Η πανδημία του νέου κορονοϊού έχει προκαλέσει τουλάχιστον 1.339.130 θανάτους σε όλον τον κόσμο αφότου το γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Κίνα ανέφερε την εμφάνιση της ασθένειας στα τέλη Δεκεμβρίου, σύμφωνα με απολογισμό του Γαλλικού Πρακτορείου που βασίστηκε σε επίσημες πηγές και δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα στις 13:00 ώρα Ελλάδος.

Τουλάχιστον 55.614.470 είναι οι επισήμως διαγνωσμένες μολύνσεις από την έναρξη της πανδημίας, εκ των οποίων τουλάχιστον 35.645.800 είναι οι ασθενείς που θεωρείται ότι έχουν ιαθεί. Στη διάρκεια της χθεσινής ημέρας, 10.724 νέοι θάνατοι και 590.690 νέα περιστατικά μόλυνσης καταγράφηκαν σε όλον τον κόσμο. Οι χώρες που κατέγραψαν τους περισσότερους νέους θανάτους στις τελευταίες ανακοινώσεις τους είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες με 1.313 νέους θανάτους, η Γαλλία (1.219, ο αριθμός περιλαμβάνει 798 νέους θανάτους σε οίκους ευγηρίας που καταγράφηκαν από τις 13 Νοεμβρίου) και η Ιταλία με (731). Οι ΗΠΑ είναι η χώρα που έχει πληγεί περισσότερο στον κόσμο από την πανδημία, τόσο από πλευράς αριθμού νεκρών όσο και μολύνσεων, με 248.707 νεκρούς και 11.360.125 καταγεγραμμένες μολύνσεις, σύμφωνα με την καταμέτρηση του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. Τουλάχιστον 4.293.640 άνθρωποι έχουν ιαθεί. Μετά τις ΗΠΑ, οι πιο πληγείσες χώρες είναι η Βραζιλία με 166.699 νεκρούς και 5.911.758 μολύνσεις, η Ινδία με 130.993 νεκρούς (8.912.907 μολύνσεις), το Μεξικό με 99.026 νεκρούς (1.011.153 μολύνσεις) και η Βρετανία με 52.745 νεκρούς (1.410.732 μολύνσεις). Ανάμεσα στις περισσότερο πληγείσες χώρες, το Βέλγιο καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό νεκρών σε σχέση με τον πληθυσμό του, με 124 νεκρούς ανά 100.000 κατοίκους, ακολουθεί το Περού (107), η Ισπανία (87) και η Αργεντινή (78). Η Κίνα (πλην του Χονγκ Κονγκ και του Μακάο) καταγράφει επισήμως 86.369 μολύνσεις (οκτώ νέες από χθες, Τρίτη, μέχρι σήμερα), εκ των οποίων 4.634 νεκροί και 81.411 ιαθέντες. Η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική έως σήμερα στις 13:00 ώρα Ελλάδος έχουν καταγράψει 426.839 νεκρούς, 12.163.009 μολύνσεις, η Ευρώπη 348.711 νεκρούς (15.172.363 μολύνσεις), οι ΗΠΑ και ο Καναδάς 259.777 νεκρούς (11.664.823 μολύνσεις), η Ασία 183.922 νεκρούς (11.589.648 μολύνσεις), η Μέση Ανατολή 70.968 νεκρούς (2.993.803 μολύνσεις), η Αφρική 47.972 νεκρούς (2.000.762 μολύνσεις) και η Ωκεανία 941 νεκρούς (30.064 μολύνσεις).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο φόβος της μόλυνσης με τον κορονοϊό και η προθυμία να παραιτηθούν προσωρινά από κάποια δικαιώματα ατομικής ελευθερίας προκειμένου να συγκρατηθεί η πανδημία,

