρδιάς, τη γονιμότητα, τη διάθεση και τις γνωστικές λειτουργίες. Ο υποθυρεοειδισμός συχνότερα οφείλεται στη θυρεοειδίτιδα Hashimoto, μία αυτοάνοση νόσο που αποτελεί τη συχνότερη αιτία διαταραχής της λειτουργίας του θυρεοειδούς και προσβάλλει κυρίως τις γυναίκες.

Αναφορικά με τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto, ο κ. Ευφραιμίδης τονίζει ότι δεν αποτελεί ένδειξη για αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα. Επιπλέον, οι έγκυες γυναίκες με αδιάγνωστες ή αρρύθμιστες διαταραχές του θυρεοειδούς διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αποβολών, πρόωρου τοκετού και διαταραχών της ανάπτυξης του εμβρύου.

Στις μορφολογικές παθήσεις ανήκουν κυρίως οι όζοι και ο καρκίνος του θυρεοειδούς. Με τη σύγχρονη ευρεία χρήση των απεικονιστικών εξετάσεων και ιδιαίτερα του υπερηχογραφήματος, οι όζοι του θυρεοειδούς ανευρίσκονται πλέον πολύ συχνά στον γενικό πληθυσμό. Ωστόσο, στη μεγάλη πλειονότητά τους είναι καλοήθεις και δεν προκαλούν σημαντικά κλινικά προβλήματα. Η σωστή αξιολόγηση από τον ειδικό ενδοκρινολόγο είναι καθοριστική, ώστε να αποφεύγονται τόσο η υποδιάγνωση όσο και η υπερδιάγνωση και οι περιττές εξετάσεις.

Όσον αφορά τον καρκίνο του θυρεοειδούς, ο κ. Ευφραιμίδης σημειώνει ότι, παρά την αυξανόμενη συχνότητά του, είναι στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων νόσος με εξαιρετικά καλή πρόγνωση και αποτελεσματική αντιμετώπιση.

Αναφερόμενος στη σχέση θυρεοειδούς και σωματικού βάρους, ο κ. Ευφραιμίδης επισημαίνει ότι ο σοβαρός υποθυρεοειδισμός μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους, η οποία όμως οφείλεται κυρίως σε κατακράτηση υγρών (μυξοίδημα) και όχι σε αύξηση λίπους. Με την κατάλληλη θεραπεία και τη ρύθμιση των ορμονών, το βάρος επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα. Παράλληλα, διευκρινίζει ότι, όταν ο θυρεοειδής είναι σωστά ρυθμισμένος, δεν μπορεί να αποδοθεί σε αυτόν σημαντική αύξηση βάρους, καταρρίπτοντας έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΟΗΕ: Έκκληση για προστασία των παιδιών στην Ουκρανία μετά την επίθεση σε εστία στο Λουχάνσκ

 Άμεση κατάπαυση του πυρός και προστασία αμάχων

Με επίκεντρο τις νέες αναφορές για επίθεση σε φοιτητική εστία στο Σταρομπίλσκ, στην περιοχή του Λουχάνσκ, όπου φιλοξενούνταν ανήλικοι και σπουδαστές, το Συμβούλιο Ασφαλείας ενημερώθηκε για την περαιτέρω επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στην Ουκρανία. Σύμφωνα με το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων, η επίθεση φέρεται να προκάλεσε «δεκάδες απώλειες αμάχων, μεταξύ των οποίων παιδιά», ενώ επισημάνθηκε ότι «υπάρχουν ακόμη πολλά που δεν γνωρίζουμε».

To περιστατικό εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο μοτίβο πλήγματος κατά αμάχων, τονίζοντας ότι «το ανθρώπινο κόστος αυτού του πολέμου αποκαλύπτει ένα μοτίβο που αψηφά το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο» και ότι «οι άμαχοι πρέπει να προστατεύονται». Από τον Φεβρουάριο του 2022, ο ΟΗΕ έχει καταγράψει «σχεδόν 16.000 αμάχους νεκρούς και περισσότερους από 44.000 τραυματίες», επισημαίνοντας ότι «οι πραγματικοί αριθμοί είναι σχεδόν βέβαιο ότι είναι πολύ υψηλότεροι».

Τονίστηκε ότι η υποχρέωση προστασίας αμάχων, μη στρατιωτικών αντικειμένων, ανθρωπιστικών εργαζομένων και των εγκαταστάσεών τους είναι «δεσμευτική για όλα τα μέρη» και ότι «οι επιθέσεις κατά αμάχων και οι αδιάκριτες επιθέσεις απαγορεύονται αυστηρά βάσει του διεθνούς δικαίου».

Η αναπληρώτρια γενική γραμματέας Βανέσα Φρεζίερ, ειδική εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις, επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις του πολέμου στα παιδιά και στην εκπαίδευση. Αναφερόμενη στην καταγγελλόμενη επίθεση στο Σταρομπίλσκ, είπε ότι φέρεται να σκοτώθηκαν και να τραυματίστηκαν «αρκετοί άνθρωποι, μεταξύ των οποίων παιδιά», σημειώνοντας ότι ο ΟΗΕ «δεν έχει πρόσβαση στην περιοχή» και δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει τις λεπτομέρειες.

Καταδίκασε «όλες τις επιθέσεις κατά αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών», τονίζοντας ότι «οι άμαχοι, τα παιδιά, το ανθρωπιστικό προσωπικό και τα μη στρατιωτικά αντικείμενα -συμπεριλαμβανομένων σχολείων και νοσοκομείων- δεν πρέπει ποτέ να αποτελούν στόχο». Όπως ανέφερε, «η προστασία των παιδιών πρέπει να παραμείνει ύψιστη προτεραιότητα» και «τα σπίτια τους, οι αίθουσες διδασκαλίας τους και το μέλλον τους δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως παράπλευρες απώλειες».

