Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ψήφισε στην Κωνσταντινούπολη
Ο Τούρκος Πρόεδρος, άσκησε το δικαίωμα ψήφου του με την σύζυγό του Εμινέ και εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι εκλογείς στην Κωνσταντινούπολη θα πάρουν την πιο εύστοχη απόφαση.
ANADOLU -- ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΗΠΑ: Λαμπρή η τελετή ενθρόνισης του νέου Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου
Με βυζαντινή λαμπρότητα και παρουσία πλήθους κόσμου και επισήμων τελέστηκε, στον αρχιεπισκοπικό ιερό ναό της Αγίας Τριάδας στο Μανχάταν, η ενθρόνιση του νέου Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου, από τον αντιπρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη και Μητροπολίτη Γερμανίας, Αυγουστίνου.
ερτ -- ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δ. Κουτσούμπας: Η αντιμετώπιση της Τούρκικης προκλητικότητας και επιθετικότητας δεν γίνεται με συμμετοχή της Ελλάδας στους πολεμικούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ, των Αμερικάνων στην ευρύτερη περιοχή
Ο γγ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας, ευρισκόμενος στη Δαύλεια, για το 32ο Αντάμωμα Σαρακατσαναίων του Συλλόγου Σαρακατσαναίων Ν. Βοιωτίας, ερωτηθείς για την τουρκική επιθετικότητα και τις εξελίξεις στην περιοχή απάντησε: «Η αντιμετώπιση της τούρκικης προκλητικότητας και επιθετικότητας στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στην Αν. Μεσόγειο, δεν γίνεται με συμμετοχή της Ελλάδας στους πολεμικούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ, των Αμερικάνων, στην ευρύτερη περιοχή, ούτε με τη μοιρασιά της ενεργειακής πίτας μέσα σ΄ αυτούς τους οξυμμένους ανταγωνισμούς, τις αντιθέσεις μεγάλων ισχυρών καπιταλιστικών δυνάμεων, όπως είναι οι Αμερικάνοι, όπως είναι η ΕΕ, όπως είναι η Ρωσία και οι άλλες δυνάμεις που συγκρούονται σε αυτή την περιοχή».
ΕΡΤ -- ΑΠΕ-ΑΠΕ
Ηράκλειο: «Δεν υψώνουμε τείχη, χτίζουμε γέφυρες με όλους» είπε ο Κ. Μητσοτάκης
Σε εκδήλωση με παραγωγικούς φορείς του Ηρακλείου, με φόντο το ενετικό φρούριο του Κούλε, βρέθηκε ο πρόεδρος της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης, λίγο πριν από την αναχώρηση του για τα Χανιά, όπου θα συνεχίσει την περιοδεία του. Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στα ερωτήματα των παραγωγικών φορέων και κυρίως νέων ανθρώπων στα οποία απάντησε ο κ. Μητσοτάκης, τονίζοντας ότι με τον τρόπο αυτό εξειδικεύτηκαν σημεία του προγράμματος της ΝΔ για την Κρήτη.
ερτ -- ΑΠΕ-ΜΠΕ
Στην Κόρινθο η Φ. Γεννηματά
Η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής, Φώφη Γεννηματά, επισκέφθηκε την Κόρινθο.
ερτ -- ΑΠΕ-ΜΠΕ
Εκτός από τις τουριστικές περιοχές στο κέντρο της πόλης, οι δρόμοι της πόλης των 16 εκατομμυρίων αδειάζουν αυτή την εποχή. Αλλά σήμερα όλα είναι διαφορετικά. Εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι ανέστειλαν τις διακοπές τους αυτή την Κυριακή για να ψηφίσουν στις επαναληπτικές εκλογές για την ανάδειξη του νέου δημάρχου της Πόλης ανάμεσα στον υποψήφιο της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου και τον πρώην πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ.
«Με τις δημοσκοπήσεις να φέρνουν στην πρώτη θέση τον Ιμάμογλου οι εκλογές αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα σκληρό πλήγμα για τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με σοβαρές συνέπειες για την Τουρκία» λέει στο ΑΠΕ- ΜΠΕ Τούρκος πολιτικός αναλυτής που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του.
«Ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης είχε κερδίσει οριακά τις εκλογές τον περασμένο Μάρτιο, αλλά το Κόμμα Δικαοσύνης & Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ερντογάν κατόρθωσε να πείσει την κεντρική εκλογική επιτροπή να δώσει μια δεύτερη ευκαιρία στον Γιλντιρίμ» λέει η ίδια πηγή στο ΑΠΕ- ΜΠΕ εκτιμώντας ότι «η απόφαση αυτή μάλλον έκανε περισσότερο κακό στο ΑΚΡ παρά καλό. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί Τούρκοι βρήκαν άδικη την ακύρωση της νίκης του Ιμάμογλου. Η δυσαρέσκεια φαίνεται να επεκτείνεται ακόμη και στους οπαδούς του κόμματος του Ερντογάν. Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο η αντιπολίτευση μπορεί να υπολογίζει σε ακόμα μεγαλύτερη νίκη αυτή τη φορά»
Όπως μεταδίδει και ο ανταποκριτής του Der Spiegel στην Πόλη ακόμη και ο Ερντογάν έχει καταλάβει ότι θα κερδίσει ο Ιμάμογλου και δεν εκτέθηκε ιδιαίτερα υπέρ του Γιλντιρίμ.
Στις αφίσες στους δρόμους της Πόλης βλέπουμε σχεδόν αποκλειστικά τον Γιλντιρίμ χωρίς τον Ερντογάν.
«Συνεργάτες του Ερντογάν λένε ότι οι δημοσκόποι έχουν προειδοποιήσει τον Πρόεδρο ότι η μακροχρόνια παρουσία του στα μέσα ενημέρωσης συνέβαλε στην ήττα στις τακτικές εκλογές της Κωνσταντινούπολης στις 31 Μαρτίου. Οι αντίπαλοί του υποψιάζονται ότι ο Ερντογάν ήδη προσπαθεί να διασκεδάσει την ήττα μετατοπίζοντας την ευθύνη αποκλειστικά στον Γιλντιρίμ» γράφει το Spiegel.
Η παρέμβαση Οτσαλάν
Λίγο πριν από την κρίσιμη αναμέτρηση, ακόμη και ο έγκλειστος ηγέτης του ΡΚΚ, Αμπντουλάχ Οτσαλάν απηύθυνε μάλιστα έκκληση στους Κούρδους ψηφοφόρους να κρατήσουν ουδέτερη στάση. Η κίνηση αυτή του Οτσαλάν κρίθηκε ως παρέμβαση για να αποδυναμωθεί η κουρδική υποστήριξη στον Ιμάμογλου, γεγονός που θα ενίσχυε τις πιθανότητες του Γιλντιρίμ.
«Αυτό δεν ήταν όμως καθόλου πειστικό. Το φιλοκουρδικό κόμμα HDP δεν πείστηκε από την παρέμβαση Οτσαλάν και επαναβεβαίωσε την εκλογική του στήριξη στον Ιμάμογλου».
«Ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης βρίσκεται στα πρόθυρα της νίκης», δήλωσε ο αναλυτής Σελίμ Σατζάκ. «Επιπλέον, οι ψηφοφόροι της αντιπολίτευσης είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Το ΑΚΡ, από την άλλη πλευρά, φαίνεται να είναι σε σύγχυση».
Δημοψήφισμα για τον Ερντογάν
Οι προσπάθειες του κυβερνώντος κόμματος να αποτρέψουν την επικείμενη νέα ήττα στην Πόλη εξακολουθούν να δείχνουν ένα πράγμα πάνω απ΄ όλα: Ο Πρόεδρος Ερντογάν φοβάται ότι μια δεύτερη νίκη της αντιπολίτευσης στην Κωνσταντινούπολη θα μπορούσε να αποδειχθεί κάτι περισσότερο από ένα τοπικό γεγονός: Θα μπορούσε να έπληττε το ηγεμονικό προφίλ του Ερντογάν και θα διεύρυνε τις υπάρχουσες ρωγμές στο AKP, καθώς αρκετά πρώην ηγετικά στελέχη του κυβερνώντος κόμματος προσπαθούν ήδη να ιδρύσουν το δικό τους κόμμα.
«Αν η Κωνσταντινούπολη χαθεί τώρα για τον Ερντογάν, η ισορροπία τής εξουσίας στη χώρα θα αλλάξει. Μια νίκη του Ιμάμογλου θα ήταν το τέλος των 16 ετών αδιαμφισβήτητης, απόλυτης εξουσίας του ΑΚΡ και η Τουρκία θα βρεθεί στην αρχή του τέλους της εποχής του Ερντογάν» εκτιμά η γερμανική εφημερίδα Tagesspiegel.
O δημοσιογράφος της αντιπολίτευσης Μουράτ Σαμπουντσού, που ήταν περισσότερο από ένα χρόνο στη φυλακή, ως πρώην εκδότης της αντιπολιτευόμενης Cumhuriyet (Τζουμχουριέτ), λέει ότι η εκλογική μάχη της Κωνσταντινούπολης αποτελεί ένα «δημοψήφισμα για τον Ερντογάν».
