Στη σύγχρονη εποχή «της επιφανείας, του φαίνεσθαι, των επιπόλαιων κρίσεων» οι λύσεις για τα προβλήματα της ψυχής των ανθρώπων βρίσκονται «εις το βάθος της καρδίας, του στοχασμού… εις το βάθος της προσευχής» και της «αναζητήσεως των σεμνών και σωτηριωδών» τόνισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος χοροστάτησε το πρωί στην πρώτη πατριαρχική λειτουργία που τελέστηκε στον Ναό του Αγίου Γεωργίου (Ροτόντα), στέλνοντας, ταυτόχρονα, ένα μήνυμα στάσης ζωής προς τους Θεσσαλονικείς.
«Ενδύσαστε την σώζουσαν Ορθόδοξον πίστη και διδασκαλία και φιλοτιμήστε να διαπρέπετε εις έργα ορθοπραξίας, εις έργα αγιασμού και σωτηρίας, εις έργα φιλογενείας και πνευματικής προόδου» είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης.
«Είναι η πρώτη φορά που Οικουμενικός Πατριάρχης εν ενεργεία χωροστατεί εις τον ιστορικόν τούτον ναό» ανέφερε ο κ. Βαρθολομαίος και αφού υπενθύμισε τη μακραίωνη ιστορία του περίτεχνου αρχαίου οικοδομήματος από την εποχή του κτήτορος αυτοκράτορα Γαλέριου και τη λειτουργία του ως ναού για πρώτη φορά υπό του αυτοκράτορος Θεοδοσίου του Α’, καθώς και τη συνέχιση της χρήσης του ως Ναού των Ασωμάτων, ως Παλαιά Μητρόπολη και μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912 ως Ναού του Αγίου Γεωργίου, πρόσθεσε:
«Ο δε αρχαίος αυτού άμβων ευρίσκεται σήμερον στο Μουσείο της Κωνσταντινούπολεως…. Το ότι σήμερον, ως μνημείον παγκοσμίου κληρονομίας της UNESCO, λογίζεται περισσότερον ως μουσιακός χώρος και η λειτουργική αυτού χρήσις είναι δυστυχώς λίαν περιορισμένη, δεν μειώνει την ευλάβεια και την αγάπη μας προς την Ροτόντα, η οποία, εις αιώνας, διατηρεί την ιερότητα της εκκλησιαστικής χρήσεως, ως τόπος αγιάσματος της δόξης Θεού, ως τόπος καθαρισμού χριστιανικού και αγιασμού χιλιάδων ψυχών. Τα εναπομείνοντα αποσπάσματα των περίφημων ψηφιδωτών, με τους παλαιούς Αγίους και Μάρτυρας, τους επί Διοκλειτιανού και Μαξιμιανού, καθώς και η απεικόνισις της Θείας Αναλήψεως εις την κόγχη του Ιερού, δίδουν ανάγλυφα στοιχεία της σχέσεως της ορθοδόξου θεολογίας και της οντολογίας της τεχνολογίας και της τέχνης των αρχών και των μέσων του πέμπτου χριστιανικού αιώνα».
Ο κ. Βαρθολομαίος εξέφρασε τη χαρά του για την επίσκεψη του στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας:
«Με συγκίνηση και χαρά, ευρισκόμεθα δια μίαν εισέτι φοράν εις την νύμφην του Θερμαϊκού, την πόλην του Αγίου Δημητρίου, του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, του Αγίου Νικολάου του Καβάσιλα, του Αγίου Ευσταθείου Θεσσαλονίκης και τόσων άλλων μεγάλων αγίων. Η σύγκλησης του Δευτέρου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου του Περιοδικού Θεολογία, με κεντρικό θέμα “Η Ορθόδοξος Θεολογία και η Οντολογία της Τεχνολογίας”, από της αύριον έως και της πρώτης προσεχούς Οκτωβρίου, μας έδωσε την ωραία ευκαιρία να ευρεθούμε και πάλι μαζί, να συμπνευματιστούμε, να συμπροσευχηθούμε, να συσκεφθούμε και να απολαύσουμε αλλήλους, εν Χάριτι Ιησού Χριστού».
Ο κ. Βαρθολομαίος επεσήμανε ότι η πόλη της Θεσσαλονίκης είναι η γενέτειρα του σπουδαίου προκατόχου του στον Πατριαρχικό Θρόνο, του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και του αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Ευσταθίου και πρόσθεσε:
«Κωνσταντινούπολις και Θεσσαλονίκη, από ημερών αρχαίων, ήσαν και είναι συγκοινωνούντα δοχία ευσεβείας, Ορθοδόξου πνευματικότητος, ελληνικής παιδείας, παραδόσεων του γένους και πολυκοιμάντου ιστορίας. Ο Βόσπορος πάντοτε ευλογεί τον Θερμαϊκον, το Φανάριον προσεύχεται υπέρ των τέκνων της αρχαιοτέρας και άνευ διακοπών ζωής, πόλεως των Βαλκανίων».
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέφερε το δρόμο που προτείνει η πίστη για την επίλυση των προβλημάτων της καθημερινότητας και των ψυχολογικών συνεπειών τους, που απασχολούν τους πιστούς στο σύγχρονο κόσμο.
