Το βράδυ της 25ης Οκτωβρίου 2026, η πολιτική πραγματικότητα στα Βαλκάνια ανατράπηκε ριζικά. Ο εκλογικός θρίαμβος που πέτυχε η «Φοιτητική Λίστα» ηλέκτρισε την ατμόσφαιρα στους δρόμους του Βελιγραδίου και ολόκληρης της χώρας.

Μιλώντας εκ μέρους των νικητών, ο διακεκριμένος πανεπιστημιακός καθηγητής οργανικής χημείας και ακαδημαϊκός Ράντομιρ Σάιτσιτς συμπύκνωσε το νόημα της ανατροπής με μια ιστορική αναφορά: «Σήμερα το θάρρος νίκησε τον φόβο, η ελπίδα νίκησε την απόγνωση». Αυτή ακριβώς η φράση αποτύπωνε με χειρουργική ακρίβεια το ψυχολογικό και πολιτικό τέλμα που βίωνε η Σερβία κατά τη διάρκεια της δεκατετράχρονης διακυβέρνησης του Αλεξάνταρ Βούτσιτς (2012-2026).

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ «ΑΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ»

Ο απολυταρχισμός στην άσκηση της εξουσίας από τον Βούτσιτς είχε διεισδύσει βαθιά σε κάθε επίπεδο του κοινωνικού, επαγγελματικού, αλλά και του αυστηρά ιδιωτικού βίου. Το σύστημα που οικοδομήθηκε δεν ήταν μία ωμή, παραδοσιακή δικτατορία, αλλά μία σύγχρονη, υβριδική μορφή αυταρχισμού, γνωστή στη διεθνή πολιτική ορολογία ως «άλωση του κράτους».

Μέσα από αυτό το μοντέλο, το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) ταυτίστηκε πλήρως με τον κρατικό μηχανισμό. Κάθε ανεξάρτητος θεσμός, από τη Δικαιοσύνη και τα Σώματα Ασφαλείας μέχρι τις δημόσιες επιχειρήσεις και την παιδεία, μετατράπηκε σε κομματικό παράρτημα. Οι πολίτες που δεν ανήκαν στην αποκαλούμενη «ευνοούμενη κατηγορία» των κομματικών πιστών αισθάνονταν την κρατική εξουσία σαν έναν αόρατο βραχνά που καθημερινά έσφιγγε και τους έπνιγε συναισθηματικά, οικονομικά και κοινωνικά.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΤΡΑΓΓΑΛΙΣΜΟΣ

Η αφοσίωση στο καθεστώς επιβραβευόταν με θέσεις και ασυλία, ενώ κάθε απόκλιση τιμωρούνταν παραδειγματικά. Οι διορισμοί στο δημόσιο περνούσαν από αυστηρό κομματικό κόσκινο, καθιστώντας την εύρεση εργασίας αδύνατη για όποιον δεν διέθετε την «κάρτα μέλους» του SNS. Ο φόβος της απόλυσης έγινε μόνιμος σύντροφος της σερβικής οικογένειας, εμπεδώνοντας τη γενική αντίληψη ότι «όποιος δεν είναι με το καθεστώς δεν θα επιβιώσει».

Όταν το φοιτητικό κίνημα άρχισε να γιγαντώνεται, η καταστολή μεταφέρθηκε στα σχολεία. Εκατοντάδες καθηγητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης απολύθηκαν ή τέθηκαν σε διαθεσιμότητα επειδή εξέφρασαν δημόσια την υποστήριξή τους στους φοιτητές. Καταγράφηκαν δεκάδες περιπτώσεις εκπαιδευτικών και δημοσίων υπαλλήλων που έχασαν τη δουλειά τους απλώς και μόνο επειδή έγραψαν ένα θετικό σχόλιο ή έκαναν ένα “like” σε αναρτήσεις υπέρ των φοιτητών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ EPS

Την ίδια στιγμή που η πολιτική ηγεσία χρησιμοποιούσε σταθερά τη ρητορική της «αριστείας», στην πράξη αναδείκνυε στελέχη υποδεέστερης ή και ανύπαρκτης επιστημονικής κατάρτισης για τη στελέχωση κρίσιμων δημόσιων οργανισμών, με μοναδικό κριτήριο την κομματική υποταγή.

