Ομ. καθ.  Πνευμονολογίας Δημ. Μπούρος: Όποιος νοσεί από κορονοϊό δεν πρέπει να ντρέπεται ούτε να έχει ενοχές. «Η νόσηση από τον κορονοϊό δεν πρέπει να θεωρείται κατά κανένα τρόπο κοινωνικό στίγμα. Μπορεί να συμβεί στον καθένα μας. Όποιος νοσεί δεν πρέπει να ντρέπεται ούτε να έχει ενοχές. Αντίθετα, πρέπει να στιγματίσουμε συμπεριφορές που παρουσιάζουν ανευθυνότητα και δεν ενημερώνουν αυτούς που πρέπει για την κατάσταση τους», δηλώνει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ομότιμος καθηγητής πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Δημοσθένης Μπούρος. 

Ο καθηγητής αναφέρεται εκτενώς στο θέμα της διασωλήνωσης, για το οποίο γίνεται πολύς λόγος τα τελευταία 24ωρα, δίνει χρήσιμες οδηγίες για το πότε δεν μένουμε σπίτι, ενώ εξηγεί πότε συμπτώματα κορονοϊού μπορεί να κρύβουν υποκείμενο καρδιακό επεισόδιο. Επίσης, διευκρινίζει ότι η επιδείνωση που παρατηρείται σε κάποιες περιπτώσεις, γίνεται κατά κανόνα προοδευτικά εντός ημερών, και ο ασθενής προλαβαίνει να επικοινωνήσει με το γιατρό του και να μεταφερθεί στο νοσοκομείο.

Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης που παραχώρησε ομότιμος καθηγητής πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Δημοσθένης Μπούρος, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στη δημοσιογράφο Τάνια Η. Μαντουβάλου

ΕΡ. Τι πιθανότητες επιβίωσης έχει κάποιος που διασωληνώνεται λόγω κορονοιού; Ποιοι παράγοντες και τι ρόλο παίζουν στην έκβαση;

Οι πιθανότητες επιβίωσης όταν κάποιος διασωληνωθεί είναι 50%. Στην έκβαση παίζουν ρόλο διάφοροι παράγοντες, γιατί κάθε οργανισμός έχει άλλα χαρακτηριστικά. Οι παράγοντες που παίζουν ρόλο είναι η μεγάλη ηλικία, οι συννοσηρότητες, ο καθυστερημένος χρόνος διασωλήνωσης, και η επάρκεια κλινών ΜΕΘ που στη χώρα μας  μέχρι ώρας υπάρχει.

ΕΡ. Πότε λογίζεται καθυστερημένη η διασωλήνωση;

Όταν δεν γίνεται, ενώ υπάρχουν οι ενδείξεις που είναι η δύσπνοια σε βαθμό τέτοιο που  το αναπνευστικό σύστημα δεν είναι ικανό να διατηρήσει στη ζωή τον πάσχοντα, χωρίς μηχανική υποστήριξη. Ενδεικτικά αναφέρω ως ένδειξη  την προοδευτική αύξηση του αριθμού των αναπνοών, συνήθως 25 και πάνω το λεπτό, αλλά και την πτώση του κορεσμού στο οξυγόνο από 92 και κάτω. Κάτι που μπορεί κάποιος να μετρήσει και στο σπίτι με  ένα απλό οξύμετρο.

ΕΡ. Υπάρχουν δεδομένα ότι τα προτεινόμενα διαθέσιμα θεραπευτικά σχήματα προστατεύουν από διασωλήνωση ή θάνατο;

Δεν το ξέρουμε. Είναι υπο δοκιμή. Υπάρχουν πρωτόκολα που εφαρμόζονται στις μονάδες. Τα αποτελέσματα μένει να εκτιμηθούν στην πορεία, περιμένοντας  πιο αποδοτικά σχήματα, εμβόλια κλπ.

