Αξιότιμη κ. Μπατσαρά,
Ως Δήμαρχος Αλεξάνδρειας, σας συγχαίρω για την ανάληψη των καθηκόντων σας στη θέση της διοικήτριας στη δομή μεταναστών Αλεξάνδρειας έχοντας δύναμη, υγεία και κουράγιο να αντεπεξέλθετε στα δύσκολα καθήκοντά σας.
Ο
ΔΗΜΑΡΧΟΣ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΚΥΡΙΝΗΣ
Η δεύτερη μεγαλύτερη εστία ελληνικής εκπαίδευσης στη Γερμανία, που συγκεντρώνει εκατοντάδες μαθητές της ελληνικής παροικίας και αποτελεί ζωντανό κύτταρο πολιτισμού και ταυτότητας, βρίσκεται αντιμέτωπη με την προοπτική έναρξης της σχολικής χρονιάς με λειτουργία μισού διδακτικού προσωπικού και δεκάδες κενά σε όλες τις ειδικότητες. Η εικόνα είναι αποκαρδιωτική: έλλειψη δασκάλων, φιλολόγων, καθηγητών γερμανικών και προσωπικού για παράλληλη στήριξη, καθώς και καμία έκδοση νέας προκήρυξης για μετάκληση εκπαιδευτικών.
Οι ομογενείς γονείς εκπέμπουν σήμα αγωνίας. Η Πολιτεία οφείλει να τους ακούσει. Δεν είναι δυνατόν, το 2025, ελληνόπουλα του εξωτερικού να στερούνται το δικαίωμα στην ισότιμη και ποιοτική εκπαίδευση, και να μετατρέπεται η ελληνόγλωσση εκπαίδευση σε προνόμιο των λίγων. Η εγκατάλειψη των σχολείων αυτών ισοδυναμεί με απώλεια μιας ολόκληρης γενιάς, όχι μόνο μαθησιακά αλλά και πολιτισμικά.
Η σκόπιμη υπονόμευση των ελληνικών σχολείων του εξωτερικού δεν αποτελεί Brain Gain. Αντιθέτως, ενισχύει το Brain Drain και συνιστά κατάφωρη διάψευση του οράματος επανασύνδεσης της Ομογένειας με την Ελλάδα. Αν η ελληνική Πολιτεία αδυνατεί να προσφέρει σταθερότητα και ποιότητα στα ελληνικά σχολεία της Γερμανίας και του εξωτερικού εν γένει, πώς θα πείσει νέους επιστήμονες να επιστρέψουν ή να στείλουν τα παιδιά τους σε αυτά;
Παράλληλα, το Υπουργείο Παιδείας, προχώρησε πρόσφατα στην έκτη – από το 2019 μέχρι σήμερα – διαδοχική παράταση της θητείας των Συντονιστών Εκπαίδευσης Εξωτερικού μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026, παρατείνοντας μια απαράδεκτη πρακτική ανανέωσης θητειών, χωρίς προκήρυξη, αξιολόγηση και κρίση. Η απόφαση της 6ης παράτασης, επιβεβαιώνει την πλήρη εγκατάλειψη από το Υπουργείο Παιδείας κάθε έννοιας αξιοκρατίας, και θεσμικής κανονικότητας στον κρίσιμο αυτό τομέα της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει τονίσει επανειλημμένα την ανάγκη για στρατηγική ανασυγκρότηση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό και ο Στέφανος Παραστατίδης, Βουλευτής Κιλκίς και υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Παιδείας ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής έχει καταθέσει -ήδη από τον Ιανουάριο 2025- κοινοβουλευτική ερώτηση και πρόταση σύγκλησης κοινής συνεδρίασης της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς της Βουλής των Ελλήνων προκειμένου να αναζητηθούν βιώσιμες λύσεις και να συζητηθεί η χάραξη μιας αποτελεσματικής πολιτικής στήριξης της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό, πάντα στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας. Κύριοι άξονες μιας τέτοιας πολιτικής για το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής αποτελούν:
Καλούμε το Υπουργείο Παιδείας:
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής δεσμεύεται να συνεχίσει τον αγώνα για μια ισχυρή, δημοκρατική και δημόσια ελληνόγλωσση εκπαίδευση, όπου κάθε παιδί της διασποράς θα έχει ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, στη γλώσσα και στην πολιτισμική του ταυτότητα.
Το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής και Προστασίας της Υγείας της Διεύθυνσης Κοινωνικής Προστασίας Παιδείας και Πολιτισμού του Δήμου Αλεξάνδρειας, εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες για την υλοποίηση του ελέγχου της εμβολιαστικής κάλυψης και του εμβολιασμό των παιδιών του Οικισμού Παλαιόχωρας του Δήμου Αλεξάνδρειας που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 8 Ιουλίου σε όλες και όλους τους εμπλεκόμενους των υγειονομικών μονάδων.
