Καθώς η δεκαετία τελείωσε, ο κόσμος έχει σημειώσει πρόοδο σε πολλά μέτωπα.

Οι φτωχότερες χώρες έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στο νερό και την ηλεκτρική ενέργεια, ενώ φτώχεια και η παιδική θνησιμότητα έχουν μειωθεί. Η τεχνολογία έχει εξαπλωθεί σε μεγάλο βαθμό, ώστε να υπάρχουν πλέον περισσότερα κινητά τηλέφωνα από ό, τι άνθρωποι. Ωστόσο, το 2019 περισσότεροι άνθρωποι εκτοπίστηκαν βίαια από οποιαδήποτε άλλη εποχή στην ιστορία. Το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα σημείωσε ένα υψηλό όλων των εποχών και η βιοποικιλότητα μειώνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, ενώ οι σοβαρές προκλήσεις παραμένουν καθώς αρχίζει το 2020.

1. Σε 15 χώρες 800 εκατομμύρια άνθρωποι απομακρύνθηκαν από την ακραία φτώχεια

Περισσότερο από το ένα τρίτο του κόσμου ζούσε στην ακραία φτώχεια πριν από 30 χρόνια. Σήμερα, λιγότερο από 10% των ανθρώπων ζουν με 1,90 δολάρια την ημέρα ή λιγότερο. Μεταξύ του 2000 και του 2015, 15 χώρες απομάκρυναν 802,1 εκατομμύρια ανθρώπους από την ακραία φτώχεια, σύμφωνα με νέα ανάλυση των δεδομένων της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη φτώχεια. Αυτές οι 15 χώρες είχαν τα υψηλότερα ποσοστά μείωσης της φτώχειας μεταξύ 114 χωρών με συγκρίσιμα στοιχεία.

2. 85% των φτωχών παγκοσμίως ζουν στη Νότια Ασία και την υποσαχάρια Αφρική

Το ήμισυ των 736 εκατομμυρίων εξαιρετικά φτωχών ανθρώπων ζούσαν σε μόνο πέντε χώρες το 2015: Στην Ινδία, τη Νιγηρία, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, την Αιθιοπία και το Μπαγκλαντές, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία. Για να μειωθεί η ακραία φτώχεια σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι επομένως ζωτικής σημασίας να επιταχυνθεί η πρόοδος σε αυτές τις πέντε χώρες και σε ολόκληρη τη Νότια Ασία και την υποσαχάρια Αφρική, όπου ζουν 85% (629 εκατ.) των ακραία φτωχών του κόσμου.

3. Η αλλαγή του κλίματος βγάζει τον κόσμο στους δρόμους

Εκατομμύρια άνθρωποι σε περισσότερες από 150 χώρες σε όλο τον κόσμο κατέβηκαν στους δρόμους ζητώντας επείγουσα δράση για την αλλαγή του κλίματος τον Σεπτέμβριο, πριν από τη διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος στη Νέα Υόρκη. Υπολογίζεται ότι μισό εκατομμύριο άνθρωποι διαδήλωσαν στη Μαδρίτη, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, ζητώντας επείγουσα δράση για το κλίμα. Στο μεταξύ, διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σημειώθηκαν επίσης σε πολλά μέρη του κόσμου, για τις μεταβολές των τιμών των βασικών αγαθών, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και τα τρόφιμα.

Οι καλά σχεδιασμένες πολιτικές καθορισμού των τιμών άνθρακα, επισημαίνει η Παγκόσμια Τράπεζα, πρέπει να αποτελούν μέρος ενός μετασχηματιστικού εργαλείου για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών: Ενίσχυση της ανάπτυξης χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αντανακλώντας την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και διασφάλιση δίκαιης κατανομής των δαπανών και των οφελών, χωρίς να επιβάλλονται κυρώσεις στις ευάλωτες ομάδες. Πάνω από τις μισές χώρες (96 από 195) έχουν δηλώσει ότι σχεδιάζουν ή εξετάζουν τη χρήση της τιμολόγησης του άνθρακα για την επίτευξη των εθνικών στόχων για το κλίμα. Επί του παρόντος, υπάρχουν 57 πρωτοβουλίες τιμολόγησης του άνθρακα που καλύπτουν 20% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ή έχουν προγραμματιστεί να υλοποιηθούν.

4. 89% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια

Κατά την τελευταία δεκαετία, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν χωρίς ηλεκτρική ενέργεια μειώθηκε από 1,2 δισεκατομμύρια το 2010, σε 840 εκατομμύρια το 2017, σύμφωνα με την Έκθεση παρακολούθησης SDG7 του 2019. Περισσότεροι άνθρωποι -89% του παγκόσμιου πληθυσμού- έχουν πλέον πρόσβαση στον ηλεκτρισμό, με το Μπαγκλαντές, την Κένια και τη Μιανμάρ να σημειώνουν τη μεγαλύτερη πρόοδο μεταξύ των 20 χωρών του κόσμου με τα μεγαλύτερα ελλείμματα πρόσβασης στην ηλεκτρική ενέργεια.

