«Οι ψευδείς ειδήσεις (fake news) είναι σαν τα “ακραία καιρικά φαινόμενα” που αποτελούν σύμπτωμα της κλιματικής αλλαγής – έτσι οι ψευδείς ειδήσεις είναι σύμπτωμα του αναπτυσσόμενου ψηφιακού οικοσυστήματος».

 Τη διαπίστωση ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με το σημερινό ψηφιακό οικοσύστημα διατύπωσε ο Μάρτιν Μουρ, διευθυντής του Κέντρου για τη Μελέτη των ΜΜΕ, της Επικοινωνίας και της Εξουσίας (King’s Kollege, Λονδίνο) τονίζοντας ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται στο ότι μία είδηση με απλή αφήγηση μπορεί γρήγορα να στρεβλώνεται και να διαδίδεται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Οι διαστάσεις του προβλήματος είναι ακόμη μεγαλύτερες από τις «ψευδείς ειδήσεις» – είναι αναγκαία μια επείγουσα μεταρρύθμιση του ψηφιακού οικοσυστήματος, αν θέλουμε να εμποδίσουμε την πολιτική να γίνεται ολοένα και πιο διχαστική και δυστοπική, υποστήριξε.

   Ο Μάρτιν Μουρ ήταν κεντρικός ομιλητής με θέμα την κρίση της ψηφιακής αναξιοπιστίας στην ημερίδα «Η Περιφέρεια αφοπλίζει τα Fake News: Πως μπορούν δημοσιογράφοι, μέσα και κοινό να συμμαχήσουν εναντίον των ψευδών ειδήσεων», που διοργάνωσε σήμερα στη Θεσσαλονίκη η Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης, σε συνεργασία με την ευρωβουλευτή και μέλος της ΕΣΗΕΜ-Θ, Μαρία Σπυράκη.

  Απαντώντας στο ερώτημα, τι λάθος συμβαίνει στο ψηφιακό μας οικοσύστημα, ο κ. Μουρ ανέφερε ότι οι τέσσερις βασικοί παράγοντες που έπρεπε να αναλάβουν την ευθύνη γι αυτό – οι δημοκρατικές κυβερνήσεις, οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, το κοινό και οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί – απέτυχαν να το πράξουν. Και οι τέσσερις απέτυχαν να αναλάβουν την ευθύνη, μερικώς λόγω εσφαλμένου ιδεαλισμού, μερικώς λόγω άγνοιας, μερικώς λόγω αφέλειας, και μερικώς λόγω ανικανότητας.

  Αυτό το νέο ψηφιακό οικοσύστημα στο οποίο κανένας από τους κεντρικούς παράγοντες δεν ήταν πρόθυμος ή ικανός να αναλάβει την ευθύνη, αφήνει αρκετό χώρο σε όσους έχουν αρκετά κίνητρα και πόρους για να επωφεληθούν, είπε.

   Η λύση σύμφωνα με τον κ. Μουρ, δεν είναι η συνέχιση της τρέχουσας κατάστασης, που θα οδηγήσει σε επιτάχυνση των τάσεων που έχουμε δει μέχρι σήμερα και συγκέντρωση της ισχύος σε τεχνολογικούς γίγαντες – ούτε ο απόλυτος έλεγχος του ψηφιακού οικοσυστήματος. Υπάρχει ένας άλλος δρόμος: παίρνουμε τις αξίες και τις αρχές που ορίζουν τις φιλελεύθερες δημοκρατίες και τις μεταφράζουμε στον ψηφιακό χώρο, όπου δημιουργούμε δημόσιους χώρους και πλατφόρμες ως εναλλακτικές λύσεις σε ιδιωτικές, όπου δημιουργούμε ένα βιώσιμο περιβάλλον για ειδήσεις και πληροφορίες.

  Η εποχή της ψηφιοποίησης της είδησης έχει συντελέσει άρρηκτα στη δημιουργία και εξάπλωση ψευδών ειδήσεων, οι οποίες αποκτούν έρεισμα μέσα σε λίγα λεπτά. Σήμερα έχουμε 340 εκατομμύρια tweets την ημέρα, 55 εκατομμύρια posts στο Facebook την ημέρα. Μόνο το Facebook έχει 1, 7 δισ. χρήστες. Είναι το μεγαλύτερο μέσο που υπάρχει στη γη, μπορεί να διαδώσει οποιοδήποτε γεγονός με τον πιο εύκολο τρόπο χωρίς να υπάρχει κανενός είδους φίλτρο, εκτός από την αναπαραγωγή και τα share των χρηστών.