Ο Τούρκος Πρόεδρος δεν μπορεί να προσφέρει άλλωστε πολλά καλά νέα στους ψηφοφόρους στο εγγύς μέλλον. Η κακή οικονομική κατάσταση της χώρας θα συνδυαστεί αναγκαστικά με μέτρα λιτότητας, τα οποία θα επιβαρύνουν πολλούς απλούς πολίτες. Σε μόνιμη σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ερντογάν κατευθύνεται επίσης προς μια νέα σύγκρουση με την ΕΕ σχετικά με την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου στην Κυπριακή ΑΟΖ
Για πολύ καιρό η τουρκική αντιπολίτευση ήταν, κατακερματισμένη, απογοητευμένη από τις συνεχείς ήττες. Τώρα ο άγνωστος μέχρι πρόσφατα Ιμάμογλου την έχει αναγεννήσει. Σε αντίθεση με πολλούς από τους προκατόχους του, είναι σε θέση να προσελκύσει ευρεία τμήματα του πληθυσμού με το μήνυμα του συμφιλίωσης. Το σύνθημά του “ey cok guzel olacak” (όλα θα είναι εντάξει) έχει από καιρό γίνει κυρίαρχο στο Διαδίκτυο.
Όπως γράφει το Spiegel «η δημοτικότητα του Ιμάμογλου δείχνει πόσοι άνθρωποι στην Τουρκία επιθυμούν την ισορροπία μετά από χρόνια πόλωσης και επιθετικότητας από την κυβέρνηση. Είναι επίσης μια έκφραση της δύναμης της Τουρκικής Δημοκρατίας».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Σήμερα ο κ. Ελπιδοφόρος θα προεξάρχει της πρώτης του θείας λειτουργίας ως Αρχιεπίσκοπος Αμερικής στον Καθεδρικό της Αγίας Τριάδας.
Τη διαβεβαίωση ότι όχι μόνο το υπουργείο Εξωτερικών αλλά «ολόκληρη η ελληνική Πολιτεία θα συνεχίσει αταλάντευτα να παρέχει κάθε δυνατή αρωγή και στήριξη στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής», έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Κατρούγκαλος, που τόνισε ότι η επιλογή του Αρχιεπισκόπου Ελπιδοφόρου «έρχεται να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή ενότητας, συνοδικότητας, ποιότητας, διακονίας και κυρίως κοινωνικής και εθνικής προσφοράς προς την Ομογένεια και ολόκληρο τον Ελληνισμό».
«Γιατί είναι αλήθεια», συνέχισε ο Έλληνας ΥΠΕΞ, «ότι η Ορθοδοξία είναι πανανθρώπινη, το μήνυμά της δεν είναι μόνο για ένα έθνος, για έναν λαό. Αλλά από την άλλη μεριά, η ιστορία και ο πολιτισμός του Ελληνισμού έχουν ταυτιστεί με την πορεία της Ορθοδοξίας».
«Στην Ελλάδα δεν πιστεύουμε στον πόλεμο των πολιτισμών, αλλά αντίθετα στο διάλογο, στις κοινές αξίες της ελευθερίας, της αλληλεγγύης, της αγάπης που αποτελούν την ουσία του μηνύματος της Ορθοδοξίας. Γι΄ αυτό έχουμε αναπτύξει πρωτοβουλίες σ΄ αυτόν τον τομέα, για το διαθρησκευτικό διάλογο ειδικά στη Μέση Ανατολή και την προστασία των θρησκευτικών μειονοτήτων, για το διάλογο ανάμεσα στους αρχαίους πολιτισμούς», επισήμανε ο κ. Κατρούγκαλος και τόνισε πως η Αρχιεπισκοπή Αμερικής θα έχει «την αμέριστη υποστήριξή μας να καλλιεργήσει την πνευματική ζωή, τον ελληνικό πολιτισμό, με αιχμή του δόρατος την εκπαίδευση, την κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα, προφανώς μέσα από το δίκτυο των ενοριών, των σχολείων και των υπόλοιπων καθιδρυμάτων της».