Πολλοί άνθρωποι ζουν χωρίς ηλεκτρική ενέργεια σε αγροτικές περιοχές και στην υποσαχάρια Αφρική, όπου δεν έχουν πρόσβαση 573 εκατομμύρια άνθρωποι. Η ισχύς εκτός δικτύου, όπως τα μίνι-πλέγματα και τα ηλιακά οικιακά συστήματα, συγκαταλέγονται μεταξύ των λύσεων για τη σύνδεση των φτωχότερων νοικοκυριών.

5. Ένα εκατομμύριο είδη απειλούνται με εξαφάνιση

Η βιοποικιλότητα μειώνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην ανθρώπινη ιστορία. Περίπου ένα εκατομμύριο είδη -από εκτιμώμενο αριθμό οκτώ εκατομμυρίων- αντιμετωπίζουν την εξαφάνιση, πολλά μέσα σε λίγες δεκαετίες, σύμφωνα με μια παγκόσμια αξιολόγηση. Σήμερα, το ποσοστό εξαφάνισης είναι δεκάδες εκατοντάδες φορές υψηλότερο από τα τελευταία 10 εκατομμύρια χρόνια και η απώλεια αυτή οφείλεται κυρίως σε ανθρώπινες δραστηριότητες. Η βιοποικιλότητα στηρίζει πολλές οικολογικές υπηρεσίες για τον άνθρωπο και η απώλειά της επηρεάζει τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων, την παροχή νερού, την επισιτιστική ασφάλεια και την ανθεκτικότητα σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Χωρίς τη δράση για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της φύσης, οι παγκόσμιοι στόχοι που συνδέονται με τη φτώχεια, την πείνα, την υγεία, το νερό, τις πόλεις, το κλίμα, τους ωκεανούς και τη γη είναι σε κίνδυνο.

6. Για ένα τέταρτο των παιδιών ηλικίας κάτω των 5 ετών δεν έχουν καταγραφεί οι γεννήσεις

Η εγγραφή ενός παιδιού κατά τη γέννηση βοηθά να διασφαλιστεί ότι έχει νομική ταυτότητα και μπορεί να έχει πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση, τις κοινωνικές υπηρεσίες και τις θέσεις εργασίας αργότερα στη ζωή. Σε έναν κόσμο όπου η απόδειξη ταυτότητας είναι ολοένα και πιο απαραίτητη, οι γεννήσεις 166 εκατομμυρίων παιδιών ηλικίας κάτω των 5 ετών (25%) δεν έχουν καταγραφεί ποτέ και 237 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 5 ετών δεν έχουν πιστοποιητικό γέννησης. Μια στατιστική ανάλυση αποκαλύπτει ότι τα μη καταγεγραμμένα παιδιά προέρχονται από τα φτωχότερα νοικοκυριά, ζουν σε αγροτικές περιοχές και έχουν μητέρες χωρίς τυπική μόρφωση. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα παιδιά που ζουν σε αστικές περιοχές είναι κατά 30% πιθανότερο να είναι εγγεγραμμένα σε σχέση με τα παιδιά σε αγροτικές περιοχές.

Τα καλά νέα είναι ότι υπήρξε πρόοδος τα τελευταία 20 χρόνια- και ειδικά την τελευταία δεκαετία. Το μερίδιο των παιδιών κάτω των 5 ετών των οποίων οι γεννήσεις είναι καταγεγραμμένες έχει αυξηθεί από περίπου 6 στις 10 το 2000, σε 3 στις 4 σήμερα. Χωρίς αυτή την πρόοδο, ο αριθμός των μη καταγεγραμμένων παιδιών θα ανερχόταν σε 266 εκατομμύρια. Αν όμως δεν σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος, ο συνολικός αριθμός τους στην υποσαχάρια Αφρική θα συνεχίσει να αυξάνεται και θα υπερβεί τα 100 εκατομμύρια μέχρι το 2030, αναφέρει η UNICEF.

