Αρχική Blog Σελίδα 2

Όταν η ζήλια γίνεται έλεγχος: Ποια είναι τα σημάδια μιας κακοποιητικής σχέσης

Πάνω από 14.500 καταγγελίες το οκτάμηνο του 2026

Μια σχέση μπορεί να γίνει κακοποιητική πολύ πριν εμφανιστεί η σωματική βία. Ο σύντροφος ζητά να ξέρει κάθε της κίνηση, ελέγχει τις συνομιλίες της, δυσφορεί όταν βλέπει φίλους της και θυμώνει όταν του λέει «όχι». Πότε αυτές οι συμπεριφορές συνθέτουν ένα μοτίβο ελέγχου και ποια σημάδια απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή; Η Κατερίνα Ασλάνογλου, ψυχολόγος στο Κέντρο Διοτίμα, που παρέχει εξειδικευμένη υποστήριξη σε γυναίκες που βιώνουν έμφυλη βία, εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων πώς αναγνωρίζονται τα πρώιμα σημάδια μιας κακοποιητικής σχέσης και γιατί η περίοδος του χωρισμού μπορεί να είναι κρίσιμη.

Σύμφωνα με την κ. Ασλάνογλου, πρώιμες ενδείξεις μπορεί να είναι:

– Η υπερβολική ζήλια και κτητικότητα, ιδίως όταν συνοδεύονται από την απαίτηση να γνωρίζει ο σύντροφος συνεχώς πού βρίσκεται η γυναίκα και με ποιον.

– Η απομόνωσή της από φίλους και οικογένεια και η προσπάθεια να περιοριστούν οι επαφές της με ανθρώπους που εμπιστεύεται.

– Ο έλεγχος του τηλεφώνου και των κοινωνικών δικτύων, η απαίτηση για κωδικούς πρόσβασης ή η παρακολούθηση των επικοινωνιών της.

– Η συστηματική υποτίμηση και απαξίωση, ακόμη και όταν οι προσβολές παρουσιάζονται ως «αστείο».

– Οι απειλές, ο εκφοβισμός και η καταστροφή αντικειμένων, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται ως αντίδραση σε μια διαφωνία ή σε ένα όριο που θέτει η γυναίκα.

– Ο οικονομικός έλεγχος ή η επιβολή οικονομικής εξάρτησης.

– Η παραβίαση των σεξουαλικών ή άλλων προσωπικών της ορίων.

«Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να παρατηρούμε πώς αντιδρά ένας άνθρωπος όταν η σύντροφός του διαφωνεί μαζί του, λέει “όχι” ή θέτει ένα όριο», επισημαίνει η ψυχολόγος. Δεν χρειάζεται να συνυπάρχουν όλα τα παραπάνω, ούτε κάθε μεμονωμένη συμπεριφορά προδικάζει ότι θα ακολουθήσει σωματική βία. Το κρίσιμο, εξηγεί, είναι αν διαμορφώνεται ένα μοτίβο επιβολής και ελέγχου, και αν αυτό κλιμακώνεται. Η διάκριση έχει σημασία, καθώς συμπεριφορές όπως οι συνεχείς κλήσεις, η απαίτηση για διαρκή ενημέρωση ή η έντονη ζήλια μπορεί να παρουσιάζονται ως ενδιαφέρον και αγάπη. «Μια υγιής σχέση μπορεί να αντέξει το “όχι”, τη διαφωνία και την αυτονομία του άλλου. Δεν χρειάζεται φόβο για να διατηρηθεί», υπογραμμίζει η κ. Ασλάνογλου.

Ποια σημάδια συνδέονται με σοβαρότερο κίνδυνο

Για την αξιολόγηση σοβαρότερου κινδύνου, η ψυχολόγος ξεχωρίζει προηγούμενα περιστατικά σωματικής βίας, απειλές ότι ο σύντροφος θα σκοτώσει ή θα τραυματίσει τη γυναίκα, πρόσβαση σε όπλο, καταδίωξη και επίμονη παρακολούθηση, καθώς και παραβίαση περιοριστικών μέτρων. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η γυναίκα προσπαθεί να φύγει από τη σχέση ή έχει μόλις χωρίσει. Αυτή η περίοδος μπορεί να είναι κρίσιμη όταν έχει προηγηθεί έλεγχος, εκφοβισμός ή βία. Οι απειλές, οι επίμονες κλήσεις και οι πιεστικές προσπάθειες επανασύνδεσης μπορεί να αποτελούν συνέχεια της ίδιας συμπεριφοράς ελέγχου. «Αυτό δεν σημαίνει ότι ο χωρισμός προκαλεί τη βία. Η ευθύνη για τη βία ανήκει αποκλειστικά στον δράστη», διευκρινίζει η κ. Ασλάνογλου. Γι’ αυτό, προσθέτει, η προτροπή «απλώς φύγε» δεν είναι επαρκής. Όπου είναι δυνατόν, η αποχώρηση χρειάζεται να σχεδιάζεται με τη βοήθεια εξειδικευμένων υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες, αν υπάρχουν παιδιά, το υποστηρικτικό δίκτυο γύρω από τη γυναίκα και πιθανούς κινδύνους μετά τον χωρισμό.

Πάνω από 14.500 καταγγελίες το οκτάμηνο του 2026

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, από τον Ιανουάριο έως και τον Αύγουστο του 2026 καταγγέλθηκαν στις αρμόδιες αστυνομικές υπηρεσίες 14.519 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και πραγματοποιήθηκαν 8.920 συλλήψεις για σχετικά αδικήματα.

Το ίδιο διάστημα, 14.978 πρόσωπα καταγράφηκαν ως δράστες αδικημάτων του νόμου περί ενδοοικογενειακής βίας: 11.950 άνδρες και 3.028 γυναίκες. Παράλληλα, από την έναρξη λειτουργίας του Panic Button, τον Μάρτιο του 2023, έως τις 31 Αυγούστου 2026, στην εφαρμογή είχαν εγγραφεί 15.113 γυναίκες και 1.470 άνδρες, ενώ είχαν αποσταλεί 2.935 αυτοματοποιημένα μηνύματα προς την αστυνομία ύστερα από ενεργοποίησή της. Τα στοιχεία αφορούν περιστατικά που έφτασαν στις αρχές και δεν αποτυπώνουν από μόνα τους τη συνολική έκταση της βίας.

Η κ. Ασλάνογλου τονίζει ότι μια γυναίκα δεν χρειάζεται να περιμένει να υποστεί σωματική βία για να ζητήσει υποστήριξη. Εξίσου σημαντικό είναι το περιβάλλον της να την ακούσει χωρίς να την αμφισβητήσει ή να τη ρωτήσει «γιατί δεν φεύγεις;». Η απομόνωση, η οικονομική εξάρτηση, η ύπαρξη παιδιών και ο φόβος για το τι θα ακολουθήσει μπορούν να περιορίζουν σημαντικά τις επιλογές της. «Η παραμονή σε μια κακοποιητική σχέση δεν αποτελεί συναίνεση στη βία», υπογραμμίζει.

Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, οι πολίτες μπορούν να καλέσουν το 100 ή, αν δεν μπορούν να μιλήσουν, να στείλουν SMS στον ίδιο αριθμό με τη διεύθυνσή τους, το ονοματεπώνυμό τους και το είδος της ανάγκης. Η γραμμή SOS 15900 παρέχει υποστήριξη σε γυναίκες που βιώνουν βία, όλο το εικοσιτετράωρο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Ποια εμβόλια πρέπει να κάνουν οι ασθενείς με νεοπλασίες

Οι λοιμώξεις αποτελούν από τις σημαντικότερες αιτίες νοσηρότητας που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο σε ασθενείς με καρκίνο συμπαγών οργάνων και αιματολογικές κακοήθειες. Τόσο το υποκείμενο νόσημα όσο και η αντικαρκινική θεραπεία μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει λοιμώξεις. Ο διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας) Θάνος Δημόπουλος αναφέρει ότι ο εμβολιασμός καθίσταται καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη των σοβαρών λοιμώξεων σε ασθενείς με καρκίνο.

Οδηγίες εμβολιασμού

-Εμβόλιο για τη Γρίπη: Συστήνεται ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός για όλους του ασθενείς, ειδικά σε όσους βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή ή/και έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών ή συμπαγούς οργάνου. Για τους ασθενείς άνω των 65 ετών συστήνονται τα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια TIV-HD (εμβόλιο υψηλής δόσης) και aTIV (εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό). Ειδικά για τους ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα συστήνεται η χορήγηση δυο δόσεων με ένα μήνα διαφορά, σύμφωνα με τις οδηγίες της Παγκόσμιας Ομάδας Μελέτης του Πολλαπλού Μυελώματος. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνεται μία δόση 3-6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση.