«Μέσα απ΄ αυτή τη δράση σφυρηλατούμε τους δεσμούς με το αμερικανικό έθνος, τις γέφυρες φιλίας που μας συνδέουν μ΄ αυτή τη μεγάλη χώρα», ανέφερε ο υπουργός και κατέληξε λέγοντας:
«Στο πρόσωπό σας, Σεβασμιώτατε, προσβλέπει και ελπίζει η ελληνική Πολιτεία, και είμαστε βέβαιοι ότι ο πρωταγωνιστικός και ο συντονιστικός ρόλος σας θα οδηγήσουν σε συσπείρωση και ομόνοια τις τάξεις του Ελληνισμού, θα ενισχύσουν τη συμπαράσταση της Ομογένειας προς τη μητέρα πατρίδα αλλά και την Κύπρο, στην σημερινή δύσκολη συγκυρία που απαιτεί εγρήγορση, ψυχραιμία, κοινή δράση και πάνω απ΄ όλα ενότητα όλου του Ελληνισμού».
Τις ευχές και τα συγχαρητήρια του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας μετέφερε στον Αρχιεπίσκοπο Ελπιδοφόρο ο πρέσβης Ανδρέας Μαυρογιάννης, αφού εξέφρασε πρώτα τις ευχαριστίες του στον Αρχιεπίσκοπο πρώην Αμερικής Δημήτριο για την «εξαιρετική του διακονία» την τελευταία 20ετία.
«Δεν έχω αμφιβολίες, Σεβασμιώτατε, ότι με την πεφωτισμένη ηγεσία σας θα συνεχίζουμε να εργαζόμαστε μαζί για τα μεγάλα θέματα του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας και για τις παγκόσμιες αξίες, σε συνέργεια με την κυβέρνηση και το λαό της μεγάλης αυτής χώρας που μας φιλοξενεί», επισήμανε, ενώ δήλωσε συγκινημένος από το όραμα του Αρχιεπισκόπου.
Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος
Στην ομιλία του ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος εξέφρασε ευγνωμοσύνη προς όλους για τη λαμπρή αυτή μέρα για την Αρχιεπισκοπή Αμερικής. «Νιώθω σαν να γιορτάζουμε την Ανάσταση. Όμως μόλις τώρα ξεκινώ τη διακονία μου εδώ. Και αναρωτιέμαι αν είναι δυνατό να έχουμε την Ανάσταση πριν την Σταύρωση… Ως Αρχιεπισκοπή και ως Εκκλησία του Κυρίου έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας. Να ετοιμαστούμε για να σηκώσουμε το Σταυρό», τόνισε και επισήμανε στους συνοδοιπόρους του στο ταξίδι αυτό με ελπίδα για το μέλλον, όπως είπε, «μαζί μπορούμε και θα πετύχουμε τη μεταμόρφωση της Αρχιεπισκοπής στην Εκκλησία που θα εκπληρώσει κάθε ελπίδα και κάθε στόχο».
Ο Μητροπολίτης Γερμανίας
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο εξέφρασε εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου ο Μητροπολίτης Γερμανίας Αυγουστίνος «για το έργο το οποίο τέλεσε με τόση πίστη αυτά τα 20 χρόνια. Έγραψε, όπως ο καθένας από μας, τη δική του ιστορία. Όμως αυτή η ιστορία είναι μεγάλη και θα μείνει στη μνήμη όλων. Έτσι είναι στην Εκκλησία μας, ο ένας φεύγει ο άλλος έρχεται, γιατί είναι συνέχεια και μόνο η πίστη στο Χριστό και την Εκκλησία είναι αυτή που μας ενώνει και μας κρατάει αγαπημένους».
Αναφερόμενος στον νέο Αρχιεπίσκοπο είπε ότι είναι σίγουρος πως «ένας Ελπιδοφόρος δεν μπορεί παρά να γράψει τη δική του ιστορία στην Αμερική, μια ιστορία που θα είναι μεγάλη και θα την ευλογήσει ο Θεός γιατί η ζωή του είναι πίστη και αγάπη στον Κύριο Ιησού Χριστό».
Χαρακτήρισε τέλος, “δώρο Θεού” τον Οικουμενικό Πατριάρχη, λέγοντας πως «ο μεγάλος αυτός Πατριάρχης δεν φοβάται παρά μόνο το Θεό, ούτε τους Ρώσους, ούτε τους Τούρκους, ούτε τους Ουκρανούς. Φοβάται μόνο το Θεό και έχει αγάπη για τον άνθρωπο».
Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος
Στην αποστολική διαδοχή, η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό της Εκκλησίας μας εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια και εξασφαλίζεται σήμερα με την ενθρόνιση του Αρχιεπισκόπου Ελπιδοφόρου, αναφέρθηκε στο σύντομο χαιρετισμό του και ο Αρχιεπίσκοπος πρώην Αμερικής Δημήτριος και επανέλαβε ότι ως Έλληνες και Ορθόδοξοι έχουμε μια τεράστια δυνατότητα να προσφέρουμε τη μαρτυρία του Ευαγγελίου της αγάπης και της πίστης στο συνάνθρωπο.