αυξάνονται στον πληθυσμό στην Αυστρία, αλλά ταυτόχρονα μόνον ένας στους δύο πιστεύει ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει σωστά την κρίση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα αντιπροσωπευτικής δημοσκόπησης που παρουσιάστηκε σήμερα στη Βιέννη. Το 57% των ερωτηθέντων φοβάται τώρα τη μόλυνση, το 80% θα εγκατέλειπε προσωρινά κάποιες ατομικές ελευθερίες, το ποσοστό εκείνων που πιστεύουν ότι η πανδημία δεν είναι υπό έλεγχο φθάνει ήδη το 83%, που είναι το υψηλότερο επίπεδο μετά την έξαρση της κρίσης, «και γενικά εμφανίζεται μία στροφή προς το αρνητικό σε όλες τις απαντήσεις», τονίζει η Αντρέα Φρόνασιουτς, η διευθύντρια του ινστιτούτου ερευνών Gallup που διενήργησε την δημοσκόπηση. Για πρώτη φορά, λίγο περισσότεροι από τους μισούς από τους ερωτηθέντες (51%) πιστεύουν ότι τα μέτρα για την καταπολέμηση του κορονοϊού θα προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημιά από τον ίδιο τον ιό. Οι περιορισμοί της ελευθερίας και της κοινωνικής απομόνωσης θα οδηγούσαν έμμεσα σε περισσότερες βλάβες στην υγεία από την ίδια την ασθένεια, πιστεύουν 56%, ενώ το 63% υποθέτει ότι οι οικονομικές συνέπειες των μέτρων θα καταστρέψουν τη ζωή περισσότερων ανθρώπων απ’ ό,τι ο ίδιος ο κορονοϊός. Στο ερώτημα, που τέθηκε για πρώτη φορά, ως προς το πώς οι Αυστριακοί βλέπουν τον εαυτό τους σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχεδόν τα δύο τρίτα (60%) αναφέρουν ότι οι άνθρωποι στην Αυστρία βρίσκονται σε καλύτερη θέση κατά τη διάρκεια της κρίσης απ’ ό,τι οι άνθρωποι σε άλλες χώρες. Ωστόσο, μόνο το 42% είναι της άποψης ότι η Αυστρία ήταν πιο επιτυχημένη από άλλες χώρες στην αντιμετώπιση της κρίσης του κορονοϊού και μόνο το 39% πιστεύει ότι η αυστριακή κυβέρνηση ακολουθεί καλύτερη στρατηγική από άλλες χώρες της ΕΕ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυβερνήσεις και αξιωματούχοι εκφράζουν ελπίδες ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 μπορούν να οδηγήσουν σε «ανοσία αγέλης», με ορισμένους να υπολογίζουν πως η ανοσία μόλις των δύο τρίτων του πληθυσμού θα μπορούσε να σταματήσει την πανδημική ασθένεια και να βοηθήσει στην προστασία ολόκληρων κοινοτήτων ή κρατών.

