Το 85% των Ευρωπαίων καταναλωτών επιθυμεί να διατηρηθεί η ευρεία αποδοχή των μετρητών και το 46% των εφήβων και το 52% των ενηλίκων φοβούνται ότι θα χάσουν το δικαίωμα να επιλέγουν τη μέθοδο πληρωμών στο μέλλον.

Αυτό είναι ένα από τα βασικά ευρήματα έρευνας καταναλωτή για τις ψηφιακές πληρωμές, που διενεργήθηκε τον Μάιο και τον Ιούνιο 2025, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν σήμερα από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Καταναλωτών (BEUC).

Η έρευνα, στην οποία συμμετείχε και η Ένωση Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ) πραγματοποιήθηκε σε 10 χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Ισπανία και Ολλανδία) και σε περισσότερους από 10.000 καταναλωτές. Ειδικότερα, η έρευνα αποκαλύπτει ότι σε περίπτωση υιοθέτησης νέων ψηφιακών πληρωμών (όπως το ψηφιακό ευρώ).

Αναλυτικά, σχετική ανακοίνωση της ΕΚΠΟΙΖΩ αναφέρει:

Ψηφιακό ευρώ: Τι είναι και τι ζητούν οι καταναλωτές

Από την 1η Νοεμβρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα(ΕΚΤ) ξεκίνησε την πρώτη φάση προετοιμασίας για το ψηφιακό ευρώ. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, καθώς το νέο αυτό μέσο πληρωμής φιλοδοξεί να αποτελέσει το ψηφιακό ισοδύναμο των μετρητών. Αλλά τι ακριβώς είναι το ψηφιακό ευρώ και πώς διαφοροποιείται από τις ψηφιακές πληρωμές που ήδη χρησιμοποιούμε;

Σε αντίθεση με τα κρυπτονομίσματα, το ψηφιακό ευρώ δεν στηρίζεται σε ιδιωτικούς μηχανισμούς αλλά στην ίδια την ΕΚΤ, η οποία διασφαλίζει τη σταθερότητά του. Θα έχει την ίδια αξία με το φυσικό νόμισμα και θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε καθημερινές συναλλαγές, ακόμα και εκτός συνόρων.

Πώς θα λειτουργήσει το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μια νέα εναλλακτική λύση και προσφέρει μια νέα δυνατότητα στους πολίτες. Για να αποκτήσει κάποιος το «ψηφιακό πορτοφόλι», δεν θα χρειάζεται να απευθυνθεί αποκλειστικά στην τράπεζα καθώς θα μπορεί να το δημιουργήσει και μέσω δημόσιων φορέων όπως για παράδειγμα το ταχυδρομείο. Στη συνέχεια, ο χρήστης θα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει στο πορτοφόλι χρήματα από έναν συνδεδεμένο τραπεζικό λογαριασμό ή να καταθέσει μετρητά. Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει τόσο διαδικτυακές λειτουργίες (online) όσο και λειτουργίες εκτός σύνδεσης στο διαδίκτυο (offline) ενώ στις πληρωμές που γίνονται χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο τα στοιχεία της συναλλαγής θα είναι ορατά μόνο στον πληρωτή και στον αποδέκτη της πληρωμής. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται ένα επίπεδο ιδιωτικότητας αντίστοιχο με εκείνο που προσφέρουν οι συναλλαγές με μετρητά.

Ποια είναι η γνώμη των καταναλωτών για το ψηφιακό ευρώ;

Η ΕΚΠΟΙΖΩ συμμετείχε σε έρευνα καταναλωτή για τις ψηφιακές πληρωμές, τον Μάιο/Ιούνιο 2025, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν σήμερα από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Καταναλωτών (BEUC). Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 10 χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Ισπανία και Ολλανδία) και σε περισσότερους από 10.000 καταναλωτές.

