Γράφαμε πριν από τις τουρκικές προεδρικές εκλογές ότι η κατάσταση της οικονομίας στην γειτονική χώρα κρέμεται σε μια κλωστή. Λίγο καιρό μετά, η απόφαση του Τραμπ να προβεί σε κυρώσεις εναντίον Τούρκων αξιωματούχων δείχνει να προκαλεί ένα ντόμινο σοβαρότατων εξελίξεων και δεν απέχει η στιγμή από την οποία αυτή η κλωστή μπορεί να σπάσει και να φέρει τον Ερντογάν αντιμέτωπο με πολιτικά και οικονομικά αδιέξοδα.
Αυτή τη στιγμή η τουρκική λίρα κατρακυλά ραγδαίως κι ήδη ξεπέρασε τα ιστορικά χαμηλά της, αφού σήμερα για ένα δολάριο απαιτούνται 5 τουρκικές λίρες αφού μόλις σε μια ημέρα έχασε σχεδόν 2% έναντι του δολαρίου.
Κι αυτό, τη στιγμή που οι διεθνείς αναλυτές κι οι αγορές αναφέρουν ότι το φράγμα της κρίσης ήταν στην αναλογία των 4,5 -5 της τουρκικής λίρας έναντι του δολαρίου . Οι ίδιοι οικονομικοί αναλυτές αναφέρουν ότι αν τα πράγματα παραμείνουν ως είναι σήμερα με την αναλογία τουρκικής λίρας και δολαρίου, τα τουρκικά κρατικά ομόλογα θα ανέβουν μια πρωτοφανή ανηφόρα με το κόστος δανεισμού της Τουρκίας να μην αποκλείεται να θυμίσει Ελλάδα της κρίσης και να ξεπεράσει το 20%.
Η κατάσταση στην Τουρκία είναι εξόχως ανησυχητική. Μπορεί ο Ερντογάν να βρυχάται ως λιοντάρι κάθε λίγο και λιγάκι, μπορεί να ασκεί εκβιαστική διπλωματία μέσω ομήρων, αλλά στην πραγματικότητα δεν μπορεί να μη γνωρίζει ότι έχει μια οικονομία κτισμένη σε πήλινα πόδια, χωρίς πολλές εναλλακτικές λύσεις και διαφυγές. Ίσως, μάλιστα, δεν αργήσει η ώρα που το λιοντάρι θα γίνει γατάκι. Ειδικά αν συνεχιστούν τα αντίποινα του Τραμπ.
Ο Ερντογάν, κατά τα φαινόμενα, δεν μπορεί να στηρίξει το τουρκικό νόμισμα όσες ενισχύσεις κι αν λάβει από μουσουλμανικές χώρες ή τη Ρωσία. Οι δε αγορές δανεισμού, έχουν «οσμιστεί» τις εξελίξεις μετά την απόφαση της αμερικανικής Γερουσίας να εκδώσει νόμο που περιορίζει την πρόσβαση της Τουρκίας στη χρηματοδότηση από διεθνείς οργανισμούς. Κι η αντίδρασή τους αναμένεται σκληρή απέναντι στον δανεισμό της Τουρκίας. Ειδικά αν δεν βρεθεί λύση και δεν περιοριστούν οι αμερικανικές κυρώσεις εναντίον των Τούρκων υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών (για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων) κι αν δεν αποδοθεί δικαιοσύνη στην υπόθεση του πάστορα Μπράνσον.
Εδώ προκύπτει το μέγα ερώτημα: Τι θα κάνει ο Ερντογάν που ουσιαστικά κυβερνά απολυταρχικά; Θα αγνοήσει την πραγματική κατάσταση της οικονομίας του και θα συνεχίσει να βρυχάται, να εκβιάζει και ν’ απειλεί;
Αν το πράξει, θα φέρει τη χώρα του μπροστά σε απρόβλεπτες εξελίξεις αφού η οικονομική ασφυξία κι η ύφεση θα διαλύσουν τη χώρα του.