Όμως η ιδέα συνοδεύεται από προειδοποιήσεις και μεγάλες απαιτήσεις για το τι μπορεί να είναι ικανά να αποτρέψουν τα εμβόλια. Ορισμένοι ειδικοί λένε πως τέτοιες προσδοκίες είναι λανθασμένες. Κατ΄αρχάς, το τι χρειάζεται προκειμένου να επιτευχθεί ανοσία αγέλης με εμβόλια κατά της COVID-19, περιλαμβάνει ένα εύρος παραγόντων, πολλοί από τους οποίους είναι άγνωστοι. Ποιος είναι ο ρυθμός εξάπλωσης της COVID-19 που προκαλεί ο ιός; Θα είναι ικανά τα πρώτα εμβόλια που αναπτύσσονται να σταματήσουν τη μετάδοση του ιού ή απλώς θα βοηθήσουν ώστε οι άνθρωποι να σταματήσουν να αρρωσταίνουν; Πόσοι άνθρωποι σε έναν πληθυσμό θα δεχθούν ένα εμβόλιο; Τα εμβόλια θα προσφέρουν την ίδια προστασία σε όλους; «Η ανοσία αγέλης γίνεται μερικές φορές λανθασμένα κατανοητή ως ατομική προστασία», δήλωσε ο Γιόσεπ Γιάνσα, ειδικός στην ετοιμότητα και απόκριση σε έκτακτες καταστάσεις υγείας στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (European Center for Disease and Control — ECDC) με έδρα τη Στοκχόλμη. «Δεν είναι σωστό να σκεπτόμαστε ‘δεν θα επηρεαστώ ο ίδιος επειδή υπάρχει ανοσία αγέλης’. Η ανοσία αγέλης αναφέρεται στην προστασία της κοινότητας, όχι στο πώς ένα άτομο προστατεύεται». Το ECDC χρησιμοποιεί ένα εκτιμώμενο κατώτερο όριο ανοσίας αγέλης στο 67% για τα μοντέλα του, ενώ η καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ δήλωσε αυτόν τον μήνα πως οι περιορισμοί λόγω της COVID-19 μπορούν να αρθούν μόνο αν το 60% έως 70% του πληθυσμού αποκτήσει ανοσία, είτε μέσω ενός εμβολίου κατά της COVID-19 είτε μέσω μόλυνσης. Ειδικοί του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ανέφεραν επίσης ότι ένα ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης 65%-70% είναι ένας τρόπος να επιτευχθεί η ανοσία του πληθυσμού μέσω εμβολιασμού. «Η ιδέα της ανοσίας αγέλης είναι να προστατευθούν οι ευάλωτες ομάδες», δήλωσε η Έλινορ Ράιλι, καθηγήτρια ανοσολογίας και μολυσματικών ασθενειών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. «Και η ιδέα πίσω από αυτό είναι ότι αν, ας πούμε, το 98% του πληθυσμού έχει εμβολιαστεί, θα υπάρχει τόσο μικρή ποσότητα ιού στην κοινότητα που το 2% θα έχει προστασία. Αυτό είναι το νόημα».

Ο ρυθμός αναπαραγωγής είναι κρίσιμος παράγοντας

Κεντρική θέση στους υπολογισμούς δημόσιας υγείας για αυτή την ιδέα για την COVID-19 έχει ο ρυθμός αναπαραγωγής, ή τιμή R, του ιού που την προκαλεί. Είναι ένα μέτρο του σε πόσους άλλους ανθρώπους κατά μέσο όρο ένας άνθρωπος που έχει μολυνθεί θα μεταδώσει ένα παθογόνο σε «κανονικές», δηλ. χωρίς περιορισμούς, συνθήκες. Στην υπόθεση μιας πλήρους αποτελεσματικότητας του εμβολίου, τα όρια των ποσοστών της ανοσίας αγέλης για μολυσματικές ασθένειες υπολογίζονται με τη διαίρεση του 1 με την τιμή R, αφαιρώντας το πηλίκο από το 1 και πολλαπλασιάζοντας επί 100. Για παράδειγμα, η ανοσία αγέλης από την πολύ μεταδοτική ιλαρά, με μια εκτιμώμενη τιμή R στο 12 ή και υψηλότερα, θα επιτευχθεί μόνο αν το 92% ή περισσότερο μέσα σε μια ομάδα έχει ανοσία. Για το στέλεχος της εποχικής γρίπης που μπορεί να έχει μια τιμή R 1,3, το όριο θα είναι μόλις 23%. «Το πρόβλημα είναι ότι για την ώρα δεν γνωρίζουμε ακριβώς πόσο γρήγορα διαδίδεται ο ιός χωρίς προφυλάξεις και με τα κανονικά επίπεδα ταξιδιών και κοινωνικών δραστηριοτήτων που είχαμε πριν από έναν χρόνο», δήλωσε ο Βίνφριντ Πικλ, καθηγητής ανοσολογίας στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Με τόσες πολλές χώρες να εξακολουθούν να λειτουργούν σε συνθήκες που απέχουν πολύ από τις κανονικές, η υπόθεση θα πρέπει να είναι πως η τιμή R για την COVID-19 θα είναι «πιο κοντά στο 4 παρά στο 2», είπε, καθώς ακόμη και με μέτρα μερικού ή ολικού λοκντάουν η τιμή του R είναι γύρω στο 1,5. Επιπλέον, οποιαδήποτε αποτελεσματικότητα του εμβολίου κάτω από το 100% –όπως 90% ή περίπου τόσο που φαίνεται από πρώιμα στοιχεία εμβολίων της Pfizer-BioNtech και της Moderna κατά της COVID-19– θα απαιτεί μια αντίστοιχη αύξηση του ποσοστού κάλυψης προκειμένου να επιτευχθεί το όριο της ανοσίας αγέλης. Ο Άμες Αντάλτζα, ακαδημαϊκός στο Κέντρο Τζονς Χόπκινς για την Υγειονομική Ασφάλεια, δήλωσε πως ένας καλός στόχος για ανοσία στις Ηνωμένες Πολιτείες θα ήταν ο εμβολιασμός άνω του 70% του πληθυσμού, πρόσθεσε όμως πως το ποσοστό θα μπορούσε να αυξηθεί αν τα εμβόλια είναι λιγότερο αποτελεσματικά.