Συγκεκριμένα, ευχαριστούμε θερμά το προσωπικό της Κινητής Μονάδας του ΕΟΔΥ του Τμήματος Επιδημιολογικής Επιτήρησης Μετακινούμενων Πληθυσμών, το Κέντρου Υγείας Αλεξάνδρειας με τη πολύτιμη συμμετοχή του παιδιάτρου και το προσωπικό της Κινητής Μονάδας Υγείας (ΚΟΜΥ) του ΕΟΔΥ Ημαθίας.
Η συνεργασία των υγειονομικών μονάδων με τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου Αλεξάνδρειας ήταν άψογη. Η ανάγκη για εμβόλια στις κοινότητες Ρομά παραμένει ενεργή και το προσωπικό του Παραρτήματος Ρομά του Κέντρου Κοινότητας διαθέσιμο για μελλοντικές συνεργασίες και συμπράξεις που θα εξασφαλίσουν την πρόσβαση στη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας του παιδικού πληθυσμού ευάλωτων κοινοτήτων.
Με εκτίμηση,
Η
ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΣ
ΛΑΦΑΖΑΝΗ ΕΛΕΝΗ
Στα πλαίσια των ενεργειών εναέριας ακμαιοκτονίας κουνουπιών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και στα πλαίσια του έργου “Καταπολέμηση κουνουπιών στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας για τα έτη 2023-2025: Διενέργεια αεροψεκασμών σε ορυζώνες και υγροτοπικά συστήματα”, έχει προγραμματιστεί αεροψεκασμός με σκοπό την περαιτέρω άμεση μείωση των πληθυσμών των κουνουπιών. Το πρόγραμμα, μεταξύ άλλων, έχει και ως εξής:
Προβλεπόμενη ημερήσια έκταση αεροψεκασμού: 10.000 με 15.000 στρέμματα.
Ώρα έναρξης αεροψεκασμών στις 05:30.
Ο αεροψεκασμός θα πραγματοποιηθεί ανάλογα με τις επικρατούσες κλιματολογικές συνθήκες, πάντα σε ακατοίκητες περιοχές. Για προληπτικούς λόγους, καθ’ όλη τη διάρκεια του ψεκασμού, κρίνεται σκόπιμο να μη κυκλοφορούν άνθρωποι και ζώα στις περιοχές αυτές.
Σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος δύο ατόμων, τα στοιχεία των οποίων έχουν ταυτοποιηθεί
Αφαίρεσαν κοσμήματα αξίας 15.000 ευρώ και το χρηματικό ποσό των 7.550 ευρώ
Εξιχνιάστηκαν, μετά από μεθοδική έρευνα των αστυνομικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Κατερίνης, δύο κλοπές από κατοικίες στην Κατερίνη, που έγιναν τον Ιανουάριο του 2025.
Για την υπόθεση σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος 2 ημεδαπών ανδρών, τα στοιχεία των οποίων έχουν ταυτοποιηθεί, για το αδίκημα της κλοπής.
Ειδικότερα, στις 8 Ιανουαρίου 2025 διέρρηξαν παράθυρο διαμερίσματος και αφαίρεσαν κοσμήματα αξίας 7.000 ευρώ και το χρηματικό ποσό των 7.000 ευρώ, σύμφωνα με δήλωση της παθούσας.
Από την περαιτέρω έρευνα προέκυψε ότι, το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, παραβίασαν παράθυρο μονοκατοικίας στην Κατερίνη και αφαίρεσαν κοσμήματα αξίας 8.000 ευρώ και το χρηματικό ποσό των 550 ευρώ, σύμφωνα με δήλωση του παθόντα.
Οι έρευνες των αστυνομικών συνεχίζονται για να εξακριβωθεί η τυχόν συμμετοχή τους και σε άλλες παρόμοιες αξιόποινες πράξεις.
Η δικογραφία που σχηματίστηκε θα υποβληθεί στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κατερίνης.
«Θα έχουμε μια σπουδαία συζήτηση. Θα πω: ‘Αυτό είναι καλό, πιστεύω πως πλησιάζουμε να τα καταφέρουμε’ και μετά αυτός θα ισοπεδώσει ένα κτίριο στο Κίεβο», πρόσθεσε ο πρόεδρος.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε χθες, Δευτέρα, νέα όπλα για την Ουκρανία και απείλησε με κυρώσεις αυτούς που αγοράζουν ρωσικές εξαγωγές, αν η Ρωσία δεν δεχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία, σε μια μείζονα αλλαγή πολιτικής που προκλήθηκε από την απογοήτευση εξαιτίας των συνεχιζόμενων επιθέσεων της Μόσχας στη γείτονά της.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα του Ρόιτερς για σχόλιο.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Όπως ανακοίνωσε η πρόεδρος, ο ηθοποιός κρίθηκε «ομόφωνα ένοχος για τις δύο πράξεις όπως και πρωτοδίκως. Απορρίπτουμε των ισχυρισμών περί υπαναχώρησης και μετατροπής της κατηγορίας επί το ευνοϊκότερο».
Την απόφαση άκουσε ψύχραιμος ο κατηγορούμενος, την ίδια στιγμή που ακούγονταν στην αίθουσα τα κλάματα των δύο συναδέλφων του, οι οποίες τον κατήγγειλαν.
