Σε τροχιά εκσυγχρονισμού καλείται να μπει το συντομότερο δυνατό η Ελλάδα, προκειμένου να θωρακιστεί απέναντι τόσο στα αποτελέσματα αμαρτωλών πολιτικών του παρελθόντος, που οδήγησαν σε οικιστικά εγκλήματα, όσο και στα ακραία φαινόμενα που προοιωνίζεται η κλιματική αλλαγή.

Η ένδεια μάλιστα της χώρας φαντάζει, ακόμη πιο δραματική, αν κανείς αναλογιστεί ότι σε τομείς, στους οποίους η Ελλάδα δεν έχει κάνει ακόμη ούτε το πρώτο βήμα, άλλες βαλκανικές χώρες, ευρισκόμενες εκτός ΕΕ και άρα φτωχότερες σε χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως η Αλβανία και η πΓΔΜ, έχουν φτάσει στο τέλος.

Σε συστηματική μελέτη ομάδας εθελοντών ειδικών επιστημόνων, που ξεκίνησε μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι και τον Νέο Βουτζά και είναι ακόμη σε εξέλιξη, σημειώνεται ότι «η πρώτη παθογένεια της χώρας είναι η διαφορά μεταξύ πραγματικότητας στο έδαφος και θεωρητικού θεσμικού πλαισίου. Ως παράδειγμα αναφέρεται η περίπτωση του Ματιού, που αν και επίσημα εκτός σχεδίου, στην πράξη διαθέτει την πυκνότητα μιας εντός σχεδίου περιοχής, χωρίς, ωστόσο, οδικό δίκτυο και μεγάλους κοινόχρηστους χώρους, που απαιτούνται για την εύρυθμη λειτουργία και ασφάλεια ενός οικισμού.

«Αλλά, δυστυχώς, γενικά στη χώρα ελάχιστο ποσοστό οικισμών έχει πολεοδομηθεί […] Ελάχιστο ποσοστό των δομημένων περιοχών, έχουν μελετηθεί με επιστημονικό τρόπο. Έτσι, οι δομημένες περιοχές έχουν συνήθως ένα προβληματικό δίκτυο κοινόχρηστων χώρων, ενώ πολλές φορές έχουν αναπτυχθεί και αυθαίρετα, π.χ. οικοδόμηση σε σημεία επικίνδυνα, όπως δάση, ρέματα, αιγιαλό, επικλινή ή και σαθρά εδάφη» σημειώνεται στη μελέτη που υπογράφουν οι: Παναγιώτης και Βασίλειος Γκοιμίσης, πολιτικός μηχανικός και αρχιτέκτων πολεοδόμος αντίστοιχα, Κωνσταντίνος Λογοθέτης αγρονόμος τοπογράφος μηχανικός και Βασιλική Χαραλαμπίδου και Δανάη Μελιτά, πολεοδόμοι χωροτάκτες μηχανικοί.

Όπως προκύπτει από την έρευνα, η οποία με την ολοκλήρωσή της θα κατατεθεί επισήμως στο αρμόδιο υπουργείο, ποσοστό 77% των οικισμών στη χώρα δεν έχουν πολεοδομηθεί (ως εκ τούτου, κατά τεκμήριο δεν υπάρχει το απαιτούμενο δίκτυο κοινόχρηστων – κοινωφελών χώρων, δηλαδή οδοί, πλατείες, αθλητικές εγκαταστάσεις, πάρκα…). Επιπλέον, ποσοστό 11% των μη πολεοδομημένων περιοχών βρίσκονται τόσο εκτός σχεδίου, όσο και εκτός οποιουδήποτε ρυθμιστικού πλαισίου. Σε ποσοστό μόνον 22,82% υπάρχουν στη χώρα πολεοδομημένες περιοχές, δηλαδή εντάσσονται σε σχέδιο πόλης ή όρια οικισμού, που έχουν σχεδιαστεί και εγκριθεί βάσει μελέτης. Ωστόσο, όλες οι περιοχές (πολεοδομημένες και μη) δεν ενσωματώνουν τη συνιστώσα της κλιματικής αλλαγής και της πρόληψης από φυσικές καταστροφές και εν γένει της ανθεκτικότητας.