«Έχουμε στο πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου Ελπιδοφόρου έναν άνθρωπο με βαθειά πίστη, αφοσιωμένο πλήρως στην Εκκλησία και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, που διαθέτει δυνατή κρίση, έναν άνθρωπο που έχει πετύχει. Επομένως μπορεί να κάνει πράγματα στην κατεύθυνση της δημιουργικής συνέχισης της αποστολής της Εκκλησίας», είπε ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Γιατί, τι μεσολάβησε; Τι έγινε και χάλασε όλο αυτό το ταίριασμα; Μήπως άλλαξε ο άλλος; Μήπως άλλαξα ο ίδιος; Μήπως χάθηκε η εμπιστοσύνη; Μήπως μπήκαν τρίτοι στην σχέση μας; Ποια είναι η συνταγή της ευτυχίας σε μία σχέση; Γιατί είναι τόσο δύσκολο να διατηρηθεί το συναίσθημα του ενθουσιασμού του πρώτου καιρού;
Η συνταγή δεν είναι απλή… ούτε εύκολη, αλλά ακριβώς εκεί έγκειται η επιτυχία για την ευτυχία μιας σχέσης. Να συνδυάσεις χαρακτηριστικά και συναισθήματα που χρειάζονται συνεχή «δουλειά» και προσήλωση. Η αγάπη, η εμπιστοσύνη, η ειλικρίνεια, ο σεβασμός, η φροντίδα, το πάθος είναι μερικά από αυτά!
Όπως ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, έτσι και η σχέση του ζευγαριού έχει το δικό του τρόπο να εκφράσει όλα τα προηγούμενα. Για παράδειγμα και στο φαγητό άλλος θα βάλει πιο πολύ αλάτι, άλλος θα βάλει κάτι πικάντικο όπως το κάρυ… έτσι και στη συνταγή μίας σχέσης, τη σύσταση της θα την ορίσει το ζευγάρι και μόνο αυτό. Αν αλλάξει κάτι χωρίς την συναίνεση του άλλου είναι λογικό να δημιουργούνται οι πρώτες τριβές που αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα να οδηγηθούν σε μία δυσάρεστη κατάληξη. Αν κάποιος αφαιρέσει την εμπιστοσύνη ή προσθέσει παραπάνω ζήλεια, το πιο πιθανό να υπάρξει γκρίνια.
Δεν είναι τόσο δύσκολο, όσο μπορεί να φαίνεται με μία πρώτη ανάγνωση. Αυτά που χρειάζονται είναι αυτά που πρώτα εμείς οι ίδιοι θέλουμε από τον άλλον… αγκαλιές, φιλιά, χαμόγελα, αποδοχή και πίστη και σιγά σιγά προχωράμε την σχέση ένα βήμα πιο μπροστά και πιο βαθιά στην καρδιά μας!
Απολαύστε αυτό το ταξίδι… θυσιάστε χρόνο και χώρο για τον σύντροφο σας… κάντε σχέδια για ένα όμορφο μέλλον…
Στο νέο σημαντικό βιβλίο με τίτλο «Mind Fixers» («Οι επισκευαστές του Νου») και υπότιτλο «Η προβληματική αναζήτηση της Ψυχιατρικής για τη βιολογία της ψυχικής νόσου» (εκδόσεις W.W.Norton, 2019), η Αν Χάρινγκτον, καθηγήτρια Ιστορίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και κορυφαία ιστορικός της νευροεπιστήμης παγκοσμίως, επισημαίνει ότι παρότι έχουν ξοδευθεί υπέρογκα ποσά για τη διερεύνηση των αιτιών των ψυχικών διαταραχών, η επιστήμη δεν έχει προχωρήσει καθόλου τα τελευταία χρόνια. Ακόμα και στην ψυχοφαρμακολογία οι εξελίξεις δεν είναι τόσο καίριες, ενώ οι προτεινόμενες για τις ψυχικές νόσους θεραπείες διαφέρουν σε αποτελεσματικότητα μεταξύ των ασθενών.
Το βιβλίο κάνει μια ανασκόπηση τής μέχρι τώρα ιστορίας της ψυχιατρικής και εντοπίζει την εξέλιξη των πολυποίκιλων παραδειγμάτων (μοντέλων) που υιοθέτησαν κατά καιρούς οι νευρολόγοι, οι ψυχίατροι, οι ψυχολόγοι, όσοι βιώνουν ψυχικές νόσους και οι υπερασπιστές τους.
