Το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρουσιάζει τη νέα έκδοση «Περιβάλλον και Υγεία» του Εθνικού Κέντρου Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΚΠΑΑ), σύμφωνα με την οποία περισσότεροι από 8.500 θάνατοι θα μπορούσαν να προληφθούν ετησίως στη χώρα μας,  εάν μειώνονταν οι συγκεντρώσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αλλά και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Όπως υπογραμμίζουν οι επικεφαλής των ερευνών, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «η προστασία της δημόσιας υγείας συντελείται και μέσω της προστασίας του περιβάλλοντος».

Η έκδοση στηρίχθηκε στις έρευνες «Επιδράσεις στην υγεία από την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με επικεφαλής την καθηγήτρια Ε.Κ. Κατσουγιάννη, και «Κλιματική Αλλαγή και Υγεία» του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με επικεφαλής τον καθηγητή Ν. Μιχαλόπουλο και δίνεται στη δημοσιότητα εν όψει της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος (05/06), αναδεικνύοντας με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο αφενός τη σύνδεση της κατάστασης του περιβάλλοντος με την υγεία των πολιτών και αφετέρου την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις έρευνες και με βάση τα συνιστώμενα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) επίπεδα, 6.487 θάνατοι μπορούν να αποδοθούν στην έκθεση μικροσωματιδίων (ΡΜ2.5) ετησίως στα αστικά και ημιαστικά κέντρα, με τα μεγαλύτερα ποσοστά καταγραφής να αφορούν στους πληθυσμούς της Αθήνας (58%) και της Θεσσαλονίκης (13%) και 2.115 θάνατοι στις αγροτικές περιοχές, όπου η συγκέντρωση πληθυσμού είναι μεν μικρότερη σε σχέση με τα αστικά κέντρα, η μέση ηλικία τους όμως είναι μεγαλύτερη, δηλαδή υπάρχουν περισσότεροι ηλικιωμένοι άνθρωποι, που είναι πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, οι μακροχρόνιες επιπτώσεις του διοξειδίου του αζώτου (ΝΟ2) αντιστοιχούν σε 160 θανάτους.

«Όπως φαίνεται από την έρευνα, η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί πολύ περισσότερους θανάτους ακόμα και από πανδημίες όπως αυτή του Covid-19», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής του ΕΚΠΑΑ, Πέτρος Βαρελίδης.

Όπως επισημαίνει, «κατά τη διάρκεια της λήψης των περιοριστικών μέτρων διαπιστώθηκε μείωση κατά 1/3 της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, γεγονός που σίγουρα έχει μία θετική επίδραση στην ανθρώπινη υγεία», προσθέτοντας ότι «σημασία έχει να δούμε στο τέλος του έτους ποιά είναι η μέση τιμή της ετήσιας ρύπανσης».

Όπως έκανε γνωστό ο κ. Βαρελίδης, το ΕΚΠΑΑ βρίσκεται σε φάση ανάθεσης μελέτης για τη διεξοδική έρευνα όσον αφορά τα επίπεδα της μείωσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τη διάρκεια των μέτρων που ελήφθησαν εξαιτίας της πανδημίας.

Η καθηγήτρια βιοστατιστικής και επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Κλέα Κατσουγιάννη δηλώνεις το ΑΠΕ-ΜΠΕ:  Για τα αποτελέσματα της έρευνας, «εκτιμήθηκε ο αποδοτέος αριθμός θανάτων και εισαγωγών επειγόντων περιστατικών στην βραχυχρόνια και μακροχρόνια έκθεση στα αιωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια  και σε αέριους ρύπους για τα αστικά κέντρα και κατά περιφέρεια και αστικότητα».

Όπως αναφέρει η καθηγήτρια, «το κύριο πρόβλημα ρύπανσης είναι οι υψηλές συγκεντρώσεις σωματιδίων, ενώ το διοξείδιο του αζώτου και το όζον είναι σχετικά υψηλά και ενδεχομένως να αποτελέσουν αυξανόμενο πρόβλημα το μέλλον» και προσθέτει: «Οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων θα οφεληθούν σημαντικά αν οι συγκεντρώσεις των ρύπων μειωθούν στα επίπεδα που συνιστώνται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας».

