«Τα νεότερα δεδομένα στην Καρδιολογία και η σημασία της Πρόληψης», είναι το θέμα του 40ου Πανελλήνιου Καρδιολογικού Συνέδριου το οποίο πραγματοποιείται  στα Ιωάννινα από τις 17 έως και σήμερα 19 Οκτωβρίου.

Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία στο πλαίσιο των δράσεων, που υλοποιεί, αλλά και με αφορμή το επικείμενο συνέδριο έκανε ενημέρωση των δημοσιογράφων και των πολιτών σχετικά με τις νεότερες εξελίξεις στον τομέα της Καρδιολογίας καθώς και την ευαισθητοποίηση όλων για τη σημασία της πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Ο Ιωάννης Γουδέβενος, πρόεδρος της Ε.Κ.Ε., Καθηγητής Καρδιολογίας, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, δήλωσε σχετικά: «Οι καρδιαγγειακές παθήσεις, που οφείλονται σε αθηροσκλήρωση, αποτελούν την πιο συχνή αιτία θανάτου παγκοσμίως. Μεγάλο ποσοστό αυτών των παθήσεων – θανατηφόρων και μη, – συμβαίνουν σε άτομα χωρίς γνωστή καρδιαγγειακή πάθηση,όπως  50% των περιπτώσεων εμφράγματος μυοκαρδίου και 1/3 των περιπτώσεων αιφνίδιου θανάτου, για να τονίσει πως  ότι η πρόληψή  έχει ιδιαίτερη σημασία. Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία, όπως υπογράμμισε ο Καθηγητής, το 80% του συνόλου των καρδιαγγειακών παθήσεων, μπορεί να προληφθεί με αλλαγή του τρόπου ζωής, καθώς η πλειοψηφία τους, για παράδειγμα το έμφραγμα μυοκαρδίου, το εγκεφαλικό, η περιφερική αρτηριακή νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια, η κολπική μαρμαρυγή,οφείλεται σε 4 παράγοντες συμπεριφοράς. Πρόκειται για το κάπνισμα, τη φτωχή διατροφή, το αυξημένο βάρος σώματος, ο καθιστικός τρόπος ζωής, δηλαδή η έλλειψη φυσικής άσκησης και σε 3 κύριους παράγοντες κινδύνου, την υψηλή ολική χοληστερίνη, την υπέρταση και τον σακχαρώδη διαβήτης.

Ο Καθηγητής Ιωάννης Γουδέβενος, υπογράμμισε πως το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: «η δια βίου υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων». Ωστόσο, ανέφερε πως η ιατρική εμπειρία, έχει δείξει, ότι οι Έλληνες προβάλλουν διάφορες δικαιολογίες προκειμένου να “αποφύγουν” αυτή την αλλαγή, συμφωνώντας μόνο ως προς την επιβάρυνση από το stress.

Για το λόγο αυτό πρόσθεσε «ως Ελληνική Καρδιολογική Εταιρειά, θεωρούμε καθήκον μας, να τονίσουμε για άλλη μια φορά τη σημασία της υιοθέτησης αλλά και τήρησης υγιεινών συμπεριφορών, που μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της καλής καρδιαγγειακής υγείας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Προτρέπουμε, μάλιστα τα μέλη μας, ακόμη και στις περιπτώσεις που θα συνταγογραφηθούν φάρμακα για τη χοληστερίνη, την υπέρταση ή το διαβήτη, να υπενθυμίζεται ο στόχος αυτός ενώ παράλληλα σε κάθε ιατρική επίσκεψη όλοι οι ενήλικες να ερωτώνται για τη χρήση καπνού. Οι καπνιστές, μάλιστα, να παροτρύνονται να ζητήσουν βοήθεια στη διακοπή του καπνίσματος, με παρεμβάσεις συμπεριφοράς και φαρμακευτική θεραπεία».