Κανένα ελαφρυντικό δεν αναγνώρισε το δικαστήριο στον Πέτρο Φιλιππίδη. Όπως ανακοίνωσε η πρόεδρος η απόφαση για την μη αναγνώριση ελαφρυντικών περιστάσεων ελήφθη ομόφωνα.
Νωρίτερα η υπεράσπιση ζήτησε να αναγνωριστούν δύο ελαφρυντικά στον Πέτρο Φιλιππίδη μετά την απόφαση ενοχής του, που έλαβαν ομόφωνα οι δικαστές του ΜΟΕ.
Κατά την υπεράσπιση πρέπει να αναγνωριστεί στον καλλιτέχνη, το ελαφρυντικό του σύννομου βίου και της μετέπειτα καλής συμπεριφοράς.
Ο εισαγγελέας ζήτησε να δεχθεί το δικαστήριο και τα δύο, αναφέροντας για τον σύννομο βίο, ότι εφόσον δεν είχε καταδικαστική απόφαση πριν το 2010 και πριν το 2014, το δικαστήριο πρέπει να δεχθεί ότι έχει λευκό ποινικό μητρώο. Όσο για την μετέπειτα καλή συμπεριφορά ο κ. Καραφλός είπε πως ο καταδικασθείς ηθοποιός «έχει ηθικά μεταστραφεί, παρότι δεν ομολόγησε» και συμπλήρωσε: «Να δοθεί και αυτό».
Η διαδικασία συνεχίζεται για την απόφαση του δικαστηρίου επί της ποινής.
Τρία χρόνια με αναστολή η ποινή που επιβλήθηκε στον Πέτρο Φιλιππίδη
Ποινή φυλάκισης τριών ετών με τριετή αναστολή επέβαλε το ΜΟΕ στον Πέτρο Φιλιππίδη.
Η απόφαση ελήφθη με πλειοψηφία 4 προς 3. Η μειοψηφία, δύο ένορκοι και ένας δικαστής, είχε την άποψη ότι πρέπει να επιβληθεί ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών για τη μία πράξη και δύο για την άλλη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο ιδιαίτερος αυτός λάκκος χρονολογείται μεταξύ 5450 και 5250 π.Χ και η χρήση του παραμένει μυστήριο, αν και θα μπορούσαμε να φανταστούμε ένα μεγάλο τσιμπούσι, με δεκάδες ή και εκατοντάδες συμμετέχοντες να λαμβάνει χώρα και τα υπολείμματά του να καταλήγουν σε αυτόν, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ Ρένα Βεροπουλίδου, αρχαιολόγος-αρχαιοζωολόγος στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, η οποία πρόσφατα παρουσίασε σε εκδήλωση του Φεστιβάλ Ολύμπου εργασία της ίδιας και των Νάνσυ Κραχτοπούλου (δρος αρχαιολόγου-γεωαρχαιολόγου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καρδίτσας) και Αλεξάνδρας Λιβάρδα (δρος αρχαιολόγου- αρχαιοβοτανολόγου στο Καταλανικό Ινστιτούτο για την Κλασική Αρχαιολογία στην Ισπανία), με θέμα «Τι έτρωγαν στην αρχαία Πιερία; Μακροχρόνιες παραδόσεις και νεωτερισμοί».
Διαδοχικές ανασκαφές στον «λάκκο», στον οποίο εντοπίστηκε πρωτοφανής -για τ’ αρχαιολογικά δεδομένα της νεολιθικής Ελλάδας- αριθμός ευρημάτων που σχετίζονται με την κατανάλωση του φαγητού, έκαναν οι αρχαιολόγοι Μάνθος Μπέσιος και Μαρία Παππά. Πώς και γιατί κατέληξαν εκεί όλα αυτά τα αντικείμενα; Μήπως ο λάκκος ήταν μια χωματερή της νεώτερης νεολιθικής εποχής; ρωτήσαμε την δρα Βεροπουλίδου. «Ο νεολιθικός οικισμός του Μακρυγιάλου περιβάλλεται από δύο πολύ μεγάλες τάφρους, με μήκος εκατοντάδων μέτρων και βάθος δύο έως τεσσάρων, οι οποίες χρησιμοποιούνταν πράγματι ως χωματερές. Παρότι θα μπορούσαμε να εικάσουμε ότι ο λάκκος αυτός ήταν επίσης χωματερή, υπάρχουν στοιχεία που πιθανώς τον διαφοροποιούν. Για παράδειγμα, ανάμεσα στα ευρήματα, που αποτέθηκαν εκεί μάλλον σε διάστημα λίγων μηνών, υπάρχει ελάχιστο χώμα, σε αντίθεση με ό,τι συνήθως συμβαίνει σε μια χωματερή. Επιπλέον, τα όστρακα, τα οστά των ζώων, ήταν σαν να πετάχτηκαν χθες, με τις αρθρώσεις στα κόκκαλα ανέπαφες σε πολλές περιπτώσεις. Δεν έμοιαζαν με τα κλασικά σκουπίδια, που πετάς σε μια χωματερή και φθείρονται εκτεθειμένα στις καιρικές συνθήκες» λέει.