Τον Ιούλιο του 2016, το 50% των Αμερικανών πολιτών, ειδικά των νέων από 18 έως 29 ετών, χρησιμοποιούσαν τις πλατφόρμες on line ως πρώτη είδηση, χωρίς να ελέγξουν αν αυτές οι ειδήσεις υπάρχουν. Μόνο των 27% από αυτούς έβλεπε τηλεόραση και μόνο το 5% διάβαζε εφημερίδες.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ίντερνετ και οι πηγές τους ακόμη δεν θεωρούνται απολύτως κυρίαρχες, όμως θεωρούνται η τρίτη πηγή ενημέρωσης. Το 59% των Ευρωπαίων πολιτών ωστόσο χρησιμοποιεί μία φορά την ημέρα το διαδίκτυο.

 Αναφέροντας παραδείγματα ψευδών ειδήσεων στις αμερικανικές εκλογές το 2016, στις γαλλικές εκλογές το 2017 και στην υπόθεση Brexit, ο κ. Μουρ τόνισε ότι στην Γερμανία επικρατεί ανησυχία ενόψει των επερχόμενων εκλογών και γι αυτό κολοσσοί των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες αναζήτησης, έχουν οργανώσει σεμινάρια για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο και έχουν εισάγει πρωτοβουλίες των χρηστών για τον ευκολότερο εντοπισμό των ψευδών ειδήσεων που κυκλοφορούν. Οι Γερμανοί βουλευτές παρακολουθούν σεμινάρια για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, αλλά και τη διασφάλιση των προσωπικών τους λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ξεκινήσει συζήτηση για το ζήτημα των ψευδών ειδήσεων, όμως δεν βρέθηκε κοινή λύση αντιμετώπισης του ζητήματος, καθώς οι πολιτικές ομάδες είχαν διαφορετικές απόψεις για το αν πρέπει να υπάρξουν κυρώσεις και υπέρογκα πρόστιμα, ή αυτορύθμιση των κύριων παικτών, ανέφερε η κ. Σπυράκη.

«Για τα “fake news” φάρμακο δεν υπάρχει, αλλά υπάρχει ένας δρόμος για να μπορούμε να είμαστε πιο κοντά στην αλήθεια: αυτός ο δρόμος λέγεται ειδήσεις με υπογραφή, ειδήσεις στις οποίες υπάρχει ο τίμιος μεσολαβητής ανάμεσα στο γεγονός και στους πολίτες, που είναι ο δημοσιογράφος. Και στην πραγματικότητα, με τα λάθη, τις παραλείψεις μας, την προσωπική μας οπτική, (γιατί γι αυτό μας προτιμούν οι άνθρωποι), σημασία όμως έχει ότι βάζουμε την υπογραφή μας και ότι αυτό μπορεί να ελεγχθεί – και μαζί ελέγχεται η αξιοπιστία μας και η δυνατότητά μας να κάνουμε αυτό που είναι η δουλειά μας, να παρέχουμε πληροφόρηση που είναι η ψυχή της δημοκρατίας» τόνισε η κ. Σπυράκη.

«Η ΕΣΗΕΜ-Θ δοκιμάζει μια εναλλακτική προσέγγιση σε μια συζήτηση που εδώ και καιρό δεν διεξάγεται μόνο μέσα στην περιοχή της ενημέρωσης, αλλά έχει μεταφερθεί με ένταση στη δημόσια σφαίρα – και μάλιστα αποκτά πολιτικά χαρακτηριστικά», είπε ο πρόεδρος της Ένωσης, Νίκος Καρράς. Μόλις πριν από τρεις εβδομάδες, η νέα Επίτροπος της Ε.Ε. για την Ψηφιακή Πολιτική, Μαρίγια Γκάμπριελ, ανακοίνωσε τη σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων με στόχο την καταπολέμηση των ψευδών ειδήσεων, επειδή θεωρεί ότι το φαινόμενο απαιτεί αντιμετώπιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τόνισε ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΜ-Θ.

