Υπάρχουν άραγε μια ρεπουμπλικανική αλήθεια και μια δημοκρατική αλήθεια; Στην Ουάσινγκτον, οι πολιτικές διαφορές προχωρούν πέραν των απόψεων και φθάνει κανείς να διαφωνεί μέχρι και για την περιγραφή των ίδιων των γεγονότων· μερικές φορές και των πιο βασικών.

Στα πάθη που έχουν γεννηθεί από τη διαδικασία καθαίρεσης σε βάρος του Ντόναλντ Τραμπ επανέρχονται οι έννοιες «εναλλακτικά γεγονότα» ή «αμφισβητούμενα γεγονότα». Είναι μερικές φορές δύσκολο να ξέρεις πού βρίσκεται η αλήθεια.

«Ανέκαθεν υπήρχαν διαφορές απόψεων ανάμεσα σε προοδευτικούς και συντηρητικούς στις Ηνωμένες Πολιτείες», υπενθυμίζει ο Ρίτσαρντ Χέισεν, καθηγητής δικαίου και πολιτικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν.

Όμως σήμερα «υπάρχουν όλο και περισσότερες διαφωνίες για τα γεγονότα», τα οποία είναι ωστόσο αποδεδειγμένα, όπως η πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής ή η τεκμηριωμένη ανάμιξη της Ρωσίας στις προεδρικές εκλογές που κέρδισε το 2016 ο Ντόναλντ Τραμπ, λέει.

«Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ένα χάσμα ανάμεσα σε ρεπουμπλικανούς και δημοκρατικούς όσον αφορά την κατάσταση του κόσμου», εξηγεί ο Χέισεν, σύμφωνα με τον οποίο οι ΗΠΑ έχουν εισέλθει σε μια «εποχή μετα-αλήθειας».

Ο ρεπουμπλικανός πρόεδρος, ο οποίος στηλιτεύει τακτικά την «παραπληροφόρηση» που λέει πως ασκούν τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, υπήρξε ένας από τους πρώτους που διέδωσαν μια θεωρία συνωμοσίας διαβεβαιώνοντας πως ο Μπαράκ Ομπάμα είχε γεννηθεί στην Κένυα και πως η εκλογή του ήταν συνεπώς παράνομη.

Η Κελιάν Κόνγουεϊ, στενή σύμβουλος του προέδρου, είχε εισαγάγει την έννοια των «εναλλακτικών γεγονότων» μετά τη διαμάχη για τον αριθμό των θεατών της τελετής της ορκωμοσίας του 45ου προέδρου των ΗΠΑ το 2017.

Από την άνοδό του στην εξουσία, ο Τραμπ έχει κάνει 13.435 «ψευδείς ή απατηλούς ισχυρισμούς», σύμφωνα με καταμέτρηση της εφημερίδας Washington Post.

– «Φυλετικές διαφορές» –

Στην ουκρανική υπόθεση, ο Τραμπ επιμένει στο γεγονός ότι η τηλεφωνική συνδιάλεξη που είχε με τον ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ήταν «τέλεια». Ο Αμερικανός ζήτησε απλώς από τον Ουκρανό να του κάνει τη «χάρη» να ερευνήσει για τη διαφθορά στη χώρα του.

Για τους δημοκρατικούς, είναι εντελώς το αντίθετο. Ο πρόεδρος διέπραξε κατάχρηση εξουσίας, για την οποία αξίζει να του απαγγελθεί κατηγορία από το Κογκρέσο, επειδή ζήτησε από το Κίεβο να διεξαγάγει έρευνα εναντίον του Τζο Μπάιντεν, πιθανού αντιπάλου του στις προεδρικές εκλογές του 2020.

Ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα την απομαγνητοφώνηση του τηλεφωνήματος, όμως «οι άνθρωποι μπορούν να διαβάσουν τις ίδιες λέξεις και να καταλάβουν εντελώς διαφορετικά πράγματα», λέει ο Ντέιβιντ Μπάρκερ, καθηγητής δημόσιων υποθέσεων στο American University της Ουάσινγκτον.

«Οι Τραμπιστές φορούν μπλουζάκια με την επιγραφή ‘Διαβάστε την απομαγνητοφώνηση’, όταν όλοι οι αντίπαλοί τους λένε ‘την διαβάσαμε και αυτό είναι το πρόβλημα’», εξηγεί ο Μπάρκερ.

Για τον ρεπουμπλικανό κοινοβουλευτικό Νταγκ Κόλινς, η διαδικασία καθαίρεσης συνοψίζεται σε μια σειρά από «αμφισβητούμενα γεγονότα».