Όσον αφορά τα ενδεχόμενα οφέλη από τα μέτρα μείωσης της κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η κ. Κατσούγιαννη εκφράζει τη βεβαιότητα ότι «θα έχουν προληφθεί ορισμένοι θάνατοι και άλλα προβλήματα υγείας από την μείωση τουλάχιστον της βραχυχρόνιας έκθεσης».

Ωστόσο, σχετικά με την επίδραση της έκθεσης στην εξέλιξη του COVID-19, επισημαίνει ότι «είναι πιθανό ότι μακροχρονίως εκτεθειμένα στη ρύπανση άτομα γίνονται πιο ευάλωτα, λόγω της μεγαλύτερης πιθανότητας εμφάνισης χρόνιων αναπνευστικών νοημάτων, στις συνέπειες του κορονοϊού».

Αν και «η πλήρης αποτίμηση τους θα γίνει όταν θα είναι όλα τα απαραίτητα δεδομένα διαθέσιμα, σίγουρα πάντως οι παρεμβάσεις για την επιδημία θα οδηγήσουν σε συμπεράσματα σχετικά με τα πιθανά οφέλη από την μείωση της έκθεσης στους επικίνδυνους ρύπους»,  τονίζει η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ.

Οι συνέπειες της Κλιματικής Αλλαγής

Ως προς την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην υγεία των πολιτών τα αποτελέσματα της έρευνας προβλέπουν σύμφωνα με τις πλέον μετριοπαθείς προβλέψεις, ότι ο αριθμός ημερών με ισχυρή θερμική επιβάρυνση για τον πληθυσμό της Αθήνας αναμένεται να αυξηθεί κατά 50% στο εγγύς μέλλον (2021-2050), με περαιτέρω αύξηση μέχρι τα τέλη του 21ου αιώνα, σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς 1961-1990.

Μάλιστα, το δυσμενέστερο κλιματικό σενάριο προβλέπει ότι ο αριθμός των ωρών με μεγάλη δυσφορία στην περιοχή της Αθήνας πρόκειται να αυξηθεί σε ποσοστό που υπερβαίνει το 150% στο απώτερο μέλλον (2071-2100), σε σχέση με την τελευταία 30ετία του 20ου αιώνα (1971-2000).

Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο καθηγητής περιβαλλοντικής Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης Νίκος Μιχαλόπουλος, «τα αποτελέσματα της μεγάλης πλειοψηφίας των κλιματικών μοντέλων, συμφωνούν στο ότι η Νότια Ευρώπη αναμένεται να είναι από τις περιοχές του πλανήτη που θα πληγούν ιδιαίτερα από τα ισχυρά κύματα ζέστης, ενώ διαπιστώνεται και ισχυρή τάση για άνοδο της ξηρασίας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Κατά συνέπεια και η Ελλάδα είναι από τις χώρες οι οποίες θα πρέπει να βρίσκονται σε επιφυλακή για την αντιμετώπιση πιθανών ακραίων περιστάσεων που μπορεί να πλήξουν καίρια την υγεία των πολιτών αλλά και τομείς της οικονομικής δραστηριότητας».

Σύμφωνα με τον κ. Μιχαλόπουλο, που είναι επίσης διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών, Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Αστεροσκοπείου, «στην έκθεση του ΕΚΠΑΑ, περιγράφονται αναλυτικά οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία του πληθυσμού της χώρας, τους οποίους μπορεί να επιφέρει η αναμενόμενη κλιματική αλλαγή, λόγω θερμικής καταπόνησης και λόγω της πιθανής μετάδοσης ασθενειών μέσω κουνουπιών φορέων».

Όπως εξηγεί ο καθηγητής, «αυτή η επιλογή έγινε καθώς οι πιθανές άμεσες επιπτώσεις στην υγεία που μπορεί να προκύψουν λόγω των επιδράσεων της κλιματικής αλλαγής στους δύο αυτούς τομείς, μπορεί να είναι εξαιρετικά σοβαρές και γενικευμένες σε μεγάλα τμήματα του ελληνικού πληθυσμού».

Ποια είναι τα μέτρα που απαιτούνται για τον περιορισμό του φαινομένου; Σύμφωνα με τον κ. Βαρελίδη, «η προώθηση της ηλεκτροκίνησης και της βιώσιμης κινητικότητας είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση του φαινομένου της ρύπανσης. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει επίσης πολύ σημαντικά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών CO2, καθώς επίσης και η προώθηση του βιοαερίου για την αξιοποίηση των αποβλήτων, η ενίσχυση των ΑΠΕ, η αναβάθμιση του κτηριακού αποθέματος της χώρας, αλλά και ο καθορισμός τομεακών πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή (π.χ. γεωργία τουρισμός κλπ), για τις οποίες απαιτούνται εθνικά μέτρα».

