Ο απολογισμός των νεκρών της πανδημίας του κορονοϊού πλησιάζει παγκοσμίως το ένα εκατομμύριο, αριθμός ήδη πολύ μεγαλύτερος σε σχέση με τους θανάτους που προκάλεσαν άλλοι νέοι ιοί που έκαναν τα τελευταία χρόνια την εμφάνισή του και πολύ πάνω από αυτόν της “ισπανικής γρίπης” πριν από έναν αιώνα. 

Ιοί που εμφανίστηκαν τον 21ο αιώνα

Ο μέχρι στιγμής απολογισμός των νεκρών από τον ιό SARS-CoV-2 ξεπερνά ήδη αυτόν που προκάλεσαν άλλοι νέοι ιοί που πρωτοεμφανίστηκαν τον 21ο αιώνα.

Η επιδημία της γρίπης Α (Η1Ν1), η λεγόμενη και “γρίπη των χοίρων”, προκάλεσε το 2009 παγκόσμιο συναγερμό. Επισήμως 18.500 άνθρωποι πέθαναν από αυτή σε όλο τον κόσμο. Αργότερα το επιστημονικό περιοδικό The Lancet αναθεώρησε προς τα πάνω τον αριθμό των θανάτων από τη γρίπη Α, εκτιμώντας ότι κυμαίνονται μεταξύ 151.700 και 575.400.

Ο πρώτος κορονοϊός που προκάλεσε παγκόσμια ανησυχία και που επίσης προήλθε από την Κίνα προκάλεσε την περίοδο 2002-2003 την επιδημία Sars (Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο) και σκότωσε 774 ανθρώπους.

Επιδημίες γρίπης

Αρκετοί είναι αυτοί που συγκρίνουν τους νεκρούς από covid-19 με αυτούς από την εποχική γρίπη, η οποία σκοτώνει χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο.

“Σε παγκόσμιο επίπεδο οι ετήσιες επιδημίες της γρίπης προκαλούν περίπου 5 εκατομμύρια σοβαρές περιπτώσεις και 290.000 με 650.000 θανάτους”, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Τον 20ο αιώνα δύο μεγάλες πανδημίες γρίπης που συνδέονται με νέους ιούς (και όχι με τον εποχικό τύπο), αυτή του 1957-58, η λεγόμενη και ασιατική γρίπη, και αυτή του 1968-70, η γρίπη του Χονγκ Κονγκ, προκάλεσαν η κάθε μία περίπου ένα εκατομμύριο θανάτους σε παγκόσμιο επίπεδο, βάσει απολογισμών που έγιναν μετά την εξάλειψή τους.

Ωστόσο εμφανίστηκαν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Έκτοτε λόγω της παγκοσμιοποίησης οι οικονομικές συναλλαγές και οι μετακινήσεις των ατόμων και άρα των ιών είναι πολύ περισσότερες και πιο έντονες.

Η μεγάλη γρίπη του 1918-19, η λεγόμενη “ισπανική” (η οποία επίσης προκλήθηκε από έναν νέο ιό) είχε τρομακτικές επιπτώσεις: σε τρία κύματα σκότωσε συνολικά 50 εκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στις αρχές του 2000.

Τροπικοί ιοί

Ο απολογισμός των θανάτων από τον νέο κορονοϊό είναι ήδη μεγαλύτερος από αυτόν του ιού Έμπολα, ο οποίος πρωτοεμφανίστηκε το 1976.

Το πιο πρόσφατο κύμα Έμπολα προκάλεσε τον θάνατο σχεδόν 2.300 ανθρώπων στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό την περίοδο μεταξύ του Αυγούστου του 2018 και τα τέλη Ιουνίου 2020.

Αν σε αυτό τον αριθμό προστεθούν οι νεκροί από τις διάφορες επιδημίες Έμπολα εδώ και σαράντα χρόνια, συνολικά έχουν χάσει τη ζωή τους από τον ιό αυτό περίπου 15.000 άνθρωποι, αποκλειστικά στην Αφρική.

Ωστόσο το ποσοστό θνησιμότητας του Έμπολα είναι πολύ πιο υψηλό από του SARS-CoV-2, καθώς περίπου το 50% των ατόμων που μολύνονται πεθαίνουν, ενώ σε κάποιες επιδημίες το ποσοστό έφτασε το 90%, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Ο ιός του Έμπολα όμως είναι λιγότερο μεταδοτικός σε σχέση με άλλες ιογενείς ασθένειες: μεταδίδεται μόνο από την άμεση και στενή επαφή με έναν ασθενή και όχι μέσω του αέρα.