Η Ελλάδα επανέλαβε στο Συμβούλιο Ασφαλείας την ανάγκη τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, τονίζοντας ότι «η ώρα για μια συνολική και βιώσιμη κατάπαυση του πυρός έχει καθυστερήσει προ πολλού».

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, ανέφερε ότι η καταγγελλόμενη επίθεση κατά φοιτητικής εστίας στην προσωρινά κατεχόμενη περιοχή του Λουχάνσκ αποτελεί «άλλη μία έντονη υπενθύμιση της ανάγκης να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος» και κάλεσε τη Ρωσία να επιτρέψει πρόσβαση στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΟΗΕ.

Η κα Μπαλτά υπενθύμισε ότι, «κατά κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου», ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε «σχεδόν 16.000 αμάχους στην Ουκρανία» και έχει τραυματίσει «περισσότερους από 44.000», αριθμοί που «αυξάνονται μέρα με τη μέρα».

Υπογράμμισε ότι «η προστασία των αμάχων σε ένοπλες συγκρούσεις είναι αδιαπραγμάτευτη» και ότι «η συμμόρφωση με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο δεν είναι προαιρετική», ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά, σημειώνοντας ότι «σχεδόν 800 παιδιά από την Ουκρανία έχουν σκοτωθεί», «σχεδόν 2.800 έχουν τραυματιστεί» και «χιλιάδες ακόμη έχουν εκτοπιστεί και μεταφερθεί διά της βίας στη Ρωσία».

Η Ελλάδα εξέφρασε επίσης «πλήρη αλληλεγγύη προς τη Λετονία ως κράτος μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ», τονίζοντας ότι οι πρόσφατες απειλές κατά της Λετονίας «δεν είναι ούτε βοηθητικές ούτε συμβάλλουν σε μια ειρηνική διευθέτηση» και ότι δεν πρέπει να επιτραπεί η διάχυση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην ευρύτερη περιοχή.

Κλείνοντας, καταδίκασε «με τον πιο έντονο τρόπο κάθε εσκεμμένη επίθεση κατά αμάχων και μη στρατιωτικών αντικειμένων» και επανέλαβε την έκκληση για «σίγαση των όπλων, επανέναρξη του διαλόγου και της διπλωματίας» και για «μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη», με πλήρη σεβασμό στην κυριαρχία, ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δ. Παπαστεργίου: Ψηφιακή ασπίδα κατά των ελληνοποιήσεων στον αγροδιατροφικό τομέα

Η μάχη κατά των παράνομων ελληνοποιήσεων στον αγροδιατροφικό τομέα περνά σε μια νέα φάση, με το κράτος να επιχειρεί να μεταφέρει τον έλεγχο από το πεδίο των καταγγελιών και των δειγματοληψιών στη συστηματική ανάλυση δεδομένων. Τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχεδιάζουν ένα ολοκληρωμένο σύστημα ιχνηλασιμότητας αγροδιατροφικών προϊόντων, επιχειρώντας να αντιμετωπίσουν ένα από τα πιο επίμονα και διαβρωτικά προβλήματα της ελληνικής αγοράς τροφίμων που δεν είναι άλλο από τη νοθεία της προέλευσης.

   Η παράνομη «ελληνοποίηση» εισαγόμενων προϊόντων δεν αποτελεί απλώς μια παρατυπία εμπορικού χαρακτήρα. Πρόκειται για φαινόμενο που αλλοιώνει τους όρους ανταγωνισμού, πιέζει οικονομικά τους νόμιμους παραγωγούς, πλήττει την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές και τελικά υπονομεύει ένα από τα βασικότερα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής αγροδιατροφής: τη φήμη της ποιότητας και της αυθεντικότητας.

   «Οι ελληνοποιήσεις δεν είναι απλώς μια στρέβλωση της αγοράς. Είναι μια πρακτική που αδικεί τον Έλληνα παραγωγό, συμπιέζει το εισόδημά του και τελικά πλήττει την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων. Όταν, για παράδειγμα, εισαγόμενες πατάτες εμφανίζονται ως ελληνικές, όταν το μέλι ή το κρέας βαφτίζονται ελληνικά, χωρίς να είναι ή όταν προϊόντα από το εξωτερικό πωλούνται ως εγχώρια παραγωγή, ζημιωμένος είναι πάντα ο παραγωγός που τηρεί τους κανόνες», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.

   Και κατέληξε: «Αυτό ακριβώς ερχόμαστε να αντιμετωπίσουμε σε συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Μέσα από τη διασταύρωση στοιχείων παραγωγής, πωλήσεων, εισαγωγών και εξαγωγών, να εντοπίζουμε τυχόν παρατυπίες. Δηλαδή αν κάποιος δηλώνει συγκεκριμένη παραγωγή, αλλά εμφανίζει δυσανάλογες πωλήσεις ελληνικών προϊόντων, τα συστήματα θα μπορούν να το εντοπίζουν. Στόχος μας είναι οι έλεγχοι να γίνουν πιο δίκαιοι, πιο στοχευμένοι και πιο αποτελεσματικοί, προστατεύοντας τον πραγματικό παραγωγό και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη του καταναλωτή στα ελληνικά προϊόντα».