Ακολούθησε συζήτηση μεταξύ δημοσιογράφων από μέσα μαζικής ενημέρωσης της Θεσσαλονίκης και της περιφέρειας για το φαινόμενο των ψευδών ειδήσεων και το πώς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που φέρει η τοπική και περιφερειακή ενημέρωση (ειδήσεις που παράγονται από περιοχές εκτός κεντρικής σκηνής, ΜΜΕ που κρατούν αποστάσεις από τη δεξαμενή των αναπαραγόμενων και ανακυκλούμενων ειδήσεων, επαληθεύουν την αξιοπιστία τους) μπορούν να γίνουν εργαλεία θωράκισης στο φαινόμενο των ψευδών ειδήσεων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

 Η υποστελέχωση και η έλλειψη προσωπικού αποτελoύν εμπόδια στη λειτουργία, πρωί και απόγευμα, του άριστου εξοπλισμού που διαθέτει το «Παπαγεωργίου» ανέφερε ο πρόεδρος του νοσοκομείου, Βασίλης Παπάς, ενημερώνοντας τον πρόεδρο της ΝΔ, Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος επισκέφτηκε σήμερα το νοσηλευτικό ίδρυμα.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης που είχε ο κ. Μητσοτάκης με τη διοίκηση και τους εργαζόμενους του νοσοκομείου, πληροφορήθηκε ότι η αναμονή για χειρουργικές επεμβάσεις φτάνει μέχρι και τα δύο χρόνια, παρότι διαθέτει 23 χειρουργικές αίθουσες, οι οποίες, όμως, δεν λειτουργούν στο σύνολό τους λόγω έλλειψης προσωπικού. Εκπρόσωποι του σωματείου εργαζομένων τόνισαν ότι στις εφημερίες προσέρχονται 1.200-1.300 άτομα, οι τετράκλινοι θάλαμοι μετατρέπονται σε οκτάκλινους και υπάρχει ανάγκη στελέχωσης του νοσοκομείου με προσωπικό.

Ο κ. Μητσοτάκης είχε μία σύντομη συνομιλία με τον κ. Νικόλαο Παπαγεωργίου, ο οποίος μαζί με τον αδελφό του, Λεωνίδα, ίδρυσε το νοσοκομείο «Παπαγεωργίου».

«Είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό το οποίο έχετε κάνει για την πόλη. Έχετε δημιουργήσει ένα νοσοκομείο σημαντικό για τη Βόρεια Ελλάδα, ένα νοσοκομείο κόσμημα. Θέλω στο πρόσωπό σας για άλλη μία φορά να σας ευχαριστήσω για όλα όσα έχετε κάνει για την πόλη, αλλά και συνολικά για τη Βόρεια Ελλάδα» είπε ο κ. Μητσοτάκης απευθυνόμενος στον κ. Παπαγεωργίου και πρόσθεσε: «Δικό μας χρέος είναι όχι μόνο να προβάλουμε τέτοιες ενέργειες, αλλά και να ενθαρρύνουμε μία νέα γενιά δωρητών, οι οποίοι θα υποστηρίξουν τη χώρα σε αυτήν την πολύ δύσκολη καμπή στην οποία βρίσκεται. Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος κάνει μία εξαιρετική δουλειά πάρα πολύ μεγάλου βεληνεκούς και επίσης πάρα πολλοί άλλοι επιχειρηματίες δραστηριοποιούνται, άλλοι με μεγαλύτερη προβολή, άλλοι πιο σεμνά. Χρειαζόμαστε, όμως, κι εμείς να φτιάξουμε εκείνο το νομικό πλαίσιο, το οποίο θα ενθαρρύνει τέτοιες πρωτοβουλίες, να δώσουμε τα απαραίτητα κίνητρα ώστε να γίνουν και άλλα έργα μεγάλου βεληνεκούς, τα οποία θα βελτιώσουν τις υποδομές μίας τραυματισμένης χώρας».

Ο κ. Παπαγεωργίου, από την πλευρά του, ευχαρίστησε τον κ. Μητσοτάκη χαρακτηρίζοντας τιμή την επίσκεψή του στο νοσοκομείο και μίλησε για τη σχέση που είχε η οικογένειά του με την οικογένεια του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

«Η οικογένειά μας ήταν δημιουργός, αλλά με τις πλάτες του Κώστα Μητσοτάκη. Θυμάμαι το εξής χαρακτηριστικό. Είχα πάει και τον είχα δει. Του είπα την πρόθεση που είχαμε να στήσουμε αυτό το νοσοκομείο και μου λέει: “Κύριε Παπαγεωργίου, αν θέλετε να το δείτε να τελειώνει και να το χαρείτε χτίστε το μόνοι σας”» σημείωσε ο κ. Παπαγεωργίου.

Να σημειωθεί ότι ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, λίγο πριν εγκαταλείψει την εξουσία, θεμελίωσε το νοσοκομείο «Παπαγεωργίου».