Άλλοι τροπικοί ιοί, όπως ο δάγκειος πυρετός, η πιο σοβαρή μορφή του οποίου μπορεί να προκαλέσει θάνατο, είναι λιγότερο θανατηφόροι. Η ασθένεια αυτή που μεταδίδεται από τα κουνούπια προκαλεί μερικές χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο (4.032 το 2015).

Άλλες ιογενείς επιδημίες

Άλλος ένας ιό που σκοτώνει, ο HIV που προκαλεί το AIDS και για τον οποίο ακόμη δεν υπάρχει εμβόλιο, προκάλεσε πραγματική εκατόμβη νεκρών την περίοδο 1980 με 2000.

Χάρη στην επέκταση των αντιρετροϊκων θεραπειών πλέον ο ετήσιος αριθμός των ανθρώπων που πεθαίνουν από AIDS μειώνεται σταθερά από το 2004, όταν κουφώθηκε με 1,7 εκατομμύρια νεκρούς. Το 2019, 690.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τον HIV, σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ για το AIDS.

Από την εμφάνισή του, το AIDS έχει προκαλέσει τον θάνατο σχεδόν 33 εκατομμυρίων ατόμων.

Οι ιοί που προκαλούν την ηπατίτιδα Β και C σκοτώνουν ετησίως περίπου 1,3 εκατομμύριο ανθρώπους, συνήθως σε πιο φτωχές χώρες, λόγω κύρωσης ή καρκίνου του ήπατος (900.000 από ηπατίτιδα Β και 400.000 από ηπατίτιδα C).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Δεν απαιτείται έλεγχος για Covid-19 πριν από τον αντιγριπικό εμβολιασμό, σύμφωνα και με τις συστάσεις Διεθνών Οργανισμών και Επιστημονικών Φορέων», ξεκαθαρίζει η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου, με αφορμή δηλώσεις που έγιναν στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, σχετικά με τον αντιγριπικό εμβολιασμό και τη διενέργεια του τεστ κατά του κορονοϊού Sars-CoV-2.

Υπενθυμίζεται ότι στις 28 Σεπτεμβρίου θα ξεκινήσει η έναρξη της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των αντιγριπικών εμβολίων, το οποίο συστήνεται για άνω των 60 ετών και για όσους ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Ο προσδιορισμός των ομάδων αυξημένου κινδύνου για τον κορονοϊό και όλες οι αποφάσεις του ΥΠΕΣ (εγκύκλιοι κ.λπ.) καθορίζονται από τις εισηγήσεις της Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του COVID-19, του υπουργείου Υγείας», διευκρινίζει το υπουργείο Εσωτερικών, «με αφορμή σχόλια που διατυπώθηκαν στο δημόσιο διάλογο». 

Το υπουργείο επισημαίνει ότι οι ομάδες αυξημένου κινδύνου για λοιμώξεις από τον Covid-19, (στους οποίους χορηγείται ειδική άδεια απουσίας) που περιλαμβάνονται στην εγκύκλιο της 20ης Σεπτεμβρίου για την εργασία στο Δημόσιο καθορίστηκαν με ΚΥΑ, με βάση τις εισηγήσεις της εν λόγω Επιτροπής.

Σύμφωνα με την ανωτέρω ΚΥΑ ως ομάδες αυξημένου κινδύνου για σοβαρή λοίμωξη COVID 19 ορίζονται πλέον από 18.9.2020 συνολικά οι κάτωθι:

1.1. ‘Ατομα με μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου που λαμβάνουν δύο ή περισσότερα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

1.2. ‘Ατομα με μεταμόσχευση μυελού των οστών το τελευταίο έτος ή που λαμβάνουν δύο ή περισσότερα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

1.3. ‘Ατομα με διάγνωση νεοπλασίας, που βρίσκονται υπό χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, ή ανοσοθεραπεία.

1.4. ‘Ατομα με αιματολογικές κακοήθειες (λευχαιμία, λέμφωμα ή μυέλωμα) που βρίσκονται υπό χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία ή ανοσοθεραπεία.

