Κοινές δηλώσεις του Πρωθυπουργού και του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Αλέξης Τσίπρας: Θα ήθελα να καλωσορίσω τον Πρόεδρο Γιούνκερ στην Ελλάδα. Με τον Ζαν-Κλωντ, έναν πραγματικό φίλο της Ελλάδας, πράγμα που αποδείχθηκε σε δύσκολες στιγμές, όχι σε εύκολες, είχαμε την ευκαιρία σήμερα να συζητήσουμε σε βάθος, όπως πάντα με ειλικρίνεια, για όλα τα τρέχοντα θέματα που αφορούν τις ευρωπαϊκές, τις περιφερειακές εξελίξεις και φυσικά, να συζητήσουμε για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Και καταρχάς, συμφωνήσαμε σε κάτι, νομίζω, πολύ σημαντικό: Ότι αυτή η επίσκεψη, είναι η τελευταία του επίσημη επίσκεψη, στη μνημονιακή Ελλάδα. Όχι γιατί δεν σκοπεύει να έρθει σύντομα -πιστεύω ότι θα έρθει σύντομα ξανά- αλλά γιατί πολύ σύντομα η Ελλάδα θα έχει επιστρέψει σ’ αυτό που εμείς ονομάζουμε ευρωπαϊκή κανονικότητα. Θα ολοκληρώσει με επιτυχία το τρίτο και τελευταίο πρόγραμμα και θα ξαναγίνει μετά από οκτώ ολόκληρα χρόνια, οκτώ δύσκολα χρόνια, μια κανονική χώρα της Ευρωζώνης.

Ο ελληνικός λαός, με θυσίες και στερήσεις αυτά τα οκτώ χρόνια, διεκδίκησε και πετυχαίνει, πρώτον, να παραμείνει η χώρα στον σκληρό πυρήνα της Ε.Ε., στην Ευρωζώνη, αλλά όχι μόνο αυτό. Να εξυγιάνει και να εξορθολογήσει τα δημόσια οικονομικά της, να προχωρήσει σε πλειάδα πολύ σημαντικών δομικών μεταρρυθμίσεων, που αποτελούν και το εχέγγυο ότι δεν βγαίνουμε απλά από τα προγράμματα στήριξης, αλλά δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για να μην ξαναγυρίσουμε πίσω. Να μην ξαναγυρίσουμε πίσω στις δυσκολίες που περάσαμε και που μας οδήγησαν στα προγράμματα αυτά.

Και όλες αυτές οι προσπάθειες μας δίνουν τη δυνατότητα να πετύχουμε και να είμαστε αισιόδοξοι ότι είμαστε πολύ κοντά να πετύχουμε και θα πετύχουμε αυτό που εμείς ονομάζουμε μία καθαρή έξοδο από τα Μνημόνια. Δηλαδή, μία έξοδο από τα προγράμματα στήριξης χωρίς την ανάγκη μιας πιστοληπτικής γραμμής στήριξης, όπως άλλωστε συνέβη και με άλλες χώρες που ήτανε σε προγράμματα στήριξης και που τα ολοκληρώσανε επιτυχώς.

Και το πιο σημαντικό είναι ότι με την καθοριστική συμβολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και του Προέδρου Γιούνκερ, είμαστε και κοντά σε έναν πολύ σημαντικό στόχο, στην οριστική ρύθμιση των εκκρεμοτήτων που αφορούν τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, του ελληνικού δημόσιου χρέους, σύμφωνα με τις αποφάσεις που έχουν ήδη ληφθεί στο Eurogroup.

Πιστεύω ότι το διαβατήριο, για αυτό που ονομάζουμε καθαρή έξοδο από το πρόγραμμα, δεν είναι άλλο από την υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας. Μια απόδοση που εξέπληξε, πιστεύω θετικά, όλους τους εταίρους μας τα τελευταία τρία χρόνια και έπαιξε καθοριστικό ρόλο, ώστε να αποκατασταθεί η χαμένη αξιοπιστία της χώρας απέναντι στους εταίρους της.

Γιατί είναι γεγονός ότι η Ελλάδα, οι ελληνικές κυβερνήσεις, για πάρα πολλά χρόνια υποσχόντουσαν πολλά, αλλά δεν τηρούσαν πολλές από τις δεσμεύσεις τους.

Στη διάρκεια της δικής μας διακυβέρνησης, έχουμε υπερβεί επανειλημμένως τους δημοσιονομικούς στόχους, κάτι που στο παρελθόν ήταν αδιανόητο.

Με το μείγμα της οικονομικής πολιτικής που εφαρμόζουμε, έχουμε διαμορφώσει μια κεκτημένη δυναμική στο δημοσιονομικό πεδίο. Ένα σταθερό πλαίσιο επαναλαμβανόμενης δημοσιονομικής υπεραπόδοσης. Κάθε χρόνο, πετυχαίνουμε πρωτογενές πλεόνασμα πολύ πιο πάνω από 3,5% του ΑΕΠ. Φέτος, είχαμε το υψηλότερο στην Ευρωζώνη. Πράγμα που, επαναλαμβάνω, αποκαθιστά την αξιοπιστία, αλλά και προδικάζει με ασφάλεια την επίτευξη των στόχων του προγράμματος για τα επόμενα χρόνια και κυρίως για το 2018 και το 2019. Πράγμα που ουδείς καλόπιστος μπορεί πια να το αμφισβητήσει.

