Τα φάρμακα αγωνιστές του υποδοχέα του πεπτιδίου GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, φαίνεται να προστατεύουν από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, μια συχνή επιπλοκή του διαβήτη που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης. Αυτό διαπιστώνει μελέτη Ελληνίδας ερευνήτριας, που παρουσιάστηκε στην ετήσια συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Pharmaceutics».

«Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια αποτελεί μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία», σημειώνει σε σχετικό δελτίο τύπου η Ιωάννα Αναστασίου, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η οποία ηγήθηκε της έρευνας. «Σε παγκόσμιο επίπεδο, προβλέπεται ότι πάνω από 191 εκατομμύρια άνθρωποι θα επηρεαστούν από αυτήν έως το 2030, με περίπου 56 εκατομμύρια να βιώνουν στάδια της νόσου που απειλούν την όραση. Αυτά τα στατιστικά στοιχεία υπογραμμίζουν την κρίσιμη ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο, έγκαιρη ανίχνευση και κυρίως πιο αποτελεσματικές θεραπείες», προσθέτει.

Η ερευνητική ομάδα διεξήγε στο εργαστήριο μια λεπτομερή μελέτη της επίδρασης των φαρμάκων αυτών στα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς σε καταστάσεις που μοιάζουν με διαβήτη. Ανθρώπινα ενδοθηλιακά κύτταρα αμφιβληστροειδούς υποβλήθηκαν σε αγωγή με διαφορετικές συγκεντρώσεις σεμαγλουτίδης. Τα κύτταρα διατηρήθηκαν σε καταστάσεις που μοιάζουν με διαβήτη: υψηλά επίπεδα γλυκόζης και οξειδωτικό στρες για 24 ώρες. Στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε μια σειρά ελέγχων. Όπως προέκυψε από τα αποτελέσματα, τα κύτταρα που υποβλήθηκαν σε αγωγή με σεμαγλουτίδη ήταν δύο φορές πιο πιθανό να παραμείνουν ζωντανά σε σχέση με τα κύτταρα που δεν πέρασαν από αγωγή. Επιπλέον, είχαν μεγαλύτερα αποθέματα ενέργειας.

Τρεις δείκτες οξειδωτικού στρες στη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια (επίπεδα απόπτωσης, παραγωγή υπεροξειδίου στα μιτοχόνδρια και συσσώρευση επιβλαβών ενώσεων, που ονομάζονται τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης) ήταν σημαντικά χαμηλότεροι στα κύτταρα που υποβλήθηκαν σε αγωγή.

Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι τα γονίδια που εμπλέκονται στην παραγωγή αντιοξειδωτικών ήταν αυξημένα ή πιο ενεργά στα επεξεργασμένα κύτταρα σε σύγκριση με τα μη επεξεργασμένα. Αυτό το αποτέλεσμα και η αυξημένη επιβίωση των κυττάρων, επισημαίνει η κ. Αναστασίου, δείχνουν ότι η σεμαγλουτίδη επιδιόρθωνε τις βλάβες στα κύτταρα και ενίσχυε την άμυνα των κυττάρων έναντι βλαβών σε καταστάσεις παρόμοιες με τον διαβήτη. Η επικεφαλής της έρευνας διευκρινίζει επίσης ότι η μελέτη δεν διαπίστωσε βλάβη των κυττάρων του αμφιβληστροειδούς από τα φάρμακα αυτά με οποιονδήποτε τρόπο, «αντίθετα υποδηλώνει ότι οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 προστατεύουν από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια».

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι απαιτούνται κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθούν αυτά τα αποτελέσματα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νέοι ορίζοντες διανοίγονται για σημαντικό αριθμό γυναικών, αλλά και τη γυναικολογική ογκολογία, από την πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη εγκυμοσύνη στη χώρα μας μετά από επιτυχημένη αντιμετώπιση καρκίνου του ενδομητρίου, συντηρητικά με υστεροσκόπηση και εξωσωματική γονιμοποίηση.

Πρόκειται για εξέλιξη που επισφραγίζει το υψηλό ιατρικό επίπεδο στην Ελλάδα στον τομέα της γυναικολογικής ογκολογίας και της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και, παράλληλα, διαμορφώνει νέα δεδομένα για κάθε γυναίκα σε αναπαραγωγική ηλικία που έχει προσβληθεί από ενδομητροειδές καρκίνωμα, τύπου Ι.