«Η εποχή μας είναι εποχή της επιφανείας, του φαίνεσθαι, των επιπόλαιων κρίσεων, των αποπάσεων, της κενολόγου πολυλογίας, της τύρβης και του περισπασμού περί τα δευτερεύοντα, τα ρέοντα, τα παρερχόμενα, τα μηδέν χρήσιμα. Όλη αυτή η κατάσταση, ατελέσφορος, άκαρπος και κατ’ αυτήν πληροί άγχος αβεβαιότητος εις τον σύγχρονον άνθρωπον» είπε ο κ. Βαρθολομαίος και πρόσθεσε:
«Τα καίρια, τα λυσσιτελή, τα υγιή, τα θεοφιλή, τα όντως χρήσιμα και ωφέλιμα ευρίσκονται εις το βάθος. Εις το βάθος της καρδίας, εις το βάθος του στοχασμού, εις το βάθος του νου, εις το βάθος της σιωπής, εις το βάθος της ησυχίας, εις το βάθος της προσευχής, εις το βάθος της Θείας μελέτης και αναζητήσεως των σεμνών και σωτηριωδών. Εκεί, λοιπόν, μας καλεί σήμερον ο Χριστός να εισέλθομεν εις το ταμείο μας, να εστιάζομεν τον οφθαλμόν εις τα εσώτατα της καρδίας και των λογισμών, εις τα υπαρξιακά κενά της ψυχής μας… Η Σωτήριος Χάρις βρίσκεται εις την εις βάθους μυστικήν εργασίαν και την ιεράν ησυχίαν και ασφαλώς δεν αποτελεί αποκλειστικόν προνόμιον των μοναχών και ερημιτών, αλλά και των, εν τη ερημία των συγχρόνων πόλεων διψώντων της ζωής, ευσεβών χριστιανών».
Ειδική αναφορά έκανε ο Οικουμενικός Πατριάρχης στον προσφάτως εκλιπόντα καθηγητή Θεολογίας του ΑΠΘ Χρυσοστόμο Σταμούλη, το μνημόσυνο του οποίου τελέστηκε σήμερα στη Ροτόντα.
«Ετελέσαμε σήμερον, εν καταλήξει, το τεσσαρακοντήμερον μνημόσυνον, του μακαριστού διδασκάλου της Εκκλησίας και καθηγητού της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης, του Χρυσοστόμου Σταμούλη. Ο εκλιπών προσέφερε πάμπολλα και λίαν σημαντικά εις την Θεολογία. Με ευαίσθητον αισθητήριον δια την αυθεντικότητα της Ορθοδόξου παραδόσεως, προέβαλε δια της διδασκαλίας του, δια των ομιλιών, των διαλέξεων και του πλουσίου συγγραφικού του έργου, με ισχυράν απήχηση, τας οικουμενικάς αξίας, το φιλοκαλικόν ήθος, την επίκαιρον υπαρξιακήν, ανθρωπολογικήν, κοινωνικήν και κοσμολογικήν σοφίαν της Ορθοδοξίας. Υμνητής του πολιτισμού της σάρκωσης, ηργάστη διά την έξοδο της Εκκλησίας εις την κοινωνία και τη συμβολή της εις την εν Χριστώ μεταμόρφωση του κόσμου» είπε ο κ. Βαρθολομαίος και συνέχισε:
«Η όλη προσπάθειά (του Χρυσοστόμου Σταμούλη) του ετρέφετο από την βεβαιότητα ότι, όπως κάθε ιστορική περίοδος, ούτω και η σύγχρονος εποχή, είναι μοναδική πρόκλησις, ο καιρός δια τη βίωση και εξαγγελία του Ευαγγελίου. Η διαλεγομένη θεολογία του μακαριστού καθηγητού ήτο το αποτύπωμα μιας δυναμικής προσωπικότητος με βαθιάς ρίζας εις την εκκλησιαστική ζωή και με ακλόνητον βεβαιότητα ότι ο σαρκωθείς Θεός Λόγος είναι Θεός Ζωντανός, Θεός Ζώντων, πληρώσας εις τας πάντας ανεκλαλήτου χαράς, διά της ενδόξου Αναστάσεως Αυτού. Ο Χρυσόστομος Σταμούλης εσφράγισε και τον χώρο της μουσικής, την οποία εκαλλιέργησε και ανέδειξε ως εκφραστικοτάτη θεολογική γλώσσα. Ίδρυσε και διηύθυνε την Ορχήστρα Νέων Θεσσαλονίκης, ‘Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, εσυνεργάστη δημιουργικώς με αξιολόγους συνθέτες και ερμηνευτάς. Η εκδημία του αφήνει αγεφύρωτο κενόν και εις τον χώρον του πολιτισμού».
Τον Οικουμενικό Πατριάρχη προσφώνησε ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, αναφέροντας ότι είναι η πρώτη φορά που Οικουμενικός Πατριάρχης λειτουργεί στη Ροτόντα και επισημαίνοντας τη σημασία της επισκέψεώς του. Αναφέρθηκε, επίσης, με θερμά λόγια στο βίο και στην προσφορά του εκλιπόντος καθηγητή Θεολογίας Χρυσοστόμου Σταμούλη.
Τη λειτουργία παρακολούθησαν ο υφυπουργός Εσωτερικών Μακεδονίας-Θράκης Κώστας Γκιουλέκας, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, ο υφυπουργός Παιδείας Νικόλαος Παπαϊωάννου, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Κώστας Γιουτίκας, ο γενικός γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ Μάξιμος Χαρακοπουλος, οι βουλευτές, Στρατός Σιμόπουλος, Δημήτρης Κούβελας, Ράνια Θρασκιά, Μιχάλης Χουρδάκης, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος, μητροπολίτες της βόρειας Ελλάδας και του Οικουμενικού Θρόνου, ιεράρχες και κληρικοί, καθώς και εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, του Στρατού και φορέων της πόλης.
Φάνης Γρηγοριάδης / ΑΠΕ-ΜΠΕ
