Όσα περισσότερα χρόνια περνάει κανείς στα θρανία για να μορφωθεί, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μυωπίας, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, η οποία μάλλον επιβεβαιώνει αυτό που όλοι υποψιάζονται. Ως κύρια αιτία θεωρείται η ανεπαρκής έκθεση στο φως της μέρας.

 Έτσι, εκτιμάται ότι ένας άνθρωπος με 17 χρόνια εκπαίδευση (π.χ. κάποιος απόφοιτος πανεπιστημίου) έχει κατά μέσο όρο ένα βαθμό μυωπίας μεγαλύτερο από κάποιον που πέρασε 12 χρόνια στην εκπαίδευση (π.χ. κάποιον απόφοιτο λυκείου). Η διαφορά του ενός βαθμού ισοδυναμεί με τη διαφορά του να έχει κανείς τέλεια όραση, από το να χρειάζεται γυαλιά για να οδηγήσει με απόλυτη ασφάλεια.

Σήμερα το 30% έως 50% των ενηλίκων -ανάλογα με τη χώρα- είναι μύωπες στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, ενώ σε μερικές χώρες της ανατολικής Ασίας το ποσοστό κυμαίνεται στο 80% ως 90%.

Ο αριθμός των ανθρώπων με μυωπία αναμένεται να αυξηθεί από 1,4 σε πέντε δισεκατομμύρια έως το 2050, δηλαδή περίπου στο μισό πληθυσμό της Γης τότε. Σχεδόν ένας στους δέκα (9%) θα έχει πολύ μεγάλη μυωπία, αυξάνοντας τον κίνδυνο για απώλεια όρασης στο μέλλον.

Προηγούμενες μελέτες έχουν συσχετίσει τη μυωπία με την μόρφωση, αλλά δεν είναι σαφές ακόμη αν είναι η ίδια η εκπαιδευτική διαδικασία που προκαλεί τη μυωπία, αν αντίστροφα τα μυωπικά παιδιά είναι απλώς πιο μελετηρά ή αν διάφοροι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες ευνοούν ταυτόχρονα τόσο τη μυωπία όσο και τη μόρφωση.

Οι ερευνητές των ιατρικών σχολών των πανεπιστημίων του Μπρίστολ και του Κάρντιφ, με επικεφαλής τη δρα Ντενίζ Ατάν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο βρετανικό ιατρικό περιοδικό “British Medical Journal”, μελέτησαν σχεδόν 68.000 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 40 έως 69 ετών, αναλύοντας και συσχετίζοντας γενετικά δεδομένα για τον καθένα.

Συγκεκριμένα η μελέτη συσχέτισε στους συμμετέχοντες 44 γονίδια που σχετίζονται με τη μυωπία και 69 γονίδια που σχετίζονται με τη συνολική χρονική διάρκεια της εκπαίδευσης στη διάρκεια της ζωής. Τα γονίδια αυτά είχαν ανακαλυφθεί σε προηγούμενες μελέτες.

Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κάθε πρόσθετο έτος εκπαίδευσης σχετίζεται με 0,27 μεγαλύτερους βαθμούς μυωπίας κάθε χρόνο. Δεν διαπιστώθηκε όμως το αντίστροφο, δηλαδή η μεγαλύτερη μυωπία να σχετίζεται με περισσότερη εκπαίδευση. Έτσι, οι ερευνητές συμπέραναν τελικά ότι είναι η εκπαίδευση που αυξάνει την πιθανότητα μυωπίας και όχι το αντίστροφο.

«Η μελέτη μας δείχνει ότι η έκθεση ενός ανθρώπου σε περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης συμβάλλει στην αύξηση της μυωπίας», ανέφεραν οι ερευνητές. Επεσήμαναν ότι δεν είναι μόνο τα γονίδια, αλλά επίσης οι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί παράγοντες που έχουν σημαντική επίδραση στη μυωπία.

Για παράδειγμα, όταν στο σχολείο η εκπαιδευτική διαδικασία αφήνει λίγο χρόνο για δραστηριότητες έξω από τις τάξεις σε ανοιχτό χώρο, αυτό αυξάνει την πιθανότητα μυωπίας. Από την άλλη, όσο πιο νωρίς στην ηλικία ενός παιδιού εκδηλώνεται η μυωπία, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να ανέβει σε υψηλά επίπεδα αργότερα.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.bmj.com/content/361/bmj.k2022

ΑΠΕ-ΜΠΕ