   Καθώς η ελληνική παραγωγή επιχειρεί να ενδυναμώσει τη θέση της στις διεθνείς αγορές, η διασφάλιση της αξιοπιστίας των προϊόντων αποκτά στρατηγική σημασία. Για τον καταναλωτή, η ένδειξη «ελληνικό προϊόν» συνδέεται με συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά, με τοπική παραγωγή, με παραδοσιακές πρακτικές και με μια αίσθηση ασφάλειας. Για τον παραγωγό, αποτελεί κρίσιμο στοιχείο προστιθέμενης αξίας. Όταν όμως στην αγορά διακινούνται προϊόντα που εμφανίζονται ως ελληνικά χωρίς να είναι, η ζημιά δεν περιορίζεται σε μια αθέμιτη εμπορική πρακτική. Διαβρώνεται η ίδια η αξιοπιστία του συστήματος.

   Η απάντηση που σχεδιάζεται δεν στηρίζεται στην αύξηση της γραφειοκρατίας ούτε στη δημιουργία νέων υποχρεώσεων για τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις. Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να αξιοποιήσει δεδομένα που ήδη υπάρχουν σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου και μέχρι σήμερα παραμένουν κατακερματισμένα. Μέσω της διαλειτουργικότητας, οι βάσεις δεδομένων παραγωγής, εισαγωγών, εξαγωγών, τιμολογίων και εμπορικών συναλλαγών θα συνδέονται, δημιουργώντας μια δυναμική εικόνα της διακίνησης κάθε προϊόντος στην αγορά.

   Η ουσιαστική αλλαγή βρίσκεται στη μετάβαση από τον αποσπασματικό έλεγχο στη συστηματική πρόληψη. Αντί οι αρχές να αναζητούν εκ των υστέρων παραβάσεις, το σύστημα θα εντοπίζει αυτόματα ασυμβατότητες και ανισορροπίες, πριν ακόμη υπάρξει καταγγελία ή φυσικός έλεγχος. Η λογική του είναι απλή: όταν τα διαθέσιμα δεδομένα δεν «συμφωνούν» μεταξύ τους, ενεργοποιείται μηχανισμός αξιολόγησης κινδύνου.

   Το παράδειγμα της αγοράς κρέατος αποτυπώνει με σαφήνεια τον τρόπο λειτουργίας. Εάν ένας έμπορος αγοράζει τεκμηριωμένα 10.000 κιλά ελληνικού αρνιού από εγχώριους κτηνοτρόφους, αλλά εμφανίζεται να διαθέτει στην αγορά 25.000 κιλά «ελληνικού αρνιού», τότε το σύστημα μπορεί να διαπιστώσει αυτομάτως ότι η εξίσωση δεν ισορροπεί. Αν δεν προκύπτουν εισαγωγές ή άλλες νόμιμες πηγές προμήθειας που να δικαιολογούν τη διαφορά, η περίπτωση καταγράφεται ως υψηλού κινδύνου και προωθείται κατά προτεραιότητα για έλεγχο.

   Η φιλοσοφία αυτής της προσέγγισης έχει ιδιαίτερη σημασία για τη λειτουργία του ελεγκτικού μηχανισμού. Οι έλεγχοι δεν θα πραγματοποιούνται πλέον οριζόντια ή τυχαία, αλλά στοχευμένα, εκεί όπου οι πιθανότητες παρατυπίας είναι αυξημένες και οι επιπτώσεις στην αγορά μεγαλύτερες. Πρόκειται ουσιαστικά για μια μορφή «ψηφιακού προφίλ κινδύνου», μέσω του οποίου οι διαθέσιμοι πόροι θα κατευθύνονται πιο αποτελεσματικά.

   Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το ίδιο το σύστημα θα εξελίσσεται όσο αυξάνεται ο όγκος και η ποιότητα των δεδομένων. Όσο περισσότερες πληροφορίες διασταυρώνονται, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ακρίβεια στην ανίχνευση αποκλίσεων και η δυνατότητα εντοπισμού σύνθετων μορφών απάτης. Η τεχνητή νοημοσύνη και η αλγοριθμική ανάλυση δεν θα υποκαθιστούν τον ανθρώπινο έλεγχο, αλλά θα λειτουργούν ως εργαλείο ιεράρχησης και προτεραιοποίησης.

   Η δεύτερη διάσταση του σχεδίου αφορά τον ίδιο τον καταναλωτή. Η ιχνηλασιμότητα δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως μηχανισμός ελέγχου της αγοράς, αλλά και ως εργαλείο διαφάνειας. Μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας ή εφαρμογής για κινητά, ο πολίτης θα μπορεί να επαληθεύει την προέλευση ενός προϊόντος, να ενημερώνεται για τον παραγωγό, τη μονάδα παραγωγής, την περιοχή προέλευσης και την παρτίδα στην οποία ανήκει το προϊόν που αγοράζει.

   Η δυνατότητα αυτή ενδέχεται να αλλάξει ουσιαστικά τη σχέση του καταναλωτή με το τρόφιμο. Όσο αυξάνεται η σημασία που αποδίδουν οι καταναλωτές στην προέλευση και την ποιότητα των τροφίμων, τόσο μεγαλύτερη καθίσταται η ανάγκη για άμεση και αξιόπιστη ενημέρωση. Παράλληλα, δημιουργείται ένα αποτρεπτικό περιβάλλον για όσους επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη φήμη των ελληνικών προϊόντων μέσω παραποίησης ή ψευδών δηλώσεων.