Τι μπορεί να συνέβη λοιπόν; «Μπορούμε να φανταστούμε μια μάζωξη δεκάδων ή και εκατοντάδων ανθρώπων, που μαγείρεψαν, έφαγαν, πιθανώς ήπιαν και στη συνέχεια ό,τι περίσσεψε το μάζεψαν και το πέταξαν εκεί. Μπορούμε να φανταστούμε ένα μεγάλο τσιμπούσι, πιθανώς μια γιορτή για μια πολύ καλή σοδειά ή έναν γάμο, άλλωστε τα σκεύη σερβιρίσματος δεν ήταν μόνο τα “καθημερινά”, αλλά πολλά ήταν περίτεχνα διακοσμημένα» συμπληρώνει η αρχαιολόγος-αρχαιοζωολόγος και προσθέτει ότι στη Βόρεια Αμερική υπάρχουν αντίστοιχα ευρήματα, που σχετίζονται με «πρόσληψη» εργατών για κάποιο μεγάλο έργο από έναν αρχηγό ή μια οικογένεια, που παραθέτει γεύματα στους εργαζόμενους. Ως προς τη ρίψη στον λάκκο των κοσμημάτων που ήταν φτιαγμένα από τα «πολύτιμα» κοχύλια και άλλων προσωπικών αντικειμένων, αυτή δεν αποκλείεται να είχε χαρακτήρα τελετουργικό -οπότε το όλο θέμα της χρήσης του παραμένει ένα δυσεπίλυτο μυστήριο.
Η μεγάλη σημασία της φθαρτής τροφής και η πρωτοπορία της Πιερίας
Αν ο λάκκος αυτός αποτελεί μυστήριο, πολλές πτυχές της διατροφής στην αρχαία Πιερία, από το 6500 πΧ περίπου έως και το 354 πΧ, παραμένουν επίσης άγνωστες. Παραμένουν άγνωστες, διότι η τροφή είναι φθαρτή. «Αντίθετα με τα τυπικά αρχαιολογικά ευρήματα, όπως τα πήλινα σκεύη ή τα πέτρινα εργαλεία, οι τροφές δεν διατηρούνται μέσα στο χώμα, παρά μόνο σε ειδικές συνθήκες. Τροφές που δεν αφήνουν σκουπίδια, όπως χόρτα, λαχανικά, ρίζες ή βολβοί, δεν διατηρούνται, εκτός από σπάνιες περιπτώσεις σε υδρόβια ή πολύ ξηρά περιβάλλοντα. Τις περισσότερες φορές αυτό που σώζεται είναι ό,τι δεν τρώμε, όπως τα κόκκαλα ζώων και ψαριών και τα κελύφη των οστρακοειδών. Μαγειρικά ατυχήματα και πυρκαγιές που έκαψαν αποθήκες με την σοδειά αφήνουν πίσω τους καμένα φυτικά κατάλοιπα, όπως σπόρους δημητριακών και οσπρίων ή κουκούτσια καρπών, που διατηρούνται ακριβώς επειδή έχουν καεί» εξηγεί η δρ Βεροπουλίδου.
Προσθέτει ότι ακριβώς επειδή η διαδικασία για να εντοπιστούν τυχόν μικρότερα υπολείμματα τροφών (πχ, καμένοι σπόροι ή κόκκαλα ψαριών) απαιτεί μεγάλη εξειδίκευση, πολύ χρόνο και μεγαλύτερο κόστος, δεν πραγματοποιείται συστηματικά στις ανασκαφές, με αποτέλεσμα να χάνεται «τρομερά μεγάλος και σημαντικός όγκος πληροφοριών για το παρελθόν. Γιατί ένα άγαλμα δίνει πληροφορία για την τέχνη της εποχής, ενώ η τροφή για τους ίδιους τους ανθρώπους. Στην Πιερία ωστόσο, η Εφορεία Αρχαιοτήτων έδωσε από νωρίς έμφαση στη μελέτη όλων των όψεων της ζωής των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων και των διατροφικών πρακτικών. Η συλλογή όλων των ευρημάτων που σχετίζονται με τη διατροφή ήταν πάντα οργανωμένη. Ήδη από τη δεκαετία του 1990, η Πιερία πρωτοπόρησε διαμορφώνοντας ένα μεγάλο δίκτυο συνεργασιών μεταξύ των αρχαιολόγων της Εφορείας, ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, που έδωσε και συνεχίζει να δίνει πληθώρα στοιχείων για τη διατροφή κατά την αρχαιότητα».
