Ομιλία Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη κατά την αποδοχή Δωρεάς της Δημοσιογραφικής Βιβλιοθήκης Βοβολίνη
Εξοχότατε κ. Πρόεδρε, Αξιότιμε κύριε Διοικητά της Τράπεζας της Ελλάδος, κυρίες και κύριοι Υπουργοί, αξιότιμες και αξιότιμοι προσκεκλημένοι, εκπρόσωποι Ενώσεων, Αγαπητέ κ. Λασκαρίδη, θα ήθελα να είμαι όσο πιο σύντομος. Νομίζω ότι, όπως είπε και η κυρία Βοβολίνη, την οποία θέλω να ευχαριστήσω όχι μόνο προσωπικά, αλλά συνολικά εκπροσωπώντας την Κυβέρνηση, τον Πρωθυπουργό, όλη την ομάδα της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, σήμερα είναι μια ιστορική ημέρα για τους ανθρώπους που έχουν περάσει από εδώ, για την ιστορία που έχει, η οποία συνεχίζεται για την ενημέρωση των πολιτών και πλέον -μαζί με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης- τον εκσυγχρονισμό του Κράτους.
Θα ήθελα να πω στον Πρόεδρο, ότι ήταν κάτι παραπάνω από επίκαιρος, γιατί εγώ ως δευτεροετής φοιτητής της Νομικής Θράκης δεν είχα γράψει μόνο πολλά τέτοια άρθρα -όχι, δεν είχα τη δυνατότητα να δημοσιεύονται σε τόσο εγνωσμένου κύρους Μέσα- αλλά θυμάμαι ότι αντίστοιχες ομιλίες εμπνευσμένες από άρθρα όπως το δικό σας, πολλές δεκαετίες μετά, αντιμετωπίζονταν όχι και τόσο αυτονόητα από την ελληνική κοινωνία. Και αυτό το οποίο, πλέον συμβαίνει, δηλαδή να είναι άσυλο ιδεών και όχι άσυλο χώρου και εγκληματιών, συμβαίνει αυτονοήτως μόνο τα τελευταία 6,5 χρόνια. Άρα καθόλου ντεμοντέ δεν ήσασταν. Ήσασταν μπροστά από την εποχή σας. Δυστυχώς αυτά θα έπρεπε να είχαν λυθεί πολλά χρόνια πριν.
Κυρίες και κύριοι, το φύλλο μιας εφημερίδας στην πραγματικότητα «ζει» μια ημέρα. Αυτή είναι η μοίρα του, ειδικά μιας ημερήσιας κυκλοφορίας εφημερίδας. Το πρωί τυπώνεται, το μεσημέρι διαβάζεται και το φύλλο της επόμενης ημέρας το ξεπερνά. Σε αυτή την αίθουσα, όμως, σήμερα ο κανόνας αυτός καταρρέει με τον πιο όμορφο τρόπο. Γιατί σήμερα παραλαμβάνουμε εφημερίδες που έζησαν έναν αιώνα, περιοδικά που κατέγραψαν έξι δεκαετίες ελληνικής οικονομίας, βιβλία που εκδόθηκαν το 1857 μέχρι και το 2025. Παραλαμβάνουμε, κυρίες και κύριοι, τη μνήμη του ελληνικού Τύπου.
Η δημοσιογραφική βιβλιοθήκη της οικογένειας Βοβολίνη έχει κάτι παραπάνω από μια συλλογή. Είναι ένα χρονικό, 768 τεύχη της «Βιομηχανικής Επιθεωρήσεως». Τα είπε όλα ο Πρόεδρος του περιοδικού που ίδρυσε το 1934 ένας νέος, μόλις 24 ετών, ο Σπύρος Βοβολίνης και που έγινε ο «καθρέφτης» της ελληνικής βιομηχανίας, 1.600 φύλλα εφημερίδων από 166 τίτλους. Εκδόσεις σπάνιες, τόμοι δεμένοι, σελίδες που «μυρίζουν εποχή». Και φυσικά 910 φύλλα από το «Ελληνικόν Αίμα». Είναι σημαντικό αυτό που θα σας πω: Το «Ελληνικόν Αίμα» ήταν μια εφημερίδα που τυπωνόταν παράνομα μέσα στην Κατοχή, τότε που ένα τυπογραφείο μπορούσε να σου κοστίσει τη ζωή. Τότε που μια πένα και ένα φύλλο χαρτί ήταν μια πραγματική και μεγαλειώδης πράξη αντίστασης.