Η πιο χαρακτηριστική και καταστροφική περίπτωση αυτής της πρακτικής ήταν ο διορισμός του Μίλοραντ Γκρτσιτς. Υψηλόβαθμο σέλεχος του SNS, ο Γκρτσιτς διορίστηκε αρχικά γενικός διευθυντής των μεγαλύτερων λιγνιτωρυχείων της χώρας (Kolubara) και στη συνέχεια πρόεδρος της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (EPS). Ο Γκρτσιτς δεν διέθετε πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ούτε την παραμικρή εμπειρία στον ενεργειακό κλάδο. Η μόνη σχέση του με το κάρβουνο ήταν ότι είχε ψησταριά στο Ομπρένοβατς.

Οι επιλογές του στην εξόρυξη αποδείχθηκαν καταστροφικές τον χειμώνα του 2021, όταν οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής τροφοδοτήθηκαν με λάσπη και χώμα αντί για ποιοτικό άνθρακα, προκαλώντας ολοσχερή κατάρρευση του ενεργειακού δικτύου. Το ιστορικό αυτό κραχ άφησε για αρκετές ημέρες χιλιάδες νοικοκυριά μέσα στο ψύχος χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, ανάγκασε τη Σερβία σε επείγουσες και πανάκριβες εισαγωγές ενέργειας, και προκάλεσε οικονομική ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, αποδεικνύοντας τις ολέθριες συνέπειες της κομματοκρατίας.

Η ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΑΙΜΟΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΥ

Για τη διατήρηση της εξουσίας του, το καθεστώς Βούτσιτς επιστράτευσε μια επιθετική στρατηγική συστηματικής δαιμονοποίησης των πολιτικών του αντιπάλων. Μέσω ελεγχόμενων ΜΜΕ και τηλεοπτικών σταθμών εθνικής εμβέλειας, κάθε επικριτής βαφτιζόταν αυτόματα «προδότης του έθνους» και «εχθρός του κράτους», με στόχο την ηθική και πολιτική του αποδόμηση.

Η στρατηγική αυτή μεταφραζόταν σε ασφυκτικό αποκλεισμό στην πράξη. Στις εκλογές του 2023, ο συνασπισμός «Η Σερβία ενάντια στη βία» αντιμετώπισε ένα ιδιότυπο «εμπάργκο φόβου». Όπως κατήγγειλε ο Ντράγκαν Τζίλας, στην επαρχία οι καταστηματάρχες εστιατορίων και καφέ τους παρακαλούσαν να αποχωρήσουν, έντρομοι μπροστά στην απειλή αιφνιδιαστικών ελέγχων και λουκέτων από την εφορία. Παράλληλα, κανένας ιδιώτης δεν τολμούσε να τους νοικιάσει χώρους συγκεντρώσεων ή λεωφορεία μετακίνησης.

Αργότερα, η ίδια επικοινωνιακή μηχανή στοχοποίησε το φοιτητικό κίνημα. Η κρατική προπαγάνδα παρουσίαζε τους φοιτητές ως «καθοδηγούμενούς ταραχοποιούς» και «μαριονέτες ξένων συμφερόντων» που επεδίωκαν εμφύλιο σπαραγμό. Φιλοκυβερνητικά έντυπα δημοσίευαν κατασκευασμένες ειδήσεις και προσωπικά δεδομένα των φοιτητών-ακτιβιστών για να τους εμφανίσουν ως πληρωμένους προβοκάτορες. Παράλληλα, το καθεστώς επιχείρησε να στρέψει την κοινωνία εναντίον τους, ισχυριζόμενο ότι οι αποκλεισμοί δρόμων κατέστρεφαν την αγορά και στερούσαν το ψωμί από τους εργαζόμενους.

Αυτή η ακραία πολωτική τακτική γύρισε τελικά μπούμερανγκ. Η επιθετικότητα των ΜΜΕ ατσάλωσε το πείσμα της νεολαίας και έπεισε ακόμη και τους αναποφάσιστους πολίτες ότι η χώρα είχε μετατραπεί σε μια ασφυκτική κοινωνία, όπου η διαφορετική άποψη διώκεται με όρους ηθικής και επαγγελματικής εξόντωσης.