   Πρόκειται για ένα μοντέλο που, αν εφαρμοστεί πλήρως, θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται ο έλεγχος στην αγορά τροφίμων, μετατοπίζοντας το βάρος από τον φυσικό έλεγχο στη διασταύρωση δεδομένων. Το εγχείρημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αγγίζει τον πυρήνα του τρόπου με τον οποίο η Ελλάδα αντιλαμβάνεται την προστασία της παραγωγικής της ταυτότητας. Σε έναν διεθνή ανταγωνισμό όπου η αυθεντικότητα αποτελεί οικονομικό κεφάλαιο, η δυνατότητα τεκμηρίωσης της προέλευσης μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμο εργαλείο εμπορικής υπεραξίας.

   Η λογική του σχεδίου, όπως αποτυπώνεται από τον κυβερνητικό σχεδιασμό, είναι ότι η ελληνική αγροδιατροφή δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στη φήμη που έχει ήδη κατακτήσει. Χρειάζεται μηχανισμούς που να αποδεικνύουν, με διαφάνεια και αξιοπιστία, ότι το προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή είναι πράγματι αυτό που δηλώνει πως είναι. Και για πρώτη φορά, η μάχη απέναντι στις ελληνοποιήσεις φαίνεται να μεταφέρεται από το πεδίο της υποψίας στο πεδίο της τεκμηρίωσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος συζητά με τη Λίνα Βελιμαχίτη, για το βιβλίο της «Εντελέχεια» και στιγμές από την πορεία της στη δημοσιογραφία.

Με τη Λίνα Βελιμαχίτη είχαμε συναντηθεί εκείνα τα χρόνια που το «ελεύθερο» ραδιόφωνο έδινε τις μάχες του να μείνει ελεύθερο και κυρίως ζωντανό. Τότε, στην άνθιση της «ελεύθερης ραδιοφωνίας», στον Πειραιά, στο «Κανάλι 1», που η φωνή του μέγιστου φίλου Δημήτρη Παπαμιχαήλ, έδινε το στίγμα του. «Πειραιάς, Κανάλι 1, 90,6 FM»… Αργότερα, αυτό το στίγμα στα ερτζιανά, ακουγόταν κι από τη δική της φωνή. Με τη Λίνα, βιώσαμε όλες τις καμπές εκείνης της περιόδου, που δεν ήταν κομβική μόνο για το ραδιόφωνο, μα και για την ίδια τη δημοσιογραφία. Στη συνέχεια χαθήκαμε, «πνιγήκαμε» στα απόνερα της καθημερινότητας. Μα πάντα την είχα κατά νου, έβλεπα τη δουλειά της, μιλούσαμε αραιά και πού.

Η Λίνα Βελιμαχίτη, πάντα ανήκε στις δημοσιογραφικές παρουσίες που δεν περιορίζονταν απλώς στην καταγραφή της επικαιρότητας, αλλά
επιχειρούσαν να ερμηνεύσουν τον άνθρωπο και την εποχή του. Με πολυετή πορεία στον χώρο της ενημέρωσης, έντονη κοινωνική ματιά και βαθύτερη ευαισθησία απέναντι στα ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, έχει καταφέρει να συνδυάσει τη δημοσιογραφική έρευνα με τον στοχασμό και τη λογοτεχνική έκφραση.

Λίνα Βελιμαχίτη βιβλίο

Βρεθήκαμε πάλι με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Εντελέχεια». Ένα βιβλίο που δεν αποτελεί απλώς μια συγγραφική κατάθεση, αλλά μια αφορμή για έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από την κοινωνία, την αλήθεια, τη μοναξιά, τις σχέσεις και την ανάγκη του ανθρώπου ν’ αναζητά νόημα μέσα σε μια εποχή διαρκών αλλαγών.
Είπαμε να τα πούμε. Όχι ως συνέντευξη, αλλά ως μια κουβέντα δυο φίλων που παρατήρησαν κι αφουγκράστηκαν σχεδόν τα ίδια πράγματα…

Ν.Γ.Σ. Να πω ότι χαίρομαι πολύ που βρεθήκαμε… Μα σκέφτομαι ότι οι άνθρωποι έρχονται και φεύγουν, συνδέονται μεταξύ τους κι ύστερα χάνονται, θυμούνται, ξεχνάνε… Πόσο ουσιαστικό είναι αυτό, βρε Λίνα, στις βαθιές ανθρώπινες σχέσεις;
Λ.Β
…Νικόλα μου, η χαρά είναι και δική μου. Πέρα από τα τετριμμένα λόγια, πάντα η επικοινωνία μας ήταν βαθύτερη και ουσιαστική… Όσο για τις ανθρώπινες σχέσεις, νομίζω ότι έτσι είναι η ίδια η ζωή… πάμε, ερχόμαστε, συναντιόμαστε, συνδεόμαστε – φιλικά, ερωτικά, επαγγελματικά, οικογενειακά- και μετά χανόμαστε.. Είναι νομοτελειακό αλλά συνάμα μπορεί κι  αυτό να έχει την ομορφιά του. Πιθανόν να αλλάζουν και οι προτιμήσεις μας ανάλογα την ηλικία, την πορεία μας στη ζωή  αλλά και τον χαρακτήρα μας, που διαμορφώνεται συνεχώς…

Ν.Γ.Σ. Αναρωτιέμαι πολλές φορές… Ήταν πάντα έτσι; Ή η εποχή μας κι η ταχύτητά της ευνοεί την επιφάνεια εις βάρος της ουσίας;
Λ.Β.
Δεν ξέρω, νιώθω όμως ότι κάπως έτσι θα ήταν, ίσως σε μικρότερη κλίμακα. Ίσως οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν πιο ζεστές. Σήμερα όμως, η ταχύτητα στη μετάδοση της πληροφορίας αλλά και της εικόνας σαφώς κι ευνοεί τις επιφανειακές σχέσεις πάντα εις βάρος της ουσίας… Ας μην είμαστε, όμως, πεσιμιστές, κάθε εποχή έχει τους δικούς της κανόνες και οι άνθρωποι προσαρμόζονται ανάλογα.

