Σε ενημέρωση σχετικά με την εμπορική προβολή αποκριάτικων στολών που απευθύνονται σε παιδιά προχωσηρε η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή.

     Όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση, η Γενική Γραμματεία υπενθυμίζει στους γονείς και στους προμηθευτές την με αρ. πρωτ. 13780οικ/2.2.2017 (ΑΔΑ:7ΗΚΣ465ΧΙ8-ΗΘ5) απόφαση του υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία δεν επιτρέπεται η εμπορική προβολή σε ιστοσελίδες ή και καταστήματα άσεμνων αποκριάτικων στολών που παρουσιάζονται ως παιδικές. Και αυτό διότι, σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής «όταν τα παιδιά συμμετέχουν σε δραστηριότητες ή γίνονται καταναλωτές προϊόντων που προβάλλουν τη σεξουαλικότητά τους, παραβιάζεται η ομαλή ψυχολογική τους ανάπτυξη. Παράλληλα, στρεβλώνεται η εικόνα της παιδικότητας και αλλοιώνονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ηλικίας αυτής».

     Επίσης, δεν επιτρέπεται η εμπορική προβολή παιδικών στολών που αναπαριστούν τον Χίτλερ και οι οποίες παραπέμπουν σε στάσεις και χειρονομίες άμεσα συνδεδεμένες με εγκλήματα μίσους, όπως ο ναζιστικός χαιρετισμός.

     Σημειώνεται, ότι σύμφωνα με το άρθρου 7α του ν.2251/1994, οι προμηθευτές υποχρεούνται να διαθέτουν στην αγορά προϊόντα τα οποία, ως εκ του προορισμού, της χρήσης ή των συνθηκών διάθεσης δεν ενέχουν κινδύνους για την ψυχική, πνευματική ή ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων. Σε βάρος των παραβατών των διατάξεων του ως άνω άρθρου προβλέπεται, εκτός των περιοριστικών και διορθωτικών μέτρων στην κυκλοφορία των προϊόντων (άρθρο 7α), και η επιβολή διοικητικών κυρώσεων (άρθρο 13α).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Διαδίκτυο παραμένει ιδιαίτερα μεταβλητό και τα πάντα αλλάζουν με ταχύτατο ρυθμό, οπότε “οφείλουμε να είμαστε αναγκαστικά σε μια διαδικασία δια βίου εκπαίδευσης έτσι ώστε να αντιλαμβανόμαστε τις αλλαγές, τις προκλήσεις αλλά και τους κινδύνους” τόνισε μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, «Πρακτορείο 104,9 FM», ο εκπρόσωπος του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, Γιώργος Κορμάς, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Ασφαλούς Πλοήγησης στο Διαδίκτυο (Safer Internet Day), που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 6 Φεβρουαρίου.

Μία στις τρεις κλήσεις στη Γραμμή Βοήθειας Help-line.gr το 2017 αφορούσε την εξάρτηση από το Διαδίκτυο

Όπως ανέφερε ο κ. Κορμάς, μέσα στο 2017 η Γραμμή Βοήθειας Help-line.gr δέχτηκε 1.640 κλήσεις από τις οποίες “33% αφορούσαν την εξάρτηση από το Διαδίκτυο, που αναδεικνύεται ως το μεγαλύτερο πρόβλημα (σσ: σε σχέση με την ηλεκτρονική επικοινωνία) στη χώρα”. Το ίδιο ισχύει και στην Ευρώπη γενικότερα με βάση τα στατιστικά δεδομένα της Γραμμής Βοήθειας από 33 χώρες τις Γηραιάς Ηπείρου. Δεύτερο σε αριθμό κλήσεων στην ειδική γραμμή στην Ελλάδα κατατάσσεται το πρόβλημα του διαδικτυακού εκφοβισμού (σ.σ cyber bullying) με ποσοστό 20%. Έπεται το ζήτημα της ιδιωτικότητας που αγγίζει επίσης το 20%.

Γονείς που ξεπερνούν τα παιδιά τους στη χρήση των κοινωνικών δικτύων

Σημαντικότατος όμως αναδεικνύεται στη σημερινή εποχή και ο ρόλος των κηδεμόνων, σύμφωνα με τον κ. Κορμά. Στοιχεία ιδιαίτερα ανησυχητικά προκύπτουν, όπως λέει, από νέα έρευνα που παρουσιάζεται από το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, ενόψει της εφαρμογής του ευρωπαϊκού κανονισμού στα τέλη Μαΐου του 2018, βάσει του οποίου οι γονείς θα πρέπει να δίνουν τη συγκατάθεσή τους όταν τα παιδιά τους, έως 16 ετών, επιθυμούν να έχουν πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα.