EΡ. Πόσο ασφαλές είναι τελικά το να μένεις με ήπια συμπτώματα στο σπίτι. Όταν ξαφνικά στην πέμπτη έκτη μέρα σε κάποιες περιπτώσεις επιβαρύνεται η  κλινική εικόνα. Προλαβαίνει κάποιος να αναζητήσει ιατρική βοήθεια ή η  κατάσταση εξελίσσεται ραγδαία. Πολύς κόσμος αναρωτιέται.

Εαν δεν υπάρχει κάποιο άλλο σοβαρό νόσημα και κυρίως βροχικό άσθμα που μπορεί να κάνει οξεία παρόξυνση, ο ασθενής προλαβαίνει να επικοινωνήσει και να μεταφερθεί. Ο κανόνας είναι η προοδευτική επιδείνωση της υγείας εντός  ημερών. Προσοχή χρειάζεται σε ασθενείς με άσθμα σοβαρού βαθμού, γιατί μπορεί παρά την θεραπεία που λαμβάνουν, να χρειαστεί επείγουσα μεταφορά στο νοσοκομείο.

ΕΡ. Υπάρχει περίπτωση τα συμπτώματα το κορονοϊού να σκεπάζουν ένα καρδιακό επεισόδιο; Να μη δοθεί η πρέπουσα σημασία σε ένα εν εξελίξει καρδιακό επεισόδιο, που συνήθως κάνει πόνο στο θώρακα;

Η Ευρωπαική Καρδιολογική εταιρεία εφιστά την προσοχή σε περιπτώσεις εκδήλωσης σοβαρού στεφανιαίου συνδρόμου, όπου πρέπει ο ασθενής να αναζητήσει ιατρική βοήθεια το συντομότερο και να μην ακολουθεί τις συστάσεις παραμονής στο σπίτι.Δηλαδή όταν έχεις πυρετό, δύσπνοια και πόνο στο θώρακα που επιδεινώνεται, δεν μένεις σπίτι, γιατί μπορεί να υποκρύπτεται σοβαρό καρδιακό  επεισόδιο.  Ευρωπαική Καρδιολογική Εταιρεία το τονίζει ιδαιτέρως.

ΕΡ. Τι είδους βλάβη προκαλεί στους πνεύμονες ο ιός σύμφωνα με τα όσα γνωρίζουμε μέχρι ώρας; 

Από μία μια μικρή μελέτη παθολογοανατόμων στην Κίνα, είδαμε ότι οι κύριες βλάβες αφορούσαν  τους πνεύμονες που είχαν έκδηλη φλεγμονή, ενώ η πνευμονική ίνωση ήταν λιγότερη συγκριτικά με περιστατικά Sars. Επίσης παρατηρηθηκε σε ορισμένους οξεία βλάβη της καρδιάς (μυοκαρδίτιδα) και λιγότερη βλάβη σε άλλα όργανα.

ΕΡ. Όσον αφορά τις μάσκες βλέπουμε τελευταία κόσμο να χρησιμοποιεί, εκτός απο τις απλές χειρουργικές μάσκες, αυτές που χρησιμοποιούν οι γιατροί τις Ν95. Είναι δόκιμο κάτι τέτοιο;

ΟΙ Ν95 δεν συνιστώνται για το γενικό πληθυσμό και είναι μόνο για ιατρονοσηλευτικό προσωπικό. Ωστόσο παρόλα αυτά αν καποιος τις χρησιμοποιει και τις απολυμαίνει  σε χλωρίνη ή σε οινόπνευμα πάνω από 70% έχει βρεθεί ότι αχρηστεύονται. O σωστός τρόπος απολύμανσης είναι με ξηρό αέρα και θερμοκρασία 70 βαθμούς στο φούρνο για 30 λεπτά.