Ν.Γ.Σ. Ομολογώ ότι ενοχλούμαι που το φλερτ σήμερα γίνεται με τα…κινητά τηλέφωνα στα χέρια και …εικονίτσες, εικονίτσες, εικονίτσες…

Λ.Β. Ποιος δεν ενοχλείται; Ποιος δεν ενοχλείται που οι νέοι σήμερα, στην εποχή της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, επικοινωνούν με ολογράμματα, με  sms και  mms; Ποιος δεν ενοχλείται όταν χρησιμοποιούν 150 -200 λέξεις όλες κι όλες; Πώς μπορούμε έτσι να αναζητάμε βαθιά αισθήματα, σχέσεις ουσίας, ακόμη και ρομαντισμό;
Ν.Γ.Σ. Η μοναξιά σε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας σήμερα, αποτελεί προσωπική επιλογή ή είναι κοινωνικό φαινόμενο; Σε τελική ανάλυση, τι λείπει περισσότερο από τους ανθρώπους σήμερα: χρόνος, εμπιστοσύνη ή νόημα;

Λ.Β. Σίγουρα είναι κοινωνικό φαινόμενο, γιατί όπως είπαμε προηγουμένως, η έλλειψη ουσιαστικής επαφής  δεν είναι ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Έχει χαθεί σε μεγάλο βαθμό η ανθρώπινη επαφή, το φλερτ, η άδολη ερωτική προσέγγιση, ο έρωτας ως συναίσθημα κι όχι ως πράξη. Οι περισσότερες γνωριμίες γίνονται πλέον μέσω Διαδικτύου και site με ψεύτικα προφίλ και πειραγμένες φωτογραφίες, με αποτέλεσμα τον θρίαμβο της μοναξιάς! Νομίζω, ότι στους νέους λείπει το νόημα της ζωής, δεν ξέρουν τι θέλουν και γι’ αυτό δεν μπορούν να βρουν τρόπο να το αποκτήσουν. Ακολουθούν λάθος πρότυπα «εικονικής πραγματικότητας», κενά περιεχομένου και προσπαθούν να τα μιμηθούν ανεπιτυχώς. Όσο για τον χρόνο, αυτός  υπάρχει πάντα για όποιον θέλει ενώ όσον αφορά σ την εμπιστοσύνη αυτή «κτίζεται» σιγά σιγά.

Λίνα Βελιμαχίτη 2
Ν.Γ.Σ. Λένε ότι οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν γίνει αναλώσιμες…
Λ.Β.
Και σωστά το λένε… Υπάρχει μια ευκολία, όπως τρώμε, πίνουμε,, κοιμόμαστε, να συνάπτουμε και «σχέσεις» αλλά με την ίδια ευκολία τις απορρίπτουμε με το σκεπτικό – ότι κάτι άλλο μας περιμένει παρακάτω.. Είναι, όμως, έτσι;

Ν.Γ.Σ. Ποιο θεωρείς, το μεγαλύτερο κοινωνικό τραύμα της σύγχρονης Ελλάδας;
Λ.Β.
Την αβεβαιότητα των νέων για το μέλλον τους, με ότι αυτό συνεπάγεται, brain drain, υπογεννητικότητα, οικονομική ανασφάλεια…

Ν.Γ.Σ. Προσωπικά, λέω και πάλι καλά. Ειδικά αναφορικά με το brain drain, όπου είναι παρήγορο ότι από τις 650 χιλιάδες Ελλήνων που έφυγαν από το 2010 μέχρι το 2020, έχουν γυρίσει περίπου 400 χιλιάδες… Αν κι είναι εξακολουθητικά ανησυχητικό ότι παραμένουν εκτός Ελλάδας Έλληνες με υψηλό επίπεδο γνώσεων και σπουδών… Αυτοί πρέπει να γυρίσουν πρωτίστως… Μα γιατί να το κάνουν με τόσο χαμηλούς μισθούς;

Λ.Β Κι όλο αυτό είναι κύκλος. Χαμηλός μισθός, ανασφάλεια, λιγότερες οικογένειες, ελάχιστα παιδιά και πάει λέγοντας…

Ν.Γ.Σ. Μια και μιλάμε για ανασφάλεια, συμφωνείς ότι είναι άκρως  επικίνδυνη η πολιτική εκμετάλλευσή της, αλλά και του φόβου γενικότερα;
Λ.Β.
Γενικά, υποστηρίζω ότι ο φόβος είναι το πιο ισχυρό μέσο χειραγώγησης. Πόσο δε μάλλον η εκμετάλλευση του από τους πολιτικούς, που ενσπείρουν την ανασφάλεια για να χειραγωγούν τις μάζες κατά το δοκούν. Το είδαμε με εγκληματικές οργανώσεις, το είδαμε στην πανδημία, το βλέπουμε με κάθε τι που πρέπει να αλλάξουμε, να μεταρρυθμίσουμε…