Η ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΚΡΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ

Μία από τις πιο σκοτεινές πτυχές της «άλωσης του κράτους» στη Σερβία ήταν η οργανική διασύνδεση του καθεστώτος Βούτσιτς με το οργανωμένο έγκλημα. Η κυβέρνηση χρησιμοποιούσε συστηματικά άτομα με βαρύ ποινικό παρελθόν ως έναν άτυπο, παρακρατικό βραχίονα καταστολής. Το καθεστώς παρείχε στα εγκληματικά δίκτυα πολιτική προστασία, ασυλία και πρόσβαση σε κρατικές εργολαβίες, εξασφαλίζοντας ως αντάλλαγμα διάφορες «υπηρεσίες». Καταδικασμένοι κακοποιοί και χούλιγκανς επιστρατεύονταν σε κρίσιμες πολιτικές συγκυρίες. Κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, ομάδες μαυροφορεμένων ανδρών -μέλη συμμοριών- λειτουργούσαν ως «ιδιωτικός στρατός» του SNS, ξυλοκοπώντας άγρια διαδηλωτές και φοιτητές με την πλήρη ανοχή της αστυνομίας.

Κατά την διάρκεια εκλογών, άτομα με ποινικό μητρώο στελέχωναν τα «παράλληλα κέντρα» του κυβερνώντος κόμματος, τρομοκρατώντας ψηφοφόρους έξω από τα εκλογικά τμήματα για να εξασφαλίσουν την υπερψήφιση του καθεστώτος. Στη δίκη της διαβόητης εγκληματικής οργάνωσης του Βέλικο Μπέλιβουκ το 2022, αποκαλύφθηκε το βάθος της σήψης, καθώς ηγετικά μέλη της συμμορίας ομολόγησαν ότι εκτελούσαν απευθείας εντολές του κρατικού μηχανισμού για το σαμποτάρισμα της αντιπολίτευσης.

Αυτή η συμμαχία κράτους και μαφίας απέδειξε ότι τα όρια μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας είχαν σβηστεί. Όταν οι φοιτητές ύψωσαν το σύνθημα «Σερβία ή Μαφία», περιέγραφαν την τρομακτική πραγματικότητα μιας χώρας όπου ο υπόκοσμος είχε αποκτήσει θεσμικό ρόλο στην άσκηση της κρατικής εξουσίας.

ΨΗΦΙΑΚΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ

Στην προσπάθειά του να προστατεύσει την ελίτ από τις αποκαλύψεις των σκανδάλων και να αναχαιτίσει το διογκούμενο κίνημα, το σύστημα εξουσίας στράφηκε στην ψηφιακή καταστολή. Όπως αποκάλυψαν διεθνείς οργανώσεις και ερευνητικοί φορείς (όπως το Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο και το SHARE Foundation της Σερβίας), χρησιμοποιήθηκαν μερικά από τα πιο εξελιγμένα κατασκοπευτικά λογισμικά παγκοσμίως, όπως το περιβόητο Pegasus της NSO Group, το Cellebrite και το NoviSpy.

Μέσα στο 2026, εντοπίστηκε ένα σαρωτικό κύμα παράνομων μολύνσεων με Pegasus σε συσκευές δεκάδων ακτιβιστών, δημοσιογράφων, φοιτητών, αλλά και θεσμικών προσώπων. Ανάμεσά τους, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Βλάνταν Τζόκιτς, ο οποίος αρνούνταν να καταστείλει τις φοιτητικές καταλήψεις, και ο εισαγγελέας Ράντε Μπάγιτς, ο οποίος ερευνούσε τις κρατικές μεθοδεύσεις γύρω από μεγάλα οικονομικά σκάνδαλα.

Παράλληλα, ο μηχανισμός είχε στήσει ένα τέλειο φυσικό σύστημα επιτήρησης. Δεκάδες χιλιάδες κινεζικές κάμερες, εξοπλισμένες με εξελιγμένο λογισμικό αναγνώρισης προσώπου και πινακίδων κυκλοφορίας, είχαν τοποθετηθεί σε κάθε γωνιά της χώρας, καλύπτοντας ακόμη και απομακρυσμένα χωριά. Στόχος αυτού του πλέγματος ήταν η δημιουργία ενός γενικευμένου κλίματος τρόμου, όπου κάθε πολίτης θα αισθανόταν υπό διαρκή παρακολούθηση.

ΟΤΑΝ Η ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΕΓΙΝΕ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ

Για χρόνια, η συστημική διαφθορά λειτουργούσε ως η βασική καύσιμη ύλη του συστήματος Βούτσιτς. Μεγάλα, αδιαφανή κατασκευαστικά έργα —με κορυφαίο το αμφιλεγόμενο Belgrade Waterfront— στημένες δημοπρασίες, σκοτεινές ιδιωτικοποιήσεις χρησίμευαν ως εργαλεία πλουτισμού για την πολιτική και οικονομική ελίτ γύρω από το SNS. Όμως, η διαφθορά αυτή έπαψε να είναι μια αφηρημένη έννοια και απέκτησε θανατηφόρες συνέπειες τον Νοέμβριο του 2024.