Η αφήγηση ξεκινά από το τέλος του 19ου αιώνα, όταν ορισμένοι επιστήμονες, διερευνώντας την ανατομία του εγκεφάλου, επιχείρησαν να προσδιορίσουν την αιτιοπαθογένεια των ψυχικών νόσων. Οι προσπάθειες τους ωστόσο αποδείχτηκαν άκαρπες. Έκτοτε ένα μέρος των ψυχιάτρων, συμπεριλαμβανομένων των ψυχαναλυτών, στράφηκαν σε μη βιολογικές εξηγήσεις. Ένα άλλο τμήμα -με πρωτεργάτη τον Γερμανό ψυχίατρο Έμιλ Κρέπελιν- πρότεινε νέες βιολογικές αιτίες, που ωστόσο φαίνονται πια σε μεγάλο βαθμό μη εμπεριστατωμένες, σύμφωνα με τη συγγραφέα. Το σχίσμα στην Ψυχιατρική είναι εμφανές μέχρι σήμερα.
Ολόκληρος ο 20ος αιώνας χαρακτηριζόταν από μια διαδικασία παραγωγής θεωριών και αντιθεωριών, καθώς και από θεραπείες που κατευθύνονταν από τα οικονομικά συμφέροντα της φαρμακοβιομηχανίας. Η επιρροή των πολιτισμικών και ιστορικών εξελίξεων είναι αξιοσημείωτη για τις θεωρίες της εκάστοτε εποχής, το ζήτημα όμως της παθογένειας των ψυχικών νόσων παραμένει τελικά αναπάντητο ακόμα και σήμερα.
Ορισμένες ανακαλύψεις, όπως τα ευρήματα το 1897 και 1913 που επιβεβαίωναν ότι η σύφιλη προκαλεί ψύχωση με καθυστερημένη έναρξη, ενίσχυσε τις απόψεις ότι η αιτιολογία των ψυχικών διαταραχών εδράζεται στον εγκέφαλο. Έτσι, σταδιακά αναπτύχθηκαν διάφορες απάνθρωπες θεραπείες όπως τα ηλεκτροσόκ στον εγκέφαλο των «ασθενών».
Η κατάσταση έγινε χειρότερη στις δεκαετίες 1920-1930, όταν στις ΗΠΑ 28.000 άνθρωποι που θεωρήθηκαν διανοητικά ανεπαρκείς, στειρώθηκαν. Το ναζιστικό καθεστώς στη Γερμανία βρήκε ‘πάτημα’ για να εφαρμόσει το δικό του πρόγραμμα ευγονικής για τα άτομα που θεωρούνταν «με ειδικές ανάγκες», το οποίο ξεκινούσε με στείρωση και τελείωνε με δολοφονία.
Ο Φρόιντ και οι επικριτές του
Ο φροϋδισμός προέκυψε ως ρητή κριτική στις βιολογικές θεωρίες του νου του 19ου αιώνα, στην ευγονική των αρχών του 20ου αιώνα, στις ηθικά προβληματικές θεραπείες στη νευρολογία και στη βεβαιότητα ότι το κοινωνικό περιβάλλον έχει μεγάλη σημασία για την πυροδότηση της ψυχικής ασθένειας
Ο Ζίγκμουντ Φρόυντ ξεκίνησε με μια διαταραχή που δεν άφηνε κανένα σημάδι στον εγκέφαλο, ωστόσο επηρέαζε το νου και το σώμα: την υστερία. Τα συμπτώματα της περιλάμβαναν έντονες αλλαγές διάθεσης, κατατονία, τρόμο και σπασμούς.
Ο Φρόυντ υποστήριξε πως τραυματικές μνήμες έχουν αποκλειστεί στο ασυνείδητο και μέσω ενός είδους συνέντευξης και της ερμηνείας των ονείρων των ασθενών μπορούσε να τις επαναφέρει στη συνείδηση. Σύμφωνα με τον ίδιο όλες οι νευρικές διαταραχές ανάγονταν σε καταπιεσμένες σεξουαλικές ενορμήσεις και φαντασιώσεις, που αφορούσαν κατά κύριο λόγο την πρώιμη παιδική ηλικία.
Ο Φρόυντ αναγνώριζε πως η θεώρηση του βασιζόταν στην παρατήρηση περιπτώσεων και δεν είχε επιστημονικό υπόβαθρο, ωστόσο τη στήριξε, καταγγέλλοντας την αναποτελεσματικότητα των μέχρι τότε μεθόδων. Οι περιορισμοί ωστόσο της θεωρίας του δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνιση τους. Για παράδειγμα, τα σχετικά με την υστερία συμπτώματα που εμφάνισαν οι στρατιώτες μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν αδύνατο να οφείλονται σε καταπιεσμένες σεξουαλικές επιθυμίες.