Σχολιάζοντας την επικείμενη μετεξέλιξη του ΕΚΠΑΑ σε Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής αλλαγής, με βάση τις προβλέψεις του νέου περιβαλλοντικού νόμου, ο κ. Βαρελίδης,  τη χαρακτήρισε ως  ένα πολύ σημαντικό βήμα  για την ενίσχυση τoυ ρόλου και του κύρους του.

Τέλος, όπως επισημαίνει στον πρόλογο της έκδοσης η απερχόμενη πρόεδρος του ΔΣ ΕΚΠΑΑ, Ζωή Βροντίση, «οι μέχρι τώρα ρυθμίσεις περιβαλλοντικής προστασίας αντιμετωπίζουν το περιβάλλον και τη φύση ως εμπόδιο ευημερίας. Αντίθετα η έκδοση αυτή τονίζει ότι η λήψη ουσιαστικών μέτρων περιβαλλοντικής προστασίας είναι μέρος της λύσης».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανοίγουν ξανά αύριο, Δευτέρα 1η Ιουνίου, τα δημοτικά, τα νηπιαγωγεία και τα ειδικά σχολεία, μετά το lockdown του Μαρτίου. Οι μικροί μαθητές, όπως και οι μαθητές της Δευτεροβάθμιας, θα επιστρέψουν στις σχολικές αίθουσες με νέα δεδομένα, ως προς τη διάταξη των αιθουσών, τον μέγιστο αριθμό μαθητών ανά τάξη, αλλά τον τρόπο που θα κάνουν διάλειμμα.

Το σχολικό έτος θα λήξει στις 26 Ιουνίου και μέχρι τότε, οι τάξεις θα έχουν μέχρι 15 μαθητές. Η χρήση της μάσκας θα είναι προαιρετική για εκπαιδευτικούς και μαθητές (και στο σχολείο και στα σχολικά λεωφορεία). Σημαντικό μέρος της δεύτερης «πρώτης μέρας» στο σχολείο θα αφιερωθεί στην επεξήγηση των ειδικών οδηγιών του ΕΟΔΥ για τα μέτρα προσωπικής υγιεινής.

Λόγω των ειδικών συνθηκών της χρονιάς, οι μαθητές θα κρατήσουν τα φετινά βιβλία τους και για την επόμενη σχολική χρονιά, η οποία θα ξεκινήσει νωρίτερα από την καθιερωμένη 11η Σεπτεμβρίου. Πάντως, όπως έχει επισημανθεί από την ηγεσία του υπουργείου, η έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς δεν θα γίνει πριν την 1η Σεπτεμβρίου.

Από αύριο, σε όλες τις σχολικές αίθουσες θα υπάρχουν αντισηπτικά και προβλέπεται καθαρισμός δύο φορές την ημέρα (κατά τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου και μετά το πέρας αυτού). Επίσης οι αίθουσες θα αερίζονται φυσικά.

Τα διαλείμματα θα γίνονται σε διαφορετικές ώρες για τη μείωση του συγχρωτισμού, και δεν θα λειτουργούν τα κυλικεία.

Όπως και για τα γυμνάσια και τα λύκεια, έτσι και για τις εκπαιδευτικές δομές που ανοίγουν υπάρχει η δυνατότητα για σύγχρονη εξ αποστάσεως διδασκαλία από εκπαιδευτικούς για όσους μαθητές εμπίπτουν σε κατηγορίες που δικαιολογούν την απουσία τους.

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα απουσίας μαθητή, στη βάση απλής υπεύθυνης δήλωσης γονέα ή κηδεμόνα περί ύπαρξης ατόμου στο σπίτι που ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου ή νοσεί.

Πώς θα λειτουργήσουν τα ειδικά σχολεία

Τα ειδικά σχολεία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης θα επαναλειτουργήσουν από την 1η Ιουνίου έως τις 12 Ιουνίου, ενώ τα ειδικά σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης έως και τις 26 Ιουνίου.