-Εμβόλιο για τον SARS-CoV-2 (COVID-19): Συστήνεται ο αναμνηστικός εμβολιασμός με επικαιροποιημένο εμβόλιο τουλάχιστον 3 μήνες μετά από την τελευταία δόση ή από την τελευταία νόσηση από SARS-CoV-2, ειδικά σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω ή/και ανοσοκαταστολή. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συστήνεται σχήμα 3 δόσεων από τους 3-6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση. Μπορεί να συγχορηγηθεί με το αντιγριπικό εμβόλιο.

-Εμβόλιο για τον Πνευμονιόκοκκο: Συστήνεται 1 δόση συζευγμένου εμβολίου PCV20. Αν έχει προηγηθεί εμβολιασμός με PCV13 και PPSV23, τότε ακολουθεί μια άπαξ δόση PCV20 τουλάχιστον 5 χρόνια μετά την τελευταία δόση. Αν έχει προηγηθεί είτε το PCV13 είτε το PPSV23, τότε διενεργείται μια άπαξ δόση PCV20 ένα έτος αργότερα. Αν δεν έχει προηγηθεί καμία δόση με PCV13 ή με PPSV23, τότε διενεργείται μια δόση PCV20. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται 3 δόσεις PCV20 ανά 1-2 μήνες ξεκινώντας 3-6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση, καθώς και μια 4η δόση τουλάχιστον 6 μήνες μετά την 3η δόση ή 12 μήνες μετά τη μεταμόσχευση.

-Εμβόλιο για τον Αναπνευστικό Συγκυτιακό Ιό (RSV): Συστήνεται μία δόση του εμβολίου σε άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω, σε άτομα ηλικίας 60-74 με αυξημένο κίνδυνο όπως ανοσοκαταστολή (φαρμακευτική ή λόγω νόσου). Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνεται 1 δόση μετά τους 3 μήνες από τη μεταμόσχευση.

-Εμβόλιο για τον Αιμόφιλο της γρίπης (Hib): Συστήνονται 3 δόσεις 6 μήνες μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων σε μεσοδιάστημα 1-2 μηνών. Στα υπόλοιπα άτομα με ανοσοκαταστολή χορηγείται 1 δόση εφόσον δεν έχουν εμβολιαστεί στο παρελθόν.

-Εμβόλιο για το Μηνιγγιτιδόκοκκο: Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων 6 μήνες πριν, συστήνονται 2-3 δόσεις εμβολίου για το μηνιγγιτιδόκοκκο Β (MenB) και 2-3 δόσεις τετραδύναμου εμβολίου MenACWY για το μηνιγγιτιδόκοκκο σε μεσοδιάστημα 2 μηνών.

-Εμβόλιο για Τέτανο-διφθερίτιδα-κοκκύτη: Συστήνεται 1 δόση Tdap εάν δεν έχει προηγηθεί εμβολιασμός, και ακολούθως Td ή Tdap κάθε 10 έτη. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται 3 δόσεις DTap ξεκινώντας 6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση.

-Εμβόλιο για τον Έρπητα ζωστήρα: Συστήνεται η χορήγηση 2 δόσεων ανασυνδυασμένου εμβολίου σε μεσοδιάστημα 2 έως 6 μηνών σε ηλικία 60 ετών και άνω σε ανοσοεπαρκείς. Σε 18 ετών και άνω με ανοσοκαταστολή, η σύσταση είναι η δεύτερη δόση να γίνεται 1-2 μήνες από την πρώτη. Το RZV είναι ασφαλές και αποτελεσματικό όταν χορηγείται ένα χρόνο μετά από νόσηση από έρπητα ζωστήρα και 5 ή περισσότερα χρόνια μετά από προηγούμενο εμβολιασμό με ζώντα εξασθενημένο ιό (ZVL). Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 1-2 μήνες ξεκινώντας στους 6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση. Η διακοπή λήψης προφυλακτικής αντι-ιικής αγωγής για τον έρπητα μετά τον εμβολιασμό θα πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό σύμφωνα με τις εκάστοτε κατευθυντήριες οδηγίες σε εξατομικευμένη βάση, λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα κάποιοι ασθενείς να εμφανίζουν μειωμένη ανοσολογική απόκριση στον εμβολιασμό.

-Εμβόλιο για την Ηπατίτιδα Β (HepB): Συστήνονται 3 δόσεις για επίνοσους ενήλικες που δεν έχουν εμβολιασθεί́ στην παιδική́ ηλικία και ανήκουν σε ομάδες ατόμων σε αυξημένο κίνδυνο (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, χρόνια ηπατική νόσο, ηπατίτιδα C, αιμοδιάλυση, υψηλού κινδύνου σεξουαλικές συνήθειες) ή 6 μήνες μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων με ακόλουθο έλεγχο αντισωματικής απάντησης.

-Εμβόλιο για την Hπατίτιδα Α (HepA): Συστήνονται 2 δόσεις σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου να αναπτύξουν ηπατίτιδα Α.

-Εμβόλιο για τον Ιό Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV): Το HPV9 συνιστάται για ανεμβολίαστους άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 19-45 ετών με κακοήθη νεοπλάσματα ή/και ανοσοκαταστολή, καθώς και σε γυναίκες που είναι ανεμβολίαστες και έχουν υποβληθεί ή πρόκειται να υποβληθούν σε κωνοειδή εκτομή (CIN2+). Συνιστάται η διενέργεια δύο δόσεων με μεσοδιάστημα 6 μηνών (σχήμα 0, 6) με εξαίρεση άτομα με λοίμωξη HIV και άτομα με ανοσοκαταστολή ή λήψη ανοσοκατασταλτικής αγωγής στα οποία συνιστάται η διενέργεια τριών δόσεων (σχήμα 0, 1-2, 6 μήνες). Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συνιστάται σχήμα 3 δόσεων από τον 6ο μήνα και έπειτα.

-Αδρανοποιημένο εμβόλιο πολιομυελίτιδας (IPV): Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συστήνονται 3 δόσεις μετά τους 6 μήνες από τη μεταμόσχευση.

-Εμβόλιο ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας (MMR): Τα άτομα που γεννήθηκαν πριν το 1970 θεωρούνται άνοσα. Όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1970, θα πρέπει να έχουν εμβολιασθεί με δύο (2) δόσεις MMR, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων μεταξύ των δόσεων, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη ή ιστορικό νόσου. Σε ασθενείς με κακοήθειες, ο εμβολιασμός θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν την έναρξη ανοσοκατασταλτικής θεραπείας. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, η ανάγκη ανοσοποίησης θα πρέπει να αξιολογείται μετά τα 2 έτη σε εξατομικευμένη βάση, εν απουσία βαριάς ανοσοκαταστολής/GVHD.

-Εμβόλιο ανεμευλογιάς (ανεμοβλογιάς): Όλοι οι ενήλικες που γεννήθηκαν μετά το 1990 και δεν έχουν αποδεδειγμένη ανοσία στην ανεμευλογιά (προηγηθείσα νόσηση ή εμβολιασμό), πρέπει να εμβολιάζονται με 2 δόσεις εμβολίου ανεμευλογιάς, εκτός και υπάρχει αντένδειξη. Σε ασθενείς με κακοήθειες, ο εμβολιασμός θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν την έναρξη ανοσοκατασταλτικής θεραπείας. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, η ανάγκη ανοσοποίησης θα πρέπει να αξιολογείται μετά τα 2 έτη σε εξατομικευμένη βάση, εν απουσία βαριάς ανοσοκαταστολής/GVHD.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γερμανία: Συνελήφθη ο ύποπτος για τη δολοφονία δυο δημοσίων λειτουργών κατά τη διάρκεια ελέγχου πυροβόλων όπλων

Η Γερμανική αστυνομία συνέλαβε τις πρώτες πρωινές ώρες εξηντάρη ο οποίος φέρεται να πυροβόλησε και να σκότωσε δυο υπαλλήλους της περιφέρειας κατά τη διάρκεια συνηθισμένου ελέγχου πυροβόλων όπλων στο κρατίδιο της Βαυαρίας (νότια), ανακοινώθηκε από τις αρχές.

Ο ύποπτος τραυματίστηκε ελαφρά από σφαίρα της αστυνομίας κατά τη διάρκεια της επέμβασης για τη σύλληψή του, δήλωσε μια εκπρόσωπός της.

Το κίνητρο παραμένει σε αυτό το στάδιο ανεξακρίβωτο.

Κατά τα πρώτα στοιχεία, ο άνδρας πυροβόλησε και σκότωσε τους δυο δημόσιους λειτουργούς, 54χρονο άνδρα και 45χρονη γυναίκα, που εργάζονταν για την περιφέρεια Νόιμαρκτ, κατά τη διάρκεια επιθεώρησης στην πόλη Μπερνγκάου χθες το απόγευμα. Κατόπιν, οχυρώθηκε σε κτίριο για ώρες.