“Βλέπουμε (σσ: με βάση τα στοιχεία της νέας έρευνας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου) ότι οι γονείς που χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο έχουν αφήσει τα παιδιά τους κάτω των 13 ετών να μπουν στα κοινωνικά δίκτυα σε ποσοστό 53%, ένα τεράστιο ποσοστό” σημειώνει ο κ. Κορμάς ενώ ταυτόχρονα μεταφέρει έτερη διαπίστωση που προκύπτει από την επεξεργασία των δεδομένων που αφορά τις διαδικτυακές συνήθειες των ίδιων των γονέων. “Οι γονείς χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα σε ποσοστό της τάξης του 60%, μεγαλύτερο από αυτό των παιδιών τους” τονίζει ο Έλληνας ειδικός ενώ αναφέρει πως πρόκειται “για συγκλονιστικό δεδομένο, γιατί καταλαβαίνει κάποιος ότι το πρότυπο είναι πολύ σημαντικό σε αυτές τις ηλικίες”. Ταυτόχρονα όμως, και παρά τη δική τους συμπεριφορά σε ό,τι αφορά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, το ιδιότυπο -σύμφωνα με τον κ. Κορμά- είναι πως απαντώντας σε αντίστοιχο ερώτημα, οι ίδιοι γονείς είναι που ανησυχούν σε ποσοστό άνω του 80% ότι η προσωπικότητα των παιδιών τους αλλάζει μέσα από τη χρήση των κοινωνικών δικτύων.

Υπαρκτή η ανάγκη για δημιουργία εργαλείων που θα βοηθούν τους κηδεμόνες

Πρόκειται για κάτι που συμβαίνει “ενδεχομένως επειδή δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες που έχουν, ανάγκες για παρέα, κοινωνικότητα, δραστηριότητες, ενδεχομένως γιατί έχουν γονατίσει από την κρίση και τη στεναχώρια και δεν έχουν το ψυχικό σθένος να ανταποκριθούν σε αυτό που χρειάζεται για να μεγαλώνεις σήμερα ένα παιδί” προσθέτει ο κ. Κορμάς για να σημειώσει πως “οι γονείς χρειάζονται κάποια βοήθεια, κάποιο εργαλείο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν ώστε να βοηθήσουν σε αυτή τη διαδικασία (σσ: της χρήσης των social media από τα παιδιά τους)”.

Αναφερόμενος τέλος “στο ποσοστό του 37% των Ελλήνων”, που δεν έχουν ανεπτυγμένες τις ψηφιακές τους δεξιότητες, ο κ. Κορμάς σημείωσε πως ο ψηφιακός αναλφαβητισμός παραμένει σημαντικός παράγοντας στη διαμόρφωση της σχέσης των παιδιών της ελληνικής κοινωνίας με τον ψηφιακό κόσμο του διαδικτύου, καθώς πρόκειται για “τεράστιο νούμερο, που μας κατατάσσει στην 26η θέση στις 28 χώρες στην Ευρώπη”.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πολύ μεγάλη μείωση της χρήσης πλαστικής σακούλας στα σουπερμάρκετ τον πρώτο μήνα εφαρμογής της νέας σχετικής νομοθεσίας, διαπιστώνει το ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών).

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο των δράσεων του «Νοιαζόμαστε Σήμερα – Ζούμε Καλύτερα Αύριο», το ΙΕΛΚΑ πραγματοποίησε μετρήσεις για την εκτίμηση της επίδρασης της εφαρμογής της νέας νομοθεσίας για τη μείωση της χρήσης πλαστικής σακούλας στο κανάλι του λιανεμπορίου τροφίμων. Τα αριθμητικά στοιχεία που συλλέχθηκαν αφορούν τις αλυσίδες σουπερμάρκετ, ενώ υπάρχουν και εκτιμήσεις σχετικά με την κατάσταση στα υπόλοιπα σημεία πώλησης.

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, σε σχέση με το κανάλι των σουπερμάρκετ, η εφαρμογή του μέτρου ήταν αυστηρή και καθολική. Τα στοιχεία καταγράφουν τον Ιανουάριο 2018 μία μείωση 75%-80% στη χρήση της πλαστικής σακούλας ελαφρού βάρους σε σχέση με τον Ιανουάριο 2017.

Επίσης, τα στοιχεία καταγράφουν αύξηση στις πωλήσεις τσαντών πολλαπλών χρήσεων άνω του 5.000%. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, πρακτικά αυτή η αύξηση εκτιμάται ότι σημαίνει περίπου 2,5-3 εκατ. νέες τσάντες πολλαπλών χρήσεων στην αγορά και πάνω από 2 στα 3 νοικοκυριά να επιλέγουν αυτή τη λύση για τις αγορές του, έναντι της πληρωμής για πλαστική σακούλα μίας χρήσης.