Η χρήση προστατευτικής μη ιατρικής μάσκας από μαθητές και εκπαιδευτικό προσωπικό εντός των σχολικών μονάδων είναι προαιρετική.

Στις περιπτώσεις που απαιτείται σωματική επαφή ή εκ του σύνεγγυς εκπαιδευτική καθοδήγηση και υποστήριξη των μαθητών, προβλέπεται η χρήση γαντιών, μη ιατρικής μάσκας ή προμετωπίδας για τις περιπτώσεις που απαιτείται να φαίνεται το στόμα του εκπαιδευτικού ή του ειδικού εκπαιδευτικού και ειδικού βοηθητικού προσωπικού, είναι υποχρεωτική.

Γενικότερα, για τα Εδικά Σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και την υλοποίηση της σίτισης σε αυτές, όπου προβλέπεται, θα γίνεται με παράδοση των γευμάτων σε πακέτα, τηρουμένων υψηλών προδιαγραφών υγιεινής και με χρήση του χώρου της τραπεζαρίας (τηρουμένων των αποστάσεων και σε μικρές ομάδες μαθητών). Σε περίπτωση μη επάρκειας του χώρου της τραπεζαρίας, γίνεται χρήση άλλων χώρων του σχολείου, όπως του προαυλίου και των σχολικών αιθουσών. Επίσης, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για την επιμελή καθαριότητα και απολύμανση των χώρων σίτισης.

Όπως ισχύει και για τις υπόλοιπες εκπαιδευτικές δομές, τα διαλείμματα θα γίνονται με διαφορετικό τρόπο. Θα πρέπει να υιοθετούνται οι πρακτικές συστηματικού διαχωρισμού των μαθητών κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, ώστε να αποφεύγεται ο συνωστισμός των μαθητών και να διασφαλίζεται η τήρηση των απαιτούμενων αποστάσεών τους σε κάθε χώρο του σχολείου. Λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών, το εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα διαλειμμάτων και το πρόγραμμα εφημεριών θα μπορεί να αναπροσαρμόζονται.

Δεν θα πραγματοποιείται η καθιερωμένη συγκέντρωση μαθητών στον προαύλιο χώρο πριν την έναρξη του ωρολογίου προγράμματος. Εξακολουθεί να ισχύει η οδηγία για την τήρηση απόστασης ενάμιση μέτρου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η πανδημία του κορονοϊού, άλλαξε ριζικά τα δεδομένα στο ηλεκτρονικό εμπόριο μετασχηματίζοντας τις καταναλωτικές τάσεις καθώς επίσης και το μοντέλο λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Όπως εξηγεί μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Γεώργιος Δουκίδης, Διευθυντής Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο κλάδος του ηλεκτρονικού εμπορίου τα τελευταία χρόνια παρουσίαζε ετήσια ανάπτυξη της τάξης του 15%, ενώ το πρώτο δίμηνο του 2020 η αύξηση σε σχέση με την ίδια περίοδο το 2019 ήταν περίπου 25%. «Εδώ και 6-8 εβδομάδες η μέση αύξηση έχει ξεπεράσει το 120-130%, που σημαίνει ότι έγινε ένα επιχειρηματικό άλμα πενταετίας με μία τεράστια ζήτηση που θα έπρεπε να καλυφθεί με τις ανάλογες υποδομές και πρακτικές μέσα σε λίγες εβδομάδες. Αυτό δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στη σωστή διανομή και εξυπηρέτηση των πελατών, στη διαθεσιμότητα των προϊόντων και στην ομαλή λειτουργία των ιστότοπων» σημειώνει ο κ. Δουκίδης.

Το 2019 περίπου το 35% των χρηστών διαδικτύου αγόραζε ψηφιακά, όταν τα αντίστοιχα ποσοστά στις προηγμένες χώρες ήταν πάνω από το 75%. Σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, λόγω της τεράστιας αλλαγής, πλέον το 50-60% των Ελλήνων χρηστών αγοράζουν μέσω του διαδικτύου, που καταδεικνύει μια σταδιακή είσοδο σε επίπεδα ωριμότητας ακόμη όμως μακριά από τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές. «Βεβαίως το ζητούμενο είναι αν αυτή η συμπεριφορά θα συνεχισθεί και όταν επανέλθουμε σε μια κανονικότητα. Πρόσφατες κυλιόμενες εμπορικές μελέτες του Εργαστηρίου ELTRUN και του Ινστιτούτου ΙΕΛΚΑ καταγράφει ότι μόνο το 40-50% θα συνεχίσει τις νέες καταναλωτικές συνήθειες. Αυτό όμως είναι ένα δυναμικό στοιχείο που πιθανόν να αλλάξει στο άμεσο μέλλον» σημειώνει.