Οι δημόσιοι λειτουργοί έλεγχαν, μεταξύ άλλων, το εάν και κατά πόσον ο άνδρας αποθήκευε τα όπλα του όπως προβλέπεται. Σκοπός δεν ήταν η κατάσχεση του οπλισμού.

Η αστυνομία περικύκλωσε το κτίριο και κάλεσε μονάδες των ειδικών δυνάμεων. Η επιχείρηση κράτησε ώρες. Οι αρχές παρότρυναν τους περίοικους να παραμείνουν στα σπίτια τους ή τουλάχιστον μακριά από την περίμετρο.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης η αστυνομία επικοινώνησε με τον φερόμενο ως δράστη της δολοφονίας απαιτώντας να παραδοθεί, αλλά εκείνος ξεκαθάρισε πως δεν επρόκειτο να το κάνει, ότι θα πρόβαλε αντίσταση.

Οι αστυνομικοί εισέβαλαν στον χώρο όπου βρισκόταν χρησιμοποιώντας εκρηκτικά και ο εξηντάρης «τραυματίστηκε ελαφρά στο πόδι από σφαίρα» που έριξαν, σημείωσε η αστυνομία. Του προσφέρθηκε ιατρική περίθαλψη.

Χθες βράδυ η αστυνομία είχε αναφέρει αρχικά ότι υπάλληλος της περιφέρειας Νόιμαρκτ σκοτώθηκε και συνάδελφός του τραυματίστηκε σοβαρά από πυρά, προτού διευκρινίσει ότι και η γυναίκα ήταν νεκρή. «Υποθέτουμε ότι σκοτώθηκε ακαριαία», είπε εκπρόσωπός της, ανασκευάζοντας την αρχική πληροφορία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ αποκλείει νέα επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές του μέσου της θητείας του

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τόνισε χθες Πέμπτη ότι αποκλείει το ενδεχόμενο να διατάξει νέα επίθεση των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ στο Ιράν πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, υποστηρίζοντας πως η Ουάσιγκτον διεξάγει «παραγωγικές συνομιλίες» με την Τεχεράνη.

Η τοποθέτηση του ρεπουμπλικάνου ακολούθησε άλμα των τιμών του πετρελαίου χθες, έπειτα από δημοσίευμα που έκανε λόγο, ακριβώς, για σχεδιαζόμενα νέα αμερικανικά πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας πριν από τις «midterms», τις εκλογές του μέσου της προεδρικής θητείας.

«Θέλω να καταστήσω σαφές σε όλους ότι, καθώς το Ιράν βρίσκεται σε πολύ κακή θέση, από οικονομική και στρατιωτική άποψη, και καθώς ο αποκλεισμός (σ.σ. των ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο) θα παραμείνει σε πλήρη εφαρμογή και ισχύ, με αριθμούς-ρεκόρ βαρελιών πετρελαίου να ρέουν στο στενό του Ορμούζ (…) δεν θα επιτεθούμε στο Ιράν οποιαδήποτε στιγμή πριν από τις εκλογές», ανέφερε ο μεγιστάνας μέσω Truth Social.

«Διεξάγουμε παραγωγικές συνομιλίες με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε ακόμη, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Στην άλλη πλευρά, ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν σημείωσε χθες ότι η χώρα του παραμένει δεσμευμενη στον διάλογο, πλην όμως «κάθε φορά που διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ, μας επιτίθενται ξανά», μετέδωσε η κρατική τηλεόραση IRIB.

Το περιοδικό The Atlantic ανέφερε προχθές Τετάρτη πως ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το Πεντάγωνο να καταρτίσει σχεδιασμούς —να του παρουσιάσει «επιλογές»— για να διεξαχθούν πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων πριν από τις εκλογές. Η εφημερίδα New York Times δημοσίευσε χθες Πέμπτη παρόμοιες πληροφορίες, σημειώνοντας πως καταρτίζονται σχεδιασμοί παρά τους «δισταγμούς» του προέδρου Τραμπ.

Τα δημοσιεύματα προκάλεσαν, εν μέρει τουλάχιστον, το άλμα 4% και πλέον της τιμής του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας στα 104,28 δολάρια. Η αντίστοιχη αμερικανική ποικιλία West Texas Intermediate (WTI) παράλληλα σημείωσε άνοδο 3,60% και πλέον, στα 91,49 δολάρια.

Επτά μήνες και πλέον αφότου εξαπολύθηκαν οι πρώτοι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη παραμένουν σε αδιέξοδο.

Πλήγματα σε δεξαμενόπλοιο

Παρά την κήρυξη κατάπαυσης του πυρός τον Απρίλιο, την υπογραφή καταρχήν συμφωνίας —του λεγόμενου μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ— τον Ιούνιο και τις συνομιλίες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο, οι δυο πλευρές συνεχίζουν να προβάλλουν διαμετρικά αντίθετες θέσεις για το στενό του Ορμούζ και ανταλλάσσουν συχνά απειλές.

Προχθές Τετάρτη μόλις, η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, ανέφερε ότι δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από «βλήματα» άγνωστου τύπου και προέλευσης 51 ναυτικά μίλια (94 χιλιόμετρα) ανοικτά από τις ακτές του Κατάρ, κάνοντας λόγο για «θύματα», χωρίς να ξεκαθαρίσει αν αναφερόταν σε νεκρούς ή τραυματίες ναυτικούς, ούτε τον αριθμό τους.

Στις ΗΠΑ, ψηφοφόροι που απαντούν σε ερωτήσεις ινστιτούτων δημοσκοπήσεων εκδηλώνουν την έντονη δυσαρέσκειά τους για την άνοδο των τιμών των καυσίμων, που συνδέεται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Ο αμερικανός πρόεδρος έχει υποστηρίξει επανειλημμένα τις τελευταίες εβδομάδες ότι οι ΗΠΑ νίκησαν στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, παρά τα συνεχιζόμενα προβλήματα στο στενό και παρά την πρόσφατη «απειλή ασφαλείας» που εξώθησε το αμερικανικό υπουργείο Πολέμου να αποσύρει αμερικανικά βομβαρδιστικά από βάση στη Βρετανία.

Παρά τις διαβεβαιώσεις του κ. Τραμπ πως οι τιμές θα έπεφταν αφού τελείωνε ο πόλεμος εναντίον του Ιράν, τίποτα τέτοιο δεν διαγράφεται.

Η φυσιογνωμία των δυο τελευταίων ετών της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία θα κριθεί εν μέρει από το αποτέλεσμα των εκλογών του Νοεμβρίου.

Ο ρεπουμπλικάνος έχει προειδοποιήσει πως διατρέχει κίνδυνο τρίτης παραπομπής του σε δίκη αν οι δημοκρατικοί ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων· ο Λευκός Οίκος προετοιμάζεται για σειρά ερευνών για διαφθορά και καταχρήσεις εξουσίας.

Το ρεπουμπλικανικό κόμμα φοβάται πως θα χάσει τον έλεγχο της κάτω Βουλής, αν όχι και της Γερουσίας.

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει ριχτεί στην προεκλογική εκστρατεία, πολλαπλασιάζει τις προεκλογικές εμφανίσεις για να περιορίσει τις απώλειες και ει δυνατόν να αντιστρέψει την τάση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυρ. Μητσοτάκης: Η περαιτέρω εμβάθυνση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων μόνο ωφέλιμη μπορεί να είναι για την πατρίδα μας

«Η επίσκεψη αυτή έγινε στα πλαίσια του στρατηγικού διαλόγου ΗΠΑ-Ελλάδος. Να θυμίσω ότι ο κ. Ρούμπιο δεν ταξιδεύει συχνά στο εξωτερικό για να συμμετέχει σε τέτοιους διαλόγους. Η επίσκεψή του επιβεβαίωσε το εξαιρετικό πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Το αποτύπωμα ήταν θετικό. Ο κ. Ρούμπιο ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως αναντικατάστατου εταίρου. Η περαιτέρω εμβάθυνση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων μόνο ωφέλιμη μπορεί να είναι για την πατρίδα μας. Η επίσκεψη αυτή επιβεβαίωσε και το πολύ στενό πλαίσιο αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την επίσκεψη Ρούμπιο σε συνέντευξή του στον Ρ/Σ ΣΚΑΪ.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και σημείωσε ότι υπάρχει και πολύ καλή προσωπική σχέση του Έλληνα υπουργό εξωτερικών με τον αμερικανό ομόλογό του αναφέροντας ότι είναι σημαντικό να μπορεί κανείς να σηκώσει το τηλέφωνο και να ξέρει ότι θα του απαντήσουν.