Ο Ιωάννης Κανακάκης, αντιπρόεδρος της Ε.Κ.Ε. και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Γ.Ν.Α. «Αλεξάνδρα», επισήμανε στην παρουσίασή του: «Οι εξελίξεις στον τομέα της επεμβατικής αντιμετώπισης των καρδιαγγειακών παθήσεων, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι τα τελευταία χρόνια είναι εντυπωσιακές. Αρχικά ,ως προς τη στεφανιαία νόσο, η άμεση επεμβατική αντιμετώπιση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου ,- η επικρατέστερη θεραπεία στον ανεπτυγμένο κόσμο και στις περισσότερες περιοχές της χώρας μας, σε συνδυασμό με την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων από τον ασθενή και την ταχεία διακίνηση των ασθενών με την επείγουσα βοήθεια προς τις μονάδες περίθαλψης, μπορούν πλέον να αποφέρουν καλύτερα αποτελέσματα ως προς τη μείωση της θνητότητας. Η Ε.Κ.Ε, μάλιστα, λαμβάνοντας υπόψη και ότι στη χώρα μας καταγράφονται 20.000 περίπου εμφράγματα του μυοκαρδίου ετησίως, θα ξεκινήσει άμεσα  μια πανελλήνια καταγραφή για να εξετάσει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της αντιμετώπισης των οξέων στεφανιαίων συνδρόμων. Παράλληλα, όσον αφορά την αγγειοπλαστική των στεφανιαίων αρτηριών, τα νέας γενιάς stents, οδηγούν σε άριστη αποτελέσματα με ελάχιστες επιπλοκές κατά την παρακολούθηση και στη μικρότερη ανάγκη για λήψη μακροπρόθεσμης αντιθρομβωτικής αγωγής. Επιπλέον, για τους ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, οι οποίοι δεν μπορούν να λάβουν αντιπηκτική θεραπεία, η διαδερμική σύγκλειση του ωτίου αριστερού κόλπου,  περιοχή όπου δημιουργούνται οι θρόμβοι, αποτελεί σήμερα την ενδεδειγμένη λύση. Τέλος, στον τομέα των βαλβιδοπαθειών, όπως για παράδειγμα η στένωση της αορτικής βαλβίδας και η ανεπάρκεια της μιτροειδούς, η αποφυγή της καρδιοχειρουργικής αντιμετώπισης στο μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι είναι το παρόν και το μέλλον της θεραπευτικής αντιμετώπισης, καθώς η επιτυχία των διαδερμικών επεμβάσεων είναι μεγάλη με ελάχιστες επιπλοκές». Στη Συνέντευξη Τύπου παραβρέθηκε και μίλησε ο δήμαρχος Ιωαννίνων, καθηγητής Παθολογίας, Μωυσής Ελισάφ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα οφέλη των στατινών στους ανθρώπους που δεν πάσχουν από καρδιαγγειακές ασθένειες είναι περιορισμένα, αβέβαια και δυνητικά βλαβερά, όπως αποκαλύπτει νέα έρευνα.

Η μελέτη αυτή, που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση “The BMJ”, έδειξε ότι τα φάρμακα αυτά μπορούν να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό στα άτομα που ανήκουν σε ομάδες χαμηλού κινδύνου.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα συστάσεις του Βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας, εκατομμύρια άνθρωποι που δεν έχουν υποστεί εγκεφαλικό ή καρδιακή προσβολή θα έπρεπε να παίρνουν στατίνες προληπτικά.

Οι στατίνες λειτουργούν μειώνοντας τα επίπεδα της “κακής” χοληστερόλης στο αίμα (LDL) η οποία μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία πλακών -στα τοιχώματα των αρτηριών- οι οποίες εμποδίζουν την κυκλοφορία του αίματος και μπορεί να οδηγήσουν σε καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό.

 Το Βρετανικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Κλινικής Αριστείας (NICE) συνέστησε το 2014 να προσφέρονται στατίνες σε άτομα των οποίων ο κίνδυνος να αναπτύξουν σε δέκα χρόνια καρδιαγγειακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της καρδιακής προσβολής και του εγκεφαλικού επεισοδίου, είναι μεγαλύτερος από 10%.

Αυτός ο δείκτης εκτίμησης ατομικού κινδύνου δημιουργήθηκε λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, η εθνικότητα, το κοινωνικό υπόβαθρο και το εάν το άτομο καπνίζει ή έχει διαβήτη.

Το 1987 περίπου 40 άτομα που ανήκαν σε ομάδες χαμηλού κινδύνου θα έπαιρναν στατίνες για να προλάβουν ένα καρδιαγγειακό επεισόδιο — το 2016 ο αριθμός αυτός ανέρχεται στα 400 περίπου άτομα.