Ο κ. Δουκίδης εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «το ηλεκτρονικό εμπόριο πάρα την αλματώδη ανάπτυξή του είναι ακόμη ένα μικρό μέρος του συνολικού εμπορίου. Για παράδειγμα στον κλάδο των σούπερ-μάρκετ, που είχαμε ένα επταπλασιασμό των ψηφιακών παραγγελιών εν μέσω πανδημίας, οι αγορές μέσω διαδικτύου αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,5% της συνολικής αγοράς. Παρ’ όλα αυτά όμως, οι ψηφιακές τεχνολογίες και υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν έναν ουσιαστικό πυλώνα της πελατοκεντρικής στρατηγικής των λιανεμπορικών εταιριών που της προσφέρουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα».

Συγκεκριμένα, το διαδίκτυο στην Ελλάδα χρησιμοποιείται κυρίως ως κανάλι προώθησης και όχι τόσο πολύ ως κανάλι πώλησης/διανομής. Πρόσφατη έρευνα του ΣΕΛΠΕ με το Εργαστήριο ELTRUN κατέγραψε ότι το 50% των συνολικών αγορών των καταναλωτών επηρεάζεται από στοιχεία που βρίσκουν και έρευνα που κάνουν στο διαδίκτυο. Άρα το διαδίκτυο είναι πολύ σημαντικό για τις λιανεμπορικές εταιρίες και τους προμηθευτές και για το λόγο αυτό επενδύουν σημαντικά πόσα στο ψηφιακό μάρκετιγκ. Μάλιστα υπάρχουν περιπτώσεις που οι προϋπολογισμοί σε ψηφιακά μέσα προώθησης ξεπερνάει τους αντίστοιχους στα κλασικά μέσα προώθησης.

Ένα άλλο σημαντικό θέμα για το λιανεμεπόριο είναι, σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, η ηλεκτρονική τιμολόγηση που γίνεται πλέον υποχρεωτική κατά τη διάρκεια του 2020 μέσω της καινοτόμου εθνικής δράσης της ΑΔΑΕΕ και του υπουργείου Οικονομικών. Για το εμπόριο Β-Β αυτή η πρωτοβουλία θα μειώσει αρκετά τα διαχειριστικά κόστη γιατί μία τυπική λιανεμπορική εταιρία ανταλλάσσει ετησίως κάποιες χιλιάδες τιμολόγια. Ταυτόχρονα για τις οργανωμένες εταιρίες θα καλυτερεύσει την συνεργασία με τους προμηθευτές τους στο πλαίσιο της εφοδιαστικής αλυσίδας, όπως στη συμφωνία καρτελών, στις πληρωμές, στις επιστροφές, στην παραγγελιοληψία κλπ.

Ο σύγχρονος καταναλωτής περιμένει εξατομικευμένες υπηρεσίες είτε πριν την πώληση, κατά την συναλλαγή, ή στο after sales, όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Δουκίδης. Συγκεκριμένα, υπάρχουν ήδη περιπτώσεις στην Ελλάδα που μεγάλες λιανεμπορικές επιχειρήσεις, μέσω έργων που αξιοποιούν πρακτικές επιχειρηματικής αναλυτικής (big data) και τεχνητής νοημοσύνης, αναλύουν τις αγοραστικές συμπεριφορές και με δημογραφικά στοιχεία κατηγοριοποιούν τους πελάτες. Αυτό τους επιτρέπει να καταλαβαίνουν καλύτερα γιατί έρχονται στο κατάστημα οι καταναλωτές, να κάνουν προωθητικές ενέργειες (π.χ. Newsletter) για κάθε μια κατηγορία καταναλωτών αλλά και να τους κάνουν προσφορές που τους ενδιαφέρουν. Βέβαια δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο σημείο προσφοράς προσωποποιημένων υπηρεσιών ανά πελάτη, αλλά δεν είμαστε μακριά.