Μάλιστα, οι επιστήμονες της ομάδας εργασίας σημειώνουν ότι «ειδικά η παράμετρος της ανθεκτικότητας είναι απαραίτητο να ενταχθεί στα νέα Τοπικά Χωρικά Σχέδια (ΤΧΣ – είναι τα καινούργια Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια, που πρέπει άμεσα να εγκριθούν για το σύνολο των 325 καλλικρατικών δήμων) και με αυτά να ρυθμίζεται η πρόληψη, η καταστολή και η αποκατάσταση των περιοχών έπειτα από φυσικές, και μη, καταστροφές». Τονίζουν, δε, ότι σήμερα οι συνθήκες είναι ώριμες και κυρίως επιτακτικές για την απαιτούμενη υπέρβαση και αλλαγή παραδείγματος στην πολεοδομική εικόνα της χώρας. Επιπλέον, ότι η μαζική εκπόνηση των ΤΧΣ αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για τον πολεοδομικό εξορθολογισμό και εκσυγχρονισμό της χώρας, καθώς και τον περιορισμό της άναρχης εκτός σχεδίου δόμησης, προϋποθέσεις για την ασφάλεια των κατοίκων και για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Αναφέροντας ως παράδειγμα την επιτυχημένη προσαρμογή -σταδιακά και μεταπολεμικά και ειδικά τις δεκαετίες 1980/1990- στο θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης των σεισμών στη χώρα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι μία αντίστοιχη προσαρμογή μπορεί και πρέπει να επιδιωχθεί και για την περίπτωση της κλιματικής αλλαγής, με τη διαφορά ότι το πλαίσιο χρόνου είναι πολύ πιο περιορισμένο από την 50ετία, αφού σε ορίζοντα μόλις 5ετίας τα αποτελέσματα του φαινομένου του θερμοκηπίου θα εντείνονται διαρκώς.

Έως και το 2019, η Ελλάδα θα πρέπει να έχει δημιουργήσει λειτουργική Εθνική Υποδομή Γεωχωρικών Πληροφοριών, βάσει της Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου INSPIRE, η οποία ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο με τον ν. 3882/2010. Επιπλέον, προδιαγράφηκε η σταδιακή λειτουργία δομών γεωχωρικών (δεδομένων που αφορούν τους τομείς χωροταξίας και πολεοδομίας σε διαφορετικά εδάφη) δεδομένων, όπως η «Ηλεκτρονική Πολεοδομική Ταυτότητα Δήμου» και η «Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου».

Σήμερα λειτουργούν σχετικά έργα ανάπτυξης υποδομών, όπως το e-poleodomia III, το e-ευρετήριο αιγιαλών, οι δασικοί χάρτες κ.α. «Ωστόσο» -τονίζεται στη μελέτη- «τα έργα αυτά δεν είναι μεταξύ τους διασυνδεμένα και δεν παρέχουν συνολική εικόνα των δομημένων επιφανειών της ελληνικής επικράτειας». Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές χώρες, π.χ. Ιταλία, Πορτογαλία, Κύπρος –ακόμη και η Αλβανία και η πΓΔΜ- έχουν αναπτύξει ολοκληρωμένες υποδομές γεωχωρικών πληροφοριών, που περιλαμβάνουν και την τρισδιάστατη (3d) καταγραφή των υφιστάμενων κτηρίων.

Οι επιστήμονες της μελέτης προτείνουν τη δημιουργία του Ολοκληρωμένου Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών Δομημένων Επιφανειών και Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίων. Ως βασική πηγή τροφοδότησης, με πληροφορίες, του προτεινόμενου Συστήματος υποδεικνύουν τις καταχωρήσεις των στοιχείων του δικτύου της εταιρείας Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), που διαθέτουν οι οικονομικές υπηρεσίες των ΟΤΑ. Χονδρικά, τα στοιχεία μπορούν να καταγράφονται στους μετρητές της ΔΕΗ, δημιουργώντας μια πολύτιμη βάση δεδομένων, και ακολούθως να κωδικοποιούνται και να συσχετίζονται με τη Γεωγραφική Βάση Δεδομένων των υφιστάμενων κτηρίων, να ενσωματώνονται πρόσθετες πληροφορίες (οικοδομικές άδειες, στατιστικές μελέτες κ.λπ.), αλλά και ιστορικά δεδομένα φυσικών καταστροφών, καθώς και ποιοτικά γεωχωρικά χαρακτηριστικά (κλίσεις ή ποιότητα εδάφους, ρέματα, δασικές εκτάσεις κ.λπ.)

