Με τη θερινή περίοδο να βρίσκεται προ των πυλών και την τουριστική δραστηριότητα να ανεβάζει ταχύτητα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της ΑΑΔΕ τίθενται σε πλήρη επιφυλακή. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα εκτεταμένο επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο προβλέπει περισσότερους από 40.000 ελέγχους σε τουριστικές περιοχές, νησιά και περιοχές υψηλής οικονομικής δραστηριότητας. Ο στόχος είναι διττός: η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και ο εντοπισμός εποχικών επιχειρήσεων που εμφανίζονται για λίγους μήνες και εξαφανίζονται χωρίς να αποδώσουν τους αναλογούντες φόρους.

Το επιχειρησιακό πλάνο, το οποίο ενεργοποιείται σταδιακά ήδη από τα τέλη Μαΐου, αναπτύσσεται σε καθημερινή βάση, με ελέγχους που θα πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, πρωί, απόγευμα και βράδυ, ακόμη και σε αργίες.

Ζωντανός συντονισμός και ψηφιακή τεχνολογία αιχμής

Η «καρδιά» της επιχείρησης θα χτυπά στην Αίθουσα Επιχειρήσεων της ΑΑΔΕ, από όπου θα γίνεται ο κεντρικός συντονισμός σε πραγματικό χρόνο. Οι ελεγκτικές ομάδες θα μεταδίδουν εικόνες και στοιχεία από τα σημεία ελέγχου – φωτογραφίες, βίντεο, επιτόπιες αναφορές – ενισχύοντας τον άμεσο εντοπισμό παρατυπιών.

Στις πιο σύνθετες αποστολές, θα επιστρατεύονται drones που θα επιτηρούν επιχειρήσεις πριν από την ελεγκτική έφοδο. Η εναέρια παρακολούθηση αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τη στοχευμένη προσέγγιση των ελέγχων, ιδίως σε δυσπρόσιτες ή πολυσύχναστες περιοχές όπου η «εικόνα» του χώρου παίζει κρίσιμο ρόλο στην τελική αξιολόγηση.

Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση της εφαρμογής ΕΛΕΓΧΟΣlive, η οποία έχει εγκατασταθεί σε tablets που φέρουν μαζί τους οι ελεγκτές. Μέσω της εφαρμογής αυτής, οι εφοριακοί έχουν άμεση πρόσβαση στο φορολογικό προφίλ κάθε επιχείρησης, με δυνατότητα διασταυρώσεων σε πραγματικό χρόνο με τα δηλωθέντα εισοδήματα, τις δηλώσεις ΦΠΑ και τα λοιπά στοιχεία που τηρούνται στα ηλεκτρονικά αρχεία της ΑΑΔΕ. Ο έλεγχος ολοκληρώνεται με έκδοση και επί τόπου κοινοποίηση σημειώματος στον ελεγχόμενο.

Μυστικοί έλεγχοι και «τουρίστες – εφοριακοί»

Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη διενέργεια ελέγχων με μυστική ταυτότητα. Εφοριακοί μεταμφιεσμένοι σε τουρίστες θα επισκέπτονται καταστήματα εστίασης, ενοικιαζόμενα δωμάτια, beach bars και κάθε είδους εποχικές επιχειρήσεις για να διαπιστώσουν εάν εκδίδονται νόμιμα παραστατικά. Η πρακτική αυτή έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική τα προηγούμενα χρόνια, κυρίως σε τουριστικούς προορισμούς με αυξημένη εποχικότητα.

Ενίσχυση των Δ.Ο.Υ. και γεωγραφική κατανομή των ελέγχων

Για την καλύτερη κάλυψη των αναγκών, η ΑΑΔΕ έχει προχωρήσει σε ενίσχυση κρίσιμων Δ.Ο.Υ. σε τουριστικές περιοχές για τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι Δ.Ο.Υ. Μυκόνου, Θήρας, Ρόδου, Κω, Κέρκυρας, Χανίων, Ζακύνθου, Πάρου, Νάξου, Ηρακλείου, Σύρου, καθώς και άλλες σε ηπειρωτικές και νησιωτικές περιοχές με αυξημένο ενδιαφέρον.

Σαρωτικοί έλεγχοι και κυρώσεις

Οι ελεγκτικές αρχές θα εξετάζουν, μεταξύ άλλων:

• Την έκδοση αποδείξεων και τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις ΦΠΑ

• Την τήρηση των φορολογικών βιβλίων

•Τη φορολογική συμπεριφορά κάθε επαγγελματία βάσει παρελθόντος

• Πιθανές ενδείξεις για ύπαρξη «εικονικών» επιχειρήσεων που λειτουργούν μόνο για τη σεζόν

Όταν εντοπίζονται παραβάσεις, ενεργοποιούνται άμεσα μέτρα αναστολής λειτουργίας:

• 48 ώρες κλείσιμο, για μη έκδοση άνω των 10 αποδείξεων ή συναλλαγές χωρίς απόδειξη άνω των 500 ευρώ

• 96 ώρες σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων παραβάσεων την ίδια ή επόμενη χρονιά

• 10 ημέρες για πολλαπλές υποτροπές μέσα σε δύο φορολογικά έτη

•  Επιπλέον 10 ημέρες για παραβίαση σφραγισμένου καταστήματος

Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να περάσει σαφές μήνυμα πως η φορολογική συμμόρφωση δεν είναι μόνο ζήτημα νομιμότητας, αλλά και θεμέλιο για τη δίκαιη λειτουργία της αγοράς, ιδιαίτερα σε περιόδους με έντονη οικονομική δραστηριότητα. Οι τουριστικές επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν με διαφάνεια και συνέπεια, όχι μόνο απέναντι στην πολιτεία αλλά και απέναντι στον υγιή ανταγωνισμό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι τραπεζικές υπηρεσίες διεκπεραιώνονται όλο και σε μεγαλύτερο βαθμό ηλεκτρονικά, οδηγώντας στην εμφάνιση αμιγώς ψηφιακών πιστωτικών ιδρυμάτων που δεν διαθέτουν καθόλου δίκτυο φυσικών καταστημάτων αλλά κάνουν όλες τις συναλλαγές τους διαδικτυακά.