Ο κ. Δουκίδης εκτιμά ότι κύριος στόχος του σωστού λιανεμπορίου είναι να αναβαθμίσει την εμπειρία του πελάτη ασχέτως πιο κανάλι χρησιμοποιεί. «Άρα αναμένουμε σημαντικές επενδύσεις σε τεχνολογίες που καλυτερεύουν τη ροή του πελάτη μέσα στο φυσικό κατάστημα (π.χ. tablets των πωλητών για να εξυπηρετούν καλύτερα τους πελάτες, πληροφοριακά σημεία για προϊόντα, αυτόματα ταμεία, εξατομικευμένη πληροφόρηση του καταναλωτή με βάση προηγούμενες αγορές κλπ) με στόχο την αύξηση της αφοσίωσης (loyalty)» τονίζει.

Το λιανεμπόριο είναι μια πολύπλοκη επιχειρηματική δραστηριότητα με πολλές διαδικασίες και κοστοβόρες λειτουργίες. Άρα τα γνωστά συστήματα ERP (για τη διαχείριση των πόρων), CRM (για τη διαχείριση των σχέσεων με τους πελάτες), WMS (για τη διαχείριση της αποθήκης και γενικά των logistics) είναι ιδιαίτερα χρήσιμα και δεν νοείται λιανεμπορική εταιρία χωρίς να έχει επενδύσει σε αυτές τις τεχνολογίες και να τις αξιοποιεί σωστά. Σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη «ήδη πέρα από την απλή αυτοματοποίηση, υπάρχουν παραδείγματα ριζικής αναδιοργάνωσης με στόχο την απλοποίηση και την επιτάχυνση των πολύπλοκων διαδικασιών».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε διαδικασία επανασχεδιασμού βρίσκεται η αγορά του τουρισμού στην Ελλάδα μετά τις επιπτώσεις που άφησε πίσω της η πανδημία του κορονοϊού. Η επόμενη μέρα, λαμβάνοντας υπόψη τις μεγάλες αλλαγές που έχουν συντελεστεί, σχεδιάζεται από την κυβέρνηση με επιδίωξη την προσέλκυση τουριστών.

Μια από τις μεγαλύτερες τάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ο γαστρονομικός τουρισμός, με τους επισκέπτες αυτού του είδους να επιθυμούν να γνωρίσουν από κοντά, πέρα από τα αξιοθέατα που προσφέρει κάθε προορισμός, την κουλτούρα κάθε περιοχής που γεννάται μέσα από τις γεύσεις της.

Χαρακτηριστικά τα οποία η Ελλάδα διαθέτει σε υπερθετικό βαθμό, καθώς πέρα από τις καταγάλανες παραλίες, το ιδιαίτερο ανάγλυφο αλλά και την εντυπωσιακή πολιτιστική της κληρονομιά, προσφέρει και ένα «θησαυρό» γεύσεων που περιμένει τον επισκέπτη να τον ανακαλύψει.

Για τον τουρίστα αυτού του είδους, καλύτερη διαφήμιση από τη διεθνώς αναγνωρισμένη ελληνική κουζίνα αλλά και τη μεσογειακή διατροφή δε θα μπορούσε να υπάρξει.

Η ομάδα εργασίας

Με απώτερο σκοπό την άμεση σχεδίαση ενός γαστρονομικού οδηγού για τη χώρα μας, τα υπουργεία Τουρισμού, Πολιτισμού και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησαν στη σύσταση μιας ομάδας εργασίας.

Οι πρώτες διαβουλεύσεις έχουν ήδη ξεκινήσει και αναμένονται να ολοκληρωθούν τον ερχόμενο Ιούλιο. Στόχος είναι καθένας από τους 52 νομούς της Ελλάδας να γίνει ξεχωριστός Γαστρονομικός Προορισμός, με τη δική του γαστρονομική σφραγίδα, και αυτό να επιτευχθεί μέσω της διασύνδεσης του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό.

Στο πλαίσιο εργασιών της ομάδας, περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη του περιφερειακού σχεδίου προώθησης γαστρονομικού χάρτη όπου θα προβάλλονται οι τοπικές κουζίνες με την απαραίτητη συνδρομή των νέων τεχνολογιών (διαδίκτυο, Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης κ.α.).