Τι έτρωγαν λοιπόν οι Πιέριοι στη νεολιθική εποχή;
Ήδη από τo 6500 π.Χ., επισημαίνει η δρ Βεροπουλίδου, τα στοιχεία δείχνουν ότι η καλλιεργήσιμη γη και τα βοσκοτόπια χρησιμοποιούνται σε μικρή κλίμακα και εντατικά. Οι κάτοικοι εκμεταλλεύονται κυρίως το μονόκοκκο σιτάρι, το γυμνό και ντυμένο κριθάρι και το δίκοκκο σιτάρι, όπως έχουν δείξει οι μελέτες της καθηγήτριας του ΑΠΘ, Τάνιας Βαλαμώτη, της Γεωργίας Κοτζαμάνη και της Αλεξάνδρας Λιβάρδα μεταξύ άλλων. Στα Ρεβένια και τα Παλιάμπελα, που θεωρούνται από τα παλαιότερα χωριά σε όλη την Ελλάδα, οι κάτοικοι δείχνουν προτίμηση στο μονόκοκκο σιτάρι, το οποίο αν και δίνει μικρότερη σοδειά, έχει αντοχή σε ξηρά κλίματα και άγονα χώματα. Πιθανώς αυτός να ήταν ο λόγος που το προτιμούσαν. Άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η προτίμηση αυτή σχετίζεται με τους τόπους καταγωγής των πρώτων γεωργών (την Ανατολία και την Εύφορη Ημισέληνο) ή ίσως ν’ αποτελεί έναν τρόπο να δηλώσουν τη διαφορετική τους ταυτότητα.
Επιπρόσθετα, υπάρχουν στοιχεία για καλλιέργεια διαφόρων οσπρίων, όπως φακές, ρόβη (πικρό βίκο) και λαθούρι, ενώ έχουν εντοπιστεί υπολείμματα από άγρια φρούτα, όπως σαμπούκο, σύκα, μήλα και αχλάδια, βατόμουρα, κράνα, αγριοφυστίκια (terebinth), σταφύλια, δαμάσκηνα, κεράσια και άλλα. Αν και η βάση της διατροφής ήταν τα φυτά, η συνεισφορά των ζώων ήταν αρκετά σημαντική, όπως έχουν δείξει μελέτες των Paul Halstead, Βαλασίας Ισαακίδου και Αναστασίας Βασιλειάδου μεταξύ άλλων. Το βασικό «πακέτο» οικόσιτων ζώων περιλάμβανε αιγοπρόβατα, χοίρους και βοοειδή, ενώ η συμβολή του κυνηγιού στη διατροφή ήταν μηδαμινή. Συχνότερα κυνηγούσαν ζαρκάδια, πλατώνια, κόκκινα ελάφια, αλεπούδες, λαγούς, αγριογούρουνα, και άγρια βοοειδή, και σπανιότερα χελώνες, σκαντζόχοιρους, ασβούς και αρκούδες.
Οι αρχαίες μπουρλήθρες, που καταναλώνονταν μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πιθανότατα συλλέγονταν με πρακτικές αειφορίας
Σε σχέση με τους θαλάσσιους πόρους, στα πρώιμα χρόνια της Νεολιθικής Εποχής καταγράφεται συστηματική εκμετάλλευση των παράκτιων περιοχών και των λιμνοθαλασσών για τη συλλογή οστρακοειδών. Παρότι υπήρχε μεγάλη ποικιλία θαλασσινών, οι κάτοικοι της Πιερίας προτιμούσαν, σχεδόν αποκλειστικά, ένα συγκεκριμένο είδος, που σήμερα ονομάζεται «μπουρλήθρα», το οποίο πιθανώς ήταν άφθονο στις λιμνοθάλασσες και εύκολο στη συγκομιδή. «Η βόρεια Πιερία και ο Μακρύγιαλος είναι μέχρι σήμερα περιοχές διάσημες για τα μύδια τους, αλλά στη νεολιθική εποχή οι άνθρωποι κατανάλωναν μπουρλήθρες. Μάλιστα, από 10-15 συνεντεύξεις που πήρε η Δανάη Θεοδωράκη στο πλαίσιο μεταπτυχιακού από κατοίκους της περιοχής, προέκυψε ότι οι μπουρλήθρες καταναλώνονταν μέχρι και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κι ότι για κάποιους ήταν πολύτιμο συμπλήρωμα διατροφής την περίοδο της Κατοχής. Οι άνθρωποι τις έβρισκαν κάποτε σε αφθονία στις εκβολές των ποταμών. Σήμερα αφενός έχουν λιγοστέψει λόγω της ρύπανσης των νερών και αφετέρου δεν προτιμώνται γιατί ανευρίσκονται σε λασπώδη νερά και για αυτό θεωρούνται “βρώμικα” θαλασσινά» σημειώνει.
Στη Μεθώνη, όπου βρέθηκε μεγάλη ποσότητα οστράκων μπουρλήθρας, «το μεγάλο κατά μέσο όρο μέγεθος των οστράκων δείχνει ότι οι άνθρωποι τα συνέλεγαν με τσουγκράνες ή με τα χέρια, με στόχο να μη διαταράξουν την ισορροπία των φυσικών πληθυσμών. Εάν σκεφτεί κάποιος ότι η συστηματική εκμετάλλευση των οστρακοειδών έχει ιστορία περίπου 5500 ετών στην περιοχή, δεν θα ήταν απίθανο οι συλλέκτες να είχαν διαμορφώσει κάποιους τρόπους “ημι-καλλιέργειας” των μπουρλήθρων, όπως για παράδειγμα την εποχιακή συλλογή οστράκων μόνο μεγάλου μεγέθους ή τη συλλογή από διαφορετικές περιοχές της ακτογραμμής κάθε φορά, ώστε να προστατευτούν οι πληθυσμοί τους» γνωστοποιεί η αρχαιολόγος-ζωοαρχαιολόγος.
