Το εαρινό Συμβούλιο απασχόλησε, ως επί το πλείστον, η συζήτηση για το Brexit. Αναλώσαμε σχεδόν όλη τη χθεσινή μέρα. Σήμερα είχαμε την ευκαιρία να κουβεντιάσουμε για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, για τη στρατηγική σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κίνα, καθώς και για την κλιματική αλλαγή, ένα πολύ σοβαρό και μεγάλο θέμα.
Σε ό,τι αφορά το Brexit, νομίζω ότι γνωρίζετε πως χθες πήραμε μια καθαρή απόφαση. Μια καθαρή απόφαση με βάση τα δεδομένα που έχουμε, σε σχέση με τους νομικούς περιορισμούς που έχει η Ε.Ε, καθότι είναι σαφές πως το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να έχει μεγαλύτερη παράταση σε ό,τι αφορά την οριστική συμφωνία, πέρα από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου για τις ευρωπαϊκές εκλογές. Με δύο λόγια, δεν θα μπορούσαμε να διακινδυνεύσουμε μια διαδικασία νομικά δεσμευτική, να διακινδυνεύσουμε τη νομιμότητα των ευρωπαϊκών εκλογών σε όλες τις χώρες-μέλη της Ε.Ε.
Συνεπώς, με βάση αυτά τα δεδομένα, η 22α Μαΐου, που είναι μια μέρα πριν ξεκινήσει η εκλογική διαδικασία, είναι ένα κρίσιμο ορόσημο, καθώς και η μέρα κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να πάρει την οριστική απόφαση αν θα συμμετάσχει στις ευρωπαϊκές εκλογές ή όχι που είναι η 12η του Απρίλη.
Συνεπώς, η απάντηση στο αίτημα της Βρετανίδας Πρωθυπουργού για παράταση στην απόφαση για το Brexit ήταν θετική, μέχρι τις 22 Μαΐου, στο βαθμό που, το βρετανικό Κοινοβούλιο, τις επόμενες μέρες, θα εγκρίνει τη συμφωνία. Αν έχουμε μία ακόμα αρνητική απόφαση στο βρετανικό Κοινοβούλιο, τότε θα πρέπει να πάρουν μια απόφαση αν θα συμμετάσχουν στις ευρωπαϊκές εκλογές, οπότε η πιθανότητα παράτασης μπορεί νομικά να δοθεί, προκειμένου να βρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση. Αν όμως, δεν συμμετάσχουν, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε όλοι την πιθανότητα μίας εξόδου χωρίς συμφωνία.
Αυτά είναι τα δεδομένα. Όμως, θα ήθελα να κάνω ένα σχόλιο μπροστά σε αυτά τα δεδομένα. Η δυσκολία που αντιμετωπίζει το Ηνωμένο Βασίλειο στην απόφαση για την έξοδο από την Ε.Ε αναδεικνύει το γεγονός ότι καμία λύση εθνικής περιχαράκωσης, καμία εθνική διέξοδος απέναντι σε υπαρκτές δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε όλοι συλλογικά στην Ε.Ε δεν είναι ούτε εύκολη, ούτε γόνιμη. Εξαιρετικά μεγάλες δυσκολίες, εξαιρετικά δύσκολος αυτός ο δρόμος και για την Βρετανία και για την Ε.Ε. Πράγμα που πρέπει να μας οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι ο δρόμος – ο δύσκολος μεν δρόμος- αλλά δρόμος που μπορεί να έχει μια προοπτική, είναι μέσα από την προσπάθεια, εντός του πλαισίου της Ε.Ε, να δώσουμε συλλογικές λύσεις και μάλιστα, προοδευτικές λύσεις.
Ούτε οι λύσεις της εθνικής περιχαράκωσης και πολύ περισσότερο ο τρόπος με τον οποίο και εντός την Ε.Ε πολλές χώρες αντιμετωπίζουν προβλήματα, ο φοβικός τρόπος, η λογική της δημιουργίας περίκλειστων φρουρίων, δεν οδηγεί πουθενά.