Το κόστος μιας τέτοιας διαδικασίας υπολογίζεται σε 100-120 εκατ. ευρώ και ο χρόνος ολοκλήρωσής της στους 36 μήνες για το σύνολο της επικράτειας.

Ιδιαίτερη έμφαση, ωστόσο, δίνεται στην τρισδιάστατη απεικόνιση και καταγραφή των κτηρίων, καθώς αυτή αποτελεί το κατάλληλο υπόβαθρο για μοντελοποίηση της εξέλιξης φυσικών καταστροφών. Αυτό το τρισδιάστατο υπόβαθρο είναι απαραίτητο για να εξαχθούν σωστά συμπεράσματα κατά την εξέλιξη ενός φαινομένου, ώστε να γίνει και η σωστή εφαρμογή οποιουδήποτε σχεδίου πολιτικής προστασίας. «Η πρόσφατη εθνική τραγωδία το Μάτι κατέδειξε με τραγικό τρόπο την επιτακτική και επείγουσα ανάγκη της δημιουργίας τεχνολογικών εργαλείων κατάλληλων να διαχειριστούν ή και να προβλέψουν φυσικές καταστροφές στο αστικό και εξωαστικό περιβάλλον» σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Β. Γκοιμίσης και προσθέτει: «Υπάρχουν γεωχωρικά δεδομένα στη χώρα μας. Αλλά είναι διάσπαρτα σε διάφορους φορείς και ασύνδετα. Αυτά θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια βάση για την πρώτη εκτίμηση της επικινδυνότητας των οικισμών σε έκτακτα φαινόμενα. Αρκεί να διασυνδεθούν μεταξύ τους και με το Κτηματολόγιο, τους Δασικούς Χάρτες κ.λπ. και να αποτελέσουν ένα ενιαίο πλαίσιο για την παρακολούθηση του χώρου».

Γενικά, τα βασικότερα σημεία της μελέτης συνοψίζονται ως εξής:

•   Δεν υπάρχει θεσμική διασύνδεση χωρικού σχεδιασμού με το πλαίσιο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και οι παρεμβάσεις που αυτό προτείνει παραμένουν σε επίπεδο κατευθύνσεων και όχι συγκεκριμένων και δεσμευτικών περιορισμών και ελέγχου δόμησης. Η διασύνδεση αυτή πρέπει να γίνει άμεσα.
•  Θα πρέπει να γίνει άμεσα καταγραφή των επικίνδυνων οικισμών και να δημιουργηθούν τα εργαλεία για άμεσες παρεμβάσεις στο θέμα της ανθεκτικότητάς τους.
• Πάση θυσία να αποτραπεί η δημιουργία νέων αυθαιρέτων κτιρίων ή οικισμών και γενικά μη πολεοδομημένων οικισμών.
• Να ξεκινήσουν άμεσα οι διαδικασίες για δημιουργία των απαραίτητων πλαισίων γεωχωρικών δεδομένων, τα οποία θα αποτελέσουν τη βάση για τις παραπάνω ενέργειες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η εταιρεία που σας προμηθεύει καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια ή φυσικό αέριο πρέπει σύντομα να σας κάνει … δώρο καινούργιες λάμπες χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας, να σας συντηρήσει τον καυστήρα  ή ακόμη και να σας τον αλλάξει!

Η εταιρεία από την οποία προμηθεύεστε καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια ή φυσικό αέριο μπορεί στο άμεσο μέλλον να σας χτυπήσει την πόρτα και να σας κάνει δώρο καινούργιες λάμπες χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας, να σας συντηρήσει τον καυστήρα θέρμανσης ή ακόμη και να σας τον αλλάξει! Δεν αποτελεί φανταστικό σενάριο αλλά μία υπαρκτή προοπτική δεδομένου ότι όλοι οι προμηθευτές ενέργειας έχουν νομική υποχρέωση να εξασφαλίσουν συγκεκριμένους στόχους εξοικονόμησης ενέργειας μέχρι το 2020 αρχικά και ως το 2027 σε επόμενο στάδιο. Και αν δεν το κάνουν απειλούνται με σοβαρά πρόστιμα μεγέθους εκατομμυρίων ευρώ που έχουν προκαλέσει σοβαρή ανησυχία στην αγορά για τις επιπτώσεις τους – ακόμη και στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων – εφόσον επιβληθούν.