Θα έλεγα ότι πρόκειται για ένα επίτευγμα του ελληνικού λαού. Αλλά, ταυτόχρονα, και για μια ευαίσθητη οικονομική ισορροπία, που αποδεικνύει ότι αυτό που χρειάζεται πλέον η ελληνική οικονομία είναι, όχι να προστεθούν νέα μέτρα λιτότητας, αλλά, ενδεχομένως, να αφαιρεθούν κάποια, ούτως ώστε να δοθεί μεγαλύτερη ορμή στην ανάπτυξη. Κάτι το οποίο αποτελεί άλλωστε και κοινό μας στόχο.

Θέλω, όμως, σε αυτό το σημείο να τονίσω κάτι: Αποκατάσταση της κανονικότητας σημαίνει ανάκτηση της κυριαρχίας μας στο πλαίσιο της Ευρωζώνης. Δεν σημαίνει, όμως, σε καμία περίπτωση, ότι επανερχόμαστε στο παρελθόν. Δεν σημαίνει ότι επαναλαμβάνουμε τα λάθη και τις συμπεριφορές που συνέβαλαν ώστε να βρεθούμε στην κρίση.

Στην κατεύθυνση αυτή, οι δομικές μεταρρυθμίσεις στον δημόσιο τομέα, στις φορολογικές αρχές, στη δικαιοσύνη και σε πολλούς άλλους τομείς, όχι μόνο δεν πρέπει να ανατραπούν, αλλά πρέπει να βαθύνουν.

Ταυτόχρονα, πρέπει να εντατικοποιηθούν και οι προσπάθειές μας για την επούλωση των πληγών της κρίσης και για την καταπολέμηση των αδικιών και των ανισοτήτων.

Αυτό που χρειάζεται ο τόπος είναι μια σταθερή προοπτική δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης.

Στην κατεύθυνση αυτή, επεξεργαζόμαστε ήδη τη δική μας αναπτυξιακή στρατηγική και τη συζητάμε με τους εταίρους μας. Ένα νέο ισχυρό, κοινωνικά δίκαιο και βιώσιμο παραγωγικό και αναπτυξιακό μοντέλο. Πυλώνας του οποίου δεν μπορεί παρά να είναι και το ανθρώπινο κεφάλαιο.

Οι συνθήκες εργασίας, το θεσμικό πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων, αλλά και ο καίριος ρόλος του στην παραγωγική ανασυγκρότηση και τη διαμόρφωση μιας εξωστρεφούς, τεχνολογικά προηγμένης και διεθνώς ανταγωνιστικής οικονομίας.

Βέβαια, η επόμενη μέρα της Ελλάδας είναι μέρος της επόμενης μέρας της Ευρωζώνης και της Ε.Ε. συνολικά. Πρέπει τώρα που η Ευρωζώνη ανακάμπτει να τη θωρακίσουμε απέναντι στο ενδεχόμενο μιας κάποιας μελλοντικής κρίσης.

Πρέπει να κλείσει ο κύκλος της αδράνειας στην Ευρώπη. Η ακροδεξιά στροφή και η έξαρση του λαϊκισμού την απειλούν. Γι’ αυτό, η μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης πρέπει να είναι το πρώτο βήμα για την επανασύνδεση του ευρωπαϊκού σχεδίου με τους λαούς της Ευρώπης.

Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πιστεύω ότι διαμορφώνουν τον αναγκαίο κοινό τόπο για να προχωρήσουμε όλοι μαζί.

Εμείς τις στηρίζουμε, παρότι έχουμε πιο προωθημένες προτάσεις, εν τούτοις κατανοούμε ότι αποτελούν αυτό τον κοινό τόπο, έχουν κοινά σημεία με το δικό μας σχέδιο για αυτό που ονομάζουμε εκδημοκρατισμό της Ευρωζώνης.

Για εμάς, μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης σημαίνει ενίσχυση των κοινωνικών και δημοκρατικών χαρακτηριστικών της.

Σημαίνει σύγκλιση και συνοχή. Σημαίνει ανάπτυξη στη θέση της λιτότητας. Σημαίνει μια νέα θεσμική αρχιτεκτονική, που θα αντικαθιστά σιγά-σιγά τους διακρατικούς με υπερεθνικούς θεσμούς.

Συμφωνούμε με την πρόταση για υπουργό Οικονομικών της Ευρωζώνης. Εμείς, παράλληλα, προτείναμε και υπουργό Κοινωνικής Προστασίας. Χρειαζόμαστε ισχυρό προϋπολογισμό και προϋπολογισμό της Ευρωζώνης ως αυτόματο σταθεροποιητή, με επίκεντρο την καταπολέμηση της ανεργίας.

Χρειαζόμαστε και εξευρωπαϊσμό του θεσμού διαχείρισης κρίσεων. Ένα Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, ως δανειστή έσχατης καταφυγής για τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, που θα στηρίζει το ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων. Ένα Ταμείο, εντός των ευρωπαϊκών Συνθηκών, υπό κοινοβουλευτικό και δημοκρατικό έλεγχο.

Σήμερα όμως δεν συζητήσαμε μονάχα για οικονομία και μονάχα για το μέλλον της Ευρωζώνης. Συζητήσαμε και για τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πιστεύω ότι έχει μέλλον μόνο αν αναβαθμίσει τον διεθνή και περιφερειακό της ρόλο, ως δύναμη ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας, που προασπίζει διαρκώς το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Και η Ελλάδα – όπως αποδείχτηκε και τα τελευταία χρόνια – έχει να παίξει κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια.