Ν.Γ.Σ. Να πάμε στο βιβλίο σου; Μοιάζει να αγγίζει βαθύτερες υπαρξιακές αναζητήσεις. Κι αναρωτιέμαι, ποια ήταν τα εσωτερικά σου ερεθίσματα να το γράψεις, ποια ήταν η εσωτερική ανάγκη που σε οδήγησε να το γράψεις;
Λ.Β.
Η αλληλεγγύη προς το γυναικείο φύλο, στο οποίο ευτυχώ να ανήκω. Η γενιά μου γαλουχήθηκε με χιλιάδες «πρέπει», που έπνιγαν πολλά συναισθήματα κι ανάγκες έκφρασης, με αποτέλεσμα πολλά εξαιρετικά «μυαλά» να χαθούν στη πορεία  με τους γονείς και τον κοινωνικό περίγυρο να φέρουν  –  εκούσια ή ακούσια – την κύρια ευθύνη. Ήταν, λοιπόν, επιτακτική ανάγκη για μένα να ακουστεί μια γυναικεία φωνή που να εξιστορεί τη δύναμη, τις σιωπές, τις αντοχές, τις πληγές αλλά και τα όνειρα των γυναικών του χθες αλλά και του σήμερα…

Ν.Γ.Σ. Τελικά, τι σημαίνει για σένα ο τίτλος του βιβλίου σου, «Εντελέχεια»; Είναι προορισμός ή διαρκής αναζήτηση;

Λ.Β. H Εντελέχεια είναι αριστοτελικός φιλοσοφικός όρος, που δηλώνει την πλήρη πραγμάτωση, την ολοκλήρωση και την επίτευξη του έμφυτου σκοπού ενός όντος. Προέρχεται από τις λέξεις εν + τέλος + έχω. Όπου «τέλος» ο σκοπός κι ενδεχομένως ο προορισμός… Στις μέρες μας, ο όρος
χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει την εσωτερική δύναμη, που ωθεί στην επίτευξη της καλύτερης εκδοχής του εαυτού μας. Και η δύναμη της ηρωίδας μου, δεν είναι αλαζονεία αλλά επιβίωση…

Ν.Γ.Σ. Ν γυρίσουμε στη δημοσιογραφία. Τι υπηρετείται περισσότερο σήμερα, η ενημέρωση ή η εντύπωση; 

Λ.Β. Το βιώνουμε όλοι βρε Νικόλα. Δυστυχώς, υπηρετείται ή αναζητείται μόνο το λούστρο. Η επιφάνεια, η  εντύπωση. Είναι απόρροια του ότι τα ΜΜΕ έχουν περάσει στα χέρια επιχειρηματιών, που κύριο μέλημα τους είναι η πολιτική επήρεια, με στόχο την προσωπική τους δύναμη και φυσικά τα οικονομικά οφέλη. Έτσι, γίνεται όπλο η εικόνα κι όχι η εμβάθυνση κι η ουσία. Η δική μας δουλειά είναι να παρουσιάζουμε τα γεγονότα, Είτε ως καταγραφή είτε ως κριτική-άποψη γι αυτά. Σήμερα, οι συνάδελφοι έχουν μόνο άποψη ενώ επιδίδονται σε έναν αγώνα δημιουργίας εντυπώσεων – ακόμη και σε  προσωπικό επίπεδο.  Δεν είμαι συντηρητική, μα δεν είναι εικόνα αυτή των γυναικών της τηλεοπτικής ενημέρωσης. Μακιγιάζ της…πίστας, περιβολή νυχτερινού σκυλάδικου και έμφαση στην εικόνα, κυρίως προσωπική. Έτσι, χάνεται το βάθος, η ουσία η κυρίως ενημέρωση… Χώρια οι όποιες σκοπιμότητες… Κι οι…μουσικές υποκρούσεις … θρίλερ στα δελτία ειδήσεων…

Λίνα Βελιμαχίτη 1

Ν.Γ.Σ. Υπάρχει κάποια συνέντευξη ή ανθρώπινη ιστορία που δεν θα ξεχάσεις ποτέ;

Λ.Β. …Πολλές! Κανένας μας δεν μπορεί να ξεχωρίσει μια και μοναδική στιγμή από την πορεία του. Αν, όμως, πρέπει να απαντήσω οπωσδήποτε αναφορικά με μια κορυφαία στιγμή της πορείας μου, θα ξεχωρίσω τη συνάντηση/συνέντευξη με τον Παύλο Μπακογιάννη, στο Κανάλι 1.

Ν.Γ.Σ. Για πες; Τι θυμάσαι, τι σου έμεινε;

Λ.Β. Ήταν Αύγουστος του 1989, ένα μήνα πριν τη δολοφονία του. Είχε έρθει στο ραδιόφωνο, ήταν τόσο ευγενής που έκανε ακόμη και την ευγένεια να συστέλλεται. Απλός, προσηνής! Κι έδειχνε … συναδελφική αλληλεγγύη σ’ ένα πολύ νεαρό -τότε- κορίτσι. Θυμάμαι όταν έφευγε, που κοντοστάθηκε και με συμβούλεψε: «Να έχεις το θάρρος να γράφεις πάντα την αλήθεια. Να μη φοβάσαι το κόστος, θα το νικάς πάντα»!!!