Πρόκειται για το λεγόμενο καθεστώς επιβολής που θεσπίστηκε με τον νόμο 4342/2015 και εξειδικεύτηκε με αποφάσεις του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργου Σταθάκη οι οποίες προσδιορίζουν αναλυτικά το στόχο εξοικονόμησης που οφείλει να πετύχει κάθε ένας από τους 32 συνολικά προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και υγρών καυσίμων σε ετήσια βάση.

Ενδεικτικά (ο πλήρης κατάλογος είναι στην ιστοσελίδα του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ΚΑΠΕ που έχει αναλάβει τη διαχείριση του προγράμματος, στη διεύθυνση http://www.cres.gr/obs/yliko.html) για τον οικιακό τομέα προτείνονται τα εξής μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης: μονώσεις του κτιρίου και των σωληνώσεων, αποδοτικά συστήματα θέρμανσης και συσκευές ελέγχου (θερμοστάτες, βαλβίδες κλπ.), τηλεθέρμανση, ηλιακοί θερμοσίφωνες, ενεργειακά αποδοτικές οικιακές συσκευές (πλυντήρια κλπ.) και λαμπτήρες, έξυπνα συστήματα θέρμανσης, παράθυρα / υαλοπίνακες υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Αντίστοιχες είναι οι προτάσεις για τα κτίρια του τομέα υπηρεσιών ενώ για τις μεταφορές προβλέπεται προμήθεια ενεργειακά αποδοτικών οχημάτων, ελαστικά χαμηλής αντίστασης, λιπαντικά υψηλής απόδοσης, αεροτομές, πρόσθετα καυσίμων, σεμινάρια οικονομικής οδήγησης κ.α. Και για τη βιομηχανία συστήματα ανάκτησης ενέργειας, ενεργειακά αποδοτικά συστήματα παραγωγής κ.α.

Για το 2017 που ήταν η πρώτη χρονιά εφαρμογής του μέτρου ο στόχος εξοικονόμησης που τέθηκε με υπουργική απόφαση στους προμηθευτές ενέργειας ήταν 100 χιλιάδες τόνοι ισοδύναμου πετρελαίου (ktoe) εκ των οποίων το μεγαλύτερο μερίδιο (31,76 ktoe) αποτελούσε υποχρέωση της ΔΕΗ, άλλο 1,6 ktoe επιμερίστηκε στους τρεις μεγαλύτερους εναλλακτικούς προμηθευτές ρεύματος, 61,21 ktoe στις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών και 5,41 ktoe στις εταιρείες προμήθειας φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία του ΚΑΠΕ, ο στόχος υπερκαλύφθηκε κατά σχεδόν δύο φορές (επιτεύχθηκε συνολικά εξοικονόμηση 178 ktoe).

Ο λόγος που συνέβη αυτό όπως εξηγούν οι παράγοντες της αγοράς στο ΑΠΕ, ήταν ότι κατά την έναρξη εφαρμογής του προγράμματος οι στόχοι επιτεύχθηκαν κυρίως με τις λεγόμενες συμβουλευτικές δράσεις που περιλαμβάνουν π.χ. την ενημέρωση / εκπαίδευση οδηγών και καταναλωτών σε πρακτικές εξοικονόμησης ενέργειας. Όπως επίσης, το γεγονός ότι οι στόχοι χρόνο με το χρόνο αυξάνονται. Συγκεκριμένα για το 2018 ο στόχος είναι 133 ktoe και αυξάνονται προοδευτικά ως το 2020 ενώ  όπως επισημαίνουν αρμόδια στελέχη του ΚΑΠΕ από το 2020 θα είναι ακόμη πιο φιλόδοξοι.

Η απόφαση με την οποία θεσπίστηκε ο “Κανονισμός Λειτουργίας Καθεστώτος Υποχρέωσης Ενεργειακής Απόδοσης” (ΦΕΚ 1242 Β’ 11-4-2017) προβλέπει ότι το πρόστιμο για μη επίτευξη των στόχων είναι 500.000 ευρώ ανά ktoe, που σημαίνει ότι η μη συμμόρφωση κοστίζει περισσότερο από την υλοποίηση των επενδύσεων. Σύμφωνα με το νόμο 4342 (άρθρο 9) τα μέτρα αυτά ενεργειακής απόδοσης θα υλοποιούνται  κατά προτεραιότητα σε νοικοκυριά που πλήττονται από ενεργειακή ένδεια ή στην κοινωνική κατοικία.

