Σε νέα όρια φτάνει η ξεδιάντροπη προσπάθεια του Υπουργείου Παιδείας να παρέμβει στις συνειδήσεις της νέας γενιάς με αφορμή το βιβλίο Οικονομικών της Γ΄ Γυμνασίου.
Το πολυδιαφημισμένο εγχειρίδιο του λεγόμενου «οικονομικού εγγραμματισμού» επιχειρεί να πείσει τους μαθητές ότι «όλα τα οικονομικά προβλήματα προκύπτουν επειδή οι άνθρωποι ζητούν περισσότερα από όσα μπορούν να αποκτήσουν» και ότι «τόσο οι φτωχοί όσο και οι πλούσιοι αντιμετωπίζουν στενότητα». Με παραδείγματα όπως αυτό του «πολυεκατομμυριούχου ποδοσφαιριστή που δεν μπορεί ταυτόχρονα να παίξει μπάλα και να γυρίσει διαφημιστικό φιλμάκι», επιχειρείται να παρουσιαστεί η κοινωνική ανισότητα ως κοινή εμπειρία.
Αυτό το «ατυχές» απόσπασμα είναι αποκαλυπτικό για την αντίληψη που διαπερνά ολόκληρο το βιβλίο: να συσκοτίζονται οι αιτίες που αφήνουν ακάλυπτες βασικές κοινωνικές ανάγκες και να διαστρεβλώνεται η πραγματικότητα ενός συστήματος που γεννά φτώχεια και ανισότητες. Η πραγματική «στενότητα» δεν βρίσκεται στη ζωή του πολυεκατομμυριούχου, αλλά στη λαϊκή οικογένεια των ανέργων και των εργαζομένων, που παλεύει καθημερινά για να θρέψει, να ντύσει, να μορφώσει και να ζήσει τα παιδιά της. Έτσι, η φτώχεια, η ανεργία και η ανισότητα εμφανίζονται περίπου ως «φυσικά φαινόμενα», αποκομμένα από τις κοινωνικές σχέσεις που τα παράγουν.
Το βιβλίο υιοθετεί μονόπλευρα τον στενό πυρήνα του φανταστικού αφηγήματος των νεοκλασικών Οικονομικών, δηλαδή των Οικονομικών της αγοράς, αποκρύπτοντας πλήρως την ταξική διάσταση των κοινωνιών. Απουσιάζει κάθε αναφορά στους θεμελιωτές της κλασικής Πολιτικής Οικονομίας (Μαρξ, Σμιθ, Ρικάρντο, Μιλ κ.ά.), ενώ με ένα τεράστιο χρονικό άλμα παρουσιάζεται η κυριαρχία των νεοκλασικών προσεγγίσεων ως αυτονόητη και «αιώνια», αποσιωπώντας τη μακρά ιστορία διαπάλης στην εξέλιξη της οικονομικής σκέψης. Έτσι, οι μαθητές στερούνται την απαραίτητη παιδαγωγική εξοικείωση με τα διαφορετικά και κριτικά ρεύματα Οικονομίας, ενώ καλούνται να αποδεχθούν τις νεοκλασικές παραδοχές ως τη μία και μοναδική αλήθεια.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο μάθημα, αλλά τον συνολικό τρόπο με τον οποίο το Υπουργείο Παιδείας σχεδιάζει και εφαρμόζει τις αλλαγές στα σχολικά προγράμματα και εγχειρίδια, υπονομεύοντας την ποιότητα της εκπαίδευσης που δικαιούνται οι μαθητές μας. Η εισαγωγή του νέου μαθήματος στη Γ΄ Γυμνασίου αποκαλύπτει για άλλη μια φορά την προχειρότητα, την ανευθυνότητα και την περιφρόνηση με την οποία η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το δημόσιο σχολείο. Αντί για σοβαρό σχεδιασμό και επιστημονικά τεκμηριωμένο πρόγραμμα σπουδών, έφερε στο παρά πέντε ένα μάθημα με βιβλίο πρόχειρα δανεισμένο από την Κύπρο — ένα εγχειρίδιο που όχι μόνο δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εκπαίδευσης, αλλά προκαλεί δίκαιη οργή σε γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Ο τρόπος με τον οποίο εισήχθη το μάθημα, η έλλειψη διαλόγου και ολοκληρωμένου σχεδιασμού, η απουσία τεκμηριωμένου αναλυτικού προγράμματος, η αλλαγή τάξης κυριολεκτικά «εν μια νυκτί» και η ανάθεση ειδικοτήτων την τελευταία στιγμή, αποτυπώνουν με σαφήνεια την πολιτική της κυβέρνησης για τη δημόσια εκπαίδευση: παντελής έλλειψη οργάνωσης και φροντίδας για τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών, σε συνδυασμό με την καλλιέργεια αντιεπιστημονικών θεωριών που εξισώνουν τον φτωχό με τον πλούσιο, τον εκμεταλλευόμενο με τον εκμεταλλευτή.
Δηλώνουμε την πλήρη εμπιστοσύνη μας στους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, παρά τα «μαργαριτάρια» που διαχρονικά συναντούν στα σχολικά βιβλία, διαθέτουν την επιστημονική και παιδαγωγική επάρκεια να αναδείξουν στους μαθητές τους τους πραγματικούς νόμους που διέπουν τις οικονομικές, κοινωνικές και παραγωγικές σχέσεις.
Απαιτούμε από το Υπουργείο Παιδείας:
- Άμεση απόσυρση του συγκεκριμένου βιβλίου.
- Διασφάλιση ενός νέου, επιστημονικά τεκμηριωμένου και παιδαγωγικά συγκροτημένου σχολικού εγχειριδίου.
- Κατάρτιση ενός αναλυτικού προγράμματος που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