Ν.Γ.Σ. Υπάρχει κάτι που δεν έχεις ακόμη τολμήσει να γράψεις;
Λ.Β.  
…Φυσικά και υπάρχει.. Έπρεπε, όμως,  να έχει γραφεί, να έχει δημοσιοποιηθεί, τότε, στο πλαίσιο του Me too… Δεν έγινε και τώρα είναι  αργά και δεν έχει νόημα να το συζητάμε…

Ν.Γ.Σ. Τι θα έλεγες σήμερα στη νεότερη Λίνα που ξεκινούσε τότε στο ραδιόφωνο;

Λ. Β. Θα της έλεγα να μην ήταν τόσο ευγενική, συνεσταλμένη και σχεδόν…υποχωρητική. Λίγο θράσος δεν θα έβλαπτε σε έναν χώρο σκληρά ανταγωνιστικό. Ωστόσο, επειδή όλα είναι από τη φύση μας, θεωρώ πως ότι και να της έλεγα, εφόσον είχε αυτόν το χαρακτήρα, την ίδια πορεία θα ακολουθούσε…

Ν.Γ.Σ. Τηλεόραση, ραδιόφωνο ή χαρτί;
Λ.Β.
Ε, τι ρωτάς κι εσύ τώρα… Λες και δεν ξέρεις, λες και δεν έχουμε κοινό χαρακτηριστικό. Ραδιόφωνο, λοιπόν, σημαίνει μέγας και παθιασμένος έρωτας , χαρτί, σημαίνει… σύντροφος ζωής….

Ν.Γ.Σ. Κι η τηλεόραση;
Λ.Β.
Αναγκαίο κακό. Δεν δημιουργεί, μα κατασκευάζει συναισθήματα…
Τελειώνοντας αυτή την κουβέντα με τη Λίνα Βελιμαχίτη, ένιωθα ότι ξεφύλλιζα μνήμες και σωρευμένη γνώση της. Από το ελεύθερο ραδιόφωνο, μέχρι τη μοναξιά της σύγχρονης κοινωνίας, την ανάγκη να ξαναβρούμε ουσία στις σχέσεις μας και το βιβλίο της.  Η Λίνα παραμένει μια παρουσία ανήσυχη, με λόγο καθαρό, ευαισθησία και διάθεση να κοιτάξει πίσω από την επιφάνεια των πραγμάτων. Κι ίσως αυτό να είναι σήμερα πιο αναγκαίο από ποτέ: άνθρωποι που εξακολουθούν να πιστεύουν στην αλήθεια, στη δύναμη του λόγου και στην ανθρώπινη επαφή.

Φεύγοντας από αυτή τη συνάντηση, κράτησα τη φράση που της είχε πει ο Παύλος Μπακογιάννης: «Να έχεις το θάρρος να γράφεις πάντα την αλήθεια». Σε δύσκολους καιρούς, ίσως αυτή να είναι ακόμη η σημαντικότερη παρακαταθήκη…

Πρωτοσέλιδοι βασικοί τίτλοι εφημερίδων της Κυριακής 24 Μαΐου 2025

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 24/5/2025

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ: «Απέραντο φρενοκομείο»

REAL NEWS:  «Ο νέος “χάρτης” και οι μεταγραφές»

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: «Πως θα απαντήσει η Αθήνα στην Άγκυρα»

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: «Παράθυρο για σύνταξη σε 250.000 οφειλέτες»

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: «Οι νέοι παίκτες και η μάχη του βορρά »

Documento: «Ριφιφί στο δημόσιο χρήμα με οκτώ εταιρείες»

Η Βραδυνή: «3 κρυφοί «άσοι» φέρνουν αυξήσεις»

EΣΤΙΑ: «Πόλεμος Βενιζέλου – Μητσοτάκη»

ΤΟ ΒΗΜΑ: «Αλχημιστές και μνηστήρες»

ΜΠΑΜ στο ρεπορτάζ: «ΣΕΦΕΡΛΗΣ: ΜΙΑ ΦΙΛΙΑ 40 ΧΡΟΝΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΣΤΟ ΕΔΩΛΙΟ»

KONTRANEWS: «Η επιστροφή του ηγέτη της Δημοκρατικής Παράταξης»

ΤΟ ΠΑΡΟΝ: «ΠΡΟΚΑΛΕΙ – ΑΠΕΙΛΕΙ – ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ ο Ερντογάν»

Ο ΛΟΓΟΣ: «Σε 72 δόσεις τα χρέη σε ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ»

Η ΑΥΓΗ: «9 στοιχεία εκθέτουν Τζαβέλλα»

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: «ΩΣ ΕΔΩ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΜΗ»

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: «Ακτινογραφώντας τα μεγάλα έργα της Θεσσαλονίκης»

Ζαμπονοτυρόπιτα σπιτική – Γεύση που μοσχοβολάει παιδικά χρόνια

Σίσσυ Νίκα
Γράφει η Σίσσυ Νίκα – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας και Πολιτισμού

Η κλασική σπιτική ζαμπονοτυρόπιτα είναι από εκείνες τις γεύσεις, που μυρίζουν παιδικά χρόνια και οικογενειακά απογεύματα στην κουζίνα.

Η αφράτη γέμιση με λιωμένα τυριά και ζουμερή ντομάτα κλείνεται μέσα σε τραγανή, βουτυρένια σφολιάτα που ψήνεται μέχρι να αποκτήσει βαθύ χρυσαφένιο χρώμα.

Κάθε κομμάτι είναι πλούσιο, κρεμώδες και απόλυτα χορταστικό, ιδανικό τόσο για τραπέζι όσο και για μπουφέ.

Ζαμπονοτυρόπιτα σπιτική 1

Ζαμπονοτυρόπιτα σπιτική

Από την Μαρίνα Κουτσοπούλου chef restaurant Porto, Γαλαξίδι

Υλικά για 8-10

 1 πακέτο έτοιμη σφολιάτα

200 γρ. ψιλοκομμένο ζαμπόν

100 γρ. γραβιέρα Νάξου, χοντροτριμμένη

100 γρ. ανθότυρο, λιωμένο στο χέρι

1 ντομάτα, ψιλοκομμένη

200 ml. φρέσκο γάλα

1 αυγό φρέσκο

1 κ.σ. μαργαρίνη

Φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Μοσχοκάρυδο τριμμένο

Ζαμπονοτυρόπιτα σπιτική 2

 Τρόπος Παρασκευής

  • Αφήνουμε τη σφολιάτα εκτός ψυγείου για να μαλακώσει, ώστε να μπορέσουμε να την απλώσουμε στο ταψί.
  • Βάζουμε τη μισή ζύμη στο κάτω μέρος του ταψιού και αφήνουμε την υπόλοιπη στην άκρη για να σκεπάσουμε από πάνω τη γέμιση.