Από την πλευρά των εταιρειών εμπορίας καυσίμων εκφράζονται διαμαρτυρίες για το μέτρο με το σκεπτικό μεταξύ άλλων ότι οι καταναλωτές τους οποίους θα προσεγγίσουν προκειμένου να τους κάνουν δώρο για παράδειγμα την αλλαγή των λαμπτήρων ή του καυστήρα δεν είναι καθόλου σίγουρες ότι στο μέλλον θα προμηθεύονται πετρέλαιο θέρμανσης ή καύσιμα κίνησης από τη συγκεκριμένη εταιρεία που ανέλαβε το κόστος. Σε αντίθεση για παράδειγμα με τους προμηθευτές ρεύματος ή φυσικού αερίου που μπορούν να δεσμεύσουν τους πελάτες τους με συμβόλαια.

Ο Σύνδεσμος των Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος έχει προσφύγει στο Συμβούλιο Επικρατείας κατά του καθεστώτος επιβολής επισημαίνοντας επιπλέον ότι η δράση αυτή υποχρεώνει ουσιαστικά τις εταιρείες να επενδύσουν σε μείωση του τζίρου τους και αυτό σε μία περίοδο που η αγορά καυσίμων έχει ήδη σημειώσει πτώση άνω του 40% τα τελευταία χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης και της αύξησης της φορολογίας στα καύσιμα. Ο ΣΕΕΠΕ ζητά την εξαίρεση των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών από το καθεστώς επιβολής ή την εφαρμογή μόνο μέτρων χαμηλού κόστους όπως η συντήρηση καυστήρων και η τοποθέτηση θερμιστατικών βαλβίδων στα καλοριφέρ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο κλάδος έχει χαρακτηρισθεί ως μια από τις παραγωγικές δραστηριότητες που είναι ικανές να βοηθήσουν την Ελλάδα να βγει από την κρίση. Ο λόγος για την ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια, η οποία αν και ξεκίνησε το 1980 με λίγες πειραματικές μονάδες και ετήσια παραγωγή μόλις πέντε τόνων, η ανάπτυξή της στη συνέχεια,  ήταν κατακόρυφη αυξάνοντας συνεχώς την παραγωγή.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, και με όσα δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Παναγιώτης Βερίλλης, Επίκουρος καθηγητής, στο τμήμα Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,  το 2015 η συνολική αξία των εξαγωγών αλιευτικών προϊόντων ανήλθε σε 653,5 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας αντιπροσωπεύουν το 82% της αξίας των εξαγωγών αυτής της κατηγορίας.

Χαρακτηριστικά, αναφέρει ότι το 1985 υπήρχαν δώδεκα μονάδες με συνολική  παραγωγή περίπου 100 τόνους και τρεις δεκαετίες αργότερα, η παραγωγή  αυξήθηκε  κατά  1000%,   αριθμώντας  πάνω  από  300 μονάδες και παραγωγή που ξεπερνούσε τους  100.000 τόνους. Η ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια έφτασε το ιστορικά  υψηλό των 144.000  τόνων το 2008.

Ποια είδη όμως εκτρέφονται; Σύμφωνα με τον ίδιο, στις ελληνικές θάλασσες εκτρέφονται μεσογειακά είδη, τσιπούρα και λαβράκι κατά κύριο λόγο, και σε μικρότερο  ποσοστό  φαγκρί, κρανιός, μυτάκι, συναγρίδα κ.α.

Εκτός από τις θαλάσσιες ιχθυοκαλλιέργειες στην Ελλάδα υπάρχουν και μονάδες εκτροφής ιχθύων εσωτερικών υδάτων. Σήμερα δραστηριοποιούνται περί τις 80  μονάδες εντατικής εκτροφής ιχθύων εσωτερικών υδάτων. Σημαντικός είναι επίσης και ο αριθμός των μονάδων, περί τις 600, που δραστηριοποιούνται στην οστρακοκαλλιέργεια, εκτρέφοντας σχεδόν αποκλειστικά το μεσογειακό μύδι.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Θαλασσοκαλιεργειών (ΣΕΘ), το 2015 ο συνολικός όγκος παραγωγής ψαριών και οστράκων ανήλθε σε 134.065 τόνους αξίας 628,3 εκατ. ευρώ.