Όσον αφορά στα λοιπά κανάλια εμπορίου-εστίασης καταγράφεται εκτεταμένη εφαρμογή του μέτρου, αλλά με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον κλάδο και την περιοχή. Διαπιστώνεται εκτεταμένη εφαρμογή στο λιανεμπόριο τροφίμων (π.χ. αρτοποιία, κρεοπωλεία) και ειδικά στις οργανωμένες αλυσίδες καταστημάτων. Σε άλλους κλάδους (π.χ. είδη ένδυσης) διαπιστώνεται κατάργηση και αντικατάσταση της πλαστικής σακούλας από άλλου τύπου σακούλες όπως χάρτινες. Μικρή είναι η εφαρμογή του μέτρου στον κλάδο της εστίασης με εξαίρεση τις οργανωμένες αλυσίδες εστίασης ενώ μεγαλύτερη είναι η εφαρμογή του μέτρου στα αστικά κέντρα συγκριτικά με την επαρχία.

Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται ότι η ποσοστιαία μείωση στη χρήση πλαστικής σακούλας στα κανάλια του λιανεμπορίου είναι μικρότερη αυτής στα σουπερμάρκετ με δεδομένο μάλιστα ότι η νομοθεσία εξαιρεί από την επιβολή περιβαλλοντικού τέλους τις λαϊκές αγορές και τα περίπτερα. Έτσι εκτιμάται ότι η συνολική μείωση στην πλαστικής σακούλας τον Ιανουάριο 2018 σε σχέση με τον Ιανουάριο 2017 είναι μικρότερη αυτής του καναλιού των σουπερμάρκετ και είναι της τάξης 65%-70%. Σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΙΕΛΚΑ ακόμα και στο βέλτιστο σενάριο της 70% μείωσης οδηγεί σε κατανάλωση περίπου 110 σακούλες ανά κάτοικο ανά έτος.

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, αν και η μείωση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική δεν αξιολογείται ως επαρκής καθώς υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για περεταίρω μείωση της πλαστικής σακούλας και μεγαλύτερο περιορισμό της ρύπανσης στο περιβάλλον. Επίσης, έχει καταγραφεί σε άλλες χώρες που εφάρμοσαν αντίστοιχα μέτρα (όπως π.χ. το Ηνωμένο Βασίλειο), ότι η αποδοτικότητα της επιβολής τέλους στην πλαστική σακούλα ναι μεν επιτυγχάνει άμεση και μεγάλη μείωση, αλλά φθίνει όσο περνάει ο χρόνος. Παράλληλα, δεν επιτυγχάνεται ακόμα ο στόχος που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για 90 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Συγκεκριμένα εκτιμάται σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΙΕΛΚΑ ότι η μείωση του 70% που καταγράφεται οδηγεί σε κατανάλωση περίπου 110 σακούλες ανά κάτοικο ανά έτος, πάνω δηλαδή από τον στόχο (πρακτικά χρειάζεται η συνολική ετήσια μείωση να ξεπεράσει το 75-80%).

Το ΙΕΛΚΑ εκτιμά ότι θα να συνεχιστεί από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς η ενημέρωση των καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό, το ΙΕΛΚΑ θα συνεχίσει να συντονίζει ενημερωτικές ενέργειες στο πλαίσιο των δράσεων του «Νοιαζόμαστε Σήμερα – Ζούμε Καλύτερα Αύριο» το οποίο στηρίζεται από μεγάλες αλυσίδες του οργανωμένου λιανεμπορίου με στόχους:

– Την ενημέρωση του κοινού για την πραγματική φύση του προβλήματος (το πρόβλημα με τις πλαστικές σακούλες είναι η ρύπανση θαλασσών και όχι ο όγκος πλαστικού τους).

– Την ενθάρρυνση της χρήσης επαναχρησιμοποιούμενης τσάντας ως τη βέλτιστη λύση για τη μεταφορά προϊόντων.

– Την αποσαφήνιση της νομοθεσίας και τη σωστή ενημέρωση καταναλωτών και εμπόρων.

                Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τον Νόμο 4496/2017 από 1/1/2019, το περιβαλλοντικό τέλος αυξάνεται από 0,03 ευρώ συν ΦΠΑ σε 0,07 ευρώ συν ΦΠΑ, ποσό που ίσως αποδειχθεί επαρκές για την επίτευξη των στόχων (σε συνδυασμό πάντα με την ανάλογη ενημέρωση) ενώ σύμφωνα με τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) ο οποίος είναι και ο αρμόδιος φορέας δεν αποκλείεται αργότερα ακόμα και η απαγόρευση της πλαστικής σακούλας προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι.

ΑΠΕ-ΜΠΕ