Ειδικότερα, η έρευνα αποκαλύπτει ότι σε περίπτωση υιοθέτησης νέων ψηφιακών πληρωμών (όπως το ψηφιακό ευρώ), οι καταναλωτές ζητούν:

1. Το 55%, ασφάλεια και αξιοπιστία. Τα τελευταία πέντε χρόνια, το 22% των ενηλίκων και το 18% των εφήβων ανέφεραν ότι έπεσαν θύματα παραβίασης ασφαλείας ή απάτης που σχετίζεται με την ψηφιακή πληρωμή. Η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών (86% των ενηλίκων και 82% των εφήβων) δηλώνει ότι ανησυχεί για το ενδεχόμενο να μην αποζημιωθεί σε περίπτωση απάτης (scams). Στην περίπτωση της Ελλάδας, το 14,8% των Ελλήνων καταναλωτών τα τελευταία 5 χρόνια έπεσε τουλάχιστον μία φορά θύμα υποκλοπής ή απάτης που σχετίζεται με τον τραπεζικό τους λογαριασμό. Ειδικότερα:

­ Το 18,2% σχετίζεται με την πιστωτική/χρεωστική τους κάρτα και

­ Το 7,8% σχετίζεται με το ψηφιακό τους πορτοφόλι

2. Το 53%, ευκολία στη χρήση. Η πλειοψηφία (55%) όσων χρησιμοποιούν ήδη ψηφιακές μεθόδους πληρωμής αναφέρει δυσκολίες αναφορικά με τεχνικά σφάλματα, ζητήματα ασφαλείας ή έλλειψη δεξιοτήτων.
3. Το 49% ζητά οι πληρωμές να είναι είτε δωρεάν, είτε με ιδιαίτερα χαμηλές χρεώσεις. Σχεδόν όλοι (87%) δήλωσαν ότι οι ψηφιακές πληρωμές θα πρέπει να είναι δωρεάν για τους καταναλωτές και το 88% πιστεύει ότι κάθε τραπεζικός λογαριασμός θα πρέπει να προσφέρει δωρεάν κάρτα πληρωμής.
4. Το 81% των ενηλίκων και το 72% των εφήβων ανησυχούν για την παραβίαση  της ιδιωτικότητάς τους.
5. Το 44% ζητά να αποζημιωθεί μέσω εύκολων και άμεσων διαδικασιών σε περίπτωση απάτης.
6. Το 85% επιθυμεί να διατηρηθεί η ευρεία αποδοχή των μετρητών και το 46% των εφήβων και το 52% των ενηλίκων  φοβούνται ότι θα χάσουν το δικαίωμα να επιλέγουν τη μέθοδο πληρωμών στο μέλλον.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στα είδη διατροφής, στη στέγαση και στις μεταφορές καταναλώνουν τα περισσότερα οι πολίτες της χώρας, σύμφωνα με την έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2024 από την ΕΛΣΤΑΤ. Παράλληλα, τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας έχουν ως εξής:

-Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές, το 2024, ανήλθε στα 20.694,48 ευρώ (1.724,54 το μήνα), καταγράφοντας αύξηση 3,6%, σε τρέχουσες τιμές σε σχέση με το 2023.

-Το 50% των νοικοκυριών δαπανούν περισσότερα από 1.338 ευρώ το μήνα.

-Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ενοικιασμένη κατοικία δαπανούν το 17,1% του προϋπολογισμού τους, κατά μέσο όρο, για ενοίκιο.

-Το μερίδιο της μέσης δαπάνης για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά και στέγαση των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 55,9% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 24,7%.

-Η υψηλότερη μέση ετήσια δαπάνη καταγράφηκε στην περιφέρεια Αττικής και ανήλθε σε 24.363,24 ευρώ, ενώ η χαμηλότερη στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος και ανήλθε σε 14.214,96 ευρώ.

-Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών το 2024 εμφανίζεται μειωμένη κατά 16,6% σε σύγκριση με το 2008.

-Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές, το 2024, ανήλθε σε 20.694,48 ευρώ (1.724,54 ευρώ το μήνα), καταγράφοντας ετήσια αύξηση 3,6% σε σχέση με το 2023 (1.663,82 ευρώ). Σε σταθερές τιμές, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών αυξήθηκε σε ποσοστό 1% ή 213,55 ευρώ, λόγω της επίδρασης του πληθωρισμού, σύμφωνα με τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του 2024 που ήταν 2,6%.

-Η μέση ετήσια δαπάνη για κάθε άτομο, το 2024, ανήλθε στα 8.740,20 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 3,7% (310,68 ευρώ ετησίως) σε σύγκριση με το 2023 (8.429,52 ευρώ).

   Βασικές διαπιστώσεις:

-Το μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών, σε τρέχουσες τιμές, αφορά:

*στα είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά (20,7%),

*στη στέγαση (14,4%) και

*στις μεταφορές (13,3%), ενώ το μικρότερο μερίδιο των δαπανών (2,2%) αντιστοιχεί στην ασφάλεια και τις οικονομικές υπηρεσίες.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση δαπανών των νοικοκυριών, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα (2023), παρουσιάζεται στις ομάδες:

*αναψυχή και πολιτισμός (13,5%),

*ένδυση και υπόδηση (9,5%) και

*εστιατόρια, καφενεία και ξενοδοχεία (6,5%),

ενώ μείωση 1,1% καταγράφεται στα διαρκή αγαθά και τις επικοινωνίες.

Όσον αφορά στις δαπάνες για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα (2023), παρατηρείται αύξηση της μέσης μηνιαίας δαπάνης (τρέχουσες τιμές), στα παρακάτω είδη:

*έλαια και λίπη (12,6%),

*ψάρια (9,3%),

*φρούτα (4,8%),

*ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι, σιρόπια, σοκολάτα (4,5%),

*μεταλλικά νερά, αναψυκτικά, χυμοί φρούτων και λαχανικών (3,6%),

*λαχανικά (3,3%),

*κρέας (3%), και

*καφές, τσάι και κακάο (2,8%).

ενώ μείωση της μέσης μηνιαίας δαπάνης (τρέχουσες τιμές), παρατηρείται στα παρακάτω είδη:

*λοιπά είδη διατροφής (11,9%),

*γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά (1,7%), και

*αλεύρι, ψωμί, δημητριακά (0,8%).

Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε αγροτικές περιοχές δαπανούν κατά μέσο όρο 1.296,41 ευρώ τον μήνα, ενώ αυτά που διαμένουν σε αστικές περιοχές 1.821,26 ευρώ. Επομένως, τα νοικοκυριά που διαμένουν σε αγροτικές περιοχές δαπανούν, κατά μέσο όρο, 28,8% λιγότερο από τα νοικοκυριά που διαμένουν σε αστικές περιοχές.

Τα νοικοκυριά που διαμένουν στην περιφέρεια Αττικής δαπανούν, κατά μέσο όρο, το 117,7% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας, ενώ αυτά που διαμένουν στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας το 68,7% αυτής.

Το 2024, σε σύγκριση με το 2023, τα νοικοκυριά που διαμένουν στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας αύξησαν τις δαπάνες τους, κατά μέσο όρο 9,8%, ενώ αυτά που διαμένουν στην περιφέρεια Πελοποννήσου κατά 1,4%.

Στις περισσότερες κατηγορίες της ομάδας ειδών διατροφής και οινοπνευματωδών ποτών παρατηρούνται μειώσεις, ως εξής:

*ελαιόλαδο 13,9%,

*αυγά 5,6%,

*οινοπνευματώδη ποτά 5,5%,

*τσιγάρα 4,2%,

*ψωμί, είδη αρτοποιίας 3,7%,

*γάλα 3,6%,

*φρούτα 1,7%,

*λαχανικά 0,8%,

*τυρί 0,6%.