Σταματάει η μετάδοση στην «αγέλη»;

Ειδικοί λένε πως άλλος ένας σημαντικός παράγοντας είναι κατά πόσον τα εμβόλια κατά της COVID-19 που επιλέγει μια κυβέρνηση να αναπτύξει μπορούν να σταματήσουν τη μετάδοση του ιού. Τα στοιχεία μέχρι τώρα δείχνουν πως τα πρώτα εμβόλια κατά της COVID-19 που θα κυκλοφορήσουν στην αγορά, τουλάχιστον θα σταματήσουν την ανάπτυξη της ασθένειας στους ανθρώπους. Όμως δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οι άνθρωποι να εξακολουθούν να κολλούν τον ιό SARS-CoV-2 και να τον μεταδίδουν σε άλλους χωρίς να το καταλαβαίνουν. «Ενώ η προστασία απέναντι σε μια αρρώστια έχει μια αξία για το άτομο, δεν θα εμποδίσει την κυκλοφορία του ιού και τον κίνδυνο να αρρωστήσουν μη εμβολιασμένοι», δήλωσε η Πένι Ουόρντ, επισκέπτρια καθηγήτρια φαρμακευτικής ιατρικής στο Κινγκς Κόλετζ του Λονδίνου. Ο Μπόντο Πλάχτερ, καθηγητής και αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Ιολογίας στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Μάιντς, στη Γερμανία, δήλωσε πως οι αναπνευστικές λοιμώξεις ιδιαίτερα μπορεί να είναι δύσκολο να αποτραπούν πλήρως με εμβόλια — αν και τα εμβόλια θα καταφέρουν με κάποιο τρόπο να μειώσουν την ποσότητα του κυκλοφορούντος ιού. «Μπορεί οι εμβολιασμένοι να αποβάλλουν λιγότερους ιούς», είπε. «Αλλά θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε ότι μόνο ο εμβολιασμός μπορεί να καταστείλει μια πανδημία».

Επικέντρωση στην προστασία των ευάλωτων;

Η Ράιλι από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου δήλωσε πως αυτό σημαίνει πως για την ώρα η επιδίωξη μιας κάποιας ανοσίας αγέλης μέσω εμβολιασμού κατά της COVID-19 δεν θα έχει αποτέλεσμα. Μια καλύτερη προσέγγιση, είπε, θα μπορούσε να είναι να χρησιμοποιήσουμε τις πρώτες περιορισμένες δόσεις του εμβολίου για να προστατεύσουμε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη, χωρίς να ανησυχούμε για τα πιο ρωμαλέα μέλη της «αγέλης» που μπορούν σχετικά να συμβιώνουν με τον ιό. «Ας ξεχάσουμε την προστασία των μαζών για να προστατεύσουμε τους ευάλωτους», είπε. «Ας προστατεύσουμε απευθείας τους ευάλωτους».

ΑΠΕ-ΜΠΕ