«Το γεγονός για το οποίο εγώ λέω κάτι και εσείς λέτε το αντίθετο είναι ένα αμφισβητούμενο γεγονός», είπε απευθυνόμενος στους δημοκρατικούς συναδέλφους του της Επιτροπής Δικαστικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων. «Θα είναι η πρώτη (διαδικασία) καθαίρεσης στην οποία τα γεγονότα αντιμετωπίζονται με μεροληπτική λογική».

Ο Ντέιβιντ Μπάρκερ υπογραμμίζει τις «φυλετικές διαφορές» που χωρίζουν σήμερα ρεπουμπλικανούς και δημοκρατικούς.

«Δεν πάμε στα ίδια καταστήματα, δεν πίνουμε την ίδια μπύρα, δεν τρώμε στα ίδια εστιατόρια, δεν ακούμε την ίδια μουσική, δεν βλέπουμε τις ίδιες ταινίες και δεν κατοικούμε πια οι μεν δίπλα στους δε», λέει.

«Όλες αυτές οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μας, αυτές οι φυλετικές διαφορές, μας κάνουν να μην πιστεύουμε πια τις πληροφορίες, εφόσον δεν προέρχονται από κάποιο μέλος της φυλής μας», προσθέτει.

«Μπορεί να πασχίζετε για να τις επιβεβαιώνετε, για το άλλο στρατόπεδο θα είναι πάντα ψευδείς πληροφορίες», εξηγεί ο πανεπιστημιακός.

– Η δημοκρατία σε κίνδυνο –

Όπως η πολιτική, έτσι και τα μέσα ενημέρωσης βρίσκονται μέσα σ’ ένα όλο και πιο πολωμένο περιβάλλον, από το πολύ συντηρητικό Fox μέχρι το πολύ αντι-Τραμπ CNN.

Σύμφωνα με μελέτη του κέντρου ερευνών Pew, οι ρεπουμπλικανοί αμφιβάλλουν πολύ περισσότερο για την ειλικρίνεια των μέσων ενημέρωσης απ’ ό,τι οι δημοκρατικοί.

Μεταξύ των ρεπουμπλικανών οπαδών του Ντόναλντ Τραμπ, 40% έχουν κακή άποψη για τους δημοσιογράφους. Το αντίστοιχο ποσοστό στους δημοκρατικούς είναι μόλις 5%.

Τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, που αποτελούσαν ένα είδος «διαιτητών της αλήθειας», απειλούνται πλέον από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με τον Ρίτσαντ Χέισεν του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Ιρβάιν.

«Στα μέσα κονωνικής δικτύωσης λαμβάνουμε και μοιραζόμαστε μηνύματα που ενισχύουν τις πεποιθήσεις μας», λέει.

Ο Χέισεν εκφράζει επίσης τον φόβο ότι το διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα σ’ αυτά «τα σύμπαντα των διαφορετικών γεγονότων» μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μια αδυναμία να δεχθούμε τα πιο απλά γεγονότα.

Όπως, για παράδειγμα, «το αποτέλεσμα των εκλογών» του Νοεμβρίου 2020, σε περίπτωση ήττας του Ντόναλντ Τραμπ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Χθες, θα ήθελα να πω ότι στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ εκφράσαμε την πλήρη αλληλεγγύη μας στην Κύπρο και την Ελλάδα, δεδομένης της πρόκλησης της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε δηλώσεις του, μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες και συμπλήρωσε: «Θεωρώ ότι η αλληλεγγύη μεταξύ των μελών κρατών είναι απολύτως καθοριστική. Μπορώ να πω ότι θα λάβουμε οποιοδήποτε χρήσιμο μέτρο για τον σκοπό αυτό και βεβαίως δεν θα ενδώσουμε σε καμιά μορφή πρόκλησης».

Την «πλήρη αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα, σε ό,τι αφορά τις ενέργειες της Τουρκίας», η οποία χαρακτηρίζεται «σημαντικός, αν και συχνά πολύ δύσκολος εταίρος», εκφράζει η Γερμανία, στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε μετά την ολοκλήρωση του τρίτου γύρου διαβουλεύσεων, στο πλαίσιο του Ελληνογερμανικού Σχεδίου Δράσης, ο οποίος πραγματοποιήθηκε χθες στο Βερολίνο. Οι δύο πλευρές διαπίστωσαν ακόμη «καλή πρόοδο» σε μια σειρά θεμάτων και επαναβεβαίωσαν την προσήλωσή τους στην διμερή συνεργασία σε τομείς όπως η οικονομία, η μετανάστευση, η ενέργεια, η έρευνα και η παιδεία.