Κατανάλωναν ψάρια; «Τα στοιχεία για την κατανάλωση ψαριών αυτές τις περιόδους είναι μηδαμινά, σύμφωνα με τη Δήμητρα Μυλωνά. Στον Μακρύγιαλο ωστόσο, γνωρίζουμε πως οι κάτοικοι ψάρευαν μικρά και μεσαίου μεγέθους ψάρια από τα ρηχά, όπως μουρμούρες, σκαθάρια, μελανούρια, λιθρίνια, αλλά και μαρίδες/σαρδέλες και λαβράκια. Έχει προταθεί ότι τα σιτηρά και τα όσπρια αποτελούσαν τη βάση της διατροφής, ενώ το κρέας των -οικόσιτων κυρίως- ζώων καταναλώνονταν πιο περιστασιακά, πρόταση που επιβεβαιώνεται και από τη μελέτη και από τις αναλύσεις της χημικής σύστασης των ανθρώπινων οστών που βρέθηκαν στον Μακρύγιαλο από την καθηγήτρια του ΑΠΘ, Σέβη Τριανταφύλλου. Τα ζώα σφαγιάζονταν και έπειτα τεμαχίζονταν σε μεγάλες μερίδες για να ψηθούν σε φούρνους και λάκκους. Αυτό φαίνεται από τα ίχνη/σημάδια από τα πέτρινα εργαλεία (π.χ.μαχαίρια, πελέκεις) πάνω στα οστά των ζώων. Οι μεγάλες μερίδες κρέατος υποδηλώνουν κατανάλωση από μεγάλες ομάδες ατόμων, και όχι μόνο από ένα νοικοκυριό. Δηλαδή φαίνεται πως η κατανάλωση του κρέατος θα πρέπει να γινόταν σε ειδικές περιστάσεις, ίσως κάποιες γιορτές, όπου συγκεντρώνονταν διάφορες ομάδες μιας κοινότητας ή τα μέλη περισσότερων κοινοτήτων» λέει η δρ Βεροπουλίδου.
Βιωσιμότητα στη νεολιθική εποχή και έμπνευση για το σήμερα
Γενικά, σημειώνει η δρ Βεροπουλίδου, οι άνθρωποι της εποχής είχαν πολύ στενή σχέση με τη φύση και το περιβάλλον. Είχαν γνώση που μεταφερόταν «από πάππο προς πάππο». Φαίνεται να γνώριζαν ότι αν συλλέξουν υπερβολικές ποσότητες φρούτων ή οστρακοειδών, τον επόμενο χρόνο δεν θα μπορούσαν να πάρουν την ίδια σοδειά. Συνδύαζαν τη γεωργία με την κτηνοτροφία, μεταφέροντας την κοπριά των ζώων στα χωράφια τους για να τα λιπάνουν. Έκαναν εποχιακές καλλιέργειες και πιθανώς άφηναν εκτάσεις σε αγρανάπαυση. Ήδη από τη νεολιθική εποχή, σέβονταν τη φύση και την προσφορά της. Σε αντίθεση με τη σύγχρονη εποχή, οι άνθρωποι ακολουθούσαν βιώσιμες πρακτικές καλλιέργειας των χωραφιών, εκτροφής των ζώων και εκμετάλλευσης των θαλάσσιων πόρων, που επέτρεψαν τη συνεχόμενη κατοίκηση και ανάπτυξη της βόρειας Πιερίας για κοντά 8000 χρόνια» προσθέτει.
Πώς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί όλη αυτή η παρακαταθήκη για τη γαστρονομική και τουριστική προβολή της Πιερίας σήμερα; «Τα οστρακοειδή είναι κάτι που συνοδεύει την παράδοση της Πιερίας για αιώνες, η καλλιέργεια των μυδιών χαρακτηρίζει την περιοχή και σήμερα διοργανώνονται γιορτές όπως η “Μυδοχαρά”. Όσο πιο νότια κατεβαίνεις δεν βρίσκεις μύδια. Τα οστρακοειδή αποτελούν κομμάτι του προφίλ του Θερμαϊκού Κόλπου γενικά και της Πιερίας ειδικότερα κι αυτό η περιοχή θα μπορούσε να το αξιοποιήσει. Επίσης, να αξιοποιήσει τη συνέχεια που υπάρχει. Αν εξαιρέσουμε είδη όπως οι ντομάτες και οι πατάτες, που μας ήρθαν πριν από 200-300 χρόνια και τα νέα μαγειρικά σκεύη και τα μπαχαρικά, που φέρνουν νέες συνταγές, η διατροφή και η καλλιέργεια στην περιοχή ελάχιστα έχουν αλλάξει σε σχέση με 6000 χρόνια πριν» καταλήγει.