ΕΡ.Κάποιοι αντιμετωπίζουν αρνητικά τον κόσμο που νοσεί. Τι έχετε να πείτε για αυτό;

Η νόσηση απο τον ιό  δεν πρέπει να θεωρείται κατά κανένα τρόπο κοινωνικό στίγμα. Μπορεί να συμβεί στον καθένα μας. Τον περασμένο χρόνο πέθαναν απο φυματίωση 1,5 εκατ. άτομα, ενώ μέχρι τώρα από κορονοϊό έχουν χάσει τη ζωή τους μερικές δεκάδες χιλιάδες. Καλόν είναι όποιος πάσχει να ενημερώνει τον ΕΟΔΥ, τον περίγυρο του και το ιατρικό προσωπικό που έρχεται σε επαφή για οποιαδήποτε ιατρική εξέταση άλλους είδους. Όποιος νοσεί δεν πρέπει να ντρέπεται ούτε να έχει ενοχές. Αντίθετα πρέπει να στιγματίσουμε συμπεριφορές που παρουσιάζουν ανευθυνότητα και δεν ενημερώνουν αυτούς που πρέπει για την κατάσταση τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η πορεία της πανδημίας στη χώρα μας συνεχίζεται, όπως είπε σήμερα ο Σ.Τσιόδρας, χωρίς όμως να παρατηρείται προς το παρόν μεγάλη εκθετική αύξηση των νέων κρουσμάτων στη χώρα μας, παρότι αυτή είναι μια κρίσιμη εβδομάδα όσον αφορά τη διασπορά του κορονοϊού για όλο τον κόσμο.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας για τον κορονοϊό έκανε ακόμη ξεκάθαρο ότι ο ιός μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονία και σε νέους ασθενείς χωρίς υποκείμενο νόσημα και επανέλαβε ότι κανείς δεν είναι ο άτρωτος, όπως ακριβώς συμβαίνει σε ορισμένες περιπτώσεις και με την γρίπη.

Μάλιστα, κάλεσε όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα σε κάθε ηλικία, αν δεν μπορούν να απευθυνθούν στο θεράποντα ιατρό τους  ή δεν έχουν ένα γιατρό αναφοράς, να επικοινωνούν  αμέσως με τα δημόσια νοσοκομεία της περιοχής τους για να λαμβάνουν οδηγίες, μόλις τα συμπτώματα τους αρχίσουν να επιδεινώνονται.

Προσοχή σε γηροκομεία και χώρους νοσηλείας ηλικιωμένων

Ο κ. Τσιόδρας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους χώρους όπου μένουν ηλικιωμένοι και άνθρωποι με χρόνια προβλήματα υγείας, όπως είναι τα γηροκομεία, οι οίκοι ευγηρίας και οι χώροι όπου νοσηλεύονται ηλικιωμένοι που πάσχουν από χρόνια νοσήματα. «Ιδιαίτερα εκεί δεν θέλουμε να εισχωρήσει ο ιός», ανέφερε χαρακτηριστικά και προσέθεσε ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό «να αναγνωριστούν έγκαιρα σ’ αυτούς τους χώρους όσοι εμφανίζουν ανησυχητικά συμπτώματα ώστε να απομονωθούν και να αντιμετωπιστούν όπως προβλέπουν οι οδηγίες του ΕΟΔΥ».

«Αν έχουμε ηλικιωμένους στην οικογένεια μας, να αποφεύγουμε κάθε επαφή ή σχεδόν κάθε επαφή μαζί τους, ενώ καλό θα ήταν να φροντίζει τους ηλικιωμένους ο ίδιος άνθρωπος» τόνισε και εξήγησε ότι ο άνθρωπος αυτός πρέπει να περιορίσει τις επαφές του στο ελάχιστο για να περιοριστεί ο κίνδυνος να μεταφέρει τον ιό στον άνθρωπο που φροντίζει.

«Στην παραμικρή υποψία νόσου θα πρέπει άμεσα να γίνεται επικοινωνία με το γιατρό και τον ΕΟΔΥ» και στις περιπτώσεις των ηλικιωμένων τόνισε ο κ. Τσιόδρας.