Κεντρικό ρόλο, όχι μόνο λόγω της γεωπολιτικής της θέσης σε μια ολοένα και πιο εύφλεκτη, αλλά σημαντική περιοχή. Όχι μόνο, λοιπόν, λόγω της θέσης της, αλλά και λόγω της ιστορικής επιλογής του ελληνικού λαού.

Αυτό απέδειξε και αποδεικνύει ο ελληνικός λαός, στηρίζοντας – παρά τις μεγάλες δυσκολίες στις οποίες βρέθηκε τα προηγούμενα χρόνια – στηρίζοντας τις προσπάθειες, τις κοινές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης και παρά το κλείσιμο των βορείων συνόρων, στηρίξαμε τους εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες που κατέφθασαν και καταφθάνουν στα νησιά μας, προασπίζοντας τα ευρωπαϊκά σύνορα, αλλά και τις ευρωπαϊκές αξίες.

Αυτό αποδείξαμε επίσης με την προσπάθειά μας – παρά τις δυσκολίες – να βρούμε λύση στο Κυπριακό, δίκαιη και βιώσιμη λύση.

Αυτό αποδεικνύουμε παραμένοντας αποφασιστικοί, αλλά και ψύχραιμοι, στην αντιμετώπιση επικίνδυνων προκλήσεων στο Αιγαίο από την πλευρά της Τουρκίας, έναντι των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Αλλά, ταυτόχρονα, και επιμένοντας στον διάλογο και τη συνεννόηση με τους γείτονές μας.

Αυτό αποδεικνύουμε χτίζοντας πρωτοβουλίες στα Βαλκάνια υπέρ της συνανάπτυξης, του διαλόγου και της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων.

Αυτό αποδεικνύουμε επιχειρώντας και για πρώτη φορά με τόσο αποφασιστικό τρόπο, να βρούμε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση στο θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, με εγγυήσεις ότι αυτό το ζήτημα θα λυθεί οριστικά. Αλλά και λύσεις για την ευρωπαϊκή προοπτικής της Αλβανίας.

Ζαν Κλωντ, αν δεν κάνω λάθος, έχεις πει μία, κατά την άποψη μου, πολύ σημαντική κουβέντα κάποια στιγμή, ότι εμείς οι Ευρωπαίοι ή θα πετύχουμε μαζί ή θα αποτύχουμε όλοι μαζί.

Νομίζω ότι πλέον γνωρίζουμε πολύ καλά στην Ελλάδα τον σημαντικό ρόλο που έπαιξες, εσύ προσωπικά, ώστε να πετύχουμε μαζί.

Και σήμερα, πιστεύω, ότι περισσότερο από κάθε άλλη φορά, ακριβώς επειδή αντέξαμε, παρά τις μεγάλες δυσκολίες που περάσαμε, έχουμε μπροστά μας μια πολύ μεγάλη ευκαιρία. Να αποδείξουμε ότι μπορούμε να πετύχουμε μαζί.

Και είμαι βέβαιος ότι αυτή την ευκαιρία, τούτη τη φορά, δεν θα την αφήσουμε να χαθεί.

Με αυτές τις σκέψεις, ήθελα για άλλη μια φορά να σε ευχαριστήσω για την παρουσία σου εδώ και για τον πολύ ουσιαστικό διάλογο που είχαμε, αναζητώντας από κοινού λύσεις εποικοδομητικές, προκειμένου να βρούμε άμεσα διεξόδους και να βρεθούμε σε μια πολύ καλύτερη θέση, από αυτή που βρεθήκαμε όλο το προηγούμενο διάστημα.

Σε ευχαριστώ πολύ.

Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ: Κύριε Πρωθυπουργέ, αγαπητέ Αλέξη, κυρίες και κύριοι, σας υπόσχομαι ότι θα είμαι πολύ πιο σύντομος από ό,τι ο Πρωθυπουργός σας. Πρώτον, [διότι] κάνει ζέστη, δεύτερον ιδρώνω σαν τρελός και τρίτον, πρέπει να μιλήσω και ενώπιον του Κοινοβουλίου και δεν θα ήθελα να πω εδώ αυτά που θα έπρεπε να επαναλάβω σε λίγο στο Κοινοβούλιο.

Είμαι εδώ. Ξέρετε τη βαθιά και στέρεα φιλία μου προς την Ελλάδα και προς τον θαρραλέο λαό της. Μαζί καταφέραμε να βρεθούμε ενώπιον μιας πολύ ευτυχούς προοπτικής, διότι, πριν από το τέλος αυτού του καλοκαιριού, για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο του Αλέξη, η Ελλάδα θα γίνει μια χώρα τόσο κανονική, όσο και οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης.

Στις 20 Αυγούστου θα είναι το τέλος του τρίτου και τελευταίου προγράμματος υποστήριξης της Ελλάδας. Επομένως, μαζί μπορούμε να γυρίσουμε τη σελίδα αυτών των τελευταίων δύσκολων χρόνων.

Θα πρέπει να ολοκληρώσουμε σύντομα την τέταρτη και τελευταία αξιολόγηση του προγράμματος και όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα. Θα πρέπει να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στο θέμα της μείωσης του χρέους και θα ήθελα όλα τα κράτη να σεβαστούν τις υποχρεώσεις, τις οποίες έχουν αναλάβει.