Η φονική κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, αποκάλυψε με τον πιο τραγικό τρόπο το μέγεθος των κακοτεχνιών, της έλλειψης ελέγχων και των εικονικών ανακαινίσεων. Η τραγωδία αυτή λειτούργησε ως η θρυαλλίδα για μια πρωτοφανή κοινωνική έκρηξη. Οι φοιτητές κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους, και το σύνθημα «Σερβία ή Μαφία» έγινε το κεντρικό δίλημμα ολόκληρης της κοινωνίας. Το καθεστώς, θορυβημένο από την οργή, προσπάθησε να αμυνθεί επιστρατεύοντας προσχηματικές έρευνες και συλλαμβάνοντας στελέχη δεύτερης γραμμής, την ώρα που η ηγεσία παρέμενε στο απυρόβλητο.

ΤΟ ΡΑΓΙΣΜΑ ΤΟΥ ΤΕΙΧΟΥΣ

Η στρατηγική του φόβου και της ψηφιακής καταστολής κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια των έντονων πολιτικών αναταράξεων του 2026. Ωστόσο, η κάλπη της 25ης Οκτωβρίου απέδειξε τα όρια της αυταρχικής ισχύος. Η σαρωτική εκλογική νίκη της «Φοιτητικής Λίστας» έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Κανένα ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης, καμία απειλή απόλυσης και κανένα βαθύ δίκτυο διαφθοράς δεν είναι αρκετά ισχυρά για να κρατήσουν σε καταστολή μια κοινωνία που αποφάσισε, οργανωμένα και ειρηνικά, να διεκδικήσει ξανά την ελευθερία της.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Νίκος Πέλπας

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τις νομικές ενέργειες εις βάρος πολιτειών των ΗΠΑ λίγες μέρες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου οι οποίες θα καθορίσουν την ισορροπία δυνάμεων στην Ουάσινγκτον τα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του στην προεδρία.

Στην Αλάσκα, το υπουργείο Δικαιοσύνης κατέθεσε χθες, Πέμπτη, τροποποιημένη προσφυγή, επιδιώκοντας να εμποδίσει την επικύρωση των αποτελεσμάτων στην περίπτωση οριακής ήττας του Ρεπουμπλικάνου υποψήφιου σε μια εξαιρετικά κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση για τη Γερουσία.

Η κίνηση αυτή βασίζεται σε δημοσίευμα των New York Times, σύμφωνα με το οποίο το επιτελείο της Δημοκρατικής υποψήφιας Μέρι Πελτόλα  στρατολόγησε έναν υποψήφιο με όνομα παρόμοιο με αυτό του Ρεπουμπλικάνου απερχόμενου και εκ νέου υποψήφιου γερουσιαστή. Στόχος να αποσπάσει ψήφους από τον Ρεπουμπλικάνο Νταν Σάλιβαν.

Στο μεταξύ στην Καλιφόρνια το υπουργείο Δικαιοσύνης κλιμακώνει τις πιέσεις σε πολιτειακούς εκλογικούς αξιωματούχους, εκδίδοντας κλητεύσεις στο πλαίσιο ποινικής έρευνας που διεξάγει με σκοπό να αποδείξει ότι χιλιάδες μη Αμερικανοί πολίτες περιλαμβάνονται στους εκλογικούς καταλόγους της πολιτείας, σύμφωνα με αντίγραφα εγγράφων που περιήλθαν σε γνώση του Reuters.

Οι κινήσεις αυτές αποτελούν μια πρωτοφανή παρέμβαση του ομοσπονδιακού κράτους στις εκλογές, αρμόδιες για τη διεξαγωγή των οποίων είναι, βάσει του Συντάγματος των ΗΠΑ, οι πολιτείες. Εξάλλου, καθώς πλησιάζει η 3η Νοεμβρίου, εκλογικοί αξιωματούχοι σε όλη τη χώρα δήλωσαν στο Reuters ότι προετοιμάζονται για νέες νομικές ενέργειες από την Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ ακύρωσε προεκλογικές εμφανίσεις

Σήμερα ο Τραμπ θα πραγματοποιήσει προεκλογική συγκέντρωση στη Φλόριντα, επιδιώκοντας να συσπειρώσει τους υποστηρικτές του σε μια πολιτεία όπου το 2024 κέρδισε άνετα.  Αυτή θα είναι η τελευταία του στάση στο πλαίσιο της περιοδείας που πραγματοποίησε ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ακύρωσε τις συγκεντρώσεις που ήταν προγραμματισμένες να διεξαχθούν το Σαββατοκύριακο στο Κάνσας και την Άιοβα, αλλά θα συμμετάσχει διαδικτυακά σε 20 προεκλογικές εκδηλώσεις μέχρι την Τρίτη, σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.