Μέσα από μια καινοτόμα διαδικασία και πολυεπιστημονική συνεργασία, υπό την εποπτεία σε κάθε στάδιο του καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας στο ΑΠΘ,  Γρηγορίου Γκριμπίζη, προέδρου του Επιστημονικού Συμβουλίου της κλινικής «Γένεσις» στη Θεσσαλονίκη του ομίλου «ΗΜΙΘΕΑ» (Ερρίκος Ντυνάν), μια 34χρονη ασθενής από τη Βόρεια Ελλάδα που είχε προσβληθεί από καρκίνο ενδομητρίου ετοιμάζεται σήμερα να γίνει μητέρα με εξωσωματική γονιμοποίηση.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, μέχρι πρόσφατα, η αντιμετώπιση του καρκίνου ενδομητρίου, όπως και των όγκων των γυναικολογικών οργάνων, ήταν ταυτόσημη με «αναπαραγωγικό ακρωτηριασμό» των ασθενών και τα ζευγάρια είχαν ως μοναδική επιλογή την υιοθεσία. «Με την εφαρμογή συντηρητικότερων χειρουργείων, ωστόσο, που προέκυψαν από την εξέλιξη των γνώσεών μας στην αντιμετώπιση του καρκίνου των γυναικολογικών οργάνων και του ενδομητρίου ειδικότερα, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες που μας προσφέρουν οι νεότερες χειρουργικές τεχνικές, όπως η υστεροσκόπηση, η λαπαροσκοπική και η ρομποτική χειρουργική, ένα μέρος των ασθενών με γυναικολογικό καρκίνο μπορούν να αποκτήσουν δικά τους παιδιά με φυσικό τρόπο ή με εξωσωματική γονιμοποίηση», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Η 34χρονη ασθενής είχε υποβληθεί σε έλεγχο της ενδομήτριας κοιλότητας με υστεροσκόπηση για πολύποδα του ενδομητρίου από τον καθηγητή κ. Γκριμπίζη, ενώ ήταν σε διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης. Στην υστεροσκόπηση διαπιστώθηκε εστιακός καρκίνος του ενδομητρίου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «Μετά από ενδελεχή εκτίμηση της νόσου από τον καθηγητή και το ογκολογικό συμβούλιο και σύμφωνα με τις πρόσφατες κατευθυντήριες Ευρωπαϊκές οδηγίες, κρίθηκε σκόπιμη η αντιμετώπιση της νόσου συντηρητικά με υστεροσκοπική αφαίρεση της βλάβης και φαρμακευτική θεραπεία, ως εναλλακτική της κλασικής θεραπείας με ολική αφαίρεση της μήτρας και ωοθηκών. Η επιλογή αυτή προσέφερε στην ασθενή τη δυνατότητα να γίνει αργότερα μητέρα με τη μεταφορά των ήδη υφιστάμενων γονιμοποιημένων ωαρίων. Με υστεροσκοπική αφαίρεση των καρκινικών ιστών και φαρμακευτική αγωγή, η βλάβη αντιμετωπίστηκε με επιτυχία. Κατά τον ενδελεχή επανέλεγχό της ενδομήτριας κοιλότητας με υστεροσκόπηση, μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, η νόσος είχε υποστραφεί πλήρως και όλες οι εξετάσεις της ήταν φυσιολογικές».

Κατόπιν αυτού, με την υποστήριξη και της οικογένειάς της, η 34χρονη γυναίκα αποφάσισε να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, επιδιώκοντας μια εγκυμοσύνη με   μεταφορά των ήδη κρυοσυντηρημένων γονιμοποιημένων ωαρίων. Η εξωσωματική γονιμοποίηση που ακολούθησε ήταν επιτυχής και η κύηση είναι πλέον σε εξέλιξη.

«Η περίπτωσή της αποτελεί την πρώτη αναφορά επιτυχούς εγκυμοσύνης στην Ελλάδα, μετά από ενδοσκοπική συντηρητική χειρουργική θεραπεία καρκίνου ενδομητρίου στην οποία διατηρήθηκε η μήτρα και οι ωοθήκες της ασθενούς. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα διπλό δώρο ζωής για κάθε γυναίκα που πέρασε τη δοκιμασία της και σηματοδοτεί το μέλλον», τονίζει ο καθηγητής Γρηγόριος Γκριμπίζης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