Η Ελλάδα, προφανώς, θα πρέπει να συνεχίσει το πρόγραμμα εργασίας που έχει υιοθετηθεί. Και εγώ είμαι απόλυτα ικανοποιημένος με τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα προχωρά και τηρεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Οι επιδόσεις της Ελλάδας είναι εξαιρετικές και εξαιρετικές ήταν και οι θυσίες των Ελλήνων, και τα πρώτα αποτελέσματα τα έχουμε μπροστά μας. Η ανάπτυξη επέστρεψε στην Ελλάδα και στην Ευρώπη βέβαια. Η ανεργία αν και παραμένει σε υψηλά επίπεδα έχει μειωθεί παρόλα αυτά. Και η Ελλάδα μπόρεσε να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα από το 15,1% που ήταν στο τέλος του 2009 και τώρα το έχει γυρίσει σε πλεόνασμα 0,8% το 2017. Είναι αππλύτως αξιοσημείωτο και πρέπει να ενισχύσουμε το αποτέλεσμα αυτό.

Και είμαι απόλυτα ικανοποιημένος με το επενδυτικό πρόγραμμα, το οποίο φέρει και το όνομά μου και το οποίο βρίσκει τόση μεγάλη υποστήριξη στην Ελλάδα. Ένα πρόγραμμα ύψους άνω των 270 δισ. ευρώ και η Ελλάδα μπόρεσε να επωφεληθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο από τα χρήματα αυτά με επενδύσεις 9,2 δισ. ευρώ.

Και αυτό αποδεικνύει ότι όταν η Ελλάδα αναλαμβάνει δεσμεύσεις γνωρίζει την επιτυχία που της αναλογεί. Όντως δεσμεύεται, τηρεί τις υποσχέσεις της. Και η Ελλάδα σήμερα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό απορρόφησης των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων.

Όσον αφορά, επομένως, την οικονομία, τα νέα είναι καλά. Οι προοπτικές είναι θετικές.

Συζητήσαμε, επίσης, για το πρόβλημα της Μετανάστευσης. Για το θέμα αυτό, θα μιλήσω με περισσότερες λεπτομέρειες στο Κοινοβούλιο.

Αυτά από πλευράς μου. Όπως είπα και στην αρχή, θα είμαι πολύ σύντομος.

Σας ευχαριστώ.

Γιώργος Παντελάκης (ΕΡΤ): Καλό μεσημέρι. Η ελληνική οικονομία κινείται σταθερά σε αναπτυξιακούς ρυθμούς, υπεραποδίδει έναντι των στόχων, οι οποίοι έχουν τεθεί. Έχουμε, λοιπόν, εδώ ένα δεδομένο: Εφόσον τον Αύγουστο βγαίνουμε από το πρόγραμμα, εκτιμάτε ότι η χώρα οδεύει προς μια καθαρή έξοδο; Ποια είναι η θέση εδώ της Κομισιόν; Τίθεται θέμα πιστοληπτικής γραμμής; Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης –το ανέφερε και ο Πρωθυπουργός, πριν από λίγο- είναι καθαρή. Ποια είναι η θέση της Κομισιόν, λοιπόν; Και δεδομένης της υπεραπόδοσης της οικονομίας, αλλά και με αυτά τα πλεονάσματα, τα μεγάλα πλεονάσματα, πώς είναι δυνατόν να ζητούν ακόμη οι θεσμοί να υπάρξει μεγαλύτερη λιτότητα για το 2019 και το 2020; Θα ήθελα τη θέση και των δύο.

Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ: Ποτέ δεν ήμουν φανατικός οπαδός της τυφλής και της άκαμπτης λιτότητας. Δεν θα υπάρξει προληπτική [πιστοληπτική] γραμμή διότι εμείς θέλουμε να κάνουμε τα πάντα, έτσι ώστε η έξοδος της Ελλάδας από το πρόγραμμα να είναι η πιο σαφής και η πιο καθαρή. Προσπαθώ να δώσω σύντομες απαντήσεις, εάν δεν το έχετε καταλάβει.