Επικεφαλής είναι η Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου, πρόεδρος της Ένωσης Οινοποιών Αμπελουργών Νήσων Αιγαίου και μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ). Σε αυτή συμμετέχουν επίσης ξενοδοχειακοί φορείς, επαγγελματίες της εστίασης και σεφ, όπως ο Κωνσταντίνος Μουζάκης, πρόεδρος της λέσχης Αρχιμαγείρων Ακρόπολις και η Ντίνα Νικολάου, στελέχη των υπουργείων Τουρισμού και Αγροτικής Ανάπτυξης, ενώ με την ομάδα συνεργάζονται στενά οι διεπαγγελματικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Κρέατος (ΕΔΟΚ) που εκπροσωπείται από τον πρόεδρο της, Λευτέρη Γίτσα.

Στόχοι

«Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε τις βάσεις για ένα ελκυστικό γαστρονομικό προϊόν, με σκοπό την προσέλκυση ξένων επισκεπτών στη χώρα μας» δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η επικεφαλής της ομάδας, η οποία εξηγεί: «Αυτό που λείπει σήμερα είναι ένα εθνικό σχέδιο το οποίο θα αξιοποιήσει όλες τις εξαιρετικές αλλά αποσπασματικές πρωτοβουλίες που έχουν αναπτυχθεί σε όλη τη χώρα με την πρωτοβουλία τοπικών κοινωνιών και τη στήριξη επαγγελματικών φορέων και ιδιωτών αλλά και της τοπικής Αυτοδιοίκησης 1ου και 2ου βαθμού».

Σύμφωνα με τη συντονίστρια της ομάδας «είναι απαραίτητο να καταρτιστεί εθνικό Γαστρονομικό Χαρτοφυλάκιο, στο οποίο θα βασιστεί η διαμόρφωση του Γαστρονομικού Τουρισμού ως προϊόντος» προσθέτοντας πως «έχουν γίνει εξαιρετικές μελέτες από το ΥΠΠΑΤ για την γαστρονομία, από τον ΣΕΤΕ για τη σύνδεση της γαστρονομίας με τον τουρισμό και από άλλους φορείς, τα αποτελέσματα των οποίων είναι εξαιρετικά εργαλεία για την αποτελεσματικότερη προσέγγιση των παραγόντων που θα μας οδηγήσουν στην τελική διαμόρφωση».

Η ομάδα εργασίας θα αποτυπώσει την υπάρχουσα κατάσταση, θα αξιοποιήσει την υπάρχουσα εμπειρία και τεχνογνωσία των υφισταμένων προτάσεων, θα προτείνει δράσεις για το συντονισμό φορέων που αφορούν στη γαστρονομία, τον τουρισμό και την οριζόντια σύνδεση διαφορετικών κλάδων, θα επεξεργαστεί όλα τα στοιχεία και θα υποβάλει τις προτάσεις της.

«Ο τουρισμός αποτελεί ένα σταθερό μοχλό ανάπτυξης για τη χώρα» λέει η κ. Τριανταφυλλοπούλου και αναφέρει ότι «μπορεί να στηρίξει άλλους τομείς παραγωγής με τις κατάλληλες δράσεις διασύνδεσης. Η γαστρονομία και μέσα από αυτήν ο πρωτογενής τομέας και τα τοπικά προϊόντα -είναι ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην ποιοτική αναβάθμισή του».

Σε αυτό το σημείο, ο ρόλος των Διεπαγγελματικών Οργανώσεων, που εκπροσωπούν όλο το φάσμα των επαγγελματικών κλάδων του αγροδιατροφικού τομέα, είναι πολύ σημαντικός, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Κρέατος, Λευτέρης Γίτσας, συμπληρώνοντας ότι «θα πρέπει να κινητοποιήσουμε όλες τις τοπικές δυνάμεις για μην μείνει το εγχείρημα αυτό στα χαρτιά. Να αποτυπωθούν οι παθογένειες και να βρεθούν οι λύσεις για να ξεπεραστούν όλα εκείνα τα εμπόδια που λειτουργούν ως τροχοπέδη όλα αυτά τα χρόνια στην ενίσχυση του γαστρονομικού τουρισμού στην Ελλάδα».

Σύμφωνα με τον ίδιο τα προϊόντα που διαθέτει η χώρα μας είναι πολύ υψηλής διατροφικής αξίας τα οποία μπορούν και πρέπει να αναδειχθούν και αναπτυχθούν.