Από την πλευρά της η πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Κάμαλα Χάρις θα παραστεί σήμερα σε προεκλογική συγκέντρωση στην Ατλάντα. «Ο τελευταίος ενάμισι χρόνος ήταν δύσκολος», είπε η Χάρις απευθυνόμενη στο συγκεντρωμένο πλήθος χθες, Πέμπτη, σε μια εκδήλωση στο Μέικον της Τζόρτζια. «Τώρα βρισκόμαστε στη φάση όπου μπορούμε να κάνουμε πάρα πολλά».

Περισσότεροι από 44 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ήδη ψηφίσει ως την Πέμπτη το βράδυ, σύμφωνα με το Election Lab του πανεπιστημίου της Φλόριντα, δύο εκατομμύρια λιγότεροι σε σχέση με το σύνολο όσων είχαν ψηφίσει στις ενδιάμεσες εκλογές του 2022. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Election Lab, κάθε ημέρα ψηφίζουν τέσσερα με πέντε εκατομμύρια άνθρωποι, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με τις περισσότερες προηγούμενες εκλογές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το τραίνο στην Ισπανία που συγκρούστηκε προχθές, Τετάρτη, με άλλον συρμό που είχε σταματήσει στις ράγες, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 69 άνθρωποι, κινούνταν με ταχύτητα 160 χιλιομέτρων την ώρα, σύμφωνα με την προκαταρκτική έκθεση για το δυστύχημα.

Στο μεταξύ η ισπανική πολιτοφυλακή ανακοίνωσε ότι έχει λάβει αναφορές για 64 αγνοούμενους, στο πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που έχει σημειωθεί στην Ισπανία από το 2013. Οι αρχές έχουν πραγματοποιήσει 49 νεκροψίες- νεκροτομές μέχρι στιγμής και έχουν ταυτοποιήσει πέντε ανθρώπους – τρεις γυναίκες και δύο άνδρες -, δήλωσε η Εστέρ Παντίγια εκπρόσωπος της κυβέρνηση της περιφέρειας Καστίλης- Λα Μάντσα μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο TVE.

Δεν είναι ξεκάθαρο πόσοι από τους αγνοούμενους είναι μεταξύ των νεκρών που δεν έχουν ταυτοποιηθεί ακόμη. Τον Ιανουάριο είχε σημειωθεί ένα άλλο δυστύχημα με τραίνα των ίδιων εταιρειών και στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή. Η τραγωδία της Τετάρτης επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ασφάλεια και τη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου της Ισπανίας, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη.

Η σύγκρουση σημειώθηκε αφού έξι τραίνα σταμάτησαν αυτόματα την πορεία τους λόγω βλάβης του αυτόματου συστήματος σηματοδότησης. Αμέσως μετά το κέντρο ελέγχου στη Μαδρίτη ανέλαβε τη διαχείριση της κυκλοφορίας. Λίγα λεπτά αργότερα ένα τραίνο  της κρατικής εταιρείας Renfe έλαβε εντολή να συνεχίσει την πορεία του, παρά το γεγονός ότι στην ίδια γραμμή παρέμενε ακινητοποιημένο ένα τραίνο της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, όπως εξήγησε ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε.

Ηχητικό από τις επικοινωνίες μεταξύ του κέντρου ελέγχου και των μηχανοδηγών, το οποίο περιήλθε στην κατοχή της εφημερίδας El Pais, αποκαλύπτει ότι ένας ελεγκτής έδωσε άδεια στο τραίνο της Renfe να συνεχίσει την πορεία του με κανονική ταχύτητα. Σύμφωνα με τον Πουέντε, η εντολή αυτή ήταν αντίθετη με το πρωτόκολλο το οποίο προβλέπει ότι τα τραίνα δεν θα πρέπει να κινούνται με ταχύτητα μεγαλύτερη των 40 χιλιομέτρων την ώρα σε τέτοιες καταστάσεις.