Αλέξης Τσίπρας: Θέλετε και τη δική μου γνώμη σε αυτό; Και εμείς δουλεύουμε για να είναι μια σαφής έξοδος, τόσο σαφής, όσο και καθαρή. Μην μπλέκουμε με τις λέξεις: Σαφήνεια, καθαρότητα, τι σημαίνουν όλα αυτά; Σημαίνουν ότι μετά από οκτώ χρόνια, δεν υπάρχει λόγος η Ελλάδα να μην επιστρέψει στο καθεστώς και στο πλαίσιο όλων των υπόλοιπων χωρών της Ευρωζώνης, πόσο δε μάλλον όταν έχει πετύχει, όχι μόνον να εξορθολογήσει τα δημόσια οικονομικά, αλλά και μια σειρά διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, που πιστεύω – και θα το πω Ζαν-Κλωντ – είμαστε περήφανοι, διότι καμία άλλη χώρα δεν κατάφερε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Πιστεύω, λοιπόν, όπως είπα και πριν, ότι η εκπληκτική δημοσιονομική απόδοση της ελληνικής οικονομίας είναι το διαβατήριό μας για να προχωρήσουμε σε αυτό που ονομάζουμε «σαφή και καθαρή έξοδο από τα μνημόνια». Πιστεύω, επίσης –και θα το πω- έγιναν λάθη όλο το προηγούμενο διάστημα, όχι με την ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Υπήρχαν υπερβολικές απαιτήσεις. Αυτό αποδείχθηκε τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς από τη μια αυτά τα υψηλά πλεονάσματα είναι το διαβατήριό μας για να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία μας, από την άλλη, όμως, αποδεικνύει και την αποτυχία κάποιων εκ των θεσμών σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις τους για τα απαιτούμενα μέτρα, προκειμένου να πιαστούν οι στόχοι. Όταν έχεις δύο και τρεις φορές πάνω από τους στόχους αποτελέσματα, αυτό σημαίνει ότι κάποιοι ήταν υπερβολικοί. Και σημαίνει ότι τώρα με νηφαλιότητα, όχι μόνο δεν πρέπει να ακολουθήσουμε τις συμβουλές τους για περισσότερη λιτότητα, αλλά  πρέπει να δούμε πώς θα ελαφρύνουμε την οικονομία από δυσβάσταχτη φορολογία, προκειμένου να επιταχύνουμε την ανάπτυξη. Διότι ο κοινός μας στόχος, πλέον, τώρα, με δεδομένο ότι πιάνουμε τους δημοσιονομικούς στόχους, είναι να επιταχύνουμε τους ρυθμούς της ανάπτυξης. Πιστεύω ότι σε αυτό τον στόχο βρισκόμαστε στην ίδια σελίδα με τους Ευρωπαίους εταίρους μας.

Corinna Jessen (ZDF): Μια ερώτηση για τον κύριο Πρόεδρο Γιούνκερ: Κατά πόσο έχει πειστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, ή κατά πόσο έχετε πειστεί εσείς ότι το αναπτυξιακό μοντέλο, στο οποίο μόλις αναφέρθηκε ο κύριος Πρωθυπουργός, είναι επαρκές και αποτελεσματικό για τα επόμενα χρόνια μετά την έξοδο από το πρόγραμμα;

Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ: Η ανάπτυξη έχει επιστρέψει στην Ελλάδα. Η ανάπτυξη έχει επιστρέψει στην Ευρώπη. Άρα, όλες οι μεταρρυθμίσεις που υιοθέτησε η κυβέρνηση και το ελληνικό Κοινοβούλιο, ακολουθούν τη σωστή πορεία. Και τώρα θα πρέπει να δούμε ότι το ίδιο θα ισχύσει και για τις υπόλοιπες μεταρρυθμίσεις που θα υιοθετηθούν.

Συνέντευξη του Υπουργού Επικρατείας και Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Δημήτρη Τζανακόπουλου στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ και την δημοσιογράφο Ευαγγελία Μπαλτατζή:

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Να καλημερίσουμε και να καλωσορίσουμε τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, τον κ. Δημήτρη Τζανακόπουλο.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Καλημέρα κυρία Μπαλτατζή.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Τι κάνετε; Καλά;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Καλά.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Καλά είμαστε και εμείς. Πολλά τα θέματα. Μεγάλο το ενδιαφέρον για τα περισσότερα από αυτά. Θα ήθελα να ξεκινήσουμε με αυτό που έχει και το στοιχείο της επικαιρότητας και που είναι η επίσκεψη Γιούνκερ στην Ελλάδα. Σε 20 λεπτά θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αμέσως μετά, θα συναντηθεί με τον Πρωθυπουργό. Τι περιμένουμε από την επίσκεψη του κ. Γιούνκερ, κ. Τζανακόπουλε; Ακούμε ότι ενδέχεται να έχει και κάποια «δωράκια», επιτρέψτε μου να πω, στις αποσκευές του. Ισχύει αυτό;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Η σχέση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξέρετε ότι είναι πάρα πολύ στενή όπως και η σχέση του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον κ. Γιούνκερ, στο πλαίσιο ειδικά του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής που τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται στη χώρα μας. Η Κομισιόν έχει υπάρξει αρκετά βοηθητική, παρά τις διαφορές που υπήρξαν στο παρελθόν, ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα, στην προσπάθεια που κάνουμε για την έξοδο από το πρόγραμμα. Και νομίζω ότι ο κ. Γιούνκερ θα στηρίξει, ακριβώς, αυτή την προσπάθεια και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους βρίσκεται σήμερα εδώ.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Ξέρουμε τη θετική στάση που είχε όλο αυτό το διάστημα.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Η διαδικασία της διαπραγμάτευσης συνεχίζεται. Δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να μιλήσει για  «δωράκια», ούτε θεωρώ ότι η ελληνική πλευρά χρειάζεται κάτι τέτοιο. Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε μια φάση ανάκαμψης. Δημοσιονομικά έχουμε κάνει αυτό το οποίο έπρεπε να κάνουμε. Έχουμε τηρήσει όλες μας τις υποχρεώσεις. Από εκεί και πέρα, νομίζω ότι είναι και οι εταίροι και οι δανειστές μας, οι οποίοι πρέπει και αυτοί να βοηθήσουν, έτσι ώστε τον Αύγουστο να περάσουμε σε μια καθαρή έξοδο.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Θα βοηθήσουν; Αυτό είναι ένα ερώτημα, το λέω, δανειζόμενη το δημοσίευμα της Handelsblatt, σύμφωνα με το οποίο, ότι ο Γερμανός υπουργός των Οικονομικών, ο κ. Όλαφ Σόλτς είναι αντίθετος με τη γαλλική πρόταση για σύνδεση του χρέους με τον ρυθμό ανάπτυξης. Και είναι ένα δημοσίευμα, στο σύνολό του, που προϊδεάζει γι’ αυτό που στο αυριανό Eurogroup θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως προς τις προθέσεις του Βερολίνου.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Η ρύθμιση του ελληνικού χρέους δεν αφορά μόνο, κατ΄ αρχήν, τον γαλλικό μηχανισμό.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Προφανώς.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Όπως γνωρίζετε, ο γαλλικός μηχανισμός ήταν μια ιδέα, ένας μηχανισμός, ο οποίος έπεσε στο τραπέζι του Eurogroup του Μαΐου και του Ιουνίου του 2017, έτσι ώστε να γεφυρώνονται οι διαφορές μεταξύ των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ ως προς την έκταση ρύθμισης του χρέους. Από εκεί και πέρα, η ρύθμιση του ελληνικού χρέους έχει και άλλα εργαλεία, όπως είναι για παράδειγμα, οι επεκτάσεις των ωριμάνσεων των ομολόγων, το πάγωμα των επιτοκίων, η μετάθεση της πληρωμής των επιτοκίων για το μέλλον, οι επιστροφές των κερδών των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών. Μέτρα, τα οποία μπορούν να καταστήσουν το χρέος και βιώσιμο και διαχειρίσιμο.