Σε ό,τι αφορά την πολιτική συνεργασία μεταξύ των δύο υπουργείων Εξωτερικών, αντικείμενο των συνομιλιών ήταν, μεταξύ άλλων, τα Δυτικά Βαλκάνια, η Τουρκία, η Κίνα και η Μέση Ανατολή. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε ό,τι αφορά τη σημασία των ευρωτουρκικών σχέσεων, επισημαίνοντας ότι η Τουρκία, «ενσωματωμένη στην ευρωατλαντική αρχιτεκτονική, παραμένει ένας σημαντικός, αν και συχνά πολύ δύσκολος εταίρος». Ελλάδα και Γερμανία επανέλαβαν το ενδιαφέρον τους για μια εποικοδομητική σχέση με την ‘Αγκυρα και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, «πάντα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας», ενώ σε ό,τι αφορά το μνημόνιο μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης τόνισαν ότι «παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, υπονομεύοντας την ελληνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και ως εκ τούτου δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες. «Η γερμανική πλευρά εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις ενέργειες της Τουρκίας. Ταυτόχρονα, η συνεχιζόμενη επιδείνωση του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία παραμένει σοβαρή ανησυχία της ΕΕ. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι είναι απαραίτητη σημαντική βελτίωση σε αυτούς τους τομείς. Ένα σημαντικό πεδίο συνεργασίας με την Τουρκία αφορά την μετανάστευση, σύμφωνα με την Δήλωση της 18ης Μαρτίου του 2016», αναφέρεται στο ανακοινωθέν.

Σε ό,τι αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια, Ελλάδα και Γερμανία τόνισαν την κοινή τους προσήλωση στην ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών, όπως διατυπώθηκε το 2003 στην Θεσσαλονίκη και επιβεβαιώθηκε το 2018 στην Σόφια. «Οι δύο πλευρές εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για το γεγονός ότι δεν έχει ως τώρα επιτευχθεί συμφωνία για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Αλβανία και την Βόρεια Μακεδονία, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι είναι απαραίτητη από τις δύο χώρες η πλήρης συμμόρφωση με τους όρους. Γερμανία και Ελλάδα επανέλαβαν την αποφασιστικότητά τους να υποστηρίξουν μια θετική απόφαση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Αλβανία και την Βόρεια Μακεδονία στο ορατό μέλλον», επισημαίνεται στο κείμενο.

Στους τομείς ασφάλειας και μετανάστευσης, Ελλάδα και Γερμανία επιβεβαίωσαν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, ιδιαίτερα σχετικά με την προστασία των συνόρων και την διαχείριση της μετανάστευσης και εξέφρασαν την βούληση να ενισχύσουν την συνεργασία τους. Οι δύο πλευρές θα ορίσουν «σημεία επαφής» με στόχο την καλύτερη αντιμετώπιση του ανθρώπινου «trafficking», ενώ εξέφρασαν την στήριξή τους στην ανάπτυξη κοινής και ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής πολιτικής για την διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ «στο πνεύμα της αλληλεγγύης που πρέπει να χαρακτηρίζει τα κράτη-μέλη της ΕΕ». Επιπλέον, τονίστηκε η ανάγκη δημιουργίας κοινού Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Επιστροφών και Μετεγκατάστασης, «προκειμένου να ασκηθεί συντονισμένη πίεση προς τρίτες χώρες και να αντιμετωπιστούν τα δίκτυα των διακινητών μεταναστών». Συμφώνησαν ακόμη στην διοργάνωση Ευρωπαϊκής Διάσκεψης σε υψηλό επίπεδο, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ύπατη Αρμοστία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και τα κράτη-μέλη της ΕΕ, με θέμα την μετεγκατάσταση και την διαχείριση των ασυνόδευτων ανηλίκων, «το οποίο θα έπρεπε να μας αφορά όλους, καθώς συνδέεται με τον ανθρωπισμό μας και με την ευρωπαϊκή κουλτούρα», αναφέρεται στο ανακοινωθέν.

Μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν στην συνάντηση ήταν ακόμη η οικονομική και τεχνολογική συνεργασία, με έμφαση τόσο στο Ελληνογερμανικό Οικονομικό Φόρουμ, που θα πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο στο Βερολίνο, όσο και στην συμμετοχή της Γερμανίας ως τιμώμενης χώρας στην ΔΕΘ του 2020, αλλά και στο Φεστιβάλ Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, τον Μάιο του 2020.

Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική πλευρά αποδίδεται στην συνεργασία με την Γερμανία στα «Σημαντικά Σχέδια Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος» (IPCEIs). Η Ελλάδα, όπως δήλωσε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Νίκος Παπαθανάσης, που έλαβε μέρος στην συνάντηση, εξέφρασε το ενδιαφέρον της να συμμετάσχει στο πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Καινοτομίας για Μπαταρίες, κάτι που καλωσόρισε η Γερμανία. Στόχος μας, επισήμανε, είναι να στρέψουμε τις ελληνικές επιχειρήσεις σε προγράμματα που εντάσσονται στο νέο «Green Deal» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς αυτά είναι που κυρίως θα χρηματοδοτούνται το επόμενο διάστημα. «Οι δύο πλευρές δεσμεύθηκαν να συνεργαστούν και σε άλλα ανάλογα προγράμματα του ίδιου πλαισίου», αναφέρεται στο κοινό ανακοινωθέν, στο οποίο τονίζεται επιπλέον η δέσμευση των δύο χωρών για συνεργασία στους τομείς Ενέργειας και Ανανεώσιμων Πηγών, προστασίας του κλίματος, γεωργίας και τροφίμων, επαγγελματικής εκπαίδευσης, έρευνας και πολιτισμού, κοινωνικών θεμάτων, αγοράς εργασίας και αντισημιτισμού.

Ο επόμενος γύρος διαβουλεύσεων στο ίδιο πλαίσιο ορίστηκε για το φθινόπωρο του 2020 και θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μπορεί να είναι η νεαρότερη εν ενεργεία επικεφαλής κυβέρνησης παγκοσμίως, όμως η νέα πρωθυπουργός της Φινλανδίας Σάνα Μάριν δεν αισθάνεται ότι είναι πρότυπο για τους άλλους, όπως η ίδια εκμυστηρεύτηκε σήμερα στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters.

Η Μάριν ανέλαβε πρωθυπουργικά καθήκοντα την περασμένη Τρίτη και δύο ημέρες μετά έκανε το επίσημο ευρωπαϊκό ντεμπούτο της στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους ηγέτες των 27 κρατών μελών.

Το γεγονός ότι μια νέα γυναίκα ανέλαβε τα ηνία της χώρας της προκάλεσε το ενδιαφέρον ΜΜΕ σε ολόκληρη την υφήλιο, με πολλούς να βλέπουν σε εκείνη ένα «παράδειγμα προς μίμηση» για άλλες γυναίκες, που ζουν σε κοινωνίες, όπου ο πολιτικός στίβος κυριαρχείται από άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας.

«Δεν νιώθω ότι είμαι ένα πρότυπο», επισήμανε σε συνέντευξη που παραχώρησε.

«Ίσως να είμαι για ορισμένους ανθρώπους, όμως όλοι μας απλά είμαστε άνθρωποι: Τα θέματα έχουν σημασία, όχι οι άνθρωποι πίσω από τα θέματα για τα οποία όλοι μας εργαζόμαστε μαζί για να λύσουμε. Νομίζω ότι ο καθένας από εμάς έχει σημασία».

Η Μάριν, η οποία ξεκίνησε την πολιτική καριέρα της όταν ήταν περίπου 25 χρονών, σημείωσε, επίσης, ότι είναι ευαισθητοποιημένη στο θέμα της κλιματικής αλλαγής καθώς νιώθει ότι «οι μεγαλύτερες γενιές δεν δίνουν επαρκή προσοχή» σε αυτό.

Σύμφωνα με την ίδια, δεν υπήρξε κάποιο μαγικό κόλπο για την επιτυχία της, μονάχα η σκληρή δουλειά.

Η Μάριν, το υπουργικό συμβούλιο της οποίας με συνολικά 19 μέλη θα περιλαμβάνει 13 γυναίκες, δεσμεύτηκε ότι θα εργαστεί στενά με τους Ευρωπαίους εταίρους της.

«Είμαστε ισχυρότεροι μαζί», υπογράμμισε. «Κανείς από εμάς δεν μπορεί να βρει τις λύσεις μοναχός του, επομένως νομίζω ότι έχουμε μια πλατφόρμα, πρέπει να τη χρησιμοποιήσουμε».

ΑΠΕ-ΜΠΕ