Και στο Βrexit βλέπουμε ότι υπάρχουν δύο πρόσωπα της Ευρώπης. Το πρόσωπο της προοδευτικής Ευρώπης, επαναλαμβάνω μέσα από την αναζήτηση δύσκολων δρόμων συλλογικών λύσεων και το πρόσωπο της συντηρητικής και φοβικής Ευρώπης που οδηγεί σε αδιέξοδα.
Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για την στρατηγική σχέση Ε.Ε-Κίνας, αλλά και για την οικονομία, η χώρα μας, ξέρετε, παίζει θετικό ρόλο και στην οικονομία. Είναι ένα θετικό παράδειγμα πια η Ελλάδα, που κατάφερε να βγει από μια πολυετή και δύσκολη οικονομική κρίση και πλέον από μέρος του προβλήματος έχει γίνει μέρος της λύσης. Και σε ό,τι αφορά τη στρατηγική σχέση Ε.Ε-Κίνας η Ελλάδα παίζει στρατηγικό ρόλο, σημαντικό ρόλο, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διασυνδεσιμότητα με το λιμάνι του Πειραιά.
Βεβαίως, θα έλεγα ότι, πέραν αυτής καθαυτής της θεματικής της διήμερης Συνόδου, είχα την ευκαιρία να συνομιλήσω και με ομολόγους μου, μεταφέροντάς τους και το κλίμα της συνάντησης που είχα προχθές στα Ιεροσόλυμα, που αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση της συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, που δίνει τη δυνατότητα στη χώρα μας να αποτελεί έναν πόλο σταθερότητας, ασφάλειας και ενεργειακής συνεργασίας ιδιαίτερα υπολογίσιμο στην περιοχή. Καθώς, επίσης, να ενημερώσω όμως και για την επίσκεψή μου, πριν από ένα μήνα, στην Τουρκία και τις συνομιλίες με τον Πρόεδρο Ερντογάν, καθώς οι ευρωτουρκικές σχέσεις παραμένουν ένα σημαντικό κλειδί για το μέλλον της Ευρώπης.
Με δυο λόγια, θα έλεγα, ότι η Ελλάδα μέσα σε μια δύσκολη Ευρώπη, μέσα σε μια Ευρώπη που κλυδωνίζεται, που έχει αναταράξεις, έχει καταφέρει με δυσκολίες, με αγώνες και με θυσίες του ελληνικού λαού, τα τελευταία 4 χρόνια, να γίνει μια χώρα που έχει αναβαθμίσει τόσο το κύρος και τον ρόλο της στις διεθνείς εξελίξεις.
Σε αυτό έχει βοηθήσει, όχι μόνο οι τριμερείς συνεργασίες μας, η τελευταία ιστορικής σημασίας συμφωνία για τον αγωγό Eastmed, αλλά και η ιστορική Συμφωνία των Πρεσπών, που έχει αναβαθμίσει τον ρόλο της Ελλάδας στα Βαλκάνια, αλλά έχει καταφέρει να εκπλήξει όλους τους εταίρους μας σε ό,τι αφορά την απόδοση της οικονομίας και την έξοδο από την κρίση. Πραγματικά, δηλαδή, να γίνει μέρος της λύσης και όχι μέρος του προβλήματος σε μια Ευρώπη που, παρά τις δυσκολίες και τους κλυδωνισμούς, αντέχει, προχωράει μπροστά, έχει διλήμματα να αντιμετωπίσει.
Και ένα από αυτά τα διλήμματα θα κληθούν οι ίδιοι οι πολίτες να το αντιμετωπίσουν, με τις απαντήσεις που θα δώσουν στις προσεχείς ευρωπαϊκές εκλογές που έχουν να επιλέξουν, από τη μια πλευρά, τις δυνάμεις της προόδου, της αλληλεγγύης, της κοινωνικής συνοχής και της συνανάπτυξης και από την άλλη μεριά, τις δυνάμεις τις συντηρητικές, τις δυνάμεις του φόβου, τις δυνάμεις της εθνικής περιχαράκωσης.
Το δίλημμα είναι σαφές. Η Ελλάδα, για άλλη μια φορά, είναι στη σωστή πλευρά της ιστορίας και δεν θα βρεθεί στη λάθος πλευρά.
Σας ευχαριστώ.