«Μέχρι τώρα», υπογραμμίζει ο κ. Γίτσας, «στις προθέσεις μας ήταν να δώσουμε ταυτότητα στα ιδιαίτερα τοπικά προϊόντα, για να καταστούν αναγνωρίσιμα και ασφαλή, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν για το εγχείρημα αυτό».

Πολλές οι προσπάθειες που έχουν γίνει έως σήμερα

«Οι προσπάθειες που έχουν γίνει έως σήμερα είναι πολλές, όπως π.χ. τα ΠΟΠ προϊόντα» σημειώνει ο πρόεδρος της ΕΔΟΚ και συνεχίζει: «Δημιουργήθηκε το απαιτούμενο πλαίσιο, αναδείχθηκαν διάφορα τοπικά προϊόντα, όπως για παράδειγμα το αρνάκι Ελασσόνας, αλλά στην πράξη αποδεικνύεται ότι απουσιάζει ο φορέας που θα συντονίσει και θα οργανώσει την παραγωγή, την εμπορία και την προβολή τους».

Σύμφωνα με τον ίδιο πάγια θέση της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Κρέατος είναι ότι τα ελληνικά προϊόντα μεταξύ των οποίων τα κρέατα και τα προϊόντα κρέατος, αποτελούν θαυμάσιους πρεσβευτές της παράδοσής μας, που αξίζει να γνωρίσουν οι ξένοι επισκέπτες. Πρέπει, όμως, να διασφαλίσουμε την ποιότητα και την απαιτούμενη ποσότητα σε όλη την αλυσίδα, από την παραγωγή, στην εστίαση και τα ξενοδοχεία.

«Το κάθε προϊόν έχει το δικό του μύθο, τη δική του ιστορία διατροφικής αξίας. Ο κάθε τόπος χρειάζεται να αναδείξει τα δικά του επώνυμα ποιοτικά προϊόντα, η κάθε περιοχή να ταυτιστεί με τα ιδιαίτερα προϊόντα της, ώστε να δημιουργηθεί ο τουριστικός προσανατολισμός για κάθε τοπικό προϊόν» πρόσθεσε ο ίδιος.

Ο νόμος για τον γαστρονομικό τουρισμό

Σύμφωνα με το σχετικό νόμο 4582/2018, «Ο τουρισμός γαστρονομίας περιλαμβάνει δραστηριότητες όπως η μελέτη και η γευσιγνωσία των τοπικών προϊόντων, η εκμάθηση της τοπικής κουζίνας, η αγορά αγροτικών προϊόντων απευθείας από τον τόπο παραγωγής, η συμμετοχή σε εκδηλώσεις-φεστιβάλ και παρουσιάσεις γευσιγνωσίας ποιοτικών προϊόντων διατροφής, η ανάδειξη της ελληνικής και μεσογειακής κουζίνας καθώς και η διεθνοποίηση των τοπικών προϊόντων».

Στο πλαίσιο αυτό θα ενδυναμωθεί και το σήμα για την ποιότητα των ελληνικών προϊόντων, το «Ειδικό Σήμα Ποιότητας για την Ελληνική Κουζίνα», που ορίζεται στον σχετικό νόμο, και θα θεσμοθετηθούν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του εν λόγω τουριστικού προϊόντος και την προώθηση πιστοποίησής του.

Όπως αναφέρει το νομοθέτημα, το Ειδικό Σήμα Ποιότητας για την Ελληνική Κουζίνα (Ε.Σ.Π.Ε.Κ.) πιστοποιεί ότι η συγκεκριμένη επιχείρηση:

α) προσφέρει ένα ικανοποιητικό επίπεδο εδεσμάτων που ακολουθούν ή βασίζονται στην ελληνική γαστρονομική παράδοση με έμφαση κατά περίπτωση σε τοπικές κουζίνες,

β) χρησιμοποιεί σε σημαντικό βαθμό ελληνικά προϊόντα, με έμφαση σε τοπικά προϊόντα και προϊόντα Π.Ο.Π.,

γ) προωθεί συνολικά την ελληνική γαστρονομική και οινική παράδοση και παραγωγή

δ) προσφέρει ένα ικανοποιητικό επίπεδο συνολικής παροχής υπηρεσιών.

Οι προϋποθέσεις στο ΦΕΚ: ΦΕΚ+1463+Β+(1)

ΑΠΕ-ΜΠΕ