Η μέση μηνιαία ποσότητα αυξήθηκε στις παρακάτω κατηγορίες της ομάδας ειδών διατροφής και οινοπνευματωδών:

*ψάρια 6,2%,

*γιαούρτι 3,6%,

*ζυμαρικά 0,7%,

*ρύζι 0,5%,

*κρέας 0,4%.

Η μέση μηνιαία ποσότητα ενέργειας που καταναλώνεται στην κύρια κατοικία, παρουσίασε αύξηση σε:

*ηλεκτρική ενέργεια 8,3%,

και μείωση σε:

*στερεά καύσιμα (καυσόξυλα, πελλέτες, πυρήνας κ.λπ.) 16,2%,

*φυσικό αέριο 14,8%,

*υγρά καύσιμα 8,3%,

*υγραέριο 0,1%.

Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι τα νοικοκυριά διαθέτουν:

*Τηλεόραση έγχρωμη: 98,8%

*Κινητό τηλέφωνο: 95,8%

*Σταθερό τηλέφωνο: 87,2%

*Προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο: 80,2%

*Επιβατηγό αυτοκίνητο ΙΧ, τουλάχιστον ένα: 69%

*Πλυντήριο πιάτων: 42,1%

  *Καταψύκτη: 34,7%

*Δεύτερη κατοικία: 16,1%

  *Κλειστό χώρο στάθμευσης: 13,5%

και χρησιμοποιούν την κεντρική θέρμανση (πετρέλαιο, φυσικό αέριο κ.λπ.) ως κύρια πηγή θέρμανσης σε ποσοστό 56,2%.

Κατά 10,4% αυξήθηκε το ποσοστό των νοικοκυριών που διαθέτουν πλυντήριο πιάτων, ενώ μείωση 1,8% καταγράφηκε στο ποσοστό των νοικοκυριών που χρησιμοποιούν την κεντρική θέρμανση (πετρέλαιο, φυσικό αέριο κ.λπ.) ως κύρια πηγή θέρμανση.

Το 43,1% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν τρία δωμάτια, ενώ το 57,6% διαβιεί σε κατοικία με εμβαδόν από 61 έως 100 τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.).

Ποσοστό 94,6% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν ηλεκτρική κουζίνα για το μαγείρεμα, ενώ το 0,8% των νοικοκυριών δεν μαγειρεύει.

Το 36,6% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν καλοριφέρ πετρελαίου για θέρμανση και το 18,4% φυσικό αέριο, ενώ το 0,4% των κατοικιών των νοικοκυριών δεν διαθέτει θέρμανση.

Το 78,9% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί συσκευή κλιματισμού (air condition) για ψύξη, ενώ το 18,2% των κατοικιών των νοικοκυριών δεν διαθέτει ψύξη.

Το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης (αγορές, τρέχουσες τιμές) του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού είναι 5,68 φορές μεγαλύτερο από το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης του φτωχότερου 20% του πληθυσμού (5,64 για το 2023). Ο δείκτης μειώνεται στο 4,38, όταν συμπεριληφθούν στην καταναλωτική δαπάνη οι τεκμαρτές δαπάνες (τελική καταναλωτική δαπάνη)- (4,43 για το 2023).

Τα νοικοκυριά του φτωχότερου 20% του πληθυσμού αύξησαν τις δαπάνες τους σε σχέση με το 2023 κατά 4,8%, ενώ τα νοικοκυριά του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού κατά 5,4%.

Το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης για είδη διατροφής των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 33,5% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 12,7%.

Η μέση μηνιαία ισοδύναμη δαπάνη των φτωχών νοικοκυριών εκτιμάται στο 32,2% των δαπανών των μη φτωχών νοικοκυριών. Τα φτωχά  νοικοκυριά δαπανούν το 33,7% του μέσου προϋπολογισμού τους σε είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά, ενώ τα μη φτωχά το 19,7%.

ΑΠΕ-ΜΠΕ