*Τις φωτογραφίες παραχώρησε η δρ Βεροπουλίδου ΑΠΕ-ΜΠΕ
Με επιστολή που απέστειλε στον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κωνσταντίνο Τσιάρα, η διοίκηση του HellasVeg ζητά την επίσημη στήριξη της Ελλάδας στη Στρατηγική Διαφοροποίησης Πρωτεϊνών και το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για τα Φυτικά Τρόφιμα, ενόψει της κρίσιμης συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ (AGRIFISH), που πραγματοποιείται σήμερα υπό την Προεδρία της Δανίας.
Κατά τη συνεδρίαση AGRIFISH, η δανέζικη προεδρία θα παρουσιάσει το πρόγραμμα εργασίας και τις προτεραιότητές της για το δεύτερο εξάμηνο του 2025, ενώ οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ θα ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με την προσφορά, την παραγωγή και τη βιωσιμότητα πρωτεϊνούχων καλλιεργειών για τρόφιμα και ζωοτροφές.
Ο HellasVeg, ως επίσημο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χορτοφάγων (EVU), υπογραμμίζει τη σημασία της μετάβασης σε βιώσιμα και ανθεκτικά διατροφικά συστήματα, καλώντας την ελληνική αντιπροσωπεία να συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής.
Στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι η ενίσχυση των φυτικών πρωτεϊνών και η υιοθέτηση ενός ενιαίου Σχεδίου Δράσης θα συμβάλλουν στη βιώσιμη γεωργία και διατροφή, στην πρωτεϊνική αυτάρκεια και στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, στη στήριξη των αγροτών και τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών και στην προώθηση υγιεινών, φυτικών διατροφικών προτύπων.
Σύμφωνα με πρόσφατη πανελλαδική έρευνα (2024), το 70% των Ελλήνων πολιτών θεωρούν σημαντική την ενίσχυση των αγροτών που στρέφονται στη φυτική γεωργία, γεγονός που αποδεικνύει τη στήριξη της κοινωνίας προς αυτήν την κατεύθυνση. Το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί ένα τέτοιο Σχέδιο Δράσης της ΕΕ έχει ήδη παρουσιαστεί αναλυτικά σε ένα Σχέδιο Οδικού Χάρτη (Blueprint) που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2025 από περισσότερους από 70 φορείς της κοινωνίας των πολιτών και της βιομηχανίας, το οποίο στηρίζεται επίσης από Κοινή Έκκληση που υπεγράφη από 130 οργανισμούς τον Ιανουάριο του 2025.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Οι κορυφαίοι 25 τουριστικοί προορισμοί στις ακτές της Μεσογείου και του Ατλαντικού στην Ισπανία είδαν τον τοπικό τους τουρισμό να μειώνεται κατά 800.000 τον περασμένο χρόνο, ενώ ο αριθμός των ξένων επισκεπτών στη χώρα αυξήθηκε κατά 1,94 εκατομμύριο, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που δίνονται για πρώτη φορά στη δημοσιότητα και τα εξέτασε η εταιρεία inAtlas.
Η τάση αυτή είναι βέβαιο ότι θα συνεχιστεί καθώς η δεύτερη πιο τουριστική χώρα στον κόσμο–μετά τη Γαλλία–αναμένει αριθμό ρεκόρ 100 εκατομμυρίων ξένων επισκεπτών αυτή τη χρονιά.
“Οι τιμές έχουν αυξηθεί εξωφρενικά. Ολόκληρη η ισπανική ακτή είναι πολύ ακριβή”, λέει η 26χρονη Γουέντι Νταβίλα.
Η Νταβίλα ακύρωσε ένα “εξωφρενικό” ταξίδι με τον σύντροφό της στην Καντίζ, στη νότια ακτή της χώρας, για μια φθηνότερη επιλογή στην πόλη Μπούργος στην ενδοχώρα, που φημίζεται για την γοτθικού ρυθμού εκκλησία της και τον τάφο του διοικητή του 11ου αιώνα Ελ Σιντ.
“Σήμερα δεν κάνεις διακοπές εκεί που θέλεις, αλλά εκεί που μπορείς”, προσθέτει η Νταβίλα, η οποία νοσταλγεί τις διακοπές της παιδικής της ηλικίας στις παραλίες του Αλικάντε στη Μεσόγειο.
Με πληθυσμό 48 εκατομμυρίων–ο μισός αριθμός από τους ξένους επισκέπτες κάθε χρόνο–η Ισπανία εξαρτάται κατά πολύ από τον τουρισμό, ο οποίος συμβάλλει στο 13% και πλέον του ΑΕΠ.
Αλλά πληθαίνουν οι διαμαρτυρίες για την έλλειψη στέγης που έχει προκληθεί από τον υπερτουρισμό και θα μπορούσε να οξυνθεί από την προσβολή που συνιστά για τους Ισπανούς να υπερχρεώνονται για τις αγαπημένες διακοπές τους.
Οι τιμές των ξενοδοχείων έχουν αυξηθεί κατά 23% τα τελευταία τρία χρόνια φθάνοντας τα 136 ευρώ τη βραδιά, κατά μέσο όρο, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Mabrian.