 Ετοιμάζουμε τη γέμιση.

 Σε κατσαρόλα σοτάρουμε ελαφρά το ζαμπόν με τη μαργαρίνη μέχρι να ροδίσει. Προσθέτουμε τα τυριά, το πιπέρι, το μοσχοκάρυδο, το γάλα και τα αφήνουμε να πάρουν μια βράση, ανακατεύοντας συνεχώς μέχρι να απορροφηθεί όλο το γάλα και να γίνει μία ωραία κρέμα.

  • Κατεβάζουμε τη γέμιση από την εστία και προσθέτουμε το αβγό και την ντομάτα ανακατεύοντας έτσι ώστε να ομογενοποιηθεί το αβγό με τη γέμιση.
  • Απλώνουμε τη γέμιση στο ταψί και τη σκεπάζουμε με την υπόλοιπη σφολιάτα.
  • Βάζουμε το ταψί σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C και ψήνουμε για 20 λεπτά. Σημείωση: Δεν θα χρησιμοποιήσουμε τον αέρα αλλά θα επιλέξουμε την ένδειξη «πάνω – κάτω». Το μυστικό είναι να βάλουμε το ταψί κοντά στο κάτω μέρος του φούρνου, έτσι ώστε να ψηθεί και το κάτω μέρος της σφολιάτας μας σωστά.

Ζαμπονοτυρόπιτα σπιτική 3

  • Βγάζουμε από τον φούρνο και αφήνουμε την πίτα μας να κρυώσει για να την κόψουμε και να τη σερβίρουμε.

Καιρός: Ο καιρός στην Ελλάδα για σήμερα Κυριακή 24 Μαΐου 2026

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 24-05-2026

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Παροδικά αυξημένες νεφώσεις κυρίως το μεσημέρι – απόγευμα με τοπικές βροχές και στα ηπειρωτικά καταιγίδες.
Η ορατότητα τις πρωινές ώρες στα ηπειρωτικά θα είναι τοπικά περιορισμένη.
Οι άνεμοι στα δυτικά θα είναι μεταβλητοί 3 με 4 και στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5, τοπικά στο Αιγαίο 6 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα φτάσει στο Αιγαίο τους 24 με 25 βαθμούς και στην υπόλοιπη χώρα τους 26 τοπικά 27 βαθμούς Κελσίου.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Στην κεντρική Μακεδονία νεφώσεις με τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες τις πρώτες πρωινές ώρες και εκ νέου το μεσημέρι – απόγευμα. Στις υπόλοιπες περιοχές λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε θα σημειωθούν τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 και στα ανατολικά βορειοανατολικοί 4 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 14 έως 26 βαθμούς Κελσίου. Στη δυτική Μακεδονία 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Nεφώσεις παροδικά αυξημένες με τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες τις πρώτες πρωινές ώρες και εκ νέου το μεσημέρι – απόγευμα.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 15 έως 26 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε θα σημειωθούν τοπικές βροχές και στα ηπειρωτικά καταιγίδες.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 15 έως 26 και τοπικά 27 βαθμούς Κελσίου. Στο εσωτερικό της Ηπείρου 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Στη Θεσσαλία, τις Σποράδες, τη βόρεια Εύβοια και τα βόρεια τμήματα της ανατολικής Στερεάς νεφώσεις παροδικά αυξημένες με τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες τις πρωινές ώρες και εκ νέου στα ηπειρωτικά το μεσημέρι – απόγευμα. Στις υπόλοιπες περιοχές λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε θα σημειωθούν τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 και στα τοπικά στα ανατολικά βορείων διευθύνσεων 4 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 14 έως 26 και τοπικά 27 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Τοπικές νεφώσεις με βροχές ή όμβρους κυρίως στην Κρήτη μέχρι το απόγευμα.
Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 και τοπικά στις Κυκλάδες 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 16 έως 24 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Λίγες νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες μέχρι το απόγευμα με πιθανότητα για λίγες τοπικές βροχές.
Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 και τοπικά στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 17 έως 25 βαθμούς Κελσίου.

ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε θα σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.
Άνεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 4, στα ανατολικά 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 14 έως 26 με 27 βαθμούς Κελσίου.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 25-05-2026
Στην κεντρική Μακεδονία, τη Θεσσαλία, την Εύβοια, την ανατολική Στερεά και την Κρήτη λίγες νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες με τοπικές βροχές ή όμβρους και τις μεσημεριανές και απογευματινές ώρες στα ορεινά μεμονωμένες καταιγίδες. Στις υπόλοιπες περιοχές γενικά αίθριος καιρός με λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες στα ηπειρωτικά το μεσημέρι – απόγευμα, οπότε θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι και στα ορεινά πιθανώς μεμονωμένες καταιγίδες.
Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις, στα δυτικά 3 με 4, στα ανατολικά 5 με 6 και τοπικά στο Αιγαίο 7 μποφόρ.
Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή. Θα φτάσει στην ανατολική και τη νότια νησιωτική χώρα τους 24 με 25 βαθμούς και στις υπόλοιπες περιοχές τους 25 με 27 βαθμούς Κελσίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