Ο πρόεδρος της ΝΔ, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο νοσοκομείο, συνομίλησε με ασθενείς και εργαζόμενους και επισκέφθηκε το Τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής όπου βρίσκεται ο τομογράφος εκπομπής ποζιτρονίων PET/CΤ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Για μια «σημαντική και αποφασιστική χρονιά» για την Ελλάδα έκανε λόγο, σήμερα, από το άτυπο Eurogroup που διεξάγεται στο Tαλίν της Εσθονίας ο επίτροπος Οικονομίας, Πιερ Μοσκοβισί.

Η τελευταία χρονιά του ελληνικού προγράμματος και ιδιαίτερα η τρίτη αξιολόγηση θα βρεθούν στο επίκεντρο του άτυπου Eurogroup. Όπως είπε ο επίτροπος Οικονομίας, η τρίτη αξιολόγηση έχει να κάνει κυρίως με την εφαρμογή των μέτρων που έχουν ήδη συμφωνηθεί και τώρα προετοιμάζονται τα χρονοδιαγράμματα που θα πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα ως τη λήξη του προγράμματος.

Ο Π. Μοσκοβισί υπογράμμισε τη σημαντική βελτίωση της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας την επιστροφή της χώρας στην ανάπτυξη, τη μείωση της ανεργίας, την έξοδο από τη διαδικασία περί υπερβολικού ελλείμματος και κυρίως το πρώτο “θετικό” βήμα που έκανε η Ελλάδα προς τις αγορές.

«Η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει σε αυτόν τον δρόμο, προκειμένου να καταστεί χώρα ελκυστική και κανονική εντός της ευρωζώνης» είπε ο Γάλλος Επίτροπος. Συνέχισε λέγοντας ότι στόχος είναι η Ελλάδα να βγει από το πρόγραμμα προσαρμογής και σημείωσε ότι υπάρχει ο οδικός χάρτης για να γίνει αυτό.

 Πρόσθεσε, τέλος, ότι όλοι πρέπει να συγκεκριμενοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους, υπενθυμίζοντας ότι το ΔΝΤ έχει δώσει την καταρχήν συμφωνία του για το ελληνικό πρόγραμμα και πως τώρα «πρέπει να δουλέψουμε για τα μέτρα για το χρέος».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με μια αυτοκαταστροφική βουτιά μέσα στην πυκνή ατμόσφαιρα του γιγάντιου πλανήτη Κρόνου, λίγο πριν τις τρεις το μεσημέρι ώρα Ελλάδος, το διαστημικό σκάφος Cassini (Κασίνι) έδωσε ένα τέλος στη «ζωή» του. Ολοκληρώθηκε έτσι με τον δέοντα δραματικό τρόπο μια ιστορική εικοσαετής αποστολή, μια πραγματική οδύσσεια του διαστήματος στο σύστημα του Κρόνου και των δορυφόρων του.

Ο «βετεράνος» του διαστήματος με μέγεθος λεωφορείου είχε πια ξεμείνει από καύσιμα και γι’ αυτό είχε προαποφασισθεί να «αυτοκτονήσει» στον Κρόνο, προκειμένου οι επιστήμονες να είναι βέβαιοι ότι το διαστημικό σκάφος δεν επρόκειτο να πέσει στον Τιτάνα ή στον Εγκέλαδο, μολύνοντάς τους ίσως με γήινα μικρόβια.

Το βάρους δυόμισι τόνων σκάφος πραγματοποίησε την Παρασκευή την τελευταία και «φαρμακερή» από τις «βουτιές» του, σύμφωνα με τον προγραμματισμό των ελεγκτών του από τη Γη, κινούμενο με ταχύτητα περίπου 113.000 χιλιομέτρων την ώρα. Αφού προηγουμένως οι κάμερές του τράβηξαν τις τελευταίες εικόνες του Κρόνου, καθώς επίσης των δορυφόρων Τιτάνα και Εγκέλαδου, και συνεχίζοντας μέχρι τελευταία στιγμή να συλλέγει με τα όργανά του και να στέλνει πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα, το σκάφος άρχισε το πρωί της Παρασκευής τη «βουτιά θανάτου». Το σήματά του τα έπιανε (με καθυστέρηση 86 λεπτών λόγω της απόστασης Κρόνου-Γης) και τα αναμετάδιδε ο σταθμός του Δικτύου Βαθέος Διαστήματος, που βρίσκεται στην Αυστραλία.

Τελικά, περίπου στις τρεις το μεσημέρι, χάθηκε οριστικά η επαφή του με τη Γη, καθώς οι τεράστιες ατμοσφαιρικές δυνάμεις του Κρόνου έθεσαν εκτός ελέγχου την κίνηση του Cassini. Λίγο μετά, σε ύψος περίπου 1.500 χλμ. πάνω από τα νέφη του Κρόνου, σύμφωνα με τη NASA, το σκάφος διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη και κάηκε όπως ένας μικρός μετεωρίτης. Εκτιμάται ότι μέσα σε λίγα λεπτά όλα τα απομεινάρια του σκάφους απορροφήθηκαν πλήρως από την ατμόσφαιρα του Κρόνου. Το τέλος του Cassini είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν λεπτό προς λεπτό από το Εργαστήριο JPL της NASA στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια σημαντικοί έλληνες επιστήμονες που συμμετείχαν επί χρόνια στο σχεδιασμό και στην ανάλυση των στοιχείων του Cassini, με πρωτεργάτες τον ακαδημαϊκό Σταμάτη Κριμιζή και την πλανητική επιστήμονα Αθηνά Κουστένη.

Η αποστολή Cassini-Huygens υπήρξε κοινό εγχείρημα της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και της Ιταλικής Υπηρεσίας Διαστήματος. Ήταν η πρώτη που έθεσε ένα σκάφος σε τροχιά στο σύστημα του Κρόνου και η πρώτη που έστειλε μια αυτόνομη διαστημοσυσκευή (Huygens) στον Τιτάνα το 2005. Η αποστολή επέτρεψε μια σειρά από επιστημονικές ανακαλύψεις, που εμπλούτισαν τις γνώσεις μας για τον Κρόνο και τα φεγγάρια του. Ήδη ο όγκος των δεδομένων του έχει επιτρέψει τη δημοσίευση σχεδόν 4.000 επιστημονικών εργασιών, ενώ πολλές ακόμη θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια.

Μεταξύ άλλων, το Cassini ανακάλυψε τους θεαματικούς πίδακες που ξεπηδούν από τον δορυφόρο Εγκέλαδο και παραπέμπουν στην ύπαρξη ενός υπόγειου τεράστιου ωκεανού, με ενδείξεις ακόμη και μικροβιακής ζωής. Αποκάλυψε επίσης ότι στον παγωμένο δορυφόρο Τιτάνα βρέχει υγρογονάνθρακες, σχηματίζοντας εντυπωσιακά ποτάμια, λίμνες και θάλασσες υδρογονανθράκων, που πιθανώς μοιάζουν με τις αρχέγονες θάλασσες της Γης και τις οποίες κάποτε μπορεί να εξερευνήσει ένα υποβρύχιο σκάφος. Αρκετά ακόμη μυστήρια του Κρόνου απομένουν να λυθούν. Προς το παρόν πάντως, καμία διαστημική υπηρεσία δεν σχεδιάζει να επισκεφθεί ξανά τον Κρόνο τα επόμενα χρόνια, έτσι η αυτοκαταστροφή του Cassini αποτέλεσε το προσωρινό τέλος μιας εποχής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υπέρ της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα και όχι απλώς μη κρατικών μη κερδοσκοπικών, μέσω της αλλαγής του άρθρου 16, τάχθηκε ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας Κυριάκος Μητσοτάκης, στη διάρκεια της ομιλίας του στην Τεχνόπολη Θεσσαλονίκης, όπου συναντήθηκε με στελέχη επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας.

Τόνισε την ανάγκη να υπάρξει «δημιουργική άμιλλα» ανάμεσα στα δημόσια και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και για τα δημόσια ΑΕΙ είπε ότι πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη ευελιξία, μεγαλύτερη αυτονομία και περισσότερη σύνδεση με την αγορά.

«Χρειάζεται ισορροπία μεταξύ δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για όλους στα ΑΕΙ και για τους φοιτητές και για τους καθηγητές» επισήμανε ο κ. Μητσοτάκης και συνέχισε: «Το κράτος παρέχει από το υστέρημα του Έλληνα φορολογούμενου, τη δυνατότητα σε κάθε Ελληνόπουλο να σπουδάσει δωρεάν. Αυτό σημαίνει ότι και ο φοιτητής έχει ορισμένες υποχρεώσεις, να τελειώνει π.χ. εντός εύλογου χρονικού διαστήματος τις σπουδές του».

Για τη σημερινή κατάσταση στα ελληνικά πανεπιστήμια είπε: «Έχουμε μια τυραννία της μετριότητας, που βολεύεται πάρα πολύ από το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία αξιολόγηση». Σημείωσε πως η Νέα Δημοκρατία είναι απέναντι σε όλα αυτά και πως ο στόχος της είναι «η απελευθέρωση των δημιουργικών δυνάμεων των πανεπιστημίων»

ΑΠΕ-ΜΠΕ