Οι ενοικιάσεις στους παραλιακούς προορισμούς επίσης έχουν αυξηθεί κατά 20,3% από τα μέσα του 2023, σύμφωνα με την εταιρεία Tecnitasa και τα περισσότερα καταλύματα έχουν νοικιαστεί από το πρώτο τρίμηνο του χρόνου για το καλοκαίρι.
“Γίνεται όλο και δυσκολότερο για τους Ισπανούς παραθεριστές να κάνουν κράτηση σε κάποιο παραλαθάσσιο θέρετρο”, εξηγεί ο πρόεδρος του ομίλου Tecnitasa Χοσέ Μαρία Μπασάνες.
Οι ξένοι τουρίστες πέρασαν, κατά μέσο όρο, οκτώ βραδιές σε κορυφαία παραθαλάσσια καταλύματα της Ισπανίας τον περασμένο χρόνο με τους ντόπιους να έχουν τη δυνατότητα να περάσουν τις μισές ημέρες με ένα τέταρτο του ποσού, ανέφερε η inAtlas.
Τα θέρετρα τροποποιούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους γι’ αυτό το καλοκαίρι, παρά την άνθιση του εισαγόμενου τουρισμού, εν μέρει επειδή οι περιοχές όπου συνηθίζουν να κάνουν διακοπές οι κάτοικοι, αναμένουν λιγότερες κρατήσεις.
Το 2024, οι Ισπανοί έκαναν σχεδόν 400.000 λιγότερα ταξίδια στις μεγάλες πόλεις της χώρας, σε σχέση με ένα χρόνο πριν, ενώ οι επισκέψεις των ξένων τουριστών εκεί αυξήθηκαν σχεδόν κατά τρία εκατομμύρια.
ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΧΩΡΑ
Εχοντας επίγνωση της δυσαρέσκειας και των ανισοτήτων, η σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ισπανίας ενθαρρύνει τους ξένους τουρίστες να εξερευνούν τα αξιοθέατα στην ενδοχώρα.
“Αν θέλουμε να εξακολουθήσουμε να ηγούμαστε του διεθνούς τουρισμού, θα πρέπει να αποκεντρώσουμε τους προορισμούς μας”, δήλωσε τον Ιούνιο ο υπουργός Τουρισμού Τζόρντι Χερέου κατά την έναρξη μιας πρώτης διαφημιστικής εκστρατείας με στόχο να υπογραμμιστούν οι λιγότερο γνωστές ομορφιές της χώρας.
“Θέλουμε οι Ευρωπαίοι και οι τουρίστες από άλλες χώρες να επανεξετάσουν την ιδέα της Ισπανίας που αγαπούν και επισκέπτονται τόσο συχνά”, είπε.
Οι Ισπανοί έχουν μακρά παράδοση οικογενειακών διακοπών τους θερμούς καλοκαιρινούς μήνες, αλλά στρέφονται περισσότεροι σε ενοικιάσεις Airbnb αντί ξενοδοχείων και έχουν αντικαταστήσει την Καταλωνία ή τις Βαλεαρίδες Νήσους για λιγότερο γνωστούς προορισμούς στην Ανδαλουσία ή στην Καστίλλη και Λεόν, όπου οι τιμές είναι χαμηλότερες και όπου δεν έχει φθάσει ο υπερτουρισμός.
Τον περασμένο χρόνο, 1,7 εκατομμύρια περισσότεροι Ισπανοί έκαναν διακοπές σε πιο οικονομικές περιοχές της ενδοχώρας, σύμφωνα με την inAtlas.
Για παράδειγμα, στην ορεινή πόλη Ελ Μπόσκε, 100 χιλιόμετρα από τις παραλίες της Καντίζ στον Ατλαντικό, ο αριθμός των Ισπανών τουριστών αυξήθηκε κατά 22% τον περασμένο χρόνο.
“Υπάρχει ενδεχομένως ένα στοιχείο εκτοπισμού”, λέει ο Χουάν Πέδρο Αθνάρ, καθηγητής και ερευνητής στο Esade business school της Μαδρίτης επισημαίνοντας την χαμηλότερη αγοραστική δύναμη των Ισπανών σε σχέση με εκείνη των Βρετανών και Γερμανών τουριστών.
Για κάποιους Ισπανούς είναι καλύτερο να αποφύγει κάποιος γενικώς τα τουριστικά πλήθη του καλοκαιριού. Η νοσηλεύτρια Μρία ντε λα Θάρα θα μείνει στη Μαδρίτη αυτό το καλοκαίρι και θα επισκεφθεί την οικογένειά της στην Καντίζ, στα νότια της χώρας, όταν τελειώσει η θερινή περίοδος αιχμής.
“Πήγαινα συχνά στο πατρικό μου σπίτι, αλλά υπάρχουν όλο και περισσότεροι τουρίστες στην Καντίζ και όταν φθάνει κρουαζιερόπλοιο διπλασιάζεται ο πληθυσμός”, λέει η 51χρονη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