Οι αδερφοί Βοβολίνη δεν κατέγραψαν την ιστορία από απόσταση ασφαλείας, δεν την έζησαν απλώς, τη διακινδύνευσαν. Ο Σπύρος πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο και τραυματίστηκε. Επέστρεψε και συνέχισε να γράφει. Αν ρωτάτε εμένα, το πρώτο μάθημα που δίνει αυτή η Βιβλιοθήκη είναι πως η ενημέρωση δεν ήταν ποτέ αυτονόητη. Κατακτήθηκε με θάρρος, με επιμονή και κάποιες φορές και με αίμα. Γιατί, λοιπόν, είναι σημαντική η σημερινή ημέρα; Λένε ότι η δημοσιογραφία είναι το «προσχέδιο της ιστορίας» και μια Δημοκρατία που δεν φυλάει τις εφημερίδες της, δεν μπορεί να ελέγξει τις αφηγήσεις της δικής της ιστορίας. Όποιος θέλει να καταλάβει πώς σκεφτόταν, πώς αγωνιούσε, πώς ονειρευόταν αυτός ο τόπος, θα σκύψει πάνω από αυτές τις σελίδες. Εκεί θα βρει την αλήθεια της κάθε εποχής, με τα λάθη της, με τα πάθη της και με το μεγαλείο της.
Κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να κλείσω αυτή την ιστορική και πολύ σημαντική για όλους εμάς ημέρα με μια σύνδεση. Έχουμε ξεκινήσει μια προσπάθεια, μαζί με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και σε κάποιες πρωτοβουλίες και το Υπουργείο Δικαιοσύνης, για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, του τοξικού λόγου. Αυτές οι πρωτοβουλίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: η μια κατηγορία είναι ποια μέτρα μπορούμε να πάρουμε σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ούτως ώστε να φτάνει όσο γίνεται στους χρήστες μια πληροφορία αξιόπιστη και όσο γίνεται από επώνυμους συντάκτες. Πολλές νομοθετικές πρωτοβουλίες: η ενυπόγραφη δημοσιογραφία, η προσπάθειά μας για ταυτοποίηση χρηστών στο διαδίκτυο, κάποιες παρεμβάσεις ούτως ώστε μαζί με τις Ενώσεις Τύπου, όταν κάτι είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης -στην οποία δεν είμαστε απέναντι σε καμιά περίπτωση- να το γνωρίζουν οι χρήστες. Αυτή είναι η μια κατηγορία.
Η άλλη κατηγορία και πιο σημαντική της πρωτοβουλίας μας έχει να κάνει με την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης στους αναγνώστες -και κυρίως στους μαθητές, στους νέους. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας ξεκινήσαμε -με πρωτοβουλία του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του καθηγητή κ. Παναγιώτου- και πήγαμε στα σχολεία και αυτή η πρωτοβουλία φαίνεται ότι θα πάει σε όλα τα σχολεία της χώρας.
Εδώ πλέον λοιπόν, στην «καρδιά της ενημέρωσης», στη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, βρίσκεται η βασική πηγή αυτών των προσπαθειών. Στην εποχή που επικρατούν, όχι απλώς τα βίντεο του ενός λεπτού, όπως πριν από δέκα χρόνια, αγαπητέ Υπουργέ, κύριε Πρόεδρε, αλλά τα βίντεο των 15 δευτερολέπτων, που το σκρολάρισμα -που δεν θέλουμε να το ποινικοποιήσουμε- υποκαθιστά το φύλλο της εφημερίδας, του βιβλίου.
Εμείς είμαστε εδώ, με τη μεγάλη τιμή που μας κάνει η οικογένεια Βοβολίνη, να δείξουμε ποια είναι η πραγματική πηγή ενημέρωσης, κριτικής σκέψης και διασταύρωσης δεδομένων. Αυτό το οποίο συμβαίνει εδώ πρέπει να το δουν τα παιδιά, να το δουν τα σχολεία και πρέπει να περάσει στις επόμενες γενιές άθικτο. Αυτό είναι το δικό μας χρέος, το δικό μας καθήκον. Σας ευχαριστώ πολύ.