Τώρα, σε ό,τι αφορά τον γαλλικό μηχανισμό, υπάρχουν ακόμα τεχνικές συζητήσεις, οι οποίες γίνονται, για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Δεν είναι ακριβές ότι ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών διαφωνεί με τον γαλλικό μηχανισμό. Υπάρχουν τεχνικές διαφορετικές απόψεις ως προς τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού. Τώρα, από εκεί και πέρα, αυτή είναι μια συζήτηση που, ούτως ή άλλως, θα συνεχιστεί. Υπάρχει χρόνος μέχρι τον Ιούνιο. Έχουμε δύο μήνες όπου οι συζητήσεις θα γίνουν εντατικές και από εκεί και πέρα θα δούμε πού θα καταλήξει αυτή η συζήτηση.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Χθες, ωστόσο, στο briefing, δεν αποκλείσατε ότι μπορεί να χρειαστεί και παραπάνω χρόνος ή κάνω λάθος;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Μετά από οκτώ χρόνια, αν μας πάρει και άλλες 20 ημέρες για να έχουμε την τελική συμφωνία, δεν νομίζω ότι θα είναι τόσο προβληματικό.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Για πάμε τώρα στο άλλο πολύ μεγάλο θέμα που έχει προκύψει. Κύριε Τζανακόπουλε, θα ήθελα να ξεκαθαρίσουμε λίγο τι ακριβώς συμβαίνει με τις γαλλικές φρεγάτες. Εσείς, χθες, δηλώσατε ότι ισχύει αυτό που δήλωσε ο κ. Καμμένος. Μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και δεν υπάρχει συμφωνία. Οι συζητήσεις είναι διερευνητικές, μάλιστα, είπατε χαρακτηριστικά. Αυτό, πώς ερμηνεύεται; Ερμηνεύεται «άδειασμα» στον κ. Κουβέλη; Υπήρξαν και ρεπορτάζ που έκαναν λόγο για εκνευρισμό, που προκάλεσαν οι δηλώσεις Κουβέλη στο Μέγαρο Μαξίμου. Και εν τω μεταξύ, υπάρχει και το δημοσίευμα Spiegel. Μάλλον, απαντήστε μου ως εδώ, για να μπούμε μετά στο υπόλοιπο. Τι έχει γίνει;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρία Μπαλτατζή, ο κ. Κουβέλης απάντησε σε μια ερώτηση δημοσιογράφου, αναφερόμενος σε ένα δημοσίευμα. Πράγματι, μίλησε για το τηλεφώνημα του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Γάλλο Πρόεδρο, το οποίο, όπως είπα και χθες στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, έγινε. Ίσως σε αυτό το τηλεφώνημα υπήρξε μια σειρά από διερευνήσεις. Αλλά, ξέρετε, ότι σε αυτές τις συνομιλίες, διερευνητικές συζητήσεις γίνονται. Δεν παίρνονται αποφάσεις. Δεν αποφασίζουν έτσι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων. Επομένως, υπήρξε μια διερευνητική συζήτηση για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Ναι, αλλά πώς φτάσατε στη δήλωση Κουβέλη; Θέλω να πω, υπάρχει απόσταση από τις διερευνητικές συζητήσεις, που συνηθίζεται να γίνονται σε αυτό το επίπεδο, μέχρι να έχουμε κάτι που παρουσιάστηκε ως fact, ως γεγονός.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν θέλω να πω περισσότερα σε σχέση με αυτό. Αυτό που μπορώ να σας απαντήσω, είναι ότι υπάρχουν κάποιες διερευνήσεις και εφόσον υπάρξει συμφωνία, αυτό θα ανακοινωθεί. Δεν υπάρχει κάτι περισσότερο που μπορώ να πω.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Αυτό που δημοσίευσε χθες το περιοδικό «Spiegel» -και που υπάρχει σήμερα στις περισσότερες εφημερίδες και σε πρωτοσέλιδα- ότι επί της ουσίας έχουν «γερμανική τορπίλη στις γαλλικές φρεγάτες», όπως είναι ο τίτλος της «Εφημερίδας των Συντακτών», ισχύει κύριε Τζανακόπουλε;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Τι εννοείτε αν ισχύει;