Οι Πάουλα Μπερν και Τζον Κάλιναν, από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Ιρλανδίας Γκάλγουεϊ, και η Σούζαν Σμιθ, από το Βασιλικό Κολλέγιο Χειρουργών στην Ιρλανδία, υποστηρίζουν ότι τα οφέλη των στατινών είναι ασαφή για πολλούς ανθρώπους.

“Αν και οι στατίνες συνήθως συνταγογραφούνται, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το όφελος και την αποδοχή τους στο πλαίσιο της πρωτογενούς πρόληψης, ιδιαίτερα σε ασθενείς με χαμηλό κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου”, τόνισαν οι ερευνητές.

Η ερευνητική ομάδα δήλωσε ότι η χρήση στατινών σε ομάδες χαμηλού κινδύνου μπορεί να συνιστά άσκοπη σπατάλη των οικονομικών πόρων του συστήματος υγείας.

Διαπιστώθηκε ότι η χρήση στατινών μπορεί να σχετίζεται με έναν σπάνιο αλλά σημαντικό κίνδυνο παρουσίασης μυϊκών προβλημάτων, διαβήτη και αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Έχουν υποδείξει μια μελέτη που έδειξε ότι ένα άτομο ηλικίας 65 ετών που λαμβάνει στατίνες, καπνίζει, έχει υψηλή χοληστερόλη και αρτηριακή πίεση αλλά δεν πάσχει από καρδιακή νόσο, θα μπορούσε να μειώσει τον απόλυτο κίνδυνο καρδιακής νόσου ή εγκεφαλικού επεισοδίου την επόμενη δεκαετία από 38% σε 29%.

Ωστόσο, μια γυναίκα ηλικίας 45 ετών χαμηλού κινδύνου που δεν καπνίζει, αλλά έχει υψηλή χοληστερόλη και ελαφρώς αυξημένη αρτηριακή πίεση, θα δει την πτώση του κινδύνου από το ήδη μικρό 1,4% έως 0,8%

Η μείωση του κινδύνου είναι τόσο μικρή που ενδέχεται να μην δικαιολογεί την ημερήσια λήψη στατινών. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης την εισαγωγή των ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών για το 2016, οι οποίες συνιστούσαν να χορηγούνται σε περισσότερα άτομα στατίνες.

Οι στατίνες είναι τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα και οι παγκόσμιες πωλήσεις τους εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν το 1 τρισεκατομμύριο ευρώ έως το 2020.

Υπάρχει ανάγκη μεγαλύτερης επαγρύπνησης σχετικά με τα οφέλη των στατινών και οι ερευνητές φιλοδοξούν πως οι μελλοντικές έρευνες θα καλύψουν τα κενά στη μέχρι τώρα γνώση για τα φάρμακα αυτά, γεγονός που θα βοηθήσει κατ’ επέκταση γιατρούς και ασθενείς να παίρνουν πιο συνειδητές αποφάσεις για τη χορήγηση ή τη λήψη τους.

Σύνδεσμος για την πρωτότυπη επιστημονική δημοσίευση: https://www.bmj.com/company/newsroom/for-most-healthy-people-benefits-of-statins-may-be-marginal-at-best/

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, οι οποίοι εντόπισαν τα δύο ήδη γνωστά ανθρώπινα γονίδια που κάνουν τους ανθρώπους να κοιμούνται λίγο -νυχτερινός ύπνος που διαρκεί μόνο τέσσερις έως έξι ώρες, αλλά οι άνθρωποι αισθάνονται ξεκούραστοι – ανακάλυψαν ένα τρίτο γονίδιο που βρέθηκε ότι αποτρέπει τα ελλείμματα μνήμης που συνήθως συνοδεύουν τη στέρηση του ύπνου, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Τα ευρήματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκε  χθες στην επιστημονική επιθεώρηνη “Science Translational Medicine”, ανακοινώθηκαν λίγες μόνο εβδομάδες μετά την ανακοίνωση της ανακάλυψης του δεύτερου γονιδίου του “σύντομου ύπνου”.

 Γινγκ Χούι – Φου, καθηγήτρια Νευρολογίας, μέλος του Ινστιτούτου Νευροεπιστημών “Weil” και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που εντόπισε και τα τρία γνωστά γονίδια “σύντομου ύπνου”, εξηγεί ότι πριν από 10 χρόνια κανείς δεν πίστευε ότι τα γονίδια μπορεί να συνδέονται με τις διαταραχές ύπνου, σήμερα όμως, με την ταχεία εξέλιξη της επιστήμης, η εικόνα του πώς αυτά επηρεάζουν τον ύπνο γίνεται όλο και πιο καθαρή.