Ο ‘Αγγλος γιατρός Τσαρλς Μάγιερς επιχείρησε να δώσει μια εξήγηση στο φαινόμενο αυτό που ονόμασε «σοκ από οβίδες», λέγοντας ότι λόγω των βομβαρδισμών προκαλούνταν βλάβες στο νευρικό σύστημα. Αυτό όμως και πάλι δεν εξηγούσε τις ανάλογες διαταραχές όσων δεν είχαν βρεθεί στα χαρακώματα και δεν είχαν ζήσει βομβιστικές επιθέσεις. Πρόκειται, γι’ αυτό που σήμερα ονομάζεται |»διαταραχή μετατραυματικού στρες».
Το 1910 ο Ελβετός γιατρός ‘Αντολφ Μέγιερ, πρώτος διευθυντής της ψυχιατρικής κλινικής του αμερικανικού Νοσοκομείου Τζονς Χόπκινς, υποστήριξε μια νέα προσέγγιση που ονόμασε «ψυχοβιολογία», ενώ παράλληλα στην Ευρώπη το 1911 ο Έουγκεν Μπλόϊλερ, στον οποίο αποδίδεται η εφεύρεση του όρου «σχιζοφρένεια», αποχώρησε από την Διεθνή Ψυχαναλυτική Εταιρεία, καταγγέλλοντας ότι στον ψυχαναλυτικό χώρο υπάρχει μία μοναδική αλήθεια, σαν τη θρησκεία ή την πολιτική ιδεολογία, στην οποία δεν γίνεται να χωρέσουν διαφωνίες.
Σταδιακά το σχίσμα μεταξύ βιολογικής και ψυχαναλυτικής προσέγγισης διευρυνόταν όλο και περισσότερο. Από τη μία πλευρά, προτεινόταν π.χ. ότι μικρόβια σε διάφορες περιοχές του σώματος (στομάχι, στόμα, ιγμόρεια κ.α.) ήταν υπεύθυνα για την εξασθένιση των εγκεφαλικών λειτουργιών και έπρεπε να καταπολεμηθούν. Παράλληλα, ο -αργότερα νομπελίστας- Έγκας Μονίζ χρησιμοποιούσε την περιβόητη μέθοδο της λοβοτομής, την οποία διέδωσε ευρύτερα ο Αμερικανός Ουόλτερ Φρίμαν.
Από την άλλη, μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι νεο-Φροϋδικοί διεύρυναν τις διδαχές περί σεξουαλικότητας του Φρόιντ, δίνοντας έμφαση στη στάση της μητέρας κατά την πρώιμη παιδική ηλικία. Η μητέρα κατηγορήθηκε εκείνη την εποχή για οποιαδήποτε προβληματική συμπεριφορά στην ενήλικη ζωή.
Το φεμινιστικό κίνημα αντιτάχθηκε σε αυτή τη λογική και άσκησε σφοδρή κριτική στην ψυχιατρική εκείνης της περιόδου. Παράλληλα, από το 1961 εμφανίστηκαν νέες κριτικές που άσκησαν επιρροή. Ο κοινωνιολόγος Έρβιν Γκόφμαν στο βιβλίο του «’Ασυλα» παραλλήλισε τα ψυχιατρικά νοσοκομεία με φυλακές και στρατόπεδα συγκέντρωσης, ενώ ο Μισέλ Φουκώ, στην ιστορία της ψυχιατρικής με τίτλο «Τρέλα και Πολιτισμός», ανέδειξε τους ψυχικά ασθενείς ως καταπιεσμένη ομάδα και τα ψυχιατρικά ιδρύματα ως τρόπο καταστολής της αντίστασης τους.
Ενώ ο Τόμας Σαζ στο βιβλίο του «Μύθος της ψυχικής νόσου» ισχυρίστηκε ότι οι ψυχιατρικές διαγνώσεις ήταν υπερβολικά ασαφείς για να ανταποκριθούν στα επιστημονικά ιατρικά πρότυπα και ότι ήταν λάθος να χαρακτηρίζουμε τους ανθρώπους ως ψυχικά άρρωστους, όταν επρόκειτο απλά για ένα διαφορετικό τρόπο διαβίωσης, ένα μέρος της «κανονικής ζωής». Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 οι ιδέες αυτές είχαν πια διαδοθεί ευρύτερα και δημιουργήθηκε ένα κίνημα αποασυλοποίησης και απελευθέρωσης των ψυχικά ασθενών, επικρίνοντας την Ψυχιατρική ότι στερούσε την ελευθερία των ανθρώπων.