Οι ψηφιακές τράπεζες αποτελούν ουσιαστικά την προέκταση του ψηφιακού μετασχηματισμού των παραδοσιακών πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία έχουν περιορίσει δραστικά το δίκτυο των καταστημάτων καθώς οι συναλλαγές τους γίνονται στη μεγάλη πλειονότητά τους ηλεκτρονικά, με όφελος για τις ίδιες (μείωση κόστους λειτουργίας) και για τους πελάτες τους που εξυπηρετούνται εύκολα μέσω του web banking ή του mobile banking.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της ΕΚΤ για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, στο τέλος του 2024 λειτουργούσαν 60 αμιγώς ψηφιακές τράπεζες στην Ευρωζώνη, από τις οποίες οι 7 ήταν θυγατρικές παραδοσιακών τραπεζών. Το μερίδιό τους στο ενεργητικό του τραπεζικού συστήματος παραμένει ακόμη χαμηλό, αν και αυξήθηκε από 3,1% το 2019 στο 3,9% το 2024.

Βασικό χαρακτηριστικό των τραπεζών αυτών είναι ότι ενισχύουν τον ανταγωνισμό προς όφελος των καταναλωτών, καθώς προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια για την προσέλκυση καταθέσεων. Το 80% της χρηματοδότησης των ψηφιακών πιστωτικών ιδρυμάτων προέρχεται από μικροκαταθέτες, τα χρήματα των οποίων καλύπτονται σε ένα ποσοστό 90% από εθνικά συστήματα ασφάλισης καταθέσεων. Αντίθετα, οι καταθέσεις επιχειρήσεων και ο δανεισμός από τη διατραπεζική αγορά παίζουν πολύ μικρότερο ρόλο στη χρηματοδότησή τους.

Το μέσο επιτόκιο καταθέσεων που προσφέρουν οι ανεξάρτητες ψηφιακές τράπεζες ανέρχεται σε περίπου 2,5% έναντι 1,5% από τις ψηφιακές τράπεζες που είναι  θυγατρικές παραδοσιακών ιδρυμάτων και 1% από τις συστημικές τράπεζες της Ευρωζώνης. Υπάρχει, δηλαδή, μία σημαντικά υψηλότερη ανταμοιβή των καταθετών από τις αμιγώς ψηφιακές τράπεζες.

Η ΕΚΤ σημειώνει ότι η απουσία άλλων πηγών χρηματοδότησης των ψηφιακών τραπεζών  – όπως εταιρικών καταθέσεων και δανεισμού από τη διατραπεζική αγορά – τις καθιστά πιο ευάλωτες σε ενδεχόμενο bank run και για να αντιμετωπίσουν έναν τέτοιο κίνδυνο, διατηρούν υψηλά επίπεδα ρευστότητας και κεφαλαίων.

Οσον αφορά το ενεργητικό των ψηφιακών τραπεζών, παρατηρούνται δύο μοντέλα. Το πρώτο είναι αυτό των παραδοσιακών τραπεζών που χρησιμοποιούν τις καταθέσεις τους για να χορηγούν δάνεια και να έχουν κέρδη από τη δραστηριότητα αυτή (τη διαφορά μεταξύ επιτοκίων δανείων και καταθέσεων), με τις ψηφιακές τράπεζες να εξειδικεύονται συνήθως σε κάποια κατηγορία δανείων – καταναλωτικά, στεγαστικά ή επιχειρηματικά – και μόνο λίγες να έχουν διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια δανείων.

Στο δεύτερο μοντέλο είναι αυτό κατά το οποίο οι ψηφιακές τράπεζες διαθέτουν μικρό μόνο ποσοστό των καταθέσεων που συγκεντρώνουν για να δίνουν δάνεια, τοποθετώντας το υπόλοιπο σε ρευστά στοιχεία ενεργητικού, όπως τα διαθέσιμα κεντρικών τραπεζών. Τα πολύ υψηλά «μαξιλάρια» ρευστότητας των ψηφιακών τραπεζών είναι πιθανόν να  αντανακλούν και την περιορισμένη δραστηριότητά τους σε χορηγήσεις δανείων.

Το υψηλότερο κόστος καταθέσεων και οι υψηλές πάγιες δαπάνες (για τα ηλεκτρονικά τεχνολογικά συστήματα) έχουν ως αποτέλεσμα οι ψηφιακές τράπεζες να παραμένουν λιγότερο κερδοφόρες από τις παραδοσιακές τράπεζες, παρά το ότι δεν έχουν δίκτυο καταστημάτων. Στη χαμηλότερη κερδοφορία τους συμβάλλουν και οι υψηλότεροι κεφαλαιακοί δείκτες, καθώς αυτό τους στερεί τη δυνατότητα πιο προσοδοφόρων τοποθετήσεων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