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Ότι υπάρχει αυτό το δημοσίευμα που λέει ότι το κόμμα των Φιλελεύθερων υποψιάζεται πως υπάρχει ένα είδος συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, με βάση την οποία η Γαλλία θα βοηθήσει την Ελλάδα, κλπ.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Το είδα και εγώ στο περιοδικό «Spiegel». Από εκεί και πέρα, δεν νομίζω ότι υπάρχει κανένας λόγος να δίνουμε περισσότερη τροφή στις συγκεκριμένες εικασίες. Εφόσον υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, νομίζω ότι αυτή η συμφωνία θα προχωρήσει. Μέχρι τότε, υπάρχουν διερευνήσεις. Επομένως, τι τορπίλη να μπει; Τορπίλη στις διερευνήσεις;

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Ενδεχομένως, δεν το ξέρω. Λέω τώρα εγώ.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Είναι υπερβολικό.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Περιμένουμε από εσάς να μας το πείτε. Γιατί εσείς επιμένετε στις διερευνήσεις, κύριε Τζανακόπουλε. Γι’ αυτό. Για να έρθουμε και στα υπόλοιπα. Χθες κάνατε σκληρή επίθεση εναντίον του κυρίου Μητσοτάκη, με αφορμή την offshore εταιρεία που φέρεται να συμμετείχε, τόσο στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της εφημερίδας «Πρώτο Θέμα» όσο και της εταιρείας ιδιοκτησίας της συζύγου του, της κυρίας Μητσοτάκη. «Πρέπει να βρει το πολιτικό σθένος για να αναλάβει επιτέλους την ευθύνη που του αντιστοιχεί», είπατε. Ποια πιστεύετε ότι είναι αυτή η ευθύνη; Τι ακριβώς του ζητάτε να κάνει;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Βεβαίως. Είναι η ευθύνη που αντιστοιχεί στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δηλαδή, όταν του γίνονται ερωτήσεις σε σχέση με offshore εταιρείες, οι οποίες χρηματοδοτούν επιχειρήσεις της συζύγου του, να μας πει ποιος κρύβεται πίσω από αυτές τις offshore εταιρείες. Είναι μάλλον αυτονόητο το τι οφείλει να πράξει αυτή τη στιγμή ο κύριος Μητσοτάκης. Και είναι η πέμπτη ημέρα που δεν απαντά σε ένα πάρα πολύ απλό ερώτημα. Πάρα πολύ απλό ερώτημα. Ποιος κρύβεται πίσω από την offshore εταιρεία, η οποία, την ίδια στιγμή που συμμετείχε στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της εφημερίδας «Πρώτο Θέμα», χρηματοδοτούσε και την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας της κυρίας Μητσοτάκη. Αυτά δεν είναι μικρά πράγματα, αυτά δεν είναι για να παίζουμε. Ο κύριος Μητσοτάκης πρέπει να είναι πολύ πιο προσεκτικός και πολύ πιο αποφασιστικός στην προσπάθειά του να υπηρετήσει το πολιτικό σύστημα, τη διαφάνεια, κλπ. Και αν θέλει πράγματι να τα υπηρετήσει, οφείλει να μας δώσει μια πολύ απλή και σαφή απάντηση. Ποιος κρύβεται πίσω από την offshore εταιρεία;

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Εσείς έχετε περαιτέρω πληροφορίες;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Εγώ πού να ξέρω;

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Το λέω από τον τρόπο που θέτετε το ερώτημα.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Ο κύριος Μητσοτάκης φαντάζομαι ξέρει. Να μας πει ποιο είναι το φυσικό πρόσωπο που κρύβεται πίσω από αυτή την offshore εταιρεία. Αυτό ρωτάμε.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Έχω την αίσθηση, από τον τρόπο που το λέτε, ότι αυτό θα είναι ένα από τα θέματα που θα βάζετε ημερησίως στο briefing. Σταθερά θα ρωτάτε, έχω την αίσθηση.     