Τα μέτρα προστασίας μέσα στο σπίτι

Ο κ. Τσιόδρας αναφέρθηκε και σε όσους θα περάσουν τον κορονοϊό στο σπίτι  τους, λέγοντας ότι είναι σημαντική ή τακτική επικοινωνία με το γιατρό, «να μένουν σε ένα καλά αεριζόμενο δωμάτιο που θα χρησιμοποιείται μόνο από αυτούς. Η φροντίδα αυτού που έχει συμπτώματα θα πρέπει να γίνεται μόνο από ένα άτομο που δεν ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου», τόνισε κι πρόσθεσε «να περιορίζει ο ασθενής τις μετακινήσεις στο σπίτι. Αν υπάρχει μάσκα να τη φοράει αυτός που φροντίζει εκείνον που νοσεί» και αν δεν υπάρχει μάσκα θα μπορεί να χρησιμοποιεί ένα μαντήλι που θα αφαιρείται και θα πλένετε σε υψηλή θερμοκρασία. Επίσης, πρόσθεσε ότι είναι σημαντικό το πλύσιμο των χεριών μετά από κάθε επαφή με τον ασθενή,  αλλά και πριν και μετά από όλο τον κύκλο εργασιών στο σπίτι. Από το μαγείρεμα, τη χρήση τουαλέτας το πλύσιμο των κλινοσκεπασμάτων. Τέλος ο κ.Τσιόδρας αναφέρθηκε και στη απολύμανση των επιφανειών η οποία όπως είπε μπορεί να γίνεται με διάλυμα που περιέχει 4 κουταλάκια του τσαγιού χλωρίνη σε ένα λίτρο νερό.

«Ακόμα και άτομα που μένουν στο ίδιο σπίτι μπορεί να έχουν μολυνθεί χωρίς να το γνωρίζουν. Είναι σημαντικό να τηρούνται οι 14 μέρες καραντίνας  για μέλη της οικογένειας» , ώστε να μην διασπείρουν τον κορονοϊό με μετακινήσεις εκτός σπιτιού, τόνισε.

22 θάνατοι – 53 σε ΜΕΘ

Όσον αφορά τα νεότερα επιδημιολογικά στοιχεία ο κύριος Τσιόδρας εξήγησε ότι έχουν καταγραφεί 22 θάνατοι μέχρι σήμερα, οι οποίοι αφορούν σε 18 άντρες και τέσσερις γυναίκες. Από τους θανάτους αυτούς, 21 αφορούσαν ασθενείς με υποκείμενο νόσημα. Ο μέσος όρος ηλικίας όσον έχασαν τη μάχη με τη ζωή ήταν τα 75 έτη. Τα νέα κρούσματα που καταγράφηκαν το τελευταίο εικοσιτετράωρο είναι 78 και το σύνολο των κρουσμάτων στη χώρα μας ανέρχεται πλέον  στα 821. Από τους θετικούς στον κορονοϊό ασθενείς οι 134 παραμένουν για νοσηλεία. Από αυτούς 53 νοσηλεύονται σε ΜΕΘ,  ο μέσος όρος ηλικίας τους είναι τα 67 έτη και σχεδόν όλοι υποφέρουν από επικείμενο νόσημα.

Γιατί περισσότεροι άνδρες και όχι γυναίκες;

Ο κ. Τσιόδρας,  επανέλαβε ότι ο κορονοϊός προσβάλλει περισσότερο τους άντρες απ ότι τις γυναίκες, και αυτό συμβαίνει και με άλλους παρόμοιους ιούς.

«Οι άντρες κάνουν πιο σοβαρές επιπλοκές και χάνουν τη μάχη συχνότερα από τις γυναίκες», επισήμανε, αλλά είπε ότι δεν γνωρίζουμε γιατί ακριβώς συμβαίνει αυτό και συμπλήρωσε ότι «εκτιμούμε πως πιθανότατα σχετίζεται με τον τρόπο ζωής των ανδρών καθώς καπνίζουν περισσότερο και κάνουν κατάχρηση αλκοόλ. Από την άλλη φαίνεται μια ευεργετική συσχέτιση των ορμονών με τον κορονοϊό «οι οποίες ενδέχεται να δρουν προστατευτικά για τις γυναίκες», όπως είπε. Ούτως ή άλλως γνωρίζουμε ότι «οι γυναίκες έχουνε καλύτερο ανοσοποιητικό σύστημα από τους άνδρες», κατέληξε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