Τα ψάρια που εκτρέφονται στη θάλασσα αντιπροσωπεύουν το 97% του συνολικού όγκου εκτρεφόμενων ψαριών. Τα αλιευτικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της ιχθυοκαλλιέργειας, είναι ο πρώτος κλάδος ζωικής παραγωγής σε εξαγωγές και τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στην κορυφή των εξαγώγιμων αγροτικών προϊόντων. Στην Ελλάδα τα κύρια εκτρεφόμενα είδη ψαριών είναι η τσιπούρα και το λαβράκι.

Περίπου το 78% της παραγωγής εξάγεται και το υπόλοιπο 22% διατίθεται στην εγχώρια αγορά. Το 2016 η παραγωγή τσιπούρας και λαβρακιού ανήλθε σε 105.000 τόνους αξίας σχεδόν 553 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2016 η τσιπούρα και το λαβράκι εξήχθησαν σε 32 χώρες εντός και εκτός της ΕΕ. Η εκτίμηση του ΣΕΘ για το 2017(τα συνολικά στοιχεία δεν έχουν συλλεχθεί ακόμα) είναι ότι η παραγωγή θα παρουσιάσει αύξηση 4,6% και θα επανέλθει στους 110.000 τόνους.

Παραδοσιακά οι Ιταλία, Ισπανία και Γαλλία είναι οι χώρες εντός ΕΕ που απορροφούν συνολικά σχεδόν το 57% της Ελληνικής παραγωγής. To 2016 εξήχθησαν συνολικά περί τους  82.000 τόνους τσιπούρας και λαβρακιού, εκ των οποίων το 58% ήταν τσιπούρα και το 42% λαβράκι. Το σύνολο σχεδόν των εξαγωγών ήταν προς χώρες της ΕΕ. (98%). Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων (FAO) και της Παγκόσμιας Τράπεζας μέχρι το 2030 πάνω από το 65% των αλιευτικών προϊόντων θα προέρχεται από την υδατοκαλλιέργεια.

Ποιο είναι το μέλλον της ιχθυοκαλλιέργειας, ο στόχος για τα επόμενα χρόνια; Όπως απαντά  στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Παναγιώτης Βερίλλης, επίκουρος καθηγητής, τμήμα Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στόχος είναι το 2020 οι εξαγωγές να φθάσουν τους 105.000 τόνους και το 2030 τους 204.000 τόνους. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, παρόλο την συνεχώς αυξανόμενη δυναμική του κλάδου, υπάρχει έντονος προβληματισμός για την αύξηση των μεριδίων αγοράς της Τουρκίας.

Και εξηγεί ο κ. Βερίλλης: «Οι κρατικές ενισχύσεις που λάμβαναν μέχρι πρόσφατα οι Τούρκοι παραγωγοί, τους επιτρέπουν να διαθέτουν το προϊόν τους σε χαμηλότερες τιμές, η διαφορά μπορεί να πλησιάσει και το 1 ευρώ/ κιλό, δημιουργώντας έτσι συνθήκες άνισου ανταγωνισμού. Για να μπορέσει ο κλάδος να συνεχίσει απρόσκοπτα την ανάπτυξή του, εγκρίθηκε το 2014 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Πολυετές Εθνικό Σχέδιο της Ελλάδας που περιγράφει δράσεις-στόχους σε σχέση με στρατηγικούς τομείς στους οποίους εντοπίζονται οι κύριες αιτίες που εμποδίζουν την ανάπτυξη της ιχθυοκαλλιέργειας. Οι άξονες αυτοί αφορούν στην απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, στην ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού, στην  ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας (οργάνωση των παραγωγών, ανάπτυξη έρευνας και καινοτομίας) και στην καθιέρωση ισότιμων όρων ανταγωνισμού».

Τέλος, μιλώντας ο ίδιος για το Τμήμα Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος, σημειώνει πως αυτό, διεξάγει έρευνα υψηλού επιπέδου στον τομέα των ιχθυοκαλλιεργειών μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του διαχέονται μέσω δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά και ανακοινώσεων σε διεθνή συνέδρια. Μάλιστα, το τμήμα Γεωπονίας Ιχθυολογίας και Υδάτινου είναι συνδιοργανωτής του διεθνούς συνεδρίου Hydro MediT με θέματα που άπτονται της εφαρμοσμένης ιχθυολογίας και του υδάτινου περιβάλλοντος. Το συνέδριο γίνεται κάθε δύο χρόνια. Φέτος θα διεξαχθεί στις 8-11 Νοεμβρίου στον Βόλο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