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Θα ρωτάμε μέχρι να πάρουμε απάντηση.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Την απάντηση, αυτό εννοώ.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Ναι, ναι.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Για να δούμε και το άλλο. Χθες είχαμε την τρίτη απόρριψη στο αίτημα αποφυλάκισης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, που βρίσκονται στις φυλακές της Αδριανούπολης. Υπάρχουν κάποιες πρωτοβουλίες σε διπλωματικό επίπεδο για την αποφυλάκισή τους;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Ασκούνται πιέσεις, κυρία Μπαλτατζή, και πολιτικές και διπλωματικές. Προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν. Ωστόσο, καταλαβαίνετε ότι -και από τις πρόσφατες δηλώσεις από την πλευρά της Τουρκίας- φαίνεται ότι υπάρχει μια προσπάθεια να αξιοποιηθεί το θέμα πολιτικά. Νομίζω ότι το όριο, τουλάχιστον ως προς τη συγκεκριμένη υπόθεση, έχει ξεπεραστεί. Η Τουρκία έχει αποφασίσει να χρησιμοποιήσει δύο ανθρώπους και να παίξει με δύο ανθρώπινες ζωές, των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, για να εξυπηρετήσει αλλότριους σκοπούς.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Και να το εντάξει και στην ανάγκη της, την εσωτερική πια, με δεδομένες τις εκλογές που έχει. Ή όχι;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν ξέρω αν το εντάσσει στην εσωτερική ανάγκη. Εγώ στέκομαι σε αυτά τα οποία έχουν ειπωθεί. Από τη δική μας πλευρά, αυτό το οποίο οφείλουμε να κάνουμε, είναι να υπενθυμίζουμε στην τουρκική πολιτική ηγεσία τις δηλώσεις της μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, όταν ισχυριζόταν ότι η Τουρκία είναι κράτος δικαίου, δεν μπορεί να υπάρξει παρέμβαση στην τουρκική δικαιοσύνη και επομένως όλο το ζήτημα, είναι ζήτημα που αφορά τα τουρκικά δικαστήρια και πρέπει να αναμένουμε την ολοκλήρωση της εισαγγελικής έρευνας και την απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου. Και ξαφνικά εμφανίζονται και ζητούν ανταλλαγή πέρα και έξω από κάθε δικαιοκρατική επιταγή, πέρα και έξω από κάθε λογική οποιασδήποτε έννομης τάξης και οποιουδήποτε σεβασμού στις γενικές αρχές του δικαίου. Από εκεί και πέρα, νομίζω ότι καλό θα είναι η τουρκική πλευρά να αλλάξει γραμμή πλεύσης στο συγκεκριμένο ζήτημα, εφόσον θέλει να συνεχίσει να λέγεται κράτος δικαίου.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Μένοντας στα των σχέσεών μας με την Τουρκία -κάτι που είναι και σχετικό- παρατηρούμε αύξηση των μεταναστευτικών ροών όλο το τελευταίο διάστημα, κύριε Τζανακόπουλε. Το είπε αυτό και ο κύριος Βίτσας. Σας ανησυχεί αυτό;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Βεβαίως. Και το παρακολουθούμε και μας προβληματίζει. Ο κύριος Βίτσας έχει σχεδιάσει την απάντηση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, ως προς την αύξηση αυτών των ροών. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, δεν είναι μόνο ζήτημα να αντιμετωπίσουμε την αύξηση αυτή, είναι και ένα ζήτημα πολιτικό και της Ελλάδας, αλλά και της Ευρώπης να πιέσει την Τουρκία να τηρήσει την συμφωνία, την κοινή δήλωση Ε.Ε. – Τουρκίας, αλλά και να φυλάξει καλύτερα τα σύνορά της, έτσι ώστε να μην συνεχιστεί αυτή η πολύ μεγάλη ροή ανθρώπων, που τελικά καταλήγουν να εγκλωβιστούν στην Ελλάδα, γιατί, όπως ξέρετε, τα σύνορα προς την κεντρική και βόρεια Ευρώπη έχουν κλείσει.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Ναι, βέβαια. Απλώς, ξέρουμε ότι στο θέμα αυτό, κύριε Τζανακόπουλε, η Τουρκία «κρατάει και το μαχαίρι και το πεπόνι».

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Μην το λέτε. Πάντοτε στις διεθνείς σχέσεις, υπάρχουν τρόποι για να πιεστούν όλοι, ακόμη και οι πιο ισχυροί συνομιλητές.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Εγώ το λέω. Εσείς καλά κάνετε και δεν το λέτε. Όπως επίσης θα πω ότι ξέρει πάρα πολύ καλά να τα καθιστά όλα εργαλεία πολιτικής η Τουρκία. Θα μείνω στα εθνικά. Έρχομαι στο άλλο. Χθες είχαμε και τη συνάντηση του κυρίου Κοτζιά με τον κύριο Ντιμιτρόφ, παρουσία του Μάθιου Νίμιτς. Εκεί φαίνεται, παρά την καλή διάθεση που υπάρχει, ότι μάλλον έχουν παγώσει τα πράγματα. Ή όχι;

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Συνεχίζονται οι συνομιλίες. Υπάρχουν πράγματι ακόμα ανοιχτά ζητήματα, υπάρχουν ακόμα διαφορετικές απόψεις. Εγώ αυτό που μπορώ να σας πω, είναι αυτό που είπα και χτες στην ενημέρωση των συντακτών. Δηλαδή ότι εμείς έχουμε θέσει δύο προϋποθέσεις. Η μία είναι η σύνθετη ονομασία. Η δεύτερη είναι ισχύς erga omnes, πράγμα που προϋποθέτει φυσικά και την αναθεώρηση της συνταγματικής ονομασίας της γείτονος.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Και που φαίνεται ότι εκεί, στο erga omnes, κολλάμε.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Και από εκεί και πέρα, είναι αυτό το πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να υπάρξει μία συμφωνία. Νομίζω ότι από την πλευρά της Ελλάδας έχουν γίνει τα βήματα. Τώρα είναι η ώρα της ΠΓΔΜ να μας πει αν θέλει, και αν μπορεί, να προχωρήσουμε σε μία συμφωνία. Πολιτική βούληση, βεβαίως, υπάρχει. Από εκεί και πέρα, είναι τα τεχνικά και τα πολιτικά ζητήματα.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Τα πολιτικά και οι πολιτικοί συσχετισμοί επίσης.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Τα ειδικά ζητήματα τα οποία θα πρέπει να απαντηθούν για να φτάσουμε σε μία συμφωνία.

ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ: Κύριε Τζανακόπουλε, σας ευχαριστώ πολύ. Καλή σας ημέρα.

ΤΖΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Να είστε καλά.