1.5. ‘Ατομα με βαριά πνευμονοπάθεια (κυστική ίνωση, σοβαρού βαθμού άσθμα, σοβαρού βαθμού χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια -ΧΑΠ, ασθενείς σε μόνιμη οξυγονοθεραπεία για άλλες αναπνευστικές παθήσεις), που εμπίπτουν στην ακόλουθη ή και ισάξιας συμπτωματολογία: ασθενείς με άσθμα με 2 παροξύνσεις κατά το τελευταίο έτος, παρά τη μέγιστη αγωγή (με β-διεγέρτη και εισπνεόμενο κορτικοειδές), ασθενείς με ΧΑΠ που βρίσκονται σε οξυγονοθεραπεία κατ’ οίκον ή παρουσίασαν 2 παροξύνσεις κατά το τελευταίο έτος ή/και μία νοσηλεία σε νοσοκομείο.

1.6. ‘Ατομα με κληρονομικές ανοσοανεπάρκειες ή δρεπανοκυτταρική αναιμία ή πολυμεταγγιζόμενα (μια ή περισσότερες μεταγγίσεις ανά μήνα)

1.7. ‘Ατομα που λαμβάνουν υψηλές δόσεις κορτικοειδών ή δύο ή περισσότερα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα

1.8. Γυναίκες που κυοφορούν.

1.9. ‘Ατομα με HIV λοίμωξη και CD4≤200/μL.

1.10. ‘Ατομα με βαριά καρδιοπάθεια, ή και άτομα με χρόνια καρδιαγγειακά νοσήματα, που εμφανίζουν την ακόλουθη συμπτωματολογία: κλάσμα εξώθησης αριστεράς κοιλίας: <40%, ενεργό ισχαιμία του μυοκαρδίου, άνω του μετρίου βαθμού στένωση ή ανεπάρκεια μιτροειδούς ή αορτικής βαλβίδας, πνευμονική υπέρταση, ιστορικό πρόσφατης καρδιοχειρουργικής επέμβασης (προ τριμήνου), καθώς και οι μυοκαρδιοπάθειες, ή και ισάξιας βαρύτητας συμπτωματολογία άλλης καρδιαγγειακής πάθησης.

1.11. ‘Ατομα με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, που υποβάλλονται σε εξωνεφρική κάθαρση.

Επίσης, ως υπάλληλοι υπαγόμενοι σε ομάδες αυξημένου κινδύνου καθορίζονται και υπάλληλοι που υπάγονται σε δύο τουλάχιστον από τις κατωτέρω αναφερόμενες περιπτώσεις:

2.1. ‘Ατομα ηλικίας άνω των 65 ετών.

2.2. ‘Ατομα με αρρύθμιστο σακχαρώδη διαβήτη, όπως προκύπτει από τις ακόλουθες ενδεικτικές τιμές: HbA1c του τελευταίου 3μήνου: ≥8.0% ή Μ.Ο. τιμών γλυκόζης αίματος ≥200 mg/dL τις τελευταίες 7 ημέρες και ασθενείς με μικρο/μακρο αγγειακές επιπλοκές, ή και ισάξιας βαρύτητας συμπτωματολογία.

2.3. ‘Ατομα με χρόνια πνευμονοπάθεια (άσθμα, ΧΑΠ, εμφύσημα) που δεν εμπίπτουν στον ορισμό της βαριάς πνευμονοπάθειας της παραγράφου 1.5.

2.4. ‘Ατομα που παρουσιάζουν βαριές νευρολογικές/νευρομυϊκές παθήσεις (σοβαρή νόσος Πάρκινσον, νόσος κινητικού νευρώνα, πολλαπλή σκλήρυνση υπό αγωγή, εγκεφαλική παράλυση).

2.5. ‘Ατομα με σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια (μη αντιροπούμενη κίρρωση).

2.6. ‘Ατομα με υψηλό δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ>40).

2.7. ‘Ατομα με ανθεκτική αρτηριακή υπέρταση παρά τη μέγιστη αγωγή.

2.8. ‘Ατομα που λαμβάνουν χρονίως χαμηλές δόσεις κορτικοειδών ή ανοσοκατασταλτικό φάρμακο

2.9. ‘Ατομα με μεταμόσχευση, ή διάγνωση νεοπλασματικής νόσου την τελευταία πενταετία, που δεν εμπίπτουν στους όρους των παραγράφουν 1.1 – 1.4.

ΑΠΕ-ΜΠΕ