7. Εκατομμύρια παιδιά ηλικίας δέκα ετών δεν μπορούν να διαβάσουν μια απλή ιστορία

Τα παιδιά σε μεγάλο μέρος του κόσμου δεν διαθέτουν τις βασικές δεξιότητες αλφαβητισμού που απαιτούνται για να μάθουν και να προχωρήσουν στο σχολείο- ένα πρόβλημα που θα μπορούσε να απειλήσει τις προσπάθειες των χωρών να οικοδομήσουν τις δεξιότητες και την τεχνογνωσία που απαιτούνται για τις θέσεις εργασίας του μέλλοντος. Για να τονίσει αυτό το ζήτημα, η Παγκόσμια Τράπεζα δημιούργησε έναν δείκτη «μαθησιακής φτώχειας» που μετρά το ποσοστό των παιδιών που δεν μπορούν να διαβάσουν και να κατανοήσουν ένα απλό κείμενο κατά την ηλικία των δέκα ετών. Νέα δεδομένα δείχνουν ότι 53% όλων των παιδιών στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος και 89% των παιδιών στις φτωχές χώρες, αντιμετωπίζουν «μαθησιακή φτώχεια».

8. Οι σημερινές θέσεις εργασίας βρίσκονται όλο και περισσότερο στον τομέα των υπηρεσιών

Οι σημερινές τάσεις δείχνουν ότι οι περισσότερες θέσεις εργασίας βρίσκονται στον τομέα των υπηρεσιών, ο οποίος έγινε ο μεγαλύτερος εργοδότης στον κόσμο στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και σήμερα αντιπροσωπεύει 49% της παγκόσμιας απασχόλησης. Το μερίδιο των ατόμων που απασχολούνται σε υπηρεσίες κυμαίνεται από 26% του εργατικού δυναμικού σε χώρες με χαμηλό εισόδημα έως 75% στις χώρες υψηλού εισοδήματος, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας. Οι θέσεις εργασίας στην αγορά (ιδιωτικού τομέα) διπλασιάστηκαν στις χώρες μεσαίου εισοδήματος από το 1997. Το χονδρικό και λιανικό εμπόριο και η επισκευή αναμένεται να οδηγήσουν στη συνολική αύξηση της απασχόλησης στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ αναμένεται αύξηση των θέσεων εργασίας σε ακίνητα και επιχειρηματικές υπηρεσίες που θα αναπτυχθούν τόσο στις μεσαίες όσο και στις ανεπτυγμένες χώρες. Οι θέσεις εργασίας που σχετίζονται με τη διαμονή και τις υπηρεσίες τροφίμων θα επεκταθούν σε διάφορους βαθμούς παντού, σύμφωνα με τον Οργανισμό.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι γυναίκες κατέχουν μεγαλύτερο ποσοστό των θέσεων απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών από τους άνδρες (55% έναντι 45%), αλλά συνολικά μόνο 48% όλων των γυναικών συμμετείχε στο εργατικό δυναμικό το 2018, έναντι 75% των ανδρών.

9. Το χρέος αυξήθηκε ραγδαία στις αναδυόμενες αγορές από το 2010

Η παγκόσμια οικονομία γνώρισε τέσσερα κύματα συσσώρευσης χρεών τα τελευταία 50 χρόνια. Τα πρώτα τρία έληξαν με οικονομικές κρίσεις σε πολλές αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες. Το τελευταίο κύμα χρέους, από το 2010, έχει ήδη γίνει η μεγαλύτερη, ταχύτερη και πιο εκτενής αύξηση του χρέους στις οικονομίες αυτές, σύμφωνα με την έκθεση Global Waves of Debt. Το συνολικό χρέος τους αυξήθηκε κατά 54 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε ιστορικό ανώτατο όριο σχεδόν 170% του ΑΕΠ το 2018. Τα τρέχοντα χαμηλά επιτόκια μειώνουν ορισμένους από τους κινδύνους που συνδέονται με το υψηλό χρέος. Ωστόσο, οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν επίσης χαμηλές προοπτικές ανάπτυξης, αυξανόμενες αδυναμίες και αυξημένους παγκόσμιους κινδύνους.

10. Οι αριθμοί προσφύγων βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ

Ο αριθμός των εκτοπισθέντων στον κόσμο ανήλθε σε 70,8 εκατομμύρια το 2018, συμπεριλαμβανομένου ενός ρεκόρ 25,9 εκατομμυρίων προσφύγων, 41,3 εκατομμυρίων εσωτερικά εκτοπισμένων και 3,5 εκατομμυρίων αιτούντων άσυλο. Ο αριθμός των ατόμων που ζητούν διεθνή προστασία εκτός της χώρας προέλευσής τους έχει αυξηθεί κατά 70% από το 2011. Περίπου 85% των προσφύγων φιλοξενούνται από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Το 2018, 67% των προσφύγων προέρχονταν από 5 χώρες: Αραβική Δημοκρατία της Συρίας, Αφγανιστάν, Νότιο Σουδάν, Μιανμάρ και Σομαλία. Και περισσότερα από 4,6 εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν τη Βενεζουέλα μεταξύ 2016 και Νοεμβρίου 2019, πρωτίστως για την Κολομβία, το Περού και τον Ισημερινό.