Η Φου και η ομάδα της εντόπισαν αυτό το νέο γονίδιο σε έναν πατέρα και γιο που κοιμούνταν κατά μέσο όρο 5,5 και 4,3 ώρες κάθε βράδυ αντίστοιχα – πολύ λιγότερο από τις οκτώ ή περισσότερες ώρες που χρειάζονται οι περισσότεροι για να μην αισθάνονται άυπνοι.

“Υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία που σχετίζονται με τη στέρηση ύπνου”, δήλωσε ο Λούις Πτάσεκ, καθηγητής Νευρολογίας, εκ των συντακτών της μελέτης, και μέλος του Ινστιτούτου Weill. “Οι άνθρωποι που υποφέρουν από χρόνια στέρηση ύπνου είναι πιο πιθανό να υποφέρουν από παχυσαρκία, διαβήτη, καρδιαγγειακά προβλήματα, κατάθλιψη και γνωστικά ελλείμματα”.

Ο πατέρας και ο γιος όμως που μελετήθηκαν δεν παρουσίαζαν καμία από τις αναμενόμενες επιπτώσεις της έλλειψης ύπνου, γεγονός που θέλησαν να διερευνήσουν η Φου και ο Πτάσεκ

Οι ερευνητές εξέτασαν  αλληλουχία γονιδίων τόσο στον πατέρα όσο και στον γιο και επικεντρώθηκαν σε μια μετάλλαξη σε ένα γονίδιο που ονομάζεται NPSR1, το οποίο κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη που εγκαθίσταται στην επιφάνεια των νευρώνων και έχει αποδειχθεί προηγουμένως ότι εμπλέκεται στη ρύθμιση του ύπνου. Όπως και οι μεταλλάξεις στα άλλα γονίδια που κάνουν τους ανθρώπους να κοιμούνται λίγο έτσι και αυτή η μετάλλαξη είναι εξαιρετικά σπάνια, παρατηρείται σε λιγότερους από έναν στους 4 εκατομμύρια ανθρώπους.

Για να κατανοήσουν τη λειτουργία του γονιδίου στον εγκέφαλο, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια σειρά πειραμάτων σε ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να φέρουν την ίδια μετάλλαξη στο γονίδιο NPSR1. Πράγματι, βρέθηκε ότι τα γενετικά τροποποιημένα ποντίκια κοιμούνταν λιγότερο και εμφάνιζαν αυξημένη σωματική δραστηριότητα συγκρτικά με εκείνα που δεν ειχαν τροποποιηθει γενετικά.

Οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη διεξαγωγής περαιτέρω μελετών για να επιβεβαιωθεί το κατά πόσο αυτοί που κοιμούνται λιγότερο δεν υποφέρουν από άλλα προβλήματα.

“Αυτή τη στιγμή, δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα”, λέει η Φου.

Θεωρητικά, εάν αυτές οι γονιδιακές παραλλαγές πρόσφεραν κάτι σημαντικό, η εξέλιξη θα έπρεπε να τις έχει καταστήσει κοινές σε όλους τους ανθρώπους – παρόλα αυτά φαίνεται να είναι σπάνιες.

“Δεν έχω καλή απάντηση για το γιατί δεν είναι πιο συνηθισμένες”, δήλωσε η Φου και πρόσθεσε: “Ίσως τελικά δεν είναι τόσο σπάνιες όσο νομίζουμε.”

Μπορεί να είναι δυνατή η ανάπτυξη φαρμάκων που μιμούνται τα αποτελέσματα αυτών των μεταλλάξεων. Ωστόσο, καθώς η μετάλλαξη στο γονίδιο NPSR1 εμπλέκεται επίσης σε διαδικασίες όπως το στρες, το άγχος και ο φόβος, υπάρχει ο κίνδυνος δυσάρεστων παρενεργειών.

Η Φου τονίζει την ανάγκες περαιτέρω ερευνών και ενδεχομένως και άλλων γενετικών παραλλαγών που συνδέονται με τη μειωμένη ανάγκη για ύπνο.

Σύνδεσμος πρωτότυπης επιστημονικής δημοσίευσης: https://stm.sciencemag.org/content/11/514/eaax2014

ΑΠΕ-ΜΠΕ