Παράλληλα ο ελεγκτής έδωσε άδεια στο τραίνο της Renfe – με 379 επιβάτες και επτά μέλη πληρώματος—να επανεκκινήσει την πορεία του, όταν, βάσει πρωτοκόλλου, θα έπρεπε πρώτα να ξεκινήσει το τραίνο της Iryo, στο οποίο επέβαιναν 147 επιβάτες και πέντε μέλη πληρώματος. «Η αλληλουχία δυσλειτουργιών, οδηγιών και ενεργειών οδήγησε τελικά στη σύγκρουση, καθώς δεν υπήρχαν δικλείδες ασφαλείας», σύμφωνα με την προκαταρκτική έκθεση της Ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής για την Τεχνική Διερεύνηση Ατυχημάτων και Περιστατικών (AITAT).

Η AITAT εκτίμησε ότι το τραίνο της Renfe κινούταν με ταχύτητα 160 με 200 χιλιόμετρα την ώρα όταν σημειώθηκε η σύγκρουση. Όμως πρόσθεσε ότι δεν θα είναι σε θέση να ανακοινώσει την ακριβή ταχύτητα του τραίνου μέχρι να αντλήσει πληροφορίες από το «μαύρο κουτί» του. «Η σκηνή ήταν συγκλονιστική. Έβλεπες βαγόνια εντελώς καμένα, σαν να είχαν εκραγεί. Από μέσα έβγαιναν άνθρωποι σε πολύ άσχημη κατάσταση, ενώ άλλοι άρχιζαν να βγάζουν έξω πτώματα και να τα τοποθετούν ακριβώς εκεί, δίπλα στο σημείο όπου βρισκόμασταν εμείς», δήλωσε ο Σεμπαστιάν Ερέρο, ο οποίος ταξίδευε με το τραίνο της Iryo.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με το γαλλικό ΑΕΠ να μειωνεται κατά 0,1% στο τρίτο τρίμηνο του 2026, (αφού παρέμεινε στάσιμο στο δεύτερο και μειώθηκε κατά 0,2% στο πρώτο) και με την γαλλική Εθνοσυνέλευση να μην είναι προς το παρόν σε θέση, ελλείψει κυβερνητικής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, να εγκρίνει το σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027, ο Γάλλος υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ προειδοποίησε σήμερα ότι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να βρεθεί η γαλλική οικονομία σε αδιέξοδο.

«Αν δεν επιτύχουμε τη δημοσιονομική εξυγίανση που έχουμε συμπεριλάβει στον προϋπολογισμό, θα βρεθούμε σε δύσκολη θέση», είπε ο Λεσκίρ. Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (Insee), η γαλλική οικονομική ανάπτυξη δεν θα ξεπεράσει το 0,5% το 2027.

Η μείωση της δραστηριότητας οφείλεται κυρίως στην απότομη πτώση των εξαγωγών (-1,7% έπειτα από +2,8% στο δεύτερο τρίμηνο). Η κατανάλωση των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 0,4% κατά τη διάρκεια του τριμήνου, έπειτα από αύξηση 0,2% την άνοιξη, κυρίως λόγω των αγορών ηλεκτρικών οχημάτων, της ανάκαμψης των ενεργειακών δαπανών και της αυξημένης κατανάλωσης υπηρεσιών, ιδίως σε υπηρεσίες διαμονής και εστίασης, καθώς και σε δραστηριότητες αναψυχής.

Οι επενδύσεις μειώθηκαν περαιτέρω (-0,6% έπειτα από -0,5%), ιδίως λόγω της μείωσης των επενδύσεων σε κατασκευές (-0,5%), ενώ οι επενδύσεις σε μεταποιημένα προϊόντα μειώθηκαν κατά 1,9%. Από την πλευρά της προσφοράς, η μεταποιητική παραγωγή συρρικνώθηκε κατά 1,4%, με σημαντική μείωση στον εξοπλισμό μεταφορών (-3,5%) και στην επεξεργασία τροφίμων (-1,5%). Οι κατασκευές μειώθηκαν επίσης (-0,4%). Οι υπηρεσίες, από την άλλη πλευρά, συνέχισαν να αυξάνονται (+0,3%), χάρη ιδίως στις υπηρεσίες πληροφόρησης και επικοινωνίας, στις οικιακές υπηρεσίες και στις υπηρεσίες μεταφορών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