Προσέξτε:
Κατάρρευση της Τουρκίας σημαίνει νέα παγκόσμια οικονομική αναταραχή, μεγαλύτερη από αυτή που προκάλεσε η κατάρρευση της Lehman Brothers, από το καλοκαίρι του 2007 μέχρι το φθινόπωρο του 2008. Με αποτέλεσμα, τότε, η κρίση να περάσει και στην Ευρώπη και να φτάσει στη χώρα μας με την κρίση χρέους.
Προσέξτε:
Επειδή στην Ελλάδα συνήθως αναλωνόμαστε στα δικά μας μικρά εσωτερικά και καθημερινά και δεν θέλουμε να βλέπουμε πέραν του δακτύλου μας, οφείλουμε να τονίσουμε ότι στις αναλύσεις των διεθνών οίκων για την Τουρκία καταγράφεται ξεκάθαρα (ειδικά στα ψιλά γράμματα) ότι στην Τουρκία έχει ξεκινήσει η κατρακύλα της οικονομίας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Capital Economics, αναφέρει ότι η επιχείρηση του Ερντογάν να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη με νέα μέτρα ενίσχυσης θα πέσει στο κενό, καθώς το μόνο που θα επιτευχθεί είναι η ανάδειξη των μεγάλων μειονεκτημάτων της τουρκικής οικονομίας και θα δώσει τη χαριστική βολή ωθώντας την Τουρκία σε γενικευμένη και ανεξέλεγκτη κρίση.
Προσέξτε:
Από την πλευρά του ο Ερντογάν κι η στατιστική υπηρεσία της χώρας του, αναφέρουν τελείως άλλα δεδομένα και εκφράζουν την πεποίθηση ότι η οικονομία τους βρίσκονται σε ιδανική κατάσταση (!!!) με την ανάπτυξη ν’ «αντέχει» παρά τις τεράστιες ανισορροπίες που δημιούργησε η περσινή έκρηξη του 7,4% (η Τουρκία πέρσι ξεπέρασε σε ρυθμό ανάπτυξης την Κίνα). Η βιομηχανική παραγωγή αναπτύχθηκε με ρυθμό 6,4% τον περασμένο Μάιο, έναντι 6,3% του Απριλίου, ενώ συνολικά η ανάπτυξη συνεχίστηκε σε υψηλά επίπεδα στο β’ τρίμηνο.
Δεν λένε, όμως, το παραμικρό για τον τεράστιο δανεισμό, ούτε ότι αν συνεχίσει να καταρρέει η τουρκική λίρα θα εκτιναχθεί ο πληθωρισμός σε επίπεδα Βενεζουέλας. Δεν λένε ότι όσες επιχειρήσεις έχουν δανεισμό σε ξένο νόμισμα (δηλαδή η συντριπτική πλειοψηφία) θα «πνιγούν». Με αποτέλεσμα την απόσυρση επενδυτών. Γεγονός που θα προκαλέσει νέα ασφυξία. Δεν λένε ότι οι δείκτες εμπιστοσύνης αναφέρουν ότι η οικονομική δραστηριότητα συρρικνώνεται κι ότι μόνο οι πωλήσεις αυτοκινήτων κατέρρευσαν σε ετήσια βάση, με μείωση σχεδόν 40%!!!
Προσέξτε:
Ακόμη κι αν ο Ερντογάν αυξήσει τα επιτόκια λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό πληθωρισμό και το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, σε μία εποχή που δυσκολεύουν οι χρηματοδοτικές συνθήκες παγκοσμίως, θ’ αυξηθεί κατακόρυφα το premium κινδύνου της χώρας του και θα ενισχύσει τις πιέσεις στην αγορά συναλλάγματος.
Δύσκολες, πολύ δύσκολες εποχές ξημερώνουν για τον γείτονα Σουλτάνο…