Για τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και την κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε πως η σχέση μας είναι με το κράτος του Ισραήλ και όχι κατ’ ανάγκη με την ισραηλινή κυβέρνηση. Είπε πως έχει πολλά οφέλη και ανέφερε ως παράδειγμα τον Θόλο του Αχιλλέα. «Αυτή η σχέση δεν έχει αποβεί εις βάρος της σχέσης με τον αραβικό κόσμο, με την παλαιστινιακή αρχή. Έχουμε ασκήσει κριτική στο Ισραήλ όποτε κρίνουμε ότι η παρούσα κυβέρνηση κινείται με έναν τρόπο ο οποίος δεν συνάδει με τις δικές μας αρχές και αξίες», σημείωσε.

«Και ο κ. Ρούμπιο είπε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν αυτά τα έργα διασυνδεσιμότητας και γιατί το καλώδιο αυτό μπορεί να φτάσει στο Ισραήλ. Είναι και ευρωπαϊκό έργο και ενδιαφέρει και τη φίλη Γαλλία. Δεν θα υπεισέλθω σε καμία επιχειρησιακή λεπτομέρεια. Υπάρχει πλαίσιο μέσα στο οποίο το καλώδιο μπορεί και πρέπει να προχωρήσει χωρίς να κάνουμε καμία έκπτωση στα κυριαρχικά μας δικαιώματα», τόνισε για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κύπρο.

Για την κριτική από την αντιπολίτευση «γιατί εξοπλιζόμαστε» και ότι η κυβέρνηση «τα έδωσε όλα και ότι η Τούρκοι έχουν πάρει τα F35», ανέφερε ότι του έκανε εντύπωση που ένας άνθρωπος που θέλει να ξαναγίνει πρωθυπουργός δεν ξέρει τα βασικά. «Σήμερα η Ελλάδα είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα το F35 και θα έρθουν το 2029 και 2030 και η Τουρκία είναι εκτός ενώ προεξοφλεί ο κ. Τσίπρας ότι οι Τούρκοι θα πάρουν τα F35 μου κάνει εντύπωση. Θυμάστε καμία δήλωση του κ. Τσίπρα να μην πάρουν F35 οι Τούρκοι όταν εκείνοι είχαν εξασφαλίσει να πάρουν 100. Αυτό το οποίο η Ελλάδα επιζητά είναι να έχουμε μόνιμα στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας. Κανείς δεν μπορεί τελικά να μας εγγυηθεί τίποτα αν εμείς δεν είμαστε ισχυροί. Είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ. Η Ευρώπη αποφάσισε ότι πρέπει να αποκτήσει η ίδια στρατηγική αμυντική αυτονομία», σημείωσε.

«Τα νερά στο Αιγαίο έχουν ένα αεράκι», δήλωσε ενώ μετά από σχετική ερώτηση είπε ότι δεν υπάρχει κάποια προγραμματισμένη συνάντηση με τον Τούρκο Πρόεδρο επισημαίνοντας ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας είναι ανοικτοί.

Για την κριτική ότι η κυβέρνηση έχει μονοδιάστατη εξωτερική πολιτική, ο πρωθυπουργός σημείωσε: «Η Ελλάδα έχει μια στρατηγική συμμαχία με τις ΗΠΑ. Είναι μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Έχει οικοδομήσει ισχυρό πλέγμα σχέσεων με χώρες του αραβικού κόσμου. Η Ρωσία έχει επιτεθεί στην Ουκρανία και αυτά που συμβαίνουν είναι ανατριχιαστικά. Φαίνεται ότι πηγαίνουμε σε έναν πλήρη πόλεμο στον οποίο σκοτώνονται άμαχοι. Εμείς στηρίξαμε την Ουκρανία όχι μόνο με βάση τους κανόνες του διεθνούς δικαίου αλλά και της ηθικής. Δεν θα ήταν καλό και δίκαιο ο πόλεμος αυτός να τελειώσει με ήττα της Ουκρανίας. Μην ξεχνάμε την πληγή της Κύπρου. Όλα αυτά τα αναδεικνύω γιατί στην εξωτερική πολιτική το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει συνέπεια λόγων και έργων. Δεν είμαστε χώρα ανεμοδούρα. Έχουμε καλές σχέσεις με την Κίνα αλλά ταυτόχρονα εναρμονιζόμαστε με την ευρωπαϊκή πολιτική για την Κίνα».

Για τον Κάθετο Διάδρομο είπε ότι ήδη υπάρχει και λειτουργεί. «Η Ελλάδα καθίσταται σήμερα πάροχος ενεργειακής ασφάλειας. Αναβαθμίζει συνολικά το γεωγραφικό μας αποτύπωμα. Το αποτύπωμα είναι θετικό. Θα έχουμε πρώτη γεώτρηση δυτικά της Κέρκυρας το α’ εξάμηνο του 2027», ανέφερε μεταξύ άλλων.

«Είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο. Η Γαλάζια Πατρίδα είναι δόγμα ανιστόρητο και δεν εδράζεται στο διεθνές δίκαιο. Αλλά μέχρι να δω κάτι δεν θα σχολιάσω τίποτα», ανέφερε μετά από σχετική ερώτηση.

Για την επιστολή που έχει στείλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθύμισε ότι είχε στείλει «γαλάζιο γράμμα» και έγινε το Ταμείο Ανάκαμψης αλλά και άλλα σχετικά παραδείγματα. «Τώρα χθες το Eurogroup ανακοίνωσε σοβαρά να μας δώσει κάποια παραπάνω ευελιξία. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι έχουμε αναταραχή στην αγορά ομολόγων. Σε καμία περίπτωση η χώρα δεν θα ξεφύγει από τους στόχους που έχει θέσει στον προϋπολογισμό. Συγκρούονται δύο διαφορετικές προτεραιότητες. Πιστεύω θα καταλήξουμε να εξασφαλίσουμε κάτι πρόσθετο από αυτό που έχουμε αλλά αν λάβει κανείς υπόψη την κατάσταση στην αγορά ομολόγων , πιστεύω ότι δεν θα είναι κάτι δραματικό. ‘Αρα προτιμώ τα γαλάζια γράμματα από τα πράσινα άλογα», σημείωσε.

Ο πρωθυπουργός τόνισε πως για πρώτη φορά μειώνουμε με μεγάλη ταχύτητα το δημόσιο χρέος το οποίο εκτινάχτηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του ’80. «Αυτό ίσως είναι η μεγαλύτερη επιτυχία της οικονομικής μας πολιτικής», υπογράμμισε και σημείωσε ότι στους νέους μπορεί αυτά να τους φαίνονται ψιλά γράμματα και αυτό το καταλαβαίνει. Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι οι νέοι ως 25 ετών δεν πληρώνουν φόρο και αυτό πριν από δέκα χρόνια δεν θα μπορούσαμε να το κάνουμε. Έφερε ως παράδειγμα και το στεγαστικό επίδομα για ένα παιδί που σπουδάζει. «Όλα αυτά δεν θα μπορούσαμε να τα κάνουμε αν τα δημόσια οικονομικά ήταν στην κατάσταση που τα παραλάβαμε», τόνισε.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στην επένδυση Ελληνικός Χρυσός και τόνισε πως ο ΣΥΡΙΖΑ την πολέμησε. «Μιλάμε για 3.000 δουλειές, για μια χώρα που έχει τεράστιο ανεκμετάλλευτο δυναμικό. Το ίδιο έγινε και με το φυσικό αέριο. Δείτε τα οφέλη. Μεγάλα ανταποδοτικά για τον δήμο, σημαντικά τέλη για το ελληνικό δημόσιο και εκεί δουλεύουν νέοι άνθρωποι», πρόσθεσε.

Για τον χρόνο των εκλογών απάντησε πως ο μόνος λόγος να έκανε πρόωρες θα ήταν επειδή θα τον βόλευε πολιτικά. «Να ξανακάνουμε τη συζήτηση αυτή όταν λήξει η θητεία μας. Ακριβώς επειδή είναι δύσκολος ο χειμώνας πρέπει να έχουμε σταθερή κυβέρνηση. Θα ήταν τελείως λάθος η χώρα να εκπέμψει μήνυμα αδυναμίας, να προσφεύγει σε εκλογές μόνο και μόνο επειδή αισθάνεται ότι μπορεί να την βολεύει. Αντίθετα, ακριβώς επειδή ο χειμώνας θα είναι δύσκολος, πρέπει να εξαντλήσουμε τη θητεία μας και να κριθούμε στο τέλος της τετραετίας. Δεν είναι μόνο θεσμική αξιοπιστία, είναι και πολιτική σταθερότητα. Οι εκλογές δημιουργούν μια αναταραχή, ειδικά όταν γίνονται πρόωρα. Πρέπει να υπάρχει λόγος τον οποίο εγώ δεν βλέπω. Και γίνονται εκλογές και τις κερδίζουμε; Θα μπορώ να δώσω περισσότερα μετά; Η κυβέρνηση έχει δείξει μια εντυπωσιακή πολιτική αντοχή και σταθερότητα. Θέλω να τελειώσω το έργο μας. Αυτό που δεν θα δεχόμουν ήταν να κατέβουν τελείως τα μολύβια. Δεν βλέπω κάτι τέτοιο. Το έχω εξηγήσει στους υπουργούς. Υπάρχουν πολλά παραδοτέα ακόμα τα οποία υλοποιούνται», τόνισε.