11. Τα εμβάσματα των μεταναστών εργαζομένων αποτελούν όλο και πιο σημαντικό μέρος της παγκόσμιας οικονομίας

Τα χρήματα που στέλνουν οι εργαζόμενοι στις οικογένειές τους από το εξωτερικό, έχουν καταστεί κρίσιμο μέρος πολλών οικονομιών σε όλο τον κόσμο. Τα εμβάσματα αυτά, αναμένεται να φθάσουν τα 551 δισεκατομμύρια δολάρια στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος το 2019, αυξημένα κατά 4,7% σε σύγκριση με το 2018. Τα εμβάσματα υπερέβησαν την επίσημη βοήθεια -κατά τρεις φορές- από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Φέτος, είναι σε καλό δρόμο να ξεπεράσουν τις ξένες άμεσες επενδύσεις στις χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Τα εμβάσματα ισούνται ή ξεπερνούν το 25% του ΑΕΠ σε πέντε χώρες: Τόνγκα, Δημοκρατία της Κιργισίας, Τατζικιστάν, Αϊτή και Νεπάλ.

12. Τα κινητά τηλέφωνα είναι κοινός τόπος, αλλά η πρόσβαση στο Διαδίκτυο παραμένει περιορισμένη

Η ψηφιακή επανάσταση έφθασε σε κάθε γωνιά της υφηλίου σε λίγες δεκαετίες. Σήμερα, περισσότερα νοικοκυριά στις αναπτυσσόμενες χώρες διαθέτουν κινητό τηλέφωνο από ό, τι έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρισμό ή βελτιωμένη οικιακή αποχέτευση. Οι ψηφιακές πλατφόρμες έφεραν άνευ προηγουμένου πρόσβαση στις πληροφορίες και επέτρεψαν την εμφάνιση της κινητής τραπεζικής και άλλων μορφών επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα έχουν ενισχύσει το ΑΕΠ πολλών αναπτυσσόμενων χωρών. Ενώ τα κινητά τηλέφωνα είναι πανταχού παρόντα, η πρόσβαση στο διαδίκτυο και η ευρυζωνικότητα παραμένουν χαμηλές σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Το 2018 αντιστοιχούσαν 104,9 κινητά τηλέφωνα ανά 100 άτομα, παγκοσμίως, ενώ πρόσβαση σε υπηρεσίες Ίντερνερ είχε 49,72% του παγκόσμιου πληθυσμού.

13. Οι εστίες ιλαράς αποκάλυψαν τα κενά στην ανοσοποίηση

Η ανοσοποίηση έχει σχεδόν εξαλείψει τις ασθένειες όπως η πολιομυελίτιδα και η παρωτίτιδα σε πολλές χώρες, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στην κάλυψη. Οι αναφερθείσες περιπτώσεις ιλαράς παγκοσμίως αυξήθηκαν κατά 300% στις 5 Νοεμβρίου 2019, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, με αρκετές χώρες να εμφανίζουν εστίες, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Στις 5 Νοεμβρίου 2019, υπήρξαν 413.308 περιστατικά που αναφέρθηκαν παγκοσμίως, συν επιπλέον 250.000 αναφερόμενες περιπτώσεις στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έναντι 333.445 για το σύνολο του 2018.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ανοσοποίηση κατά της ιλαράς σε παιδιά ηλικίας 12-23 μηνών αυξήθηκε από 70% το 1993 σε 86% το 2018. Παρόλα αυτά, 169 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως έχασαν την πρώτη δόση εμβολίου κατά της ιλαράς από το 2010 έως το 2017 ή 21,1 εκατομμύρια παιδιά κατά μέσον όρο. Το 2018, οι πληγείσες χώρες ήταν η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Λιβερία, η Μαδαγασκάρη, η Σομαλία και η Ουκρανία και εκτιμάται ότι 140.000 άνθρωποι πέθαναν, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

14. Οι φτωχότερες χώρες του κόσμου σημείωσαν πρόοδο τα τελευταία 20 χρόνια

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος σε πολλές από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Το ποσοστό ακραίας φτώχειας μειώθηκε από περισσότερο από 50%, σε περίπου 30%. Η παιδική θνησιμότητα μειώθηκε από σχεδόν 14% σε 7%. Η πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια αυξήθηκε κατά 57% και το μερίδιο των ατόμων που χρησιμοποιούν τουλάχιστον βασικές υπηρεσίες πόσιμου νερού και αποχέτευσης αυξήθηκε κατά 22% και 41% αντίστοιχα, μεταξύ άλλων θετικών αποτελεσμάτων.

Προέλευση: Παγκόσμια Τράπεζα

ΑΠΕ-ΜΠΕ