Εξάλλου, με αφορμή μια έρευνα του 1962, στην οποία δύο ψυχίατροι έδιναν στο 70% των περιπτώσεων διαφορετική διάγνωση, τέθηκε το ζήτημα του τι συνιστά και τι όχι ψυχική ασθένεια και οι ψυχίατροι αναγκάστηκαν να πάρουν θέση σε «προκλητικά» ζητήματα, με πιο φλέγον αυτό της ομοφυλοφιλίας. Έως τότε η ομοφυλοφιλία θεωρείτο ψυχική διαταραχή και περιλαμβανόταν στο Διαγνωστικό Εγχειρίδιο Ψυχιατρικών Διαταραχών (DSM). Τελικά το 1973 η ομοφυλοφιλία αφαιρέθηκε ως πάθηση από το Εγχειρίδιο της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης.
Η βιολογία αντεπιτίθεται
Σήμερα, μετά την ολική επαναφορά της νευροεπιστήμης και της βιολογικής ψυχιατρικής, μια τάση που ξεκίνησε στη δεκαετία του 1980 με παράλληλη κάμψη της ψυχανάλυσης, ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων παίρνουν ένα ή περισσότερα ψυχοφάρμακα, καθώς οι ψυχικές νόσοι αποδίδονται κυρίως σε χημικές ανισορροπίες ουσιών (νευροδιαβιβαστών) στον εγκέφαλο. Η εποχή του ψυχοφαρμάκου, που εκτείνεται περισσότερο από 60 χρόνια, αποτελεί τη σημαντικότερη κληρονομιά της βιολογικής προσέγγισης στην ψυχιατρική.
Το πρώτο φάρμακο για ψυχιατρικές διαταραχές ήταν η αντιψυχωτική χλωροπρομαζίνη που ενεκρίθη το 1954, ενώ ακολούθησαν τα ηρεμιστικά. Το 1955 εγκρίθηκε η μεπροβαμάτη (meprobamat) που χαιρετίστηκε ως «χάπι ειρήνης» και «ασπιρίνη για το συναίσθημα» και ακολούθησε το «Βάλιουμ» το 1963 (υπήρξε το δημοφιλέστερο ηρεμιστικό έως το 1982). Ένα από τα πρώτα φάρμακα για την κατάθλιψη ήταν το Elavil το 1961, ενώ το 1988 εμφανίστηκε ο Prozac, ακολουθούμενο σύντομα από άλλους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRIs).
Όμως οι κλινικές πολλών ψυχοφαρμάκων έχουν εγείρει πολλές αμφιβολίες και αμφισβητήσεις και αρκετοί γιατροί επισημαίνουν πως δεν έχει αποδειχθεί πειραματικά ότι όντως οι νευροχημικές ανισορροπίες του εγκεφάλου εξηγούν τις περισσότερες ψυχικές διαταραχές. Βέβαια, τα οικονομικά συμφέροντα της φαρμακοβιομηχανίας από την προώθηση αυτών των φαρμάκων ήταν και είναι προφανή.
Η μελέτη της βιολογικής βάσης της παθογένεσης των ψυχικών νόσων συνεχίζεται, με την αναζήτηση πλέον και «ένοχων» γονιδίων, αν και θα περάσουν αρκετά χρόνια εωσότου υπάρξουν γενετικές ψυχοθεραπείες. Παράλληλα, μελετάται ο ρόλος του μικροβιώματος, του ανοσοποιητικού συστήματος και της χρόνιας φλεγμονής πάνω στην κατάσταση του νου. Από την άλλη, μελέτες με ψευδοφάρμακα (πλασίμπο) έχουν δείξει τη σημαντική επίδραση της αυθυποβολής και της ελπίδα σε αρκετούς (αλλά όχι σε όλους) ψυχικά ασθενείς.
Τελικά, τόσο εκείνοι που ασχολούνται με την εύρεση βιολογικών παραγόντων, όσο και αυτοί που εστιάζουν σε περιβαλλοντικές-κοινωνικές παρεμβάσεις, οφείλουν να αντιμετωπίσουν με σεβασμό τα όρια της γνώσης στον τομέα της ψυχιατρικής και να συνεργαστούν, συμπληρώνοντας οι μεν τους δε, για να προσφέρουν την μέγιστη δυνατή βοήθεια σε όσους το έχουν ανάγκη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