Αναφερόμενος στον ‘Αδωνι Γεωργιάδη σημείωσε ότι κανένας δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει ότι στον τομέα της υγείας έχει γίνει μεγάλη πρόοδος.

Ερωτηθείς γιατί ζητάει 3η τετραετία, απάντησε πως έχει θέσει στόχο να έχουμε σταθερά διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης με την Ευρώπη και να έχουμε πολλές νέες επενδύσεις. «Η αυτοδυναμία σου επιτρέπει να πάρεις γρήγορες αποφάσεις και να υπάρχει λογοδοσία. Στις κυβερνήσεις συνεργασίας χάνεται λίγο η μπάλα», σημείωσε.

Για τα φαινόμενα αλαζονείας στην κυβέρνηση ανέφερε ότι δεν τα βλέπει στην έκταση που παρουσιάζονται και τόνισε πως ο ίδιος στέλνει πρώτος το μήνυμα ότι αλαζονικές συμπεριφορές δεν είναι ανεκτές. «Οι πολίτες δεν το ανέχονται. Έχουμε απαίτηση για το ύφος και ήθος της εξουσίας», τόνισε.

Σε άλλο σημείο της συνέντευξης δήλωσε ότι έχουμε σπάσει σε μεγάλο βαθμό το απόστημα του πελατειακού κράτους. «Είχαμε τέτοια φαινόμενα και προβληματικές καταστάσεις, όπως τον ΟΠΕΚΕΠΕ που το διορθώνουμε. Αναλάβαμε το πολιτικό κόστος και το βάρος να το δούμε αυτό να αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις. Δεν κρυφτήκαμε όμως. Είπαμε ότι θα το φτιάξουμε», ανέφερε ενώ είπε ότι πολλά πρέπει να αλλάξουν στον πρωτογενή τομέα και είναι μέσα στις τρεις προτεραιότητες για την επόμενη τετραετία.

«Όχι», απάντησε μονολεκτικά σε ερώτηση αν θα κάνει ανασχηματισμό της κυβέρνησης.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε όσα έχουν ήδη γίνει στην Παιδεία και ξεχώρισε για το μέλλον τις αλλαγές στην τεχνική εκπαίδευση.

«Προχωράει αυτή η μεταρρύθμιση. Η Ελλάδα μετατρέπεται σε διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο. Δεν αφορά μόνο τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Αφορά τα δημόσια πανεπιστήμια. Θα ξεπεράσουμε κάθε εμπόδιο αλλά αυτή η μάχη κερδίζεται» , δήλωσε για τη λειτουργία των μη κερδοσκοπικών, μη κρατικών πανεπιστημίων. «Δεν έχουμε καμία ενεργή κατάληψη και τα πανεπιστήμιά μας έγιναν εξωστρεφή. Ποιος μιλούσε για εξωστρέφεια; Εάν πας να κάνεις κατάληψη στο πανεπιστήμιο η κανονική αστυνομία θα σε πετάξει έξω εντός λίγων ωρών», πρόσθεσε.

Για την κριτική από δεξιά της ΝΔ στην κυβέρνηση, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε πως πριν από 10 και κάτι χρόνια, παρέλαβε μια Νέα Δημοκρατία τραυματισμένη. «Δεν είμαι πρωθυπουργός του 40% αλλά του 100%. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έγραψε στην ιδρυτική διακήρυξη ότι πρέπει να κινούμαστε πέρα από τις ταμπέλες της αριστεράς και της δεξιάς. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν έφερε τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη στη ΝΔ; Αυτή η ώσμωση ήταν ωφέλιμη και για τον τόπο. Αν θέλουμε να είμαστε μεγάλη παράταξη , πρέπει να διευρυνόμαστε και να συμφωνούμε στα πιο πολλά».

Για τις απουσίες πρώην πρωθυπουργών και πρώην προέδρων της ΝΔ από τα γενέθλια του κόμματος ανέφερε τα εξής: «Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις το ίδιο. Ο κ. Μεϊμαράκης με πήρε και μου είπε ότι είχε σημαντική υποχρέωση. Αυτή η γιορτή δεν έγινε για μένα  αλλά για τους χιλιάδες ανθρώπους. Η μάχη δίνεται πάντα από τους παρόντες. Έχουμε δύσκολη εκλογική αναμέτρηση μπροστά μας».

Σχετικά με την αντιμετώπιση της ακρίβειας και των ανατιμήσεων στα καύσιμα ο κ. Μητσοτάκης τόνισε τα εξής: «Πετρέλαιο θέρμανσης, ντίζελ, βενζίνη. Για το πετρέλαιο θέρμανσης σε λίγες ημέρες έχουμε ανακοινώσεις. Θα γίνει σημαντική παρέμβαση και ταυτόχρονα θα αυξηθεί και το επίδομα θέρμανσης. Η κυβέρνηση θα στηρίξει την κοινωνία στο μέτρο των δυνατοτήτων της. Δεν έχουμε να δώσουμε σε όλους. Και τους αλιείς τους στηρίξαμε στο μέτρο των δυνατοτήτων μας. Αν πιστεύετε ότι θα βάλω ταμπέλα στο υπουργείο Οικονομικών «ανοίξαμε και σας περιμένουμε», κάνετε λάθος. Τις τιμές στο σούπερ μάρκετ καταφέραμε και τις κρατήσαμε για κάποιο διάστημα, φοβάμαι ότι θα έχουμε ανατιμήσεις, θα ζητήσουμε από όλους να βάλουν πλάτη. και αν αυτό σημαίνει μικρότερο περιθώριο κέρδους για τις επιχειρήσεις θα φροντίσουμε να το κάνουμε».

Σε ερώτηση για τα σενάρια που λένε ότι θα φύγει από την ηγεσία της ΝΔ αν πάρει 25% στις εκλογές ο πρωθυπουργός απάντησε: «Ο αρχηγός κρίνεται με βάση το αποτέλεσμα το οποίο φέρνει στις εκλογές. Αν έπαιρνα 25% στις εκλογές, καλά θα έκαναν να τα λένε αυτά. Γιατί το συζητάμε; Μου φαίνεται εντελώς αυτονόητο κάθε αρχηγός να κριθεί τελικά από το τελικό αποτέλεσμα. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι το δικό μου πολιτικό μέλλον αλλά να κυβερνηθεί ο τόπος . Δεν θα ακούσετε από μένα «Μητσοτάκης ή χάος» ή ότι είμαι αναντικατάστατος. Τα πρόσωπα τα οποία μπορούν να αναλάβουν την πρωθυπουργία είναι οι αρχηγοί των κομμάτων. Μου αρέσουν οι εκλογές και σέβομαι απόλυτα την λαϊκή ετυμηγορία».

Σε ερώτηση τι έχει να πει στους πολίτες ενόψει των εκλογών σημείωσε: «Διαλέξτε πρωθυπουργό και κόμμα που μπορεί να κυβερνήσει με βάση αυτά που θα σας πουν. Αξιολογείστε μας για το αν αυτά που είπαμε το 2023 τα κάναμε. Είναι το διαβατήριο αξιοπιστίας».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γαλλία: Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές η γαλλική νεολαία υψώνει τη φωνή της

Ξεκίνησε με αποκλεισμούς σχολείων σε τοπικό επίπεδο και έφτασε ως μαζικές διαδηλώσεις σε εθνική κλίμακα: η οργή των νέων στη Γαλλία έχει κλιμακωθεί μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες, με τους μαθητές λυκείου να είναι αποφασισμένοι να θέσουν τις ανησυχίες τους στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη χώρα.

«Ακούστε μας και θα σταματήσουμε», δήλωσε η 18χρονη Νεσρίν στους αστυνομικούς που είχαν αναπτυχθεί έξω από το λύκειό της στο Παρίσι

Ετοιμόρροπα κτίρια, υπερφορτωμένα προγράμματα, εκπαιδευτικοί που δεν αντικαθίστανται, πίεση για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση… Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, το κύμα διαμαρτυρίας εξαπλώθηκε από το ένα σχολείο στο άλλο και επεκτάθηκε στο σύνολο των μαθητών και φοιτητών.

Στη Μασσαλία η 14χρονη Παλόμα θεωρεί ότι αποτελεί «έναν τρόπο να διαμαρτυρηθούμε εναντίον όλων όσα συμβαίνουν στα λύκεια και έξω από αυτά διότι διανύουμε προεκλογική περίοδο, άλλωστε». «Όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν», λέει με παράπονο.

Το κίνημα διαμαρτυρίας ξεκίνησε από κάποια σχολεία στην περιφέρεια του Παρισιού, όμως σταδιακά εξαπλώθηκε μετατρέποντας τις τοπικές διεκδικήσεις σε εθνικό κίνημα.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου η Ένωση Μαθητών Λυκείου (USL) κάλεσε σε αποκλεισμούς σε όλη τη Γαλλία, οι οποίοι θα συνέπιπταν με μια ημέρα κινητοποίησης στον δημόσιο τομέα — μια πρωτοβουλία στην οποία προσχώρησαν και φοιτητικές οργανώσεις.

Αστυνομική βία

Λίγες ημέρες αργότερα ξεκίνησε η «δεύτερη πράξη» η οποία σηματοδότησε μια σημαντική κλιμάκωση: επιθέσεις εναντίον διευθυντών σχολείων, εμπρησμοί σχολικών κτιρίων. Οι διαδηλώσεις εντάθηκαν και οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις επιβολής του νόμου πολλαπλασιάστηκαν.

Περισσότερα από 200 εκπαιδευτικά ιδρύματα ήταν πλέον αποκλεισμένα και σε πάνω από 1.000 υπήρχαν προβλήματα στη λειτουργία τους.

Έπειτα από δέκα ημέρες κινητοποιήσεων ο Γάλλος υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ δέχθηκε να συναντηθεί με τις ενώσεις των μαθητών λυκείων και δεσμεύθηκε σε ένα σχέδιο δράσης με στόχο να επιταχυνθεί η αντικατάσταση των εκπαιδευτικών που απουσιάζουν, να εξεταστεί το σχολικό πρόγραμμα και «η σχολική δημοκρατία».

Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε ανακοινώσει τη δημιουργία μιας πλατφόρμας όπου οι μαθητές θα μπορούσαν να εκφράζουν τα αιτήματά τους.

Ο υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης Φιλίπ Μπατίστ συναντήθηκε με ενώσεις φοιτητών.

Καταγγέλλοντας την απουσία «συγκεκριμένων μέτρων», οι οργανώσεις των μαθητών λυκείου και των φοιτητών ζήτησαν να συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις και να συναντηθούν με τον Γάλλο πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί.

Και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φάνηκε να χάνει την υπομονή του. Σύμφωνα με πρόσωπο από το περιβάλλον του, ο Μακρόν κατηγορεί τον υπουργό Παιδείας ότι υποτίμησε το κίνημα διαμαρτυρίας, δεν προέβλεψε την εξάπλωσή του και δεν εμφανίστηκε τις δέκα πρώτες ημέρες.

Η «τρίτη πράξη» την περασμένη Τρίτη αποτέλεσε νέο ορόσημο: με την υποστήριξη των συνδικάτων των εκπαιδευτικών και φοιτητικών οργανώσεων στις διαδηλώσεις πήραν μέρος 266.000 με 450.000 άνθρωποι σε όλη τη χώρα.

Ο επικεφαλής του κόμματος «Ανυπότακτη Γαλλία» και υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές Ζαν- Λικ Μελανσόν χαιρέτισε «την πειθαρχία» μιας «νεότητας που εξεγείρεται για το μέλλον της». Ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών Ολιβέ Φορ έκανε λόγο για «μια γενιά που εξεγείρεται».

Στις διαδηλώσεις τα συνθήματα κατά της αστυνομικής βίας έχουν εξίσου σημαντική θέση με αυτά που συνδέονται με τις διεκδικήσεις των μαθητών.

Το χέρι ενός 15χρονου ακρωτηριάστηκε από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης στην πόλη Λανς. Στην Τουρ ένας 16χρονος έχασε την ακοή του από το ένα αυτί, με την εισαγγελία να κάνει λόγο για τραύματα  «συμβατά» με βολή από εκτοξευτήρα σφαιρών από καουτσούκ.

Ο Λεκορνί αντέδρασε έντονα στις καταγγελίες περί αστυνομικής βίας. Το να γίνεται λόγος για «πολιτικές εντολές για αστυνομική καταστολή» αποτελεί «ψέμα» που «κηλιδώνει την αστυνομία», τόνισε την Τετάρτη, κάνοντας λόγο για «ατυχήματα» που «μπορεί να συμβούν».

«Ιστορική κινητοποίηση»

Αργά χθες, Πέμπτη, το βράδυ, ο Γάλλος πρωθυπουργός δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει, έως τα τέλη Οκτωβρίου, «συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτούμενες απαντήσεις» στις διαμαρτυρίες, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

«Η οργή των νέων δεν προέρχεται από το πουθενά. Κανείς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος μπροστά στις ανησυχίες που εκφράζουν», πρόσθεσε.

Μένει να φανεί αν θα πείσει τις οργανώσεις και τα συνδικάτα που έχουν καλέσει σε νέα ημέρα απεργίας και διαδηλώσεων την Τρίτη 13 Οκτωβρίου.

«Πρόκειται για μια ιστορική κινητοποίηση», δήλωσε η Μανόν  Μορέ του αριστερού φοιτητικού συνδικάτου Unef μιλώντας από την πλατεία της Βαστίλης όπου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν χθες, εκτιμώντας ότι η κυβέρνηση εμφανίζεται «εντελώς ανίκανη να απαντήσει στις διεκδικήσεις των νεών».

«Μέχρι να πέσουν στο τραπέζι τα 10 δισεκατομμύρια, θα συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις», επέμεινε η Σαμπρίν Χαρμπάς, εκπρόσωπος της Φοιτητικής Ένωσης.

Εξάλλου και πολλοί μαθητές λυκείου δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις: «Είναι κάπως σαν παιχνίδι ανάμεσα στην κυβέρνηση και εμάς — να δούμε ποιος θα υποχωρήσει πρώτος», εκτίμησε η 16χρονη Λουσίν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Νέος ορισμός της παχυσαρκίας εντοπίζει πολύ λιγότερα παιδιά ως παχύσαρκα αλλά περισσότερους ενηλίκους

Ένας νέος παγκόσμιος ορισμός της κλινικής παχυσαρκίας για τα παιδιά, τον οποίο έχει διατυπώσει επιτροπή του Lancet, δεν περιορίζεται στον δείκτη μάζας σώματος, αλλά εξετάζει το κατά πόσο το υπερβολικό σωματικό λίπος συνοδεύεται από συμπτώματα προβλημάτων υγείας ή από περιορισμούς στις καθημερινές δραστηριότητες. Έρευνα αξιολογεί αυτό τον νέο ορισμό και εντοπίζει ότι πολύ λιγότερα παιδιά χαρακτηρίζονται ως παχύσαρκα, αν και αντίθετα ο αριθμός των ενηλίκων αυξάνεται.

Η μελέτη, με επικεφαλής το Murdoch Children’s Research Institute (MCRI), περιλαμβάνει στοιχεία από έντεκα μελέτες και βάσεις δεδομένων με 786.557 συμμετέχοντες στην Αυστραλία, τον Καναδά, την Εσθονία, τη Φινλανδία, την Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Πρόκειται για την πρώτη έρευνα που εξετάζει τη συχνότητα εμφάνισης της κλινικής παχυσαρκίας από την πρώιμη παιδική ηλικία έως και την τρίτη ηλικία.

Η διεθνής ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η κλινική παχυσαρκία ήταν λιγότερο συχνή από την παχυσαρκία που ορίζεται με βάση τον δείκτη μάζας σώματος στην παιδική ηλικία και την πρώιμη ενήλικη ζωή. Ωστόσο, η συχνότητά της γινόταν όλο και πιο συχνή όσο αυξανόταν η ηλικία, επηρεάζοντας περισσότερους από τους μισούς ανθρώπους ηλικίας 65 έως 74 ετών.

Συγκεκριμένα, η έρευνα η οποία δημοσιεύθηκε στο «eClinicalMedicine», διαπίστωσε ότι η κλινική παχυσαρκία αφορούσε μόλις το 2,1% έως 4,9% των παιδιών και των εφήβων, έναντι 7% έως 10,8% που χαρακτηρίζονταν παχύσαρκοι με βάση τα κριτήρια του δείκτη μάζας σώματος. Αντίθετα, η συχνότητα της κλινικής παχυσαρκίας αυξανόταν σε όλη την ενήλικη ζωή, ξεπερνώντας την παχυσαρκία που ορίζεται με βάση τον δείκτη μάζας σώματος από την ηλικία των 55-64 ετών και μετά. Το υψηλότερο ποσοστό (52%) καταγράφηκε στους ανθρώπους ηλικίας 65-74 ετών.

Η κλινική παχυσαρκία ήταν επίσης συχνότερη στους άνδρες κατά την πρώιμη και μέση ενήλικη ζωή, ενώ στις γυναίκες καταγράφηκαν υψηλότερα ποσοστά σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η δρ Ντανιέλ Λόνγκμορ από την ερευνητική ομάδα Inflammatory Origins του MCRI  σημειώνει ότι τα ευρήματα δείχνουν πως, παρότι ο δείκτης μάζας σώματος είναι χρήσιμος για την καταγραφή της παχυσαρκίας σε επίπεδο πληθυσμού και χωρών, δεν αποτυπώνει ολόκληρη την εικόνα της υγείας ενός ανθρώπου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Τα μεταχειρισμένα ηλεκτρικά οχήματα αυξάνουν συνεχώς το μερίδιο αγοράς τους στις μεγάλες αγορές της Ευρώπης

Τα μεταχειρισμένα ηλεκτρικά οχήματα αυξάνουν συνεχώς το μερίδιο αγοράς τους στις μεγάλες αγορές της Ευρώπης και καταφέρνουν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι στην αγορά των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων.

Έχουν μεγάλη ζήτηση στις αγορές της Ισπανίας, της Αυστρίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ελβετίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ η πορεία τους τα επόμενα χρόνια αναμένεται να είναι ανοδική. Ειδικά τώρα που οι τιμές της βενζίνης έχουν ανέβει στα ύψη και η μετακίνηση με την ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί την πιο συμφέρουσα λύση, οι πωλήσεις των ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Τα στοιχεία που δημοσίευσε η JD Power δείχνουν ότι στην ισπανική αγορά τον περασμένο Αύγουστο για τα ηλεκτρικά μοντέλα ηλικίας δύο έως τεσσάρων ετών χρειάστηκαν κατά μέσο όρο 66,1 ημέρες για να πουληθούν, όταν πέρσι στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ο μέσος όρος των πωλήσεων ήταν 28,9 ημέρες μεγαλύτερος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο το αντίστοιχο διάστημα για την πώληση των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων ήταν 27,9 ημέρες και 43,7 ημέρες στη Γερμανία.

Το πρόβλημα σε αυτή την κατηγορία των αυτοκινήτων παραμένει η υπολειμματική αξία. Στη Γερμανία, ένα BEV τριών ετών με 60.000 χιλιόμετρα διατηρεί το 38,3% της τιμής του, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτή βρίσκεται στο 34,2%. Σε αντίθεση με τον αυξανόμενο κύκλο εργασιών στην αγορά μεταχειρισμένων BEV, οι προοπτικές για τα μεταχειρισμένα οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης είναι λιγότερο αισιόδοξες. Στις αγορές που παρακολουθεί η JD Power, ο χρόνος που απαιτείται για την πώληση ενός ντιζελοκίνητου αυτοκινήτου αυξήθηκε κυρίως τον Αύγουστο.

Ένα βασικό στοιχείο αυτής της κατάστασης είναι οι σταθερά υψηλές τιμές των καυσίμων οι οποίες ωθούν τους καταναλωτές προς την ηλεκτροκίνηση. Από την άλλη υπάρχουν στις ευρωπαϊκές αγορές αξιόλογα μεταχειρισμένα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που προσφέρουν μεγάλη αυτονομία, πλούσιο εξοπλισμό και υψηλή τεχνολογία.

Φυσικά οι όγκοι των μεταχειρισμένων ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ισπανία εξακολουθούν να είναι μικροί, καθώς υπήρξαν περίπου 23.400 ταξινομήσεις τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026. Συμπεριλαμβανομένων και των PHEV, το μερίδιο της αγοράς μεταχειρισμένων ηλεκτρικών οχημάτων φθάνει στο 4,8%. Αντίστοιχα είναι και τα αποτελέσματα σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Αναλύοντας την αγορά, τα νεανικά μεταχειρισμένα BEV πωλούνται σχετικά γρήγορα. Το σίγουρο είναι ότι όσο περνούν τα χρόνια και λήγουν τα συμβόλαια από τις εταιρείες μίσθωσης στις ευρωπαϊκές αγορές τόσο θα υπάρχουν ευκαιρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων που μπορεί κάποιος να αποκτήσει σε ιδιαίτερα προσιτές τιμές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

Επιστήμη: Από τον πάγο της Ανταρκτικής στα βάθη της Μεσογείου. Η αναζήτηση των νετρίνων με ελληνική συμμετοχή που απέσπασε Νόμπελ Φυσικής

Από τον πάγο της Ανταρκτικής μέχρι τον βυθό της Μεσογείου, η αναζήτηση των νετρίνων αστροφυσικής προέλευσης εξελίσσεται σε μια παγκόσμια προσπάθεια. Το φετινό Νόμπελ Φυσικής επιβραβεύει τον Φράνσις Χάλτσεν για την καθοριστική συμβολή του στο τηλεσκόπιο αναζητήσης κοσμικών νετρίνων IceCube στον πάγο της Ανταρκτικής.

Όμως, το IceCube δεν είναι το μοναδικό «μάτι» που μελετά το Σύμπαν μέσα από τα νετρίνα. Ένα αντίστοιχο τηλεσκόπιο αναπτύσσεται στα βαθιά νερά της Μεσογείου: πρόκειται για το πείραμα KM3NeT, στο οποίο συμμετέχει το Εθνικό Κέντρο Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) «Δημόκριτος».

Τον Φεβρουάριο του 2025 το πείραμα KM3NeT έγινε εξώφυλλο στο περιοδικό «Nature», καθώς εντόπισε το υψηλότερης ενέργειας κοσμικό νετρίνο (KM3-230213A) που έχει εντοπιστεί ποτέ: 30 φορές υψηλότερης από οποιοδήποτε άλλο νετρίνο έχει παρατηρηθεί. Παρείχε επίσης την πρώτη απόδειξη ότι νετρίνα τόσο υψηλών ενεργειών παράγονται στο Σύμπαν δίνοντάς μας πληροφορίες για τα βίαια γεγονότα που συμβαίνουν έξω από τον Γαλαξία μας.

«Η αστρονομία νετρίνων μόλις τώρα ξεκινάει», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αικατερίνη Τζαμαριουδάκη, διευθύντρια ερευνών του Ινστιτούτου Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», η οποία συμμετέχει στο πείραμα KM3NeT.

«Καθώς μέχρι πρόσφατα η γνώση μας για το Σύμπαν προερχόταν κυρίως από δύο είδη “αγγελιοφόρων”, τα φωτόνια και τα φορτισμένα σωματίδια (κοσμικές ακτίνες), η μελέτη των νετρίνων, τα οποία δεν εκτρέπονται από τα διαστρικά μαγνητικά πεδία και δεν απορροφώνται, ανοίγει μια νέα δυνατότητα για την απάντηση θεμελιωδών ερωτημάτων σχετικά με την προέλευση και τη φύση των κοσμικών ακτίνων», περιγράφει η ίδια. Όπως προσθέτει, «ο συνδυασμός πληροφοριών που προέρχονται από διαφορετικούς αγγελιοφόρους είναι ένα νέο, ισχυρό εργαλείο για την κατανόηση των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στα αστροφυσικά φαινόμενα του Σύμπαντος».

15.CreditKM3NeT

Νετρίνα, οι αόρατοι αγγελιοφόροι

Μπορεί όταν σκεφτόμαστε το Σύμπαν να έρχονται στο μυαλό μας εικόνες από αστέρια, γαλαξίες και αχανείς περιοχές σκοταδιού, ωστόσο τα νετρίνα είναι αόρατοι αγγελιοφόροι που κρύβονται μέσα σε αυτήν την κοσμική απεραντοσύνη. Πρόκειται για μικροσκοπικά υποατομικά σωματίδια, με εξαιρετικά μικρή μάζα και χωρίς ηλεκτρικό φορτίο που μπορούν να ταξιδέψουν ανεμπόδιστα από τα πιο απομακρυσμένα σημεία του Σύμπαντος. Παρόλο που είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σε αφθονία σωματίδιο στο Σύμπαν μετά τα φωτόνια (το φως), τα σωματίδια αυτά αλληλεπιδρούν ελάχιστα με την ύλη με αποτέλεσμα κάθε δευτερόλεπτο δισεκατομμύρια από αυτά να περνούν από μέσα μας χωρίς να αφήνουν ίχνη.

Τα νετρίνα παράγονται σε ένα τεράστιο εύρος ενεργειών και σε πολλές διαφορετικές διεργασίες, από μεγάλη ποσότητα νετρίνων χαμηλής ενέργειας που παράγονται σε διεργασίες πυρηνικής σύντηξης στον Ήλιο μας, ως και μικρή ποσότητα νετρίνων υψηλής ενέργειας που προέρχονται από συγκρούσεις σωματιδίων σε κατακλυσμικά κοσμικά γεγονότα, όπως η έκρηξη άστρων ή η δραστηριότητα μαύρης τρύπας. Η διαδρομή τους παραμένει αδιατάρακτη και αυτό τους επιτρέπει να ενεργούν ως κοσμικοί αγγελιοφόροι, μεταφέροντας πληροφορίες απευθείας από την αστροφυσική τους πηγή στους ανιχνευτές στη Γη.

Από την Ανταρκτική στη Μεσόγειο

Η ανίχνευση κοσμικών νετρίνων, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον εντοπισμό και την ερμηνεία βίαιων αστροφυσικών φαινομένων στο Σύμπαν, απαιτεί πολύ μεγάλα παρατηρητήρια που βρίσκονται βαθιά κάτω από το νερό ή στον πάγο και τα οποία αναζητούν αμυδρές λάμψεις φωτός ως μάρτυρες της παρουσίας τους.

Ο βραβευμένος με Νόμπελ, Φράνσις Χάλτσεν, πρότεινε τη χρήση του πάγου ως μέσο ανίχνευσης για αστροφυσικά νετρίνα υψηλής ενέργειας και η συνεισφορά του υπήρξε καθοριστική για την κατασκευή ενός τέτοιου ανιχνευτή, του τηλεσκοπίου νετρίνων IceCube στην Ανταρκτική.

Η ανίχνευση 28 νετρίνων υψηλής ενέργειας προερχόμενων από το εξωτερικό του Ηλιακού Συστήματος το 2013 αποτελεί την πρώτη τεκμηριωμένη απόδειξη νετρίνων αστροφυσικής προέλευσης. Έκτοτε, το IceCube έχει αναφέρει την πρώτη ισχυρή ένδειξη εκπομπής νετρίνων από δύο γαλαξίες, καθώς και από τον δικό μας Γαλαξία.

Η αντίστοιχη υποδομή ανίχνευσης κοσμικών νετρίνων σε ευρωπαϊκό έδαφος, αυτή τη φορά στα βάθη της θάλασσας, είναι το τηλεσκόπιο νετρίνων KM3NeT. Η κατασκευή του είναι ακόμα σε εξέλιξη (αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2030) και περιλαμβάνει δύο ανιχνευτές, τον ARCA, που έχει τοποθετηθεί στα βαθιά νερά της Σικελίας, και τον ORCA κοντά στην ακτή της Τουλόν στη Γαλλία. Ο ARCA, που στοχεύει στην ανίχνευση νετρίνων υψηλών ενεργειών από γαλαξιακές και εξωγαλαξιακές πηγές και έκανε την ανακάλυψη του υψηλότερης ενέργειας κοσμικού νετρίνου, θα καταλαμβάνει στην τελική του διάταξη όγκο ενός κυβικού χιλιομέτρου. Ενδεικτικό των δυνατοτήτων του είναι το γεγονός ότι η ανακάλυψη του νετρίνου έγινε με μόλις το ένα δέκατο της τελικής του διάταξης!

Η κ. Τζαμαριουδάκη εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «εξαιτίας της εξαιρετικής του ακρίβειας στον προσδιορισμό της κατεύθυνσης των νετρίνων, το τηλεσκόπιο νετρίνων KM3NeT/ARCA θα συνεισφέρει ουσιαστικά όχι μόνο στην ανίχνευση νετρίνων υψηλής ενέργειας, αλλά επίσης θα ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα εντοπισμού των αστροφυσικών πηγών από τις οποίες προέρχονται και συνεπώς την κατανόηση των βίαιων φαινομένων στο Σύμπαν».

Το συγκεκριμένο πείραμα αποτελεί συνέχεια τριών πιλοτικών πειραμάτων για την ανίχνευση νετρίνων που ολοκληρώθηκαν, ένα εκ των οποίων ήταν το πείραμα Nestor που διεξήχθη στην Πύλο, ενώ τα άλλα δύο έγιναν στη νότια Γαλλία και τη Σικελία.

Η διεθνής επιστημονική κοινοπραξία KM3NeT συγκεντρώνει περισσότερους από 360 επιστήμονες 68 ιδρυμάτων (μεταξύ αυτών και του Δημόκριτου) από 22 χώρες σε όλο τον κόσμο. Το Εθνικό Ινστιτούτο Πυρηνικής Φυσικής INFN στην Ιταλία, εταίρος του προγράμματος που έχει αναλάβει να συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα από τον ARCA, εξέδωσε ανακοίνωση για την απονομή του Νόμπελ Φυσικής στον Φράνσις Χάλτσεν σημειώνοντας ότι το φετινό βραβείο Νόμπελ «αποτελεί σημαντική αναγνώριση για ολόκληρη την κοινότητα της φυσικής νετρίνων και της φυσικής αστροσωματιδίων».

Σημειώνεται ότι η ομάδα του Ινστιτούτου Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» που συμμετέχει στην έρευνα αποτελείται από τον διευθυντή του Ινστιτούτου, Χρήστο Μάρκου, την Αικατερίνη Τζαμαριουδάκη, την ερευνήτρια, Ευαγγελία Δρακοπούλου, τεχνικό προσωπικό και φοιτητές και διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην κατασκευή, τη λειτουργία, την ανάλυση δεδομένων και το management του πειράματος KM3NeT.

*Επισυνάπτονται δύο φωτογραφίες που απεικονίζουν ένα οπτικό στοιχείο του KM3NeT.  Credit: KM3NeT

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαρία Κουζινοπούλου

Επιστήμη – Υγεία και Βιολογία: Τα μυστικά μακροζωίας της γιγάντιας χελώνας Τζόναθαν που μετρά 192 χρόνια ζωής

Ο Τζόναθαν δεν είναι απλά μια γιγάντια χελώνα, αλλά το γηραιότερο χερσαίο ζώο μετρώντας 192 χρόνια ζωής. Μια διεθνής ερευνητική ομάδα μελέτησε το γονιδίωμά του για να εντοπίσει τα μυστικά της μακροζωίας του.

Ο Τζόναθαν γεννήθηκε γύρω στο 1832 στις Σεϋχέλλες και μεταφέρθηκε το 1882 στην Αγία Ελένη, ένα τροπικό νησί στον νότιο Ατλαντικό που αποτελεί βρετανικό υπερπόντιο έδαφος, ως δώρο προς τον κυβερνήτη. Ζυγίζει περίπου 200 κιλά και ζει μαζί με άλλες γιγάντιες χελώνες στον χώρο της επίσημης κατοικίας του κυβερνήτη στο νησί. Παρόλο που είναι τυφλή λόγω καταρράκτη, η χελώνα διατηρεί εξαιρετική ακοή.

Οι ερευνητές έλαβαν ένα μικρό δείγμα ιστού από το εσωτερικό του μάγουλου του Τζόναθαν. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Science Advances». Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι για τη μακροζωία του δεν έπαιξαν ρόλο μόνο τα καλά γονίδια, αλλά και η απουσία γενετικής φθοράς. Εντόπισαν 287 μοναδικές γονιδιακές παραλλαγές, οι οποίες περιορίζουν τις συνήθειες επιπτώσεις της γήρανσης. Αυτές οι παραλλαγές ελέγχουν βασικές σωματικές διεργασίες, όπως την επιδιόρθωση βλαβών στο DNA, τη μείωση της φλεγμονής, τη ρύθμιση της ινσουλίνης και την καταστολή του καρκίνου.

Επίσης, διαπίστωσαν ότι το «μυστικό» του φαίνεται να συνδέεται και με την εντροπία, δηλαδή την τάση των βιολογικών συστημάτων να γίνονται ολοένα πιο ασταθή και αποδιοργανωμένα με την πάροδο του χρόνου. Ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της γήρανσης είναι η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, που προκύπτει από την αυξανόμενη εντροπία. Παρά την εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία του, ο Τζόναθαν φαίνεται ότι έχει αποφύγει σε μεγάλο βαθμό τις επιπτώσεις αυτής της αποδιοργάνωσης.

Για να επιβεβαιωθούν, ωστόσο, όλα τα παραπάνω, θα χρειαστούν επιπλέον μελέτες με δείγματα αίματος από τον Τζόναθαν, τα οποία παρέχουν πιο πλήρη και «καθαρή» αλληλουχία DNA. Οι ερευνητές σχεδιάζουν επίσης να επεκτείνουν την έρευνά τους και σε άλλα είδη με εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής, καθώς και σε άλλες βιολογικές διεργασίες που συνδέονται με τη γήρανση.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adw8887

*Επισυνάπτεται φωτογραφία του Τζόναθαν. Credit: COURTESY ST. HELENA GOVERNMENT COMMUNICATION HUB

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου