Η έννοια της έξυπνης πόλης έχει περάσει πλέον από τη θεωρία στην πράξη. Οι δήμοι σε όλη την Ευρώπη επενδύουν ολοένα και περισσότερο σε ψηφιακές υποδομές, αισθητήρες, πλατφόρμες διαχείρισης δεδομένων και νέες τεχνολογίες, με στόχο να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά, να αξιοποιούν καλύτερα τους διαθέσιμους πόρους και να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες.

Και στην Ελλάδα η εικόνα αλλάζει σταδιακά καθώς τα τελευταία χρόνια, μέσα από εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα, δεκάδες δήμοι υλοποιούν έργα που αφορούν τον έξυπνο φωτισμό, τη διαχείριση απορριμμάτων, τη στάθμευση, την πολιτική προστασία, την εξοικονόμηση ενέργειας και τις ψηφιακές υπηρεσίες προς τους δημότες. Ωστόσο, όσο αυξάνονται οι επενδύσεις, τόσο πιο έντονα αναδεικνύεται ένα βασικό ερώτημα: αρκεί η εγκατάσταση νέων τεχνολογικών συστημάτων για να χαρακτηριστεί ένας δήμος «έξυπνος» ή απαιτείται ένας συνολικός μετασχηματισμός του τρόπου λειτουργίας του;

Η εμπειρία δείχνει ότι η επιτυχία ενός έργου Smart City δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία. Εξαρτάται από τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη συνεργασία των υπηρεσιών, την αξιοποίηση των δεδομένων, τη σωστή επιλογή των προτεραιοτήτων, αλλά και από τη δυνατότητα του δήμου να λειτουργήσει και να εξελίξει τις ψηφιακές υποδομές του τα επόμενα χρόνια.

Με αφορμή τη νέα αυτή πραγματικότητα, η DOTSOFT, ελληνική εταιρεία με πολυετή εμπειρία στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναφέρεται σε βασικά ερωτήματα που απασχολούν σήμερα τους δήμους.

1. Τι σημαίνει στην πράξη μια «έξυπνη πόλη»

Ο όρος «έξυπνη πόλη» χρησιμοποιείται σήμερα ευρέως, συχνά όμως ταυτίζεται λανθασμένα με την προμήθεια μεμονωμένων ψηφιακών εφαρμογών ή την εγκατάσταση αισθητήρων. Στην πραγματικότητα, μια έξυπνη πόλη δεν είναι το άθροισμα ανεξάρτητων τεχνολογικών έργων· είναι ένας διαφορετικός τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας του δήμου, όπου η τεχνολογία αποτελεί μέσο και όχι αυτοσκοπό.

Η τεχνολογία αποκτά αξία όταν συνδέει υπηρεσίες που μέχρι σήμερα λειτουργούν αποσπασματικά, όταν παράγει αξιόπιστα δεδομένα και όταν αυτά τα δεδομένα μετατρέπονται σε καλύτερες αποφάσεις. Ένας πραγματικά έξυπνος δήμος γνωρίζει σε πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει στις υποδομές του, εντοπίζει προβλήματα πριν αυτά εκδηλωθούν και κατανέμει με μεγαλύτερη ακρίβεια τους περιορισμένους πόρους του.

Για παράδειγμα, τα δεδομένα από τον δημοτικό φωτισμό, τη στάθμευση, την κυκλοφορία, την καθαριότητα ή τους περιβαλλοντικούς αισθητήρες δεν έχουν νόημα ως ξεχωριστά, κλειστά συστήματα. Η ουσιαστική αξία προκύπτει όταν ενσωματώνονται σε μια ενιαία πλατφόρμα, η οποία δίνει στη διοίκηση συνολική εικόνα της λειτουργίας της πόλης και τη δυνατότητα να παρεμβαίνει έγκαιρα και τεκμηριωμένα.

Το κρισιμότερο, ωστόσο, είναι το τελικό αποτέλεσμα: μια έξυπνη πόλη κρίνεται από τον πολίτη και όχι από τον αριθμό των συστημάτων που έχει εγκαταστήσει. Μικρότεροι χρόνοι εξυπηρέτησης, ποιοτικότερες υπηρεσίες, ασφαλέστεροι δημόσιοι χώροι, λιγότερη σπατάλη πόρων και μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία του δήμου, αυτά είναι τα μεγέθη που δείχνουν αν η ψηφιακή στρατηγική μιας πόλης πέτυχε ή έμεινε στα χαρτιά.

2. Από πού πρέπει να ξεκινήσει ένας δήμος

Η εμπειρία δείχνει ότι το συχνότερο λάθος είναι να ξεκινά ένας δήμος από την τεχνολογία αντί από τις πραγματικές του ανάγκες. Το ερώτημα δεν είναι «ποιο σύστημα θα προμηθευτούμε», αλλά «ποιο πρόβλημα θέλουμε να λύσουμε». Πριν επιλεγεί οποιοδήποτε πληροφοριακό σύστημα ή εφαρμογή, απαιτείται να απαντηθούν ορισμένα βασικά ερωτήματα:

• Ποια είναι τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο δήμος;
• Ποιες υπηρεσίες παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες δυσλειτουργίες;
• Πού εντοπίζεται η μεγαλύτερη σπατάλη χρόνου, προσωπικού ή πόρων;
• Ποιες λειτουργίες επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών;

Αφού αποτυπωθεί με ειλικρίνεια η υφιστάμενη κατάσταση, ακολουθεί ο στρατηγικός σχεδιασμός. Ένας σύγχρονος οδικός χάρτης Smart City δεν είναι κατάλογος έργων· είναι εργαλείο διοίκησης. Οφείλει να περιλαμβάνει σαφείς προτεραιότητες, ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, μετρήσιμους δείκτες απόδοσης (KPIs), μεθοδολογία αξιολόγησης των αποτελεσμάτων, αλλά και πρόβλεψη για τη μελλοντική επέκταση των υποδομών.

Εξίσου κρίσιμο είναι τα έργα που υλοποιούνται σήμερα να μπορούν να συνομιλούν με όσα θα προστεθούν τα επόμενα χρόνια. Η διαλειτουργικότητα — σε επίπεδο δεδομένων, προτύπων και συστημάτων — δεν αποτελεί τεχνική λεπτομέρεια, αλλά βασική προϋπόθεση κάθε επένδυσης που θέλει να έχει διάρκεια πέρα από τη χρηματοδότηση που τη γέννησε.

3. Μπορεί ένας δήμος να προχωρήσει σταδιακά ή απαιτείται εξαρχής ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός;

Στην πράξη, ελάχιστοι δήμοι μπορούν να υλοποιήσουν ταυτόχρονα το σύνολο των εφαρμογών μιας έξυπνης πόλης. Η σταδιακή ανάπτυξη είναι η συνηθέστερη και, τις περισσότερες φορές, η πιο ρεαλιστική επιλογή, τόσο για λόγους προϋπολογισμού όσο και για λόγους ωριμότητας των υπηρεσιών. Σταδιακά όμως δεν σημαίνει αποσπασματικά. Κάθε νέο έργο πρέπει να εντάσσεται σε μια ενιαία ψηφιακή αρχιτεκτονική, με κοινά πρότυπα και κοινή λογική διαχείρισης δεδομένων. Διαφορετικά, ο δήμος καταλήγει με πολλά αυτόνομα συστήματα που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους, με αποτέλεσμα αυξημένο κόστος, δυσκολίες στη συντήρηση, εξάρτηση από επιμέρους προμηθευτές και ελάχιστη αξιοποίηση των δεδομένων που ήδη παράγονται.

Οι περισσότεροι δήμοι ξεκινούν, εύλογα, από έργα με άμεσο οικονομικό και λειτουργικό αποτύπωμα: έξυπνος φωτισμός, ενεργειακή διαχείριση, ελεγχόμενη στάθμευση, διαχείριση απορριμμάτων. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αποδίδουν γρήγορα και χρηματοδοτούν, εν μέρει, τα επόμενα βήματα. Ακολουθούν οι πιο σύνθετες εφαρμογές: κέντρα επιχειρήσεων πόλης (City Operations Centers), συστήματα γεωγραφικών πληροφοριών (GIS), ψηφιακές πλατφόρμες εξυπηρέτησης πολιτών, εφαρμογές πολιτικής προστασίας.

Η ύπαρξη ενός συνολικού σχεδίου από την αρχή είναι εκείνη που επιτρέπει σε κάθε επιμέρους έργο να λειτουργεί ως τμήμα μιας ενιαίας στρατηγικής και να παράγει αξία για ολόκληρο τον δήμο — όχι μόνο για τη μεμονωμένη υπηρεσία που το υλοποίησε.

4. Οι δημοτικές υπηρεσίες επηρεάζονται περισσότερο από τις τεχνολογίες Smart City

Στην πραγματικότητα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αφορά μία ή δύο υπηρεσίες, αλλά σχεδόν το σύνολο της λειτουργίας ενός σύγχρονου δήμου. Υπάρχουν ωστόσο τομείς όπου τα οφέλη γίνονται ορατά πολύ γρήγορα  και μετρήσιμα τόσο για τη δημοτική αρχή όσο και για τους πολίτες.

Ο πρώτος είναι ο δημοτικός φωτισμός. Μέσω συστημάτων τηλεδιαχείρισης, ο δήμος γνωρίζει σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση κάθε φωτιστικού σώματος, εντοπίζει άμεσα τις βλάβες χωρίς να περιμένει την καταγγελία του πολίτη, προσαρμόζει την ένταση ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες και μειώνει αισθητά την ενεργειακή κατανάλωση και το κόστος συντήρησης.

Αντίστοιχα, στη διαχείριση απορριμμάτων, οι αισθητήρες πληρότητας στους κάδους σε συνδυασμό με συστήματα ανάλυσης δεδομένων επιτρέπουν τη βελτιστοποίηση των δρομολογίων των απορριμματοφόρων, περιορίζοντας τα λειτουργικά έξοδα, την κατανάλωση καυσίμων και τις άσκοπες μετακινήσεις μέσα στον αστικό ιστό.

Ιδιαίτερα κρίσιμες είναι οι εφαρμογές στην ύδρευση. Η συνεχής παρακολούθηση του δικτύου επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό διαρροών, περιορίζει τις απώλειες νερού — που σε πολλά ελληνικά δίκτυα παραμένουν εξαιρετικά υψηλές — και μειώνει το κόστος λειτουργίας.

Στον τομέα της κινητικότητας, τα συστήματα ελεγχόμενης στάθμευσης, διαχείρισης κυκλοφορίας και ενημέρωσης των οδηγών συμβάλλουν στη μείωση της συμφόρησης και στην καλύτερη οργάνωση του δημόσιου χώρου. Σημαντικές δυνατότητες ανοίγονται και στην πολιτική προστασία. Η αξιοποίηση αισθητήρων, μετεωρολογικών δεδομένων, γεωχωρικών πληροφοριών, καμερών και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης επιτρέπει καλύτερη προετοιμασία απέναντι σε φυσικές καταστροφές και προσφέρει στους επιχειρησιακά υπεύθυνους ενιαία εικόνα σε πραγματικό χρόνο.

Τέλος, εξίσου ουσιαστικές αλλαγές συντελούνται στις ίδιες τις διοικητικές υπηρεσίες. Οι ψηφιακές αιτήσεις, τα ηλεκτρονικά ραντεβού, η αυτοματοποίηση διαδικασιών και η ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων περιορίζουν τη γραφειοκρατία και επιταχύνουν αισθητά την εξυπηρέτηση του πολίτη.

5. Πόσο σημαντικά είναι τα δεδομένα

Τα δεδομένα αποτελούν το «καύσιμο» κάθε έξυπνης πόλης. Χωρίς αξιόπιστα δεδομένα, ακόμη και η πιο σύγχρονη τεχνολογική υποδομή παραμένει μια δαπανηρή εγκατάσταση χωρίς ουσιαστική απόδοση.Ένας δήμος συλλέγει σήμερα καθημερινά τεράστιο όγκο πληροφοριών από διαφορετικές πηγές: αισθητήρες, κάμερες, πληροφοριακά συστήματα, εφαρμογές πολιτών, γεωχωρικά δεδομένα, ενεργειακά δίκτυα, στόλους οχημάτων και διοικητικές διαδικασίες. Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι η ποσότητα των δεδομένων αλλά η δυνατότητα ενοποίησης, ερμηνείας και αξιοποίησής τους.

Μέσα από σύγχρονες πλατφόρμες διαχείρισης, οι πληροφορίες αυτές μετατρέπονται σε δείκτες απόδοσης, προβλέψεις και εργαλεία λήψης αποφάσεων. Έτσι, η δημοτική αρχή μπορεί να εντοπίζει τάσεις, να αξιολογεί με αντικειμενικά κριτήρια την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών της και να κατανέμει τους πόρους με μεγαλύτερη ακρίβεια, τεκμηριωμένα και όχι εμπειρικά.

Παράλληλα, η αξιοποίηση των δεδομένων οφείλει να συνοδεύεται από ισχυρές πολιτικές κυβερνοασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και πλήρους συμμόρφωσης με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν είναι δευτερεύον ζήτημα· αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία κάθε ψηφιακής υπηρεσίας και χάνεται πολύ ευκολότερα απ’ ό,τι κερδίζεται.

Η επόμενη πρόκληση είναι η μετάβαση από την απλή καταγραφή στην προγνωστική ανάλυση. Με τη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης, οι δήμοι θα μπορούν ολοένα και περισσότερο να προβλέπουν βλάβες, αυξημένες ανάγκες εξυπηρέτησης ή πιθανούς κινδύνους, παρεμβαίνοντας προληπτικά αντί να διαχειρίζονται τις συνέπειες εκ των υστέρων.

6. Η σχέση τεχνολογίας και ανθρώπινου δυναμικού;

Συχνά δίνεται μεγάλη έμφαση στην προμήθεια νέων τεχνολογικών συστημάτων, όμως η εμπειρία δείχνει ότι η επιτυχία ενός έργου Smart City εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους ανθρώπους που θα το λειτουργήσουν.

Η τεχνολογία από μόνη της δεν αλλάζει έναν οργανισμό. Απαιτείται εκπαίδευση των στελεχών, αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων και, κυρίως, αλλαγή της οργανωτικής κουλτούρας. Οι υπηρεσίες πρέπει να μάθουν να συνεργάζονται, να ανταλλάσσουν δεδομένα και να αξιοποιούν τις νέες δυνατότητες στην καθημερινή τους λειτουργία.

Εξίσου σημαντική είναι η ύπαρξη ομάδων που μπορούν να παρακολουθούν την απόδοση των συστημάτων, να αξιολογούν τα αποτελέσματα και να προσαρμόζουν τη λειτουργία τους στις νέες ανάγκες. Ένα έργο Smart City δεν ολοκληρώνεται με την εγκατάστασή του· στην ουσία τότε ξεκινά η φάση της συνεχούς βελτίωσης.

Παράλληλα, οι δήμοι χρειάζονται συνεργάτες που δεν περιορίζονται στην προμήθεια τεχνολογικού εξοπλισμού, αλλά μπορούν να προσφέρουν συμβουλευτική υποστήριξη, τεχνική βοήθεια, εκπαίδευση και συνεχή αναβάθμιση των λύσεων. Η βιωσιμότητα ενός έργου εξαρτάται από τη δυνατότητα εξέλιξής του στον χρόνο.

Τελικά, οι έξυπνες πόλεις δεν δημιουργούνται μόνο με λογισμικό, αισθητήρες και δίκτυα. Δημιουργούνται από ανθρώπους που αξιοποιούν την τεχνολογία για να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις, να συνεργάζονται αποτελεσματικότερα και να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες.

8. Ο επόμενος μεγάλος σταθμός για τις έξυπνες πόλεις

Η επόμενη γενιά των Smart Cities δεν θα βασίζεται απλώς στη συλλογή δεδομένων, αλλά στην ικανότητα να τα αναλύει και να τα αξιοποιεί σε πραγματικό χρόνο.

Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, υποστηρίζοντας τη λήψη αποφάσεων, προβλέποντας ανάγκες συντήρησης υποδομών, βελτιστοποιώντας τη διαχείριση της κυκλοφορίας, της ενέργειας και των δημοτικών στόλων, αλλά και ενισχύοντας την πολιτική προστασία μέσω μοντέλων πρόβλεψης κινδύνων. Παράλληλα, το Internet of Things (IoT) θα συνεχίσει να επεκτείνεται, με ολοένα και περισσότερες υποδομές να διασυνδέονται μεταξύ τους. Δίκτυα αισθητήρων θα παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την ποιότητα του αέρα, την κατανάλωση νερού και ενέργειας, την κατάσταση των οδικών υποδομών ή ακόμη και τη χρήση των δημόσιων χώρων.

Ένας ακόμη σημαντικός τομέας είναι οι ψηφιακοί δίδυμοι (Digital Twins). Πρόκειται για ψηφιακά μοντέλα μιας πόλης ή συγκεκριμένων υποδομών, τα οποία επιτρέπουν στους δήμους να προσομοιώνουν σενάρια, να αξιολογούν τις επιπτώσεις διαφορετικών παρεμβάσεων και να σχεδιάζουν έργα με μεγαλύτερη ακρίβεια πριν αυτά υλοποιηθούν. Παράλληλα, τα σύγχρονα Κέντρα Επιχειρήσεων (City Operations Centers) θα εξελιχθούν σε κεντρικούς κόμβους διαχείρισης της πόλης, συγκεντρώνοντας πληροφορίες από πολλαπλά συστήματα και παρέχοντας μια ενιαία επιχειρησιακή εικόνα στη δημοτική διοίκηση.

Η τεχνολογία εξελίσσεται με ταχύτητα, όμως το ζητούμενο παραμένει σταθερό: να αξιοποιείται με τρόπο που να δημιουργεί πραγματική αξία για τον πολίτη και να ενισχύει τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των πόλεων.

9. Η σημαντικότερη συμβουλή σε έναν δήμαρχο που ξεκινά τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δήμου του

Η σημαντικότερη συμβουλή όπως αναφέρει στο ΑΠΕ/ΜΠΕ ο Αναστάσιος Μάνος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της DOTSOFT είναι να αντιμετωπίσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως μια διαρκή στρατηγική επιλογή και όχι ως μια σειρά μεμονωμένων έργων τεχνολογίας.

Η επιτυχία δεν θα κριθεί από το πόσους αισθητήρες θα εγκαταστήσει ή πόσες εφαρμογές θα αποκτήσει ένας δήμος, αλλά από το κατά πόσο αυτές οι επενδύσεις θα βελτιώσουν μετρήσιμα την καθημερινότητα των πολιτών και θα κάνουν τον ίδιο τον οργανισμό πιο αποτελεσματικό.

Είναι σημαντικό να επενδύσει σε λύσεις που μπορούν να εξελιχθούν στον χρόνο, να διασυνδεθούν μεταξύ τους και να αξιοποιήσουν τα δεδομένα με τρόπο ασφαλή και παραγωγικό. Παράλληλα, απαιτείται διαρκής εκπαίδευση του προσωπικού, συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών και συνεχής αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Οι πόλεις του μέλλοντος δεν θα διαφέρουν μόνο επειδή διαθέτουν περισσότερη τεχνολογία. Θα διαφέρουν επειδή θα λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις, θα χρησιμοποιούν αποτελεσματικότερα τους διαθέσιμους πόρους και θα τοποθετούν τον πολίτη στο επίκεντρο κάθε ψηφιακής υπηρεσίας.

 Οι έξυπνες πόλεις δεν αποτελούν πλέον μια θεωρητική συζήτηση ή έναν μακρινό στόχο. Η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει και αφορά κάθε δήμο που επιδιώκει να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης, της κλιματικής ανθεκτικότητας και της βελτίωσης των υπηρεσιών προς τους πολίτες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με την ανακοίνωση των βάσεων αρχίζουν για τους φοιτητές και τους γονείς τους οι προσπάθειες για την εύρεση κατοικίας στην πόλη όπου βρίσκεται η σχολή όπου έχουν εισαχθεί. Οι ανταποκριτές του ΑΠΕ-ΜΠΕ σε Πάτρα, Ιωάννινα και Λάρισα, τρεις από τις μεγαλύτερες φοιτητουπόλεις της χώρας, μίλησαν με ανθρώπους της αγοράς ακινήτων, οι οποίοι διαβεβαιώνουν ότι υπάρχει προσφορά και είναι αρκετές οι επιλογές για τους ενδιαφερόμενους. Αναφορικά με τα ενοίκια, οι τιμές εξαρτώνται από παράγοντες όπως η περιοχή, η ηλικία, η κατάσταση και οι παροχές του ακινήτου.

Πάτρα: Υπάρχει προσφορά ακινήτων

Από 200 ευρώ για μία γκαρσονιέρα εκτός κέντρου, έως και 700 ευρώ για ένα ανακαινισμένο και επιπλωμένο δυάρι στο κέντρο της πόλης, κυμαίνονται οι τιμές των ενοικίων για ένα φοιτητικό διαμέρισμα στην Πάτρα, όπως αναφέρει μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Ιωάννα Κοπανιτσάνου, μεσίτρια αστικών συμβάσεων και εκτιμήτρια ακινήτων.

Παράλληλα, όπως τονίζει, με αφορμή το γεγονός ότι μέσα στις επόμενες ημέρες οι νέοι φοιτητές θα αναζητούν διαμέρισμα, «υπάρχει στην πόλη προσφορά ακινήτων».

Μένοντας στο ζήτημα της προσφοράς ακινήτων, η Ιωάννα Κοπανιτσάνου επισημαίνει ότι «σε αυτό έχει συμβάλλει το γεγονός ότι στην Πάτρα δεν έχουμε τόσο έντονο το φαινόμενο της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων, όπως επίσης και το ότι έχουν κατασκευαστεί ιδιωτικές φοιτητικές εστίες και μικρά διαμερίσματα». Ακόμη, όπως συμπληρώνει, «μεγάλα διαμερίσματα έχουν μετατραπεί σε μικρότερα.»

Όσον αφορά στη διαμόρφωση των τιμών των ενοικίων, η Ιωάννα Κοπανιτσάνου λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ:

«Ξεκινώντας από το κέντρο της πόλης, δηλαδή από την περιοχή των Υψηλών Αλωνίων μέχρι και την περιοχή της  Αγίας Σοφίας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να βρει μη ανακαινισμένες γκαρσονιέρες με μηνιαίο ενοίκιο από 280 ευρώ έως 350 ευρώ, ενώ αν η γκαρσονιέρα είναι ανακαινισμένη και επιπλωμένη οι τιμές ανεβαίνουν και κυμαίνονται από 350 ευρώ έως 400 ευρώ.

Όσον αφορά τα διαμερίσματα των δυο δωματίων στις ίδιες περιοχές, τα οποία είναι και τα πιο περιζήτητα από τους φοιτητές, διότι είναι λίγο πιο άνετα και μπορούν να φιλοξενήσουν και τους γονείς τους, οι τιμές διαμορφώνονται λίγο διαφορετικά.

Ειδικότερα, το μηνιαίο μίσθωμα για ένα μη ανακαινισμένο δυάρι ξεκινά από 400 ευρώ και μπορεί να φθάσει και στα 700 ευρώ, όταν το διαμέρισμα είναι ανακαινισμένο και επιπλωμένο ή βρίσκεται σε νεόδμητο ακίνητο και ενδέχεται να διαθέτει  σύγχρονες ενεργειακές υποδομές.

Σε άλλες περιοχές περιφερειακά από το κέντρο της Πάτρας, που εξυπηρετούνται από το δίκτυο της αστικής συγκοινωνίας για την πρόσβαση στις πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις στο Ρίο και στο Κουκούλι, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν πιο φθηνά και εξίσου αξιόλογα ακίνητα. Οι τιμές των ενοικίων ξεκινούν από τα 200 ευρώ για μία γκαρσονιέρα έως 30 τ.μ. σε κτίρια που έχουν ανεγερθεί τις δεκαετίες του 1990 και του 2000.  Βέβαια και στις προαναφερόμενες περιοχές η τελική τιμή του ενοικίου διαμορφώνεται ανάλογα με τις παροχές του ακινήτου, δηλαδή αν είναι ανακαινισμένο ή επιπλωμένο».

Σχετικά με τις ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, η Ιωάννα Κοπανιτσάνου λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «οι περισσότερες βρίσκονται στο κέντρο της Πάτρας και διαθέτουν επιπλωμένα και εξοπλισμένα διαμερίσματα, περίπου 30 τ.μ το καθένα».

«Όσον αφορά με το μηναίο μίσθωμα», συνεχίζει, «φθάνει περίπου τα 550 ευρώ, ενώ στην τιμή συμπεριλαμβάνεται η κάλυψη λειτουργικών εξόδων, όπως το ρεύμα, το διαδίκτυο, η ύδρευση και τα κοινόχρηστα».

Επίσης, όπως επισημαίνει, «τα τελευταία χρόνια έχουν κατασκευαστεί πολλά μικρά διαμερίσματα, για τα οποία υπήρχε μεγάλη ανάγκη, ενώ έχουν αλλάξει ιδιοκτήτες πολλά κεντρικά διαμερίσματα στα οποία έχει γίνει κατάτμηση, δηλαδή ένα διαμέρισμα των 120 τ.μ. έχει χωριστεί σε τρία μικρότερα».

Μιλώντας για τα καινούργια διαμερίσματα η Ιωάννα Κοπανιτσάνου αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «δυστυχώς δεν βοηθάει το κόστος κατασκευής, διότι έχει ανέβει πολύ ψηλά, σε συνδυασμό πάντα με τους φόρους».

«Ως εκ τούτου», συνεχίζει, «οι τιμές αγοράς των καινούργιων διαμερισμάτων είναι πολύ υψηλές και θεωρώ ότι είναι πολύ δύσκολο να βρει κάποιος καινούργιο διαμέρισμα, το οποίο έχει κατασκευαστεί τα τελευταία δύο χρόνια, αφού η τιμή του τετραγωνικού για ένα διαμέρισμα 40 ή 50 τ.μ. ξεκινά από τα 600 ή τα 650 ευρώ».

Ιωάννινα: Προς το παρόν υπάρχει διαθεσιμότητα σπιτιών

Στα Ιωάννινα, θα φτάσουν φέτος περίπου 3.7Ο0 εισακτέοι φοιτητές στις πανεπιστημιακές σχολές. Η εύρεση φοιτητικής κατοικίας, δεν είναι δύσκολη υπόθεση, σύμφωνα με τους μεσίτες της πόλης, καθώς προς το παρόν υπάρχει διαθεσιμότητα σπιτιών.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Ιωαννινων, Θόδωρος Μπασιος, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για το ύψος των ενοικίων που καλούνται να πληρώσουν οι φοιτητές.

Ειδικότερα, όπως είπε, μια γκαρσονιέρα ή ένα στούντιο στο κέντρο της πόλης κοστίζει 350 ευρώ το μήνα, ενώ ένα δυάρι 450 εάν είναι ανακαινισμένο ή καινούργιο.

Περιφερειακά της πόλης, οι τιμές για ανάλογα σπίτια είναι χαμηλότερες. Επίσης, υπάρχουν και προτάσεις-πακέτο, δηλαδή υψηλότερο ποσό ενοικίου, το οποίο όμως θα περιλαμβάνει ηλεκτρικό, θέρμανση και νερό. Για παράδειγμα, ένα δυάρι μπορεί να φτάσει και τα 600 έως 650 ευρώ, ενώ ένα στούντιο τα 430 εως 450.

Ο Σύλλογος Μεσιτών Ιωαννίνων με ανακοίνωση του, συμβουλεύει τους νέους φοιτητές για την ασφαλή αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας

Ο Σύλλογος, επισημαίνει ορισμένες βασικές συμβουλές που μπορούν να προστατεύσουν τόσο τους φοιτητές όσο και τις οικογένειές τους από δυσάρεστες εκπλήξεις και περιστατικά εξαπάτησης:

-Δεν μισθώνουμε ποτέ ακίνητο χωρίς προηγουμένως να το έχουμε επισκεφθεί. Η αυτοψία πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση στη διάρκεια της ημέρας, ώστε να διαπιστώνονται ευκολότερα τυχόν φθορές ή προβλήματα του ακινήτου.

-Δεν καταβάλλουμε προκαταβολές σε πρόσωπα που εμφανίζονται ως ιδιοκτήτες χωρίς να έχουν πρώτα ταυτοποιηθεί . Ο Σύλλογος έχει δεχθεί επανειλημμένα καταγγελίες από γονείς που απέστειλαν χρήματα για την «κράτηση» κατοικίας μέσω αγγελιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα να πέσουν θύματα απάτης και να χάσουν τα χρήματά τους.

-Ελέγχουμε ότι οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και κοινοχρήστων δεν φέρουν ανεξόφλητες οφειλές.

-Υπογράφουμε πάντοτε και γραπτό μισθωτήριο, πέραν της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής δήλωσης μίσθωσης μέσω της πλατφόρμας Taxis.

-Επιβεβαιώνουμε την λειτουργία του καλοριφέρ και του βασικού εξοπλισμού του ακινήτου πριν από την υπογραφή της μίσθωσης.

Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η μίσθωση κύριας κατοικίας έχει ελάχιστη διάρκεια 3 ετών, ακόμη και αν έχει συμφωνηθεί μικρότερη διάρκεια ή αόριστος χρόνος.

Ο Σύλλογος Μεσιτών Ιωαννίνων προτρέπει τους νέους φοιτητές και τις οικογένειές τους να απευθύνονται αποκλειστικά σε νόμιμα αδειοδοτημένα μεσιτικά γραφεία, διασφαλίζοντας έτσι μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία μίσθωσης κατοικίας.

Λάρισα: Σταθερές οι τιμές στα φοιτητικά σπίτια, αρκετές οι διαθέσιμες επιλογές

Σε αναζήτηση κατοικίας βρίσκονται αυτή την περίοδο πολλοί νέοι φοιτητές και οι οικογένειές τους στη Λάρισα, επιχειρώντας να εντοπίσουν ένα διαμέρισμα ή στούντιο που να ανταποκρίνεται τόσο στις ανάγκες τους όσο και στις οικονομικές τους δυνατότητες.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η σύμβουλος ακίνητης περιουσίας της Keller Williams στη Λάρισα, Μαρία Κούκου, περιγράφει μια αγορά που έχει προσαρμοστεί σταδιακά στις ανάγκες των φοιτητών.

«Τα τελευταία χρόνια υπάρχει πολύ μεγάλη ανοικοδόμηση στη Λάρισα. Βλέπουμε αρκετά νεόδμητα κτίρια και πολλές νέες πολυκατοικίες να κατασκευάζονται σε διαφορετικά σημεία της πόλης», σημειώνει η κ. Κούκου.

Όπως εξηγεί, μεγάλο μέρος αυτής της νέας οικοδομικής δραστηριότητας δεν αφορά μόνο την κατασκευή μεγάλων οικογενειακών κατοικιών. Αντίθετα, αρκετοί εργολάβοι και κατασκευαστές στρέφονται συνειδητά στη δημιουργία μικρότερων διαμερισμάτων, έχοντας ήδη διαπιστώσει τη σταθερή ζήτηση που υπάρχει από φοιτητές, νέους εργαζομένους και ανθρώπους που ζουν μόνοι τους.

«Πολλοί κατασκευαστές ξεκινούν πλέον μια πολυκατοικία έχοντας στο μυαλό τους ότι πρέπει να δημιουργήσουν μικρά δυάρια και στούντιο. Αυτά είναι τα ακίνητα που ζητούνται περισσότερο. Τα μικρά διαμερίσματα αποτελούν το βασικό προϊόν της αγοράς, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για φοιτητική στέγη», τονίζει.

Η στροφή αυτή έχει συμβάλει στην αύξηση των διαθέσιμων επιλογών, χωρίς όμως να έχει οδηγήσει σε πτώση των ενοικίων. Σύμφωνα με την ίδια, η φετινή εικόνα δεν παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

«Δεν βλέπουμε κάποια ιδιαίτερη αλλαγή στις τιμές σε σχέση με πέρυσι. Υπάρχουν σπίτια που μπορεί να ξεκινούν από τα 200 ευρώ, κυρίως όταν πρόκειται για παλαιότερα ή πιο απλά ακίνητα, και υπάρχουν πλήρως εξοπλισμένα στούντιο που μπορεί να φτάσουν έως και τα 450 ευρώ», αναφέρει η κ. Κούκου.

Η τιμή διαμορφώνεται από μια σειρά παραγόντων, όπως η περιοχή, η ηλικία του κτιρίου, η κατάσταση του διαμερίσματος, η θέρμανση, η ενεργειακή του απόδοση, καθώς και το κατά πόσο διατίθεται επιπλωμένο και εξοπλισμένο με τις βασικές ηλεκτρικές συσκευές.

«Τα νεόδμητα ακίνητα, ιδιαίτερα όταν είναι πλήρως επιπλωμένα, προσφέρουν στον φοιτητή τη δυνατότητα να εγκατασταθεί άμεσα, χωρίς επιπλέον έξοδα για αγορά επίπλων και εξοπλισμού», επισημαίνει η Μαρία Κούκου, προσθέτοντας ότι «για καποιες οικογένειες αυτό είναι σημαντικό πλεονέκτημα».

Όπως αναφέρει, «η μεγαλύτερη ζήτηση επικεντρώνεται στα μικρά και λειτουργικά ακίνητα, κυρίως κοντά στο κέντρο, σε στάσεις λεωφορείων ή σε σημεία με εύκολη πρόσβαση στις σχολές». Παράλληλα, τονίζει ότι «οι οικογένειες πλέον δεν κοιτούν μόνο το ενοίκιο, αλλά και το συνολικό κόστος διαβίωσης, όπως τα κοινόχρηστα, τη θέρμανση και την ενεργειακή κατάσταση του σπιτιού».

Σύμφωνα με την κ. Κούκου, «χαρακτηριστικά όπως τα σύγχρονα κουφώματα, η καλή μόνωση, ο κλιματισμός ή η αυτόνομη θέρμανση παίζουν καθοριστικό ρόλο, γιατί μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα έξοδα και να εξασφαλίσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης».

Στην κατεύθυνση αυτή, οι μεσίτες προσπαθούν να διευκολύνουν τους φοιτητές και τις οικογένειές τους, ώστε να έχουν από την αρχή μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πραγματικό κόστος κάθε κατοικίας.

«Προσπαθούμε να δίνουμε στις οικογένειες όλα τα στοιχεία, ώστε να μπορούν να υπολογίσουν συνολικά πόσο θα τους κοστίζει το σπίτι κάθε μήνα. Ένα σπίτι μπορεί να φαίνεται φθηνότερο, αλλά να έχει υψηλά κοινόχρηστα ή μεγαλύτερες ανάγκες θέρμανσης», επισημαίνει η κ. Κούκου.

Παρά την αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας και τη δημιουργία νέων μικρών κατοικιών, εκτιμά ότι δεν υπάρχουν, τουλάχιστον προς το παρόν, ενδείξεις για μείωση των τιμών.

Παράλληλα, ένα από τα στοιχεία που διαφοροποιούν τη Λάρισα από άλλες περιοχές της χώρας είναι η σχετικά περιορισμένη ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης, σε σχέση με  άλλες πόλεις, όπως αναφέρει η συμβουλος ακίντης περιουσίας.

«Η βραχυχρόνια μίσθωση δεν είναι τόσο μεγάλη στη Λάρισα όσο σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Αυτό βοηθάει σημαντικά, γιατί δεν αφαιρεί από την αγορά μεγάλο αριθμό κατοικιών και οι φοιτητές μπορούν να βρουν πιο εύκολα ένα σπίτι», υπογραμμίζει η κ. Κούκου.

Επίσης, όπως σημειώνει στο Αθηναικό και Μακεδονικό Πακτορείο,  παρατηρείται και μια επιστροφή ιδιοκτητών στη μακροχρόνια μίσθωση.

«Βλέπουμε αρκετούς ιδιοκτήτες να γυρίζουν ξανά στη μακροχρόνια μίσθωση. Για κάποιους είναι πιο εύκολο να έχουν έναν σταθερό ενοικιαστή και ένα συγκεκριμένο μηνιαίο εισόδημα, χωρίς τη συνεχή διαχείριση που απαιτεί η βραχυχρόνια μίσθωση», αναφέρει.

Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρει η κ. Κούκου, οι φοιτητές που ξεκινούν εγκαίρως την αναζήτηση έχουν περισσότερες πιθανότητες να βρουν ένα σπίτι που να καλύπτει τις ανάγκες τους. Όσο πλησιάζει η έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς, οι διαθέσιμες επιλογές περιορίζονται, ειδικά στα μικρά διαμερίσματα που συνδυάζουν καλή κατάσταση, χαμηλά κοινόχρηστα και σχετικά προσιτό ενοίκιο.

Ηλίας Κάνιστρας, Μαίρη Τζώρα, Ηλίας Σκυλλάκος
ΑΠΕ-ΜΠΕ