«Πρεμιέρα» καύσωνα από σήμερα Πέμπτη σε ολόκληρη την Ελλάδα με θερμοκρασία που αγγίζει τους 40 με 42 βαθμούς Κελσίου, ενώ αύριο Παρασκευή ο υδράργυρος θα χτυπήσει «κόκκινο» με 42 έως 43 βαθμούς, όπως και μεθαύριο Σάββατο, πρώτη μέρα του Ιουλίου.
Την κατάσταση με τις δύσκολες καιρικές συνθήκες εκτιμάται ότι θα επιβαρύνουν και τα σκουπίδια που παραμένουν συσσωρευμένα σε πολλούς δήμους και τα οποία αποτελούν εστίες μικροβίων, με τους επιστήμονες να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημόσια Υγεία με τον επιστημονικό συνεργάτη του ΚΕΕΛΠΝΟ και αναπληρωτή καθηγητή Ιατρικής Σωτήρη Τσιόδρα, που μίλησε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για το ανησυχητικό κοκτέιλ των απορριμμάτων, κάτω από τον ήλιο σε ημέρες καύσωνα.
Ο πρώτος καύσωνας του καλοκαιριού
Η επιδρομή του πρώτου καύσωνα του καλοκαιριού αναμένεται να τελειώσει τη Δευτέρα, καθώς «φαίνεται να είναι μια καλή μέρα, αφού η θερμοκρασία θα σημειώσει βαθμιαία πτώση και θα φράσει στους 33 με 36 βαθμούς», όπως δηλώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο διευθυντής της ΕΜΥ, Αντώνης Λάλος ο οποίος συστήνει «υπομονή, αλλά και προσοχή στα άτομα με προβλήματα υγείας και σε αυτούς που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες».
Αρκετοί ήταν αυτοί που αποφάσισαν να δραπετεύσουν στις κοντινές παραλίες της Αττικής για να απολαύσουν τη δροσιά της θάλασσας.
Από νωρίς το πρωί παρέες ενθουσιασμένων νεαρών αγοριών και κοριτσιών συνωστίζονται στο σταθμό του Ελληνικού περιμένοντας με χαμόγελα και πειράγματα το αστικό λεωφορείο που θα τους μεταφέρει στον προορισμό τους.
«Όσο ζέστη κι αν έχει προτιμάμε με τις φίλες μου να στριμωχτούμε στο λεωφορείο για να μπορέσουμε να πάμε σε μια παραλία, έστω και αν είναι εδώ κοντά», δηλώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η 18χρονη Ματίνα Παπαδάκη, ενώ η φίλη της Γεωργία Παπανικολάου συμπληρώνει ότι «αντέχουμε, απλά χρειάζεται υπομονή. Πρέπει να έχεις καλή διάθεση όταν ξεκινάς για την θάλασσα. Εμείς κάθε μέρα θα ερχόμαστε, θα περιμένουμε το λεωφορείο χωρίς να παραπονιόμαστε. Νιώθουμε και τυχερές που έστω κι έτσι μπορούμε να δροσιζόμαστε».
Λιγότερο ευδιάθετοι και υπομονετικοί δηλώνουν όσοι αναγκάζονται να βγούνε από τα σπίτια τους και να κυκλοφορήσουν για διάφορες δουλειές στην πόλη ή για να πάνε στην δουλειά τους. «Ακόμη δεν μπήκε ο Ιούλιος κι άρχισαν οι καύσωνες. Ποιος ξέρει τι μας περιμένει το υπόλοιπο του καλοκαιριού» τονίζει η 45χρονη Δήμητρα Χατζή, ενώ ο 65χρονος Γιώργος Πετρόπουλος υπογραμμίζει ότι «η κατάσταση είναι αφόρητη ειδικά για ανθρώπους της ηλικίας μου. Μόλις τελειώσω την δουλειά που έχω, θα γυρίσω αμέσως στο σπίτι μου».
Το μίγμα καύσωνα με σκουπίδια στους δρόμους επικίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία
Οι συνθήκες καύσωνα γίνονται δυσκολότερες εξαιτίας των σκουπιδιών που παραμένουν συσσωρευμένα σε δρόμους και πεζοδρόμια, με τον επιστημονικό συνεργάτη του ΚΕΕΛΠΝΟ και αναπληρωτή καθηγητή Ιατρικής Σωτήρη Τσιόδρα, να αναφέρεται στο ανησυχητικό κοκτέιλ των απορριμμάτων, που δημιουργείται κάτω από τον ήλιο σε ημέρες καύσωνα.
Όπως επισημαίνει «το πρόβλημα είναι κυρίως τα νωπά απορρίμματα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες συμβάλουν στον πολλαπλασιασμό των μολυσματικών μικροοργανισμών που αναπτύσσονται άμεσα σε αυτά και οδηγούν σε σήψη».
Η συμβουλή των επιστημόνων είναι να διαχωρίζονται τα πλαστικά, τα χαρτιά και ότι δεν έχει υπολείμματα τροφών (όπως οι πλυμένες κονσέρβες) από τα νωπά τρόφιμα, τα οποία θα πρέπει να αποθηκεύονται ξεχωριστά. Αυτό αφορά υπολείμματα κρέατος ψαριού λαχανικών και όλων των τροφών γενικότερα, είτε έχουν μαγειρευτεί είτε όχι.
«Τα νωπά απορρίμματα θα πρέπει να διαχωρίζονται στο σπίτι και να τοποθετούνται σε σκληρές ανθεκτικές πλαστικές σακούλες σφιχτά δεμένες, οι οποίες δεν θα πρέπει να εκτίθενται στο ηλιακό φως. Καλό θα ήταν, παρότι δύσκολα εφαρμόσιμο, να διατηρούνται τα απορρίμματα αυτά όσο το δυνατό περισσότερο γίνεται σε σκιερούς εξωτερικούς χώρους στο σπίτι και στη συνέχεια να μεταφέρονται στα σημεία αποκομιδής» τονίζει ο κ. Τσιόδρας που εξηγεί πως η καλύτερη λύση, καλύτερη και από τον ψεκασμό των σκουπιδιών, είναι προφανώς η αποκομιδή τους.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι παθογόνοι μικροοργανισμοί που αναπτύσσονται στους σωρούς των σκουπιδιών δεν μεταδίδονται στον άνθρωπό μέσω της εισπνοής, αλλά μπορούν εύκολα να μεταδοθούν σε έντομα και ζώα.
Ο κ. Τσιόδρας επισημαίνει ότι «θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τα κατοικίδια ζώα μας, καθώς δεν πρέπει να τα αφήνουμε να πλησιάζουν τα σκουπίδια. Κι αυτό γιατί, τα κατοικίδια, αλλά κυρίως τα αδέσποτα ζώα και τα ποντίκια, μπορούν να μολυνθούν από τα μικρόβια που έχουν αναπτυχθεί στα απορρίμματα και δυνητικά να μεταδώσουν (με το δάγκωμα) μολυσματικές ασθένειες στον άνθρωπο».
Τέλος, οι επιστήμονες τονίζουν ότι σε επίπεδο προσωπικής υγιεινής θα πρέπει να εφαρμόζεται με ευλαβική συνέπεια το πλύσιμο των χεριών, καθώς αποτελεί την κύρια και πρώτη γραμμή άμυνας για να μην περάσουν μολυσματικοί μικροοργανισμοί στο ανθρώπινο σώμα.
Μέτρα προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι δηλώσεις στο ΑΠΕ-ΜΠΕ του παθολόγου δρ. Αναστάσιου Σπαντιδέα, ο οποίος τόνισε ότι «στα προβλήματα που προκαλούν οι υψηλές θερμοκρασίες στα άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως πνευμονοπάθειες, καρδιοπάθειες, ζαχαρώδη διαβήτη, έρχονται να προστεθούν τα προβλήματα από τη συσσώρευση των σκουπιδιών, τα οποία με τη θερμοκρασία και τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων που ευνοείται από τις υψηλές θερμοκρασίες θα δημιουργήσουν μία ατμόσφαιρα, η οποία πραγματικά θα είναι πολύ νοσογόνος».
«Καλό θα είναι όλα τα άτομα, κυρίως όμως τα άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, οι υπερήλικες δηλαδή και τα μικρά παιδιά αλλά και τα άτομα στα οποία αναφέρθηκα προηγουμένως και πάσχουν από κάποια από αυτές τις παθήσεις, να αποφεύγουν τις άσκοπες εξόδους», επισημαίνει ο γιατρός.
«Για να προστατευτούμε από τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες, η βασική συμβουλή είναι να μένουμε στο σπίτι, ή σε έναν κλιματιζόμενο χώρο και αν δεν έχουμε τη δυνατότητα κλιματισμού να είμαστε σε έναν σκιαζόμενο χώρο, να πίνουμε άφθονα υγρά, να είμαστε πολύ ελαφρά ντυμένοι, τα φαγητά μας να είναι πολύ ελαφρά, να περιοριζόμαστε δηλαδή σε λαχανικά, φρούτα, κρύα πιάτα», συστήνει ο κ. Σπαντιδέας και προσθέτει: «Επίσης πρέπει να αποφεύγουμε τα αλκοολούχα ποτά αυτές τις ημέρες και εκείνο που έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία είναι σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες να μην εγκαταλείπουμε ηλικιωμένα άτομα που έχουν προβλήματα επικοινωνίας, για παράδειγμα άνοια ή κινητικά προβλήματα και δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, σε κλειστούς χώρους όπου οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να τους προκαλέσουν ακόμα και επεισόδια επικίνδυνα για τη ζωή τους».
Πιο συγκεκριμένα, ενόψει του επικείμενου καύσωνα το υπουργείο Υγείας συστήνει στο κοινό και ιδιαίτερα στα άτομα που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως:
-Όλα τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών
-Όλα τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, όπως καρδιοπάθειες, νεφροπάθειες, πνευμονοπάθειες, ηπατοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, κ.λ.π.
-Όλα τα άτομα που για καθαρά ιατρικούς λόγους παίρνουν φάρμακα για τα χρόνια νοσήματά τους, όπως π.χ. τα διουρητικά, τα αντιχολινεργικά, τα ψυχοφάρμακα, τα ορμονούχα (συμπεριλαμβανομένης της ινσουλίνης και των αντιδιαβητικών δισκίων), τα οποία θα πρέπει να συμβουλεύονται το γιατρό τους για την ενδεχόμενη τροποποίηση της δοσολογίας
- Αποφυγή έκθεσης στο ηλιακό φως. Αναζήτηση σκιερών και δροσερών σημείων. Προτίμηση στα ανοιχτόχρωμα και ελαφρά ρούχα με ανοικτό λαιμό, κάλυψη κεφαλής ( χρησιμοποίηση καπέλου, ομπρέλας κ. λ. π.)
- Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας, ιδιαίτερα σε μέρη που συνυπάρχουν υψηλή θερμοκρασία με υγρασία, καθώς και κάτω από τον ήλιο.
- Ιδιαίτερη προσοχή στη διατροφή, όπως:
-Πρόσληψη άφθονων υγρών, κατά προτίμηση νερού και φυσικών χυμών.
-Αποφυγή των οινοπνευματωδών ποτών.
-Ολιγοθερμιδική δίαιτα, που θα περιλαμβάνει κυρίως λαχανικά και φρούτα πάσης φύσεως, με περιορισμό των λιπαρών.
- Συχνά λουτρά με καταιωνιστήρες ( ντους ).
- Τα βρέφη και τα παιδιά να ντύνονται όσο γίνεται πιο ελαφρά. Ειδικά για τα βρέφη είναι προτιμότερο τα χέρια και τα πόδια τους να είναι ελεύθερα και να μην τυλίγονται σε πάνες. Όταν κάνει ζέστη να προσφέρονται συχνά εκτός από το γάλα ( μητρικό ή άλλο) και υγρά όπως νερό κ. λ.
- Συνιστάται η παραμονή σε χώρους που διαθέτουν κλιματιστικά μηχανήματα ή απλούς ανεμιστήρες κατά προτίμηση οροφής.
- Ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει να δίδεται όταν οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται και με φαινόμενα αυξημένων επιπέδων ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Σε περίπτωση υπέρβασης ορίων του όζοντος στον ατμοσφαιρικό αέρα, θα πρέπει:
Άτομα με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις και γενικότερα άτομα ευαίσθητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους και να αποφεύγουν την κυκλοφορία στο εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, συνιστάται στα παραπάνω άτομα, καθώς και τα παιδιά να αποφεύγουν την έντονη σωματική άσκηση, η οποία μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό της αναπνευστικής οδού και να οδηγήσει σε αναπνευστικά προβλήματα.
Σε περίπτωση υπέρβασης ορίων από αιωρούμενα σωματίδια (Α.Σ.10), ανάλογα με τις συγκεντρώσεις τους, αναρτώνται συστάσεις προς το κοινό στον ιστότοπο του Υπουργείου: (http://www.moh.gov.gr/articles/news/3005-systaseis-gia-thn-atmosfairikh-rypansh).
Σε κάθε περίπτωση ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίδεται στις ευαίσθητες ηλικιακά ομάδες, όπως τα άτομα άνω των 65 ετών, η φροντίδα των οποίων αποτελεί δείγμα κοινωνικής ευαισθησίας και ενδεχομένως σωτήρια ζωτική ενέργεια.
Εναλλακτικές οάσεις δροσιάς
Ανάσες δροσιάς και εναλλακτικά μέρη εκτός των παραλιών, αποτελούν τα πάρκα και τα άλση της πόλης. Ιδιαίτερα το Μητροπολιτικό Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης» είναι μια λύση για εκείνους που θέλουν και ξεφύγουν και να χαρούν τη δροσιά που χαρίζουν τα χιλιάδες δέντρα στα 913 στρέμματα.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης, Γιάννης Πολύζος «κάποιοι μεγάλοι χώροι πρασίνου, είναι ιδανικές επιλογές για κατοίκους, αλλά κι επισκέπτες της Αθήνας για να δροσιστούν. Όσον αφορά στο πάρκο Αντ. Τρίτση μπορεί να έρθει οποιοσδήποτε θέλει, όλο το 24ωρο, καθώς είναι ανοιχτό. Το πάρκο διαθέτει μεγάλες επιφάνειες νερού, κάτι που βοηθά πολύ στην πτώση της μέσης τιμής θερμοκρασίας, ενώ υπάρχουν και πολλές σκιερές επιφάνειες, πυκνά δέντρα. Εξάλλου, το περιαστικό πράσινο κι οι μεγάλοι χώροι πρασίνου όπως το πάρκο Τρίτση ή το πάρκο Συγγρού προσφέρονται για να ξεφύγει κάποιος από την υπερβολική